Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Đồng bào Gia Rai nâng niu giọt nước

Ngọc Thu - 07:45, 03/12/2023

Cùng với việc giữ gìn những nghi lễ truyền thống đặc sắc như Lễ cúng nhà rông, mừng năm mới, bỏ mả… đồng bào Gia Rai còn rất chú trọng đến Lễ cúng giọt nước. Đồng bào xem đây một nghi lễ quan trọng nhằm cầu xin thần nước phù hộ cho dân làng mạnh khỏe, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, vạn vật trong buôn làng tươi tốt, cuộc sống ấm no, hạnh phúc...

Giọt nước - biểu tượng văn hoá độc đáo gắn liền với đời sống văn hóa tinh thần, tâm linh mà bao đời nay người Gia Rai làng Choét 2 cùng nhau lưu giữ
Giọt nước - biểu tượng văn hoá độc đáo gắn liền với đời sống văn hóa tinh thần, tâm linh mà bao đời nay người Gia Rai làng Choét 2 cùng nhau lưu giữ

Mới đây, trong khuôn khổ Ngày hội văn hóa - du lịch TP. Pleiku (Gia Lai) năm 2023, Đoàn nghệ nhân làng Choét 2, phường Thắng Lợi đã tái hiện nghi Lễ cúng Giọt nước tại nhà rông làng Ốp, phường Hoa Lư trước sự chứng kiến đông đảo đồng bào dân tộc Gia Rai ở phường Thắng Lợi và du khách trong và ngoài tỉnh về tham dự Ngày hội văn hóa - du lịch TP. Pleiku.

Đoàn nghệ nhân làng choét 2, phường Thắng Lợi đã tái hiện nghi lễ cúng giọt nước, nét đẹp văn hoá độc đáo của đồng bào Gia Rai
Đoàn nghệ nhân làng Choét 2, phường Thắng Lợi đã tái hiện nghi Lễ cúng giọt nước, nét đẹp văn hoá độc đáo của đồng bào Gia Rai

Trước khi tiến hành lễ cúng, Già làng Ak đã họp dân làng để sửa soạn các lễ vật, trang trí cho lễ cùng giọt nước, gồm 1 con gà, tiết gà, gan heo và ghè rượu. Theo già Ak, người Gia Rai quan niệm, máu là phương tiện truyền dẫn sự sống, nên sẽ dùng để cúng giọt nước. Tiếp theo, già làng chọc cần vào can rượu ghè, bắt đầu đọc vang lời khấn: “Hỡi thần suối, hãy băng qua rừng, men theo bờ ruộng thần suối hãy đến với giọt nước Ia Nguin của chúng tôi. Hôm nay, chúng tôi làm lễ cúng dâng đến các vị thần gan gà, gan heo và rượu tưới lên bến nước để cầu Yang xuống phù hộ cho dân làng khoẻ mạnh, cuộc sống tốt, không đau ốm bệnh tật, mưa thuận gió hoà, mùa màng bội thu, vạn vật trong làng đều tươi tốt, không có bệnh dịch xảy ra. Thần hãy cho chúng tôi nguồn nước trong veo, tràn trề nước chảy quanh năm…”.

Già làng Ak đọc vang lời khấn cầu trước giọt nước của làng
Già làng Ak đọc vang lời khấn cầu trước giọt nước của làng

Sau khi đọc xong lời cúng, già làng cúi xuống uống căn rượu đầu tiên rồi đến người cao tuổi và dân làng. Lúc này, các cô gái xuống giọt nước mát hứng dòng nước trong lành vào bầu và mang về. Bà con, đám trẻ trong làng hứng nước rửa mặt và cùng nhau tạt vào người với ý nghĩa để lấy may mắn của Yàng ban cho. 

Trong tâm thức chị Ksor H'Tri, làng Choét 2, thì ngay từ khi sinh ra, chị đã được cha mẹ kể lại rằng, đồng bào Gia Rai từ khi xưa lập làng thường chọn nơi có nguồn nước dồi dào như gần sông, suối để phục vụ đời sống của con người và lao động sản xuất. Giọt nước của đồng bào có khi được lấy từ suối nguồn, bến sông nhưng chủ yếu là lấy từ mạch núi. Khi xưa, nguồn nước được dẫn về bằng các ống lồ ô, còn ngày nay thì đã được bê tông hóa. Tuy vậy, người làng vẫn gìn giữ tín ngưỡng và văn hóa của mình.

