Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

"Phong Ma làng"

Kim Anh - 19:46, 07/12/2021

Cách đây hơn một thập kỷ, bộ phim Ma làng nổi tiếng trên màn ảnh Việt. Đây là bộ phim được chuyển thể từ tác phẩm Ma làng của nhà văn Trịnh Thanh Phong. Cái biệt danh Phong “Ma làng” cũng từ đó gắn với ông như một dấu ấn đậm nét của nhà văn chuyên viết về đề tài nông thôn miền núi.

Nhà văn Trịnh Thanh Phong - nhà văn lão làng với đề tài nông thôn miền núi và người lính
Nhà văn Trịnh Thanh Phong - nhà văn lão làng với đề tài nông thôn miền núi và người lính

Đam mê với ngọn lửa nghề

Những ngày đầu tháng 12, tôi có cơ hội được trò chuyện với nhà văn Trịnh Thanh Phong (sinh năm 1949) - một nhà văn lão làng với các tác phẩm viết về đề tài người lính và nông thôn. Sinh ra và lớn lên tại xã Lâm Xuyên, huyện Sơn Dương (Tuyên Quang), đây chính là cái nôi, là “mảnh đất màu đỡ” tạo nên một ông “Phong ma làng” đậm chất hiện thực.

Góc làm việc của nhà văn Trịnh Thanh Phong
Góc làm việc của nhà văn Trịnh Thanh Phong

Căn phòng nhỏ nơi ông làm việc chỉ rộng hơn 10m2 nhưng ngập tràn các loại sách, báo, tiểu thuyết. Nhiều năm qua, ông đã dày công sưu tầm những cuốn sách nổi tiếng của nước ngoài như: Tam quốc diễn nghĩa, Chiến tranh hòa bình, Sông Đông êm đềm, đến các tác phẩm của tác giả nổi tiếng trong nước như: Đời thừa, Chí Phèo của Nam Cao; Tắt đèn của Ngô Tất Tố... Hễ biết cụ nào có sách là ông mò tới để mượn và đọc ngấu nghiến. 

Trở thành người lính xa quê, rồi gắn bó cả phần đời còn lại với quê hương, những trải nghiệm trong công việc cuộc sống đã trở thành chất liệu, tài liệu quý giá ngấm vào tâm trí Trịnh Thanh Phong. Chính điều này đã thôi thúc ông phải viết, lột tả sinh động chân thực bản chất của làng quê ông nói riêng và nông thôn Việt Nam nói chung chân thật, mộc mạc nhưng vô cùng sâu sắc.

Ông Phong kể, việc viết sách, viết truyện như một cái “nghiệp” với ông, ông phải có trách nhiệm với “sứ mệnh” đặc biệt ấy. Đến nay, ông đã xuất bản 20 đầu sách. Trong đó, tiểu thuyết “Ma làng”, là một trong những tác phẩm để lại trong ông những dấu ấn khó phai, khi tái hiện cuộc sống của người dân nông thôn miền núi đương đại, trước thời kỳ đổi mới.

“Ở Ma làng, những mưu mô thủ đoạn của lão Tòng nhằm đưa đám con cháu như Ất, Lương, Lại, Lọt lên thay nhau nắm giữ chức quyền đều là những chất liệu tôi lấy từ hiện thực cuộc sống. Những thói tục, những toan tính nhỏ nhen của một số bộ phận đã thôi thúc tôi phải viết, miêu tả chân thực đời sống qua tính cách của mỗi nhân vật như cô Mưa, anh Giỏ hay lão Tòng…”, nhà văn Thanh Phong nói.

Nhà văn Trịnh Thanh Phong trò chuyện với du học sinh Lào tại Đại học Tân Trào
Nhà văn Trịnh Thanh Phong trò chuyện với du học sinh Lào tại Đại học Tân Trào

Phản ánh hiện thực luôn là khao khát, là lẽ sống...

