Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phóng sự

Người đàn bà viết văn bước ra từ dòng sông Nho Quế

Hồng Phúc - 09:46, 09/02/2021

Đỗ Bích Thúy đã trở thành một hiện tượng thú vị của văn đàn Việt với đề tài miền núi. Những núi đá, nương ngô, con ngựa, hoa tam giác mạch… cùng nét ăn, nét ở, phong tục tập quán còn giữ nguyên vẻ hoang sơ, thuần phác của đồng bào Mông, Tày đã được chị đưa vào những trang văn bằng một trái tim rung cảm và một tình yêu da diết kỳ lạ…

Người đàn bà viết văn bước ra từ dòng sông Nho Quế

“Rừng ở đâu nhà tôi ở đó”

Nữ nhà văn sinh ra và lớn lên trong ngôi làng người Tày tuyệt đẹp ở Hà Giang, trong ngôi nhà với hàng rào dứa, ao cá, dòng suối mát chảy qua vườn nhà, đàn lợn, bò tự do vào rừng ăn và chiều chiều nghe tiếng mõ trở về. Thưở bé, Đỗ Bích Thúy hồn nhiên chạy sang chơi ở rừng mả, soi đèn mỗi buổi sớm tinh mơ, nhặt trám sau đêm mưa rụng mà không biết với người Tày, đây là nơi cấm kị không ai được phép vào.

“Tôi là người con của núi rừng, tôi viết bằng tình yêu, nhung nhớ về Hà Giang - vùng đất đã cho tôi sống những tháng năm đẹp đẽ nhất của cuộc đời. Say đắm trong miền ký ức đẹp đẽ ấy, cảm hứng viết trong tôi chưa bao giờ ngơi nghỉ”, nhà văn Đỗ Bích Thúy chia sẻ.

Với sức viết bền bỉ, Đỗ Bích Thúy sở hữu gia tài đồ sộ hơn 20 đầu sách viết về chủ đề miền núi đa dạng về thể loại từ truyện ngắn, truyện vừa, tản văn đến tiểu thuyết. Trong đó, có những tác phẩm được chuyển thể thành phim, có tiếng vang lớn như “Tiếng đàn môi sau bờ rào đá” chuyển thể thành “Chuyện của Pao”, “Chúa đất”, “Người yêu ơi”, …

“Cả tuổi thanh xuân của tôi được gửi lại Hà Giang. Được tắm mình trong hai vùng văn hóa Mông - Tày, giữa những cô gái xinh đẹp, những bà già với câu chuyện ma, bùa chú…, 5 năm làm báo Hà Giang cho tôi nhiều cơ hội “đụng chạm” với nền văn hóa đặc sắc nơi địa đầu Tổ quốc. Thế nên những trang văn viết về miền núi như đưa tôi quay về với ngôi nhà của mình, được uống nước trong cái ấm nước ám khói mẹ đun trong căn bếp quen thuộc”, Đỗ Bích Thúy tâm sự.

Suốt hành trình hơn 20 năm cày cuốc văn chương trên mảnh đất miền núi, những tác phẩm của chị mang đậm hơi thở của cuộc sống vùng cao, với những con người, số phận ám ảnh trong khung cảnh miền núi đẹp hoang sơ, mơ màng. Những trang văn đẹp hiện lên những phong tục tập quán của người Mông, người Tày; những lễ hội, tang ma, cưới xin, bằng những làn điệu dân ca độc đáo; hình ảnh người DTTS được hiện lên rõ nét: chân thật, giàu sức sống, tự trọng.

Đặc biệt, các tác phẩm của nữ nhà văn đều để lại day dứt cho người đọc với số phận của các nhân vật nữ đầy khát vọng hạnh phúc, khí chất nhưng cũng vô cùng chịu đựng, khổ đau… Và những nỗi niềm rất đàn bà ấy, được bạn đọc đồng cảm, thấu hiểu.

