Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Văn học các DTTS Việt Nam: Hòa chung một mạch nguồn

Hồng Minh - 07:08, 14/11/2020

Văn học các DTTS Việt Nam là một bộ phận quan trọng của nền văn học Việt Nam. Từ nền văn học cổ truyền dân gian đến văn học viết thời kỳ hiện đại, văn học các DTTS luôn có mặt và đã góp phần tạo nên diện mạo của một nền văn học dân tộc Việt Nam phong phú, giàu bản sắc.

Phong cảnh bản làng vùng cao. Ảnh TL
Phong cảnh bản làng vùng cao. Ảnh TL

Cùng với chiều dài lịch sử, dân tộc Mông sớm có một nền văn học dân gian phong phú, đa dạng, phản ánh đời sống văn hoá cũng như tâm tư, tình cảm và nguyện vọng của cộng đồng.

Trong thơ của người Mông hiện đại, xu hướng sử dụng liên tiếp nhiều hình ảnh để biểu đạt sự so sánh, ví von đang dần phổ biến. Chẳng hạn, để nói về cuộc sống bi thảm của người Mông trong xã hội cũ, nhà thơ người Mông sử dụng hình ảnh “Như con ma không mẹ cha ăn của thừa”, “Như con ma mồ côi chăn trâu người”; ca ngợi cuộc sống đổi mới, nhà thơ sử dụng những hình ảnh liên tiếp “khác nào rắn xanh lột da”, “khác nào măng mai lột bẹ”... Các hình ảnh so sánh, ví von trùng điệp này tạo cho vấn đề được biểu đạt vừa cụ thể hơn, vừa sâu sắc hơn.

Thơ dân tộc Mông thời kỳ hiện đại là một thể loại thơ chân mộc, giản dị. Ngôn ngữ thơ giàu hình ảnh và nhạc điệu. Cấu trúc thơ vừa chịu ảnh hưởng của cấu trúc thơ ca truyền thống dân tộc Mông, vừa phát triển theo xu hướng cấu trúc thơ hiện đại. Lối tư duy, cách biểu đạt vừa gần gũi với cách nghĩ, cách cảm, cách diễn đạt của người DTTS, vừa bộc lộ rõ đặc trưng bản sắc của dân tộc Mông. Các nhà thơ người Mông đã không ngừng sáng tạo, tự đổi mới cho thơ, làm cho thơ ngày càng tiệm cận những chuẩn mực khắt khe về giá trị nghệ thuật của thơ ca đương đại.

Còn đối với những nhà văn thời kỳ hiện đại, dường như họ đã mang sẵn trong mình một tâm thế để hội nhập. Nhà văn Cao Duy Sơn, dân tộc Tày, quê huyện Trùng Khánh (Cao Bằng) thuộc thế hệ thứ hai trong đội ngũ các nhà văn DTTS Việt Nam hiện đại. Từ 1984 đến nay, nhà văn đã trình làng 5 tập truyện ngắn và 4 cuốn tiểu thuyết, nhưng chỉ với ngần ấy thôi, ông đã được đánh giá là cây bút tiêu biểu nhất của nền văn xuôi các DTTS hiện nay. Truyện ngắn của ông vừa xưa như cổ tích, lại vừa mang hơi thở của cuộc sống đương đại, đậm đặc chất tiểu thuyết trong tính đa dạng của chủ đề, trong những yếu tố đời tư, trong những nếm trải của nhân vật với những độc thoại nội tâm day dứt.

Hình ảnh về đời sống sinh hoạt văn hóa thường được biểu đạt phong phú trong thơ của các tác giả người Mông.
Hình ảnh về đời sống sinh hoạt văn hóa thường được biểu đạt phong phú trong thơ của các tác giả người Mông.

Hay thành tựu nổi trội nhất của văn học hiện đại Tây Nguyên có lẽ chính ở sự nỗ lực phục dựng một bức tranh về đời sống sinh hoạt, tinh thần của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên. Các tác giả thường lựa chọn những đề tài như cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc với sự gan dạ, hy sinh quật cường của con người Tây Nguyên, tình yêu thời chiến, nét đẹp phong tục quê hương…

Nhìn từ góc độ thể loại, văn học DTTS Tây Nguyên cũng có những điểm đáng chú ý. Ở thể loại tiểu thuyết, dù số lượng không nhiều, đề tài không thực sự phong phú, nhưng một bức tranh kỳ vĩ, đa sắc màu được tạo dựng.

Ngoài ra, đáng chú ý là sự xuất hiện của thể lục bát trong các sáng tác của các tác giả là người DTTS ở Tây Nguyên (vốn quen sáng tác thơ tự do) như nhà thơ Hồ Chư, người Vân Kiều - đây là tín hiệu đáng mừng cho thấy, thơ của các tác giả người DTTS Tây Nguyên đã “hòa nhịp” với thơ ca miền xuôi: “Tình yêu như lửa mới nhen/Đã nghe xao xuyến tiếng khèn tìm nhau/Chợ tình không có trầu cau/Lòng người nối nhịp qua bầu rượu thơm”.

Có thể thấy, những tìm tòi, sáng tạo của các văn nghệ sĩ người DTTS đã chứng tỏ bản lĩnh, tài năng, những đổi mới trong cách nghĩ, cách viết và tinh thần dân tộc trên hành trình hội nhập.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Những hạt nhân đoàn kết trong đồng bào DTTS ở Yên Bái

Những hạt nhân đoàn kết trong đồng bào DTTS ở Yên Bái

Công tác Dân tộc - Minh Thu - 23:24, 12/07/2024
Toàn tỉnh Yên Bái hiện có 870 Người có uy tín trong đồng bào DTTS. Đây là những hạt nhân đoàn kết, gương mẫu, đi đầu trong công cuộc phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo; giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc... góp phần xây dựng quê hương ngày càng phát triển.
Lào Cai phấn đấu hết năm 2025 hoàn thành việc hỗ trợ làm nhà ở cho người có công

Lào Cai phấn đấu hết năm 2025 hoàn thành việc hỗ trợ làm nhà ở cho người có công

Xã hội - Trọng Bảo - 23:20, 12/07/2024
Tỉnh ủy Lào Cai vừa ban hành Nghị quyết số 50-NQ/TU về việc hỗ trợ làm nhà cho hộ người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ, hộ nghèo, cận nghèo trên địa bàn tỉnh đến năm 2025.
Điện Biên: Bắt giữ đối tượng vận chuyển 112 nghìn viên ma túy tổng hợp

Điện Biên: Bắt giữ đối tượng vận chuyển 112 nghìn viên ma túy tổng hợp

Pháp luật - Tào Đạt - Thúy Hồng - 23:16, 12/07/2024
Ngày 12/7, Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên thông tin, Phòng Phòng chống ma túy và Tội phạm Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên phối hợp với Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Tây Trang vừa bắt giữ một đối tượng về hành vi vận chuyển trái phép chất ma túy.
Quảng Bình: Khởi công xây dựng nhà

Quảng Bình: Khởi công xây dựng nhà "Đại đoàn kết - Mái ấm tình thương" cho hộ nghèo tại xã Dân Hóa

Nhịp cầu nhân ái - Thùy Linh - 23:13, 12/07/2024
Hội Liên hiệp Phụ nữ Tp. Đồng Hới vừa phối hợp với Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Cha Lo, Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện Minh Hóa và Ngân hàng MB chi nhánh Quảng Bình tổ chức Khởi công xây dựng nhà "Đại đoàn kết - Mái ấm tình thương” cho gia đình chị Hồ Thị Xóc, ở bản Y Leng, xã Dân Hóa, huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình.
6 tháng đầu năm, toàn quốc xảy ra 12.350 vụ tai nạn giao thông

6 tháng đầu năm, toàn quốc xảy ra 12.350 vụ tai nạn giao thông

Thời sự - Minh Thu - 23:10, 12/07/2024
Đó là thông tin được công bố tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc sơ kết công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông (ATGT) quý II/2024 được tổ chức ngày 12/7 tại Hà Nội.
Tin trong ngày - 12/7/2024

Tin trong ngày - 12/7/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 12/7, có những thông tin đáng chú ý sau: Ngày 12/7, cảnh báo mưa lớn cục bộ gây lũ quét, sạt lở ở nhiều khu vực. Phẫu thuật cứu sống bệnh nhân người DTTS trong tình trạng nguy kịch. Hút khách bằng nhạc điệu dân gian Chăm bên tháp cổ nghìn tuổi. Cùng các thông tin khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Nữ du khách tử vong khi chơi mô tô nước trên hồ Thác Bà

Nữ du khách tử vong khi chơi mô tô nước trên hồ Thác Bà

Tin tức - T.H - 22:55, 12/07/2024
Trên địa bàn thôn Hồng Bàng, xã Đại Đồng, huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái vừa xảy ra vụ tai nạn chơi mô tô nước ở khu vực Hồ Thác Bà khiến một cô gái tử vong.
Xác lập hai kỷ lục tại Lễ hội Sen Hà Nội 2024

Xác lập hai kỷ lục tại Lễ hội Sen Hà Nội 2024

Sắc màu 54 - T.H - 22:53, 12/07/2024
Lễ hội Sen Hà Nội 2024 khai mạc vào 20 giờ ngày 12/7 tại không gian văn hóa sáng tạo Tây Hồ (ngõ 612, Lạc Long Quân, Tây Hồ, Hà Nội). Theo đó, lễ hội xác lập hai kỷ lục.
Quản lý chất thải rắn hướng tới nền kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam

Quản lý chất thải rắn hướng tới nền kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam

Môi trường sống - Mỹ Dung - 22:49, 12/07/2024
Ngày 12/7, tại tỉnh Quảng Ninh, Viện Chiến lược, Chính sách Tài nguyên và Môi trường phối hợp với tổ chức Hanns Seidel Foundation (Cộng hòa Liên bang Đức) tổ chức Hội thảo "Quản lý chất thải rắn hướng tới nền kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam: Chính sách và thực thi".
Huyện miền núi Cẩm Thủy (Thanh Hóa): Vận động người dân nhận lương hưu và trợ cấp BHXH qua tài khoản

Huyện miền núi Cẩm Thủy (Thanh Hóa): Vận động người dân nhận lương hưu và trợ cấp BHXH qua tài khoản

Tin tức - PV - 22:47, 12/07/2024
Để thuận tiện cho người dân khi nhận lương hưu và trợ cấp BHXH hàng tháng, từ tháng 7/2024, Bảo hiểm xã hội huyện miền núi Cẩm Thủy đã phân công cán bộ viên chức đến các điểm chi trả để tuyên truyền, vận động người dân nhận lương hưu và trợ cấp BHXH hàng tháng qua tài khoản cá nhân.
Tin trong ngày - 12/7/2024

Tin trong ngày - 12/7/2024

Media - BDT - 20:00, 12/07/2024
Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 12/7, có những thông tin đáng chú ý sau: Ngày 12/7, cảnh báo mưa lớn cục bộ gây lũ quét, sạt lở ở nhiều khu vực. Phẫu thuật cứu sống bệnh nhân người DTTS trong tình trạng nguy kịch. Hút khách bằng nhạc điệu dân gian Chăm bên tháp cổ nghìn tuổi. Cùng các thông tin khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.