Nhìn lại chặng đường sáng tác, nhà văn Thanh Phong cho biết, từng có nhiều người đọc văn ông, lầm tưởng ông phải là một người dân tộc thiểu số. Với ông, từ khi sinh ra và lớn lên, ông có sự gắn bó với miền núi, vùng dân tộc thiểu. Bởi vậy đời sống, văn hóa, phong tục tập quán thấm đẫm trong từng câu văn của ông.

Xuyên suốt 178 trang của “Ma làng” để lại dấu ấn trong bạn đọc là hiện thực nghiệt ngã, chua xót của một bộ phận làng quê Việt Nam thời kỳ đổi mới. Cơ chế thị trường, thông tin điện tử, khoa học công nghệ đã xóa đi nét riêng biệt giữa miền xuôi và miền núi, đưa đến cả cái tốt và cái xấu.

“Người dân miền núi họ thiếu thốn đủ thứ, từ cái ăn, cái mặc; điều kiện sống khó khăn sinh ra những lạc hậu về văn hóa. Người viết văn phải sẻ chia, đồng cảm với họ, thì mới có thể thấu hiểu được. Ngôn ngữ tác phẩm cũng phải mộc mạc như chính những nhân vật trong tác phẩm”, nhà văn Thanh Phong nói.

Trong văn học Việt Nam hiện nay, văn học các dân tộc thiểu số phần nào khắc họa bức chân dung ngày càng đầy đủ, sát thực, sinh động về miền núi và đồng bào các dân tộc thiểu số. Với sự khắc họa như vậy, văn học sẽ góp phần thiết thực xây dựng và phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của miền núi và đất nước.

Tác phẩm “Ma làng” được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và Hội Nhà văn Việt Nam trao tặng giải A, Giải thưởng Văn học - Nghệ thuật sáng tác về đề tài nông nghiệp, nông dân và nông thôn.

Không dừng lại ở đó, tác phẩm đã được chuyển thể thành bộ phim truyền hình dài tập nổi tiếng cùng tên, được công chiếu rộng rãi, gây tiếng vang lớn trong xã hội. Chính tác phẩm này đã tạo nên “thương hiệu” cho ông: “Phong ma làng”.

Mộc mạc chân thương và đặc biệt là tôn trọng sự thật, những tinh thần ấy đã trở thành hành trang vững chắc, giúp Trịnh Thanh Phong viết nên tác phẩm về đề tài nông thôn miền núi. Ở mỗi tác phẩm như “Ma làng”, “Đồng làng đom đóm”, “Đất cánh đồng Chum”… đều thể hiện một nét riêng của ông.

Dù đã ở tuổi ngoài 70, song đến nay, nhà văn lão làng ấy vẫn không ngừng sáng tác văn học, trăn trở, đau đáu với những vùng đất xa lạ,với miền đất gian khổ đầy bí ẩn.

“Còn thở là còn viết, là còn cảm nhận được những thăng trầm, thay đổi của cuộc sống hiện đại ngày nay. Đời sống người dân miền núi đã đổi thay, thế nhưng đâu đó vẫn là những khó khăn về vật chất, về tinh thần, đời sống văn hóa. Vì vậy, với tôi, viết vì bà con, vì đồng bào mình để phản ánh hiện thực luôn là khao khát là lẽ sống của mình”, nhà văn Trịnh Thanh Phong trăn trở.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Ông Quảng Văn Đại “từ điển sống” của đồng bào Chăm

Ông Quảng Văn Đại “từ điển sống” của đồng bào Chăm

Cả sư Đổng Bạ, Phó Chủ tịch Hội đồng Chức sắc Chăm Bàlamôn tỉnh Ninh Thuận, giới thiệu ông Quảng Văn Đại là cố vấn phong tục của Hội đồng. Ông là người tận tâm, tâm huyết với việc nghiên cứu phong tục, tập quán và sưu tầm di sản văn hóa Chăm trên địa bàn tỉnh. Với tri thức uyên thâm và sự cống hiến không ngừng nghỉ, ông được xem là tấm gương trí thức tiêu biểu, “từ điển sống” trong công tác bảo tồn và phát triển văn hóa Chăm.
Tin nổi bật trang chủ
Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Đào Ngọc Dung tiếp xã giao Giám đốc Văn phòng Tổ chức Lao động Quốc tế tại Việt Nam

Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Đào Ngọc Dung tiếp xã giao Giám đốc Văn phòng Tổ chức Lao động Quốc tế tại Việt Nam

Ngày 21/5, tại trụ sở Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Đào Ngọc Dung đã tiếp xã giao bà Ingrid Christensen, Giám đốc Văn phòng Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) tại Việt Nam. Tham dự buổi tiếp có lãnh đạo một số vụ, đơn vị thuộc Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Văn phòng ILO tại Việt Nam.
Nguyên Chủ tịch nước Trần Đức Lương từ trần

Nguyên Chủ tịch nước Trần Đức Lương từ trần

Thời sự - PV - 20 phút trước
Đồng chí Trần Đức Lương, sinh ngày 5/5/1937, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã từ trần hồi 22 giờ 51 phút ngày 20/5/2025, tại Nhà riêng, hưởng thọ 88 tuổi.
Bóng đá Việt Nam thuộc nhóm hạt giống số 1 tại SEA Games 33 - Thái Lan 2025

Bóng đá Việt Nam thuộc nhóm hạt giống số 1 tại SEA Games 33 - Thái Lan 2025

Thể thao - Hoàng Minh - 2 giờ trước
Ban Thi đấu Liên đoàn Bóng đá Đông Nam Á (AFF) vừa có cuộc họp tại Bangkok (Thái Lan), nhằm thảo luận, thông qua kế hoạch tổ chức các giải bóng đá ở giai đoạn còn lại của năm 2025 và các giải đấu quan trọng của năm 2026, trong đó trọng tâm là môn bóng đá nam và nữ tại SEA Games 33.
Ông Quảng Văn Đại “từ điển sống” của đồng bào Chăm

Ông Quảng Văn Đại “từ điển sống” của đồng bào Chăm

Sắc màu 54 - Thái Sơn Ngọc - 2 giờ trước
Cả sư Đổng Bạ, Phó Chủ tịch Hội đồng Chức sắc Chăm Bàlamôn tỉnh Ninh Thuận, giới thiệu ông Quảng Văn Đại là cố vấn phong tục của Hội đồng. Ông là người tận tâm, tâm huyết với việc nghiên cứu phong tục, tập quán và sưu tầm di sản văn hóa Chăm trên địa bàn tỉnh. Với tri thức uyên thâm và sự cống hiến không ngừng nghỉ, ông được xem là tấm gương trí thức tiêu biểu, “từ điển sống” trong công tác bảo tồn và phát triển văn hóa Chăm.
Kon Tum: Khánh thành nhiều công trình ý nghĩa dành cho đồng bào Xơ Đăng ở xã Ngọc Linh

Kon Tum: Khánh thành nhiều công trình ý nghĩa dành cho đồng bào Xơ Đăng ở xã Ngọc Linh

Trang địa phương - Ngọc Chí - 2 giờ trước
Trong không khí vui mừng, phấn khởi, đồng bào Xơ Đăng ở xã Ngọc Linh, huyện Đăk Glei đã cùng với lãnh đạo tỉnh Kon Tum khánh thành công trình đường giao thông, nhà rông, trường học. Những công trình ý nghĩa, thắm đượm nghĩa tình này được đầu tư từ nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS giai đoạn 2021 – 2030, giai đoạn I: Từ năm 2021 - 2025 (gọi tắt là Chương trình MTQG 1719) và nguồn xã hội hóa do chính các đồng chí lãnh đạo tỉnh Kon Tum kêu gọi. Giờ đây, đồng bào Xơ Đăng ở vùng khó khăn này có điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và con em có trường lớp khang trang để học tập.
Bổ sung 5 địa điểm tôn trí Xá lợi Đức Phật tại Việt Nam từ ngày 22/5 đến ngày 02/6

Bổ sung 5 địa điểm tôn trí Xá lợi Đức Phật tại Việt Nam từ ngày 22/5 đến ngày 02/6