Nhìn lại hành trình sáng tạo, có thể thấy, Đỗ Bích Thúy đã trở thành một hiện tượng thú vị của văn đàn Việt với đề tài miền núi. Đọc văn chị viết, độc giả thực sự cảm nhận được tâm hồn của một người “từ trong viết ra” chứ không phải “trông từ ngoài mà viết vào”. Khác những lớp nhà văn đi trước viết về đề tài này, Đỗ Bích Thúy tạo được dấu ấn riêng, không lẫn với ai khi đưa độc giả đến những vấn đề mang đậm hơi thở của cuộc sống đương thời của người dân tộc, trong thế giới văn học của mình.

“Lặng yên dưới vực sâu”- bộ phim truyền hình được chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Đỗ Bích Thúy được khán giả yêu thích
“Lặng yên dưới vực sâu”- bộ phim truyền hình được chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Đỗ Bích Thúy được khán giả yêu thích

Văn hóa dân tộc như cơm ăn, nước uống

Những trang viết của Đỗ Bích Thúy luôn mang đậm hơi thở vùng cao, từ khung cảnh thiên nhiên, đời sống sinh hoạt đến tâm hồn, nếp nghĩ, trở thành một di sản nho nhỏ, không thể thiếu khi người ta nhắc đến Hà Giang.

Trong những câu chuyện ấy, có tâm trạng của một người con đau đáu về vùng núi cũ, trăn trở với một vùng văn hóa mới. Đó là những mâu thuẫn rất đời thường, giữa chuyển giao hiện đại với truyền thống trong “Ngải đắng ở trên núi”. Khi đồng bào Mông trước những thay đổi trong cuộc sống mới: “Bao nhiêu năm nay người ở trên sàn nhà, trâu, ngựa, ngan, ngỗng, ở dưới gầm sàn, tự dưng em mày đòi mang trâu ra ngoài vườn, con trâu mẹ ốm lên ốm xuống cho uống bao nhiêu muối không khỏi…”.

Đó là cô Súa xinh đẹp, bản năng sống mạnh mẽ, khát vọng trong tình yêu, nhưng bất hạnh trong tiểu thuyết “Lặng yên dưới vực sâu”. Tác phẩm đề cập tới nét văn hóa truyền thống cướp vợ ở một số vùng đang bị biến tướng, bị lợi dụng vì mục đích cá nhân, không đề cao và tôn trọng tình cảm con người.

Là một nhà văn viết về đề tài miền núi, khi hỏi chị về những gì đang “ập” đến với miền sơn cước, như những Panorama ở Mã Pí Lèng, như những mái nhà ngói, những bức tường bê tông đang dần len vào giữa những ngôi nhà sàn truyền thống, chị vẫn lạc quan cho rằng, văn hóa đồng bào DTTS không bao giờ bị mất đi. Chỉ là như một phận người, văn hóa cũng đang phải tự mình đối mặt với những thách thức, phải đấu tranh.

Nhưng chị tin rằng, vẻ đẹp lấp lánh của những truyền thống văn hóa đã được gìn giữ từ bao đời nay của đồng bào DTTS sẽ vẫn tồn tại như một lẽ tự nhiên. Tự nhiên như những người phụ nữ Mông, hàng trăm năm nay vẫn giữ truyền thống trồng lanh, dệt vải, dù cho quá trình ấy phải trải qua hàng chục công đoạn phức tạp, cầu kỳ. Như cách hàng trăm năm nay, họ vẫn giữ văn hóa của mình đến khi chết đi: Ai cũng phải được chôn cùng bộ quần áo lanh để được tổ tiên nhận mặt.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Bí thư Già Mí Già hiến đất dựng trường

Bí thư Già Mí Già hiến đất dựng trường

Trước thềm năm học mới, Điểm trường Mầm non và Tiểu học thôn Ha Cá (xã Khâu Vai, tỉnh Tuyên Quang) được khánh thành nhờ sự chung tay của chính quyền, các nhà hảo tâm và các bậc phụ huynh. Trong niềm vui chung ấy, câu chuyện Bí thư Chi bộ Già Mí Già hiến đất xây trường trở thành tâm điểm, để lại tình cảm yêu mến trong lòng người dân nơi đây
Thủ tướng chỉ đạo khẩn trương khắc phục cơ sở giáo dục, y tế bị thiệt hại do thiên tai

Thủ tướng chỉ đạo khẩn trương khắc phục cơ sở giáo dục, y tế bị thiệt hại do thiên tai

Tin tức - PV - 21:42, 29/08/2025
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Công điện số 151/CĐ-TTg ngày 29/8/2025 về khẩn trương khắc phục cơ sở giáo dục, y tế bị thiệt hại do thiên tai, bảo đảm điều kiện học tập cho học sinh và công tác khám chữa bệnh cho Nhân dân.
Chủ tịch nước ký quyết định đặc xá cho 13.915 phạm nhân dịp Quốc khánh 2/9

Chủ tịch nước ký quyết định đặc xá cho 13.915 phạm nhân dịp Quốc khánh 2/9

Tin tức - PV - 21:37, 29/08/2025
Chiều 29/8, tại Hà Nội, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức họp báo công bố Quyết định đặc xá năm 2025 (đợt 2/9/2025) của Chủ tịch nước.
Gia Lai: Khai mạc Lễ hội “Tinh hoa Đại ngàn – Biển xanh hội tụ” năm 2025

Gia Lai: Khai mạc Lễ hội “Tinh hoa Đại ngàn – Biển xanh hội tụ” năm 2025

Tin tức - T.Nhân - H.Trường - 21:33, 29/08/2025
Tối 29/8, tại Quảng trường Nguyễn Tất Thành, phường Quy Nhơn, UBND tỉnh Gia Lai tổ chức khai mạc Lễ hội “Tinh hoa Đại ngàn-Biển xanh hội tụ” năm 2025 với chủ đề “Khát vọng biển xanh-Đại ngàn tỏa sáng”.
Phấn đấu đến năm 2030, Lào Cai trở thành tỉnh phát triển “xanh, hài hòa, bản sắc, hạnh phúc”

Phấn đấu đến năm 2030, Lào Cai trở thành tỉnh phát triển “xanh, hài hòa, bản sắc, hạnh phúc”

Trang địa phương - Trọng Bảo - 19:01, 29/08/2025
Chiều 29/8, tỉnh Lào Cai đã tổ chức Gặp mặt kỷ niệm 80 năm cách mạng tháng Tám thành công (19/8/1945 - 19/8/2025) và Quốc khánh nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2025). Tham dự buổi gặp mặt có đồng chi Phùng Quốc Hiển, Nguyên Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, Nguyên Bí thư tỉnh ủy Yên Bái; các đồng chí nguyên là lãnh đạo các bộ, ban ngành Trung ương từng công tác tại hai tỉnh Lào Cai và Yên Bái; các bậc lão thành cách mạng, các Mẹ Việt Nam Anh hùng, Anh hùng lực lượng vũ trang, Anh hùng lao động, thương binh, bệnh binh, thân nhân liệt sĩ, người có công với cách mạng.
Du khách thích thú với các món ngon từ đại ngàn và biển cả của Gia Lai

Du khách thích thú với các món ngon từ đại ngàn và biển cả của Gia Lai

Ẩm thực - T.Nhân - H.Trường - 18:53, 29/08/2025
Chiều 29/8, UBND tỉnh Gia Lai tổ chức khai mạc Lễ hội ẩm thực “Món ngon từ đất Bazan và biển”, với nhiều món ăn đặc trưng đến từ núi rừng Tây Nguyên và biển cả. Trong đó, chương trình “Giới thiệu nghệ thuật ẩm thực cá ngừ đại dương” trở thành tâm điểm, thu hút sự quan tâm đông đảo của người dân và du khách.
Hà Nội: Mưa lớn gây ngập lụt nghiêm trọng, nhiều tuyến đường ở Tây Mỗ và Đại lộ Thăng Long tê liệt

Hà Nội: Mưa lớn gây ngập lụt nghiêm trọng, nhiều tuyến đường ở Tây Mỗ và Đại lộ Thăng Long tê liệt

Cơn mưa lớn kéo dài suốt hai ngày qua đã khiến nhiều khu vực tại Hà Nội chìm trong biển nước. Tính đến 15h ngày 27/8, các tuyến đường huyết mạch như Quốc lộ 70 và Đại lộ Thăng Long đoạn qua phường Tây Mỗ (quận Nam Từ Liêm cũ) bị ngập sâu nghiêm trọng, gây tê liệt giao thông và ảnh hưởng nặng nề đến đời sống người dân.
Sở Dân tộc và Tôn giáo Khánh Hòa thăm, tặng quà cho các cơ sở Phật giáo nhân dịp Lễ Vu Lan năm 2025

Sở Dân tộc và Tôn giáo Khánh Hòa thăm, tặng quà cho các cơ sở Phật giáo nhân dịp Lễ Vu Lan năm 2025

Dân tộc - Tôn giáo - T.Nhân - H.Trường - 17:21, 29/08/2025
Ngày 29/8, Đoàn công tác của Sở Dân tộc và Tôn giáo Khánh Hòa do bà Chamaléa Thị Thủy - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo làm Trưởng đoàn đã đến thăm, tặng quà cho các cơ sở tôn giáo trên địa bàn tỉnh nhân dịp Lễ Vu Lan năm 2025 (Phật lịch 2569).
Chiếu miễn phí 50 phim điện ảnh Việt Nam trong triển lãm 80 năm Hành trình Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Chiếu miễn phí 50 phim điện ảnh Việt Nam trong triển lãm 80 năm Hành trình Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Tin tức - Hồng Phúc - 17:21, 29/08/2025
Từ ngày 28/8 đến 5/9, người dân đến với Triển lãm Thành tựu kinh tế - xã hội nhân kỷ niệm 80 năm Quốc khánh tại Trung tâm Triển lãm Quốc gia (xã Đông Anh, Hà Nội) sẽ được thưởng thức miễn phí 50 tác phẩm điện ảnh đặc sắc của Việt Nam, đồng thời tham gia các buổi giao lưu cùng nghệ sĩ, diễn viên và đạo diễn.
Giáo dục Thanh Hóa vươn lên khẳng định vị thế tốp đầu

Giáo dục Thanh Hóa vươn lên khẳng định vị thế tốp đầu

Giáo dục - Quỳnh Trâm - 17:21, 29/08/2025
Những năm qua, ngành Giáo dục Thanh Hóa đạt nhiều kết quả nổi bật, tạo nền tảng quan trọng cho đổi mới và nâng cao chất lượng dạy, học.
Cần Thơ: Phiên chợ đặc biệt gắn kết quân dân khu vực biên giới biển dịp Quốc khánh

Cần Thơ: Phiên chợ đặc biệt gắn kết quân dân khu vực biên giới biển dịp Quốc khánh

Nhịp cầu nhân ái - Tào Đạt - Văn Long - 17:20, 29/08/2025
Chiều 29/8, Đồn Biên phòng Lai Hòa, Bộ đội Biên phòng (BĐBP) TP. Cần Thơ tổ chức chương trình “Phiên chợ đặc biệt” lần thứ 8.
Áp thấp nhiệt đới mạnh lên thành bão vào tối nay, Bắc và Trung Bộ cao điểm mưa

Áp thấp nhiệt đới mạnh lên thành bão vào tối nay, Bắc và Trung Bộ cao điểm mưa

Tin tức - Anh Trúc - 17:20, 29/08/2025
Đêm nay đến rạng sáng mai, áp thấp nhiệt đới khả năng mạnh lên thành bão (trở thành cơn bão số 6), hướng vào đất liền và ảnh hưởng trực tiếp đến nhiều khu vực từ Nghệ An đến Đà Nẵng.