Từ khi xưa lập làng, cộng đồng người Gia Rai thường chọn nơi có nguồn nước dồi dào như gần sông, suối để phục vụ đời sống của con người và lao động sản xuất
Từ khi xưa lập làng, cộng đồng người Gia Rai thường chọn nơi có nguồn nước dồi dào như gần sông, suối để phục vụ đời sống của con người và lao động sản xuất

Cũng như bao đồng bào Tây Nguyên khác, già làng Ak chẳng biết lễ cúng giọt nước có tự bao giờ, già chỉ biết nó đã được dân làng truyền lại từ đời này qua đời khác và gìn giữ cho đến nay. Cùng với những nghi lễ truyền thống quan trọng như Lễ cúng nhà rông, Lễ cúng nhà mồ, thì Lễ cúng Giọt nước là lễ quan trọng nhất đối với dân làng. Bởi từ khi chọn đất lập làng, người Gia Rai thường chọn khu vực có nguồn nước mạch chảy ra từ khe núi để làm giọt nước, giọt nước chính là mạch nguồn của sự sống của đồng bào Gia Rai.

Sau nghi lễ, là lúc tiếng cồng chiêng bắt đầu nổi lên, dân làng Choét 2 tay nắm tay cùng múa xoang nhịp nhàng, uyển chuyển. Những gương mặt phấn khởi mừng giọt nước mát về làng, dân làng chúc nhau những điều tốt đẹp.

Dưới cái nắng vàng như rót mật của Tây Nguyên, trong không gian sinh hoạt cộng đồng thấm đậm sắc màu văn hóa, du khách cũng hòa chung niềm vui với dân làng, cùng thưởng thức hương vị thơm nồng của rượu cần.

Du khách cũng hòa chung niềm vui với dân làng, thưởng thức hương vị thơm nồng của rượu cần
Du khách cũng hòa chung niềm vui với dân làng, thưởng thức hương vị thơm nồng của rượu cần

Với nụ cười thân thiện, già Ak nhanh tay mời gọi khách mời cùng say men rượu cần. Trong niềm hân hoan, già Ak nói: Dân làng mình bây giờ cuộc sống cũng đã bớt khó khăn hơn xưa. Ngoài việc tập trung phát triển kinh tế, người làng còn tập trung bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống. Vừa qua, được sự quan tâm của của các cấp, chính quyền, Lễ cúng giọt nước được phục dựng quy mô hơn, đông đảo người dân và du khách tới tham quan, dân làng vui lắm.

Anh Siu Luk, Bí thư Chi đoàn thanh niên làng Choét 2 vui vẻ nói: Mình thấy rất tự hào khi được tham gia phục dựng nghi lễ truyền thống cúng giọt nước của đồng bào Gia Rai. Từ đó, đã khơi dậy niềm tình yêu với văn hoá truyền thống trong lớp trẻ chúng mình. Mình thấy không chỉ là cách bảo tồn văn hoá truyền thống mà còn là cơ hội để mình và bà con trong làng giới thiệu cho du khách gần xa biết về phong tục, lễ hội của đồng bào Gia Rai.

Dân làng hào hứng đánh chiêng thực hiện nghi lễ truyền thống quanh giọt nước
Dân làng hào hứng đánh chiêng thực hiện nghi lễ truyền thống quanh giọt nước

Ngày nay, cuộc sống hiện đại có nhiều nguồn nước, nhưng giọt nước vẫn giữ vị trí quan trọng trong đời sống của đồng bào Gia Rai ở Tây Nguyên. Vì vậy, việc phục dựng các nghi lễ truyền thống trong các hoạt động văn hoá, du lịch của địa phương không chỉ góp phần bảo tồn, phát huy bản sắc dân tộc của đồng bào Gia Rai mà còn giúp xây dựng phát triển ngành du lịch, nâng cao đời sống người dân nơi đây.


Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Thanh Hóa: Biểu dương, tôn vinh 150 điển hình tiên tiến trong vùng đồng bào DTTS và miền núi

Thanh Hóa: Biểu dương, tôn vinh 150 điển hình tiên tiến trong vùng đồng bào DTTS và miền núi

Ngày 27/12, UBND tỉnh Thanh Hóa tổ chức Hội nghị biểu dương, tôn vinh các điển hình tiên tiến trong vùng đồng bào DTTS và miền núi của tỉnh năm 2023. Dự hội nghị có: Vụ trưởng Vụ Chính sách Dân tộc (Ủy ban Dân tộc) Lưu Xuân Thủy; Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa Trịnh Tuấn Sinh; Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng Ban Dân vận Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Thanh Hóa Phạm Thị Thanh Thủy; Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Đầu Thanh Tùng; lãnh đạo Ban Dân tộc tỉnh, một số sở, ngành, đơn vị của tỉnh, UBND 11 huyện miền núi và 6 huyện, thị xã giáp ranh có xã, thôn, bản miền núi cùng 150 đại biểu điển hình tiên tiến đại diện cho trên 701.000 người DTTS toàn tỉnh.
Tin nổi bật trang chủ
Trăm năm bờ xe nước bên sông

Trăm năm bờ xe nước bên sông

Phóng sự - Tiêu Dao - 20:22, 01/03/2024
Bờ xe nước - cỗ máy bằng tre là biểu tượng một thời bên dòng sông Trà Khúc ngày đêm quay đều, mang nước tưới cho ruộng đồng xanh tốt. Hơn 50 năm trôi qua, ở TP. Quảng Ngãi vẫn có một nghệ nhân cần mẫn dựng tạo “kỳ quan đồng ruộng” để di sản này không bị biến mất.
Tin trong ngày - 1/3/2024

Tin trong ngày - 1/3/2024

Media - BDT - 20:00, 01/03/2024
Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 1/3, có những thông tin đáng chú ý sau: Việt Nam trong Top 10 điểm đến tốt nhất năm 2024 cho sinh viên tốt nghiệp. Quảng bá phở Việt qua Festival Phở 2024. Sầu riêng OCOP giữa vùng sâu Hang Ka. Cùng các tin tức thời sự khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi
Đội đua thuyền máy F1 H2O Bình Định - Việt Nam đứng đầu phân hạng UIM F1H2O Grand Prix of Indonesia

Đội đua thuyền máy F1 H2O Bình Định - Việt Nam đứng đầu phân hạng UIM F1H2O Grand Prix of Indonesia

Thể thao - T.Nhân - 19:58, 01/03/2024
Thông tin từ Ban Tổ chức giải, ngày đua đầu tiên (1/3), đội thuyền máy F1 H2O Bình Định - Việt Nam đã giành được thành tích đáng nể ở ngày đua phân hạng UIM F1H2O Grand Prix of Indonesia đang diễn ra ở hồ Toba. Trong đó, Đội trưởng Jonas Andersson giữ vững phong độ của đương kim vô địch mùa giải 2023, khi là tay đua đứng đầu bảng xếp hạng. Đứng sau là các tay đua Erik Stark của đội Victory (U.A.E) và Rusty Wyatt đội Sharjah (U.A.E).
Sơn La: Miền quê cổ tích Ngọc Chiến sẵn sàng cho Ngày hội hoa Sơn Tra

Sơn La: Miền quê cổ tích Ngọc Chiến sẵn sàng cho Ngày hội hoa Sơn Tra

Tin tức - Minh Nhật - 19:55, 01/03/2024
Theo Kế hoạch của UBND huyện Mường La, tỉnh Sơn La, Ngày hội hoa Sơn Tra năm 2024, sẽ diễn ra vào ngày 9, 10/3, tại bản Nậm Nghiệp, xã Ngọc Chiến, với các hoạt động hấp dẫn mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc.
Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng dự Lễ kỷ niệm 65 năm Ngày truyền thống Bộ đội Biên phòng, 35 năm Ngày Biên phòng toàn dân

Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng dự Lễ kỷ niệm 65 năm Ngày truyền thống Bộ đội Biên phòng, 35 năm Ngày Biên phòng toàn dân

Thời sự - Thúy Hồng - 19:53, 01/03/2024
Sáng 1/3, tại Hà Nội, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng (BĐBP) long trọng tổ chức Lễ đón nhận Huân chương Chiến công hạng Nhì, Kỷ niệm 65 năm Ngày truyền thống BĐBP (3/3/1959 - 3/3/2024), 35 năm Ngày Biên phòng toàn dân (3/3/1989 - 3/3/2024). Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước Cộng hòa XHCN Việt Nam Võ Văn Thưởng dự và phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ.
Tin trong ngày - 29/2/2024

Tin trong ngày - 29/2/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 29/2, có những thông tin đáng chú ý sau: Đà Lạt được nhận giải thưởng Thành phố lễ hội của châu Á. Chiêm ngưỡng tòa thành độc nhất vô nhị tại xứ Thanh. Những lá đơn “đặc biệt” ở Hàm Yên. Cùng các tin tức thời sự khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Gia Lai: Tổ chức Trưng bày áo dài và Hội thi dân vũ

Gia Lai: Tổ chức Trưng bày áo dài và Hội thi dân vũ

Xã hội - Ngọc Thu - 19:44, 01/03/2024
Sáng 1/3, tại Nhà Thiếu nhi Tp. Pleiku, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Gia Lai đã tổ chức Trưng bày Áo dài “Tôi yêu Áo dài Việt”; đồng diễn dân vũ và Hội thi dân vũ “Phụ nữ Gia Lai duyên dáng, khỏe, đẹp” nhằm chào mừng Kỷ niệm 1984 năm khởi nghĩa Hai Bà Trưng, 114 năm Ngày Quốc tế Phụ nữ (8/3/1910 - 8/3/2024), 49 năm Ngày giải phóng tỉnh Gia Lai (17/3/1975 - 17/3/2024).
Phú Yên: Bắt tạm giam Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ Sông Cầu

Phú Yên: Bắt tạm giam Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ Sông Cầu

Pháp luật - T.Nhân - 19:41, 01/03/2024
Cơ quan Cảnh sát Điều tra (CSĐT) Công an thị xã Sông Cầu (Phú Yên) cho biết, đã tống đạt quyết định khởi tố bị can, đồng thời thực thi lệnh bắt tạm giam về tội danh “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” đối với ông Tôn Thất Thịnh (SN 1969, trú ở khu phố Bà Triệu, phường 7, Tp. Tuy Hòa) là Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ (QLRPH) Sông Cầu.
Hà Giang: Gần 1.000 lao động là con em đồng bào DTTS tham gia Hội chợ việc làm

Hà Giang: Gần 1.000 lao động là con em đồng bào DTTS tham gia Hội chợ việc làm

Nghề nghiệp - Việc làm - Vũ Mừng - 19:36, 01/03/2024
Sáng 1/3, UBND huyện Yên Minh, tỉnh Hà Giang tổ chức Hội chợ việc làm năm 2024. Sự kiện đã thu hút sự tham gia của 14 doanh nghiệp và gần 1.000 lao động, học sinh là con em đồng bào DTTS tham gia Hội chợ việc làm trên địa bàn.
Lễ hội Áo dài Thành phố Hồ Chí Minh 2024 đánh dấu 10 năm phát triển

Lễ hội Áo dài Thành phố Hồ Chí Minh 2024 đánh dấu 10 năm phát triển

Tin tức - Minh Nhật - 19:33, 01/03/2024
Sáng 1/3, Sở Du lịch TP. Hồ Chí Minh phối hợp với các đơn vị tổ chức họp báo thông tin về Lễ hội Áo dài lần thứ 10 năm 2024.
Trao tặng 200 lá cờ Tổ quốc và Bản đồ Việt Nam cho người dân xã biên giới

Trao tặng 200 lá cờ Tổ quốc và Bản đồ Việt Nam cho người dân xã biên giới

Tin tức - Vũ Mừng - 19:31, 01/03/2024
Tại Lễ ra quân Tháng Thanh niên, Tháng 3 Biên giới năm 2024 , Tỉnh đoàn và Hội Liên hiệp Thanh niên (LHTN) Việt Nam tỉnh Hà Giang đã phối hợp với Tỉnh đoàn tỉnh Đồng Nai trao tặng 200 lá cờ Tổ quốc và Bản đồ Việt Nam cho người dân xã biên giới Xín Mần, huyện Xín Mần.