Thời sự - Thanh Huyền - 2 giờ trước
Vừa qua, Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã có văn bản gửi Bộ Dân tộc và Tôn giáo về việc xin bổ sung địa điểm tôn trí Xá lợi Đức Phật –bảo vật Quốc gia Ấn Độ từ ngày 22/5 đến ngày 02/6/2025. Theo đó, Giáo hội Phật giáo Việt Nam đề nghị bổ sung địa điểm tôn trí Xá lợi Đức Phật tại 5 tỉnh, thành tại Việt Nam, phục vụ nhân dân chiêm bái, gồm: chùa Bái Đính, Ninh Bình (21 đến 22/5); chùa Phúc Sơn, Bắc Giang (22 đến 24/5); Cung Trúc Lâm Yên Tử, Quảng Ninh (25 đến 28/5); chùa Chuông, Hưng Yên (28 đến 29/5); chùa Ngũ Hành Sơn, TP. Đà Nẵng (30/5 đến 2/6).
Hà Nội là điểm đến văn hóa, nghệ thuật hàng đầu châu Á

Hà Nội là điểm đến văn hóa, nghệ thuật hàng đầu châu Á

Bản tin tổng hợp của Báo Dân tộc và Phát triển. Bản tin chiều nay ngày 20/5, có những thông tin đáng chú ý sau: Hà Nội là điểm đến văn hóa, nghệ thuật hàng đầu châu Á. Công nhận 108 “hóa thạch sống” ở Lâm Đồng là Cây di sản Việt Nam. Bảo tồn di sản ở Bản Cuôn. Cùng các tin tức thời sự khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Khẩn trương hoàn thiện xây dựng nghị định về phân cấp, phân quyền lĩnh vực dân tộc, tôn giáo

Khẩn trương hoàn thiện xây dựng nghị định về phân cấp, phân quyền lĩnh vực dân tộc, tôn giáo

Thời sự - PV - 2 giờ trước
Sáng 21/5, Phó Thủ tướng Mai Văn Chính đã chủ trì cuộc họp với Bộ Dân tộc và Tôn giáo về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền trong lĩnh vực công tác dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo khi tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.
Bảo vệ và phát huy giá trị Di sản thế giới dựa vào cộng đồng vì sự phát triển bền vững

Bảo vệ và phát huy giá trị Di sản thế giới dựa vào cộng đồng vì sự phát triển bền vững

Tin tức - Minh Nhật - 5 giờ trước
Việc để cộng đồng, người dân địa phương tham gia vào quá trình ra quyết định, tổ chức các hoạt động văn hóa và hưởng lợi về mặt kinh tế và xã hội từ các sáng kiến ​​liên quan đến di sản bảo đảm tính bền vững lâu dài của di sản.
Quốc hội thông qua Nghị quyết rút ngắn nhiệm kỳ Quốc hội khoá XV - Bầu cử Quốc hội khoá XVI vào ngày 15/3/2026

Quốc hội thông qua Nghị quyết rút ngắn nhiệm kỳ Quốc hội khoá XV - Bầu cử Quốc hội khoá XVI vào ngày 15/3/2026

Thời sự - Hoàng Quý - 5 giờ trước
Ngày 21/5, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 9, Quốc hội đã biểu quyết tán thành thông qua Nghị quyết của Quốc hội về việc rút ngắn nhiệm kỳ Quốc hội khoá XV và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026 và Ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Lào Cai đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số đến các vùng lõm, vùng đồng bào DTTS

Lào Cai đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số đến các vùng lõm, vùng đồng bào DTTS

Tin tức - Trọng Bảo - 5 giờ trước
Sáng ngày 21/5, Tỉnh ủy Lào Cai đã tổ chức Hội nghị trực tuyến triển khai Kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Triển khai Phong trào “Bình dân học vụ số”.
Các tổ chức chính trị - xã hội được tổ chức và hoạt động thống nhất trong Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

Các tổ chức chính trị - xã hội được tổ chức và hoạt động thống nhất trong Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

Thời sự - Hoàng Quý - 5 giờ trước
Ngày 21/5, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 9, Quốc hội đã nghe Tờ trình và Báo cáo Thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Luật Công đoàn, Luật Thanh niên và Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở.