Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Lễ cúng giọt nước của người Gia Rai ở làng Ia Krêl

Thùy Dung - 18:04, 22/02/2021

Vào khoảng tháng 10 -11 hằng năm, khi cây lúa trên nương đã trĩu nặng bông, dân làng Krêl (xã Ia Krêl, huyện Đức Cơ, Gia Lai) lại họp bàn để tổ chức Lễ cúng giọt nước nhằm cầu xin Yàng và các đấng thần linh cho dân làng sức khỏe, một năm mưa thuận gió hòa, lúa thóc đầy kho. Nghi thức này được người làng truyền lại từ bao đời nay, trở thành một nét đẹp văn hoá tâm linh được dân làng Krêl và đồng bào Tây Nguyên gìn giữ.

Các thầy cúng của làng Krêl đang chuẩn bị cho nghi thức cúng
Các thầy cúng của làng Krêl đang chuẩn bị cho nghi thức cúng

Giữ gìn mạch nguồn của sự sống

Già làng Rơ Châm Bôm ở làng Krêl, xã Ia Krêl) năm nay đã ngoài 80 tuổi kể rằng, người Gia Rai khi xưa lập làng thường chọn nơi có nguồn nước dồi dào như gần sông, suối để phục vụ đời sống của con người và lao động sản xuất. Để tạ ơn thần linh, người làng hằng năm vẫn tổ chức Lễ cúng giọt nước và cầu xin một năm mới sức khỏe, mưa thuận gió hòa, lúa thóc về đây kho,…

Tuy nhiên, già Rơ Châm Bôm cũng như bao đồng bào Tây Nguyên khác chẳng biết lễ cúng giọt nước có tự bao giờ, ông chỉ biết nó đã được dân làng truyền lại từ đời này qua đời khác và gìn giữ cho đến nay. Hiện nay, người Gia Rai ở làng Ia Krêl có 3 lễ cúng chính trong 1 năm: Lễ cúng giọt nước, Lễ cúng nhà rông, Lễ cúng nhà mồ. Trong đó, Lễ cúng giọt nước là lễ quan trọng nhất đối với dân làng vì đồng bào quan niệm, giọt nước là mạch nguồn của sự sống.

Nở nụ cười hiền lành, già Rơ Châm Bôm chia sẻ: Vài làng lân cận có làng đã bỏ đi Lễ cúng giọt nước rồi, vì không tìm được nguồn nước. Còn làng mình thì vẫn tìm được nguồn nước đổ về nên lũ làng tin Yàng đã phù hộ cho dân làng. Hằng năm, dân làng vẫn góp tiền để tổ chức lễ cúng nhưng năm nay được sự quan tâm của các cấp chính quyền, lễ cúng được phục dựng quy mô hơn. Người làng vui lắm, từ sáng sớm đã tập trung đến bến nước để cùng nhau dọn dẹp bến nước, góp sức tổ chức lễ.

Nét đẹp văn hóa tâm linh

Theo già Rơ Châm Bôm, Lễ cúng giọt nước được tổ chức ngay tại bến nước của làng. Tham gia nghi thức cúng có 7 người, trong đó, 3 người cúng chính, 4 người còn lại phụ cúng. Vật phẩm cho lễ cúng gồm có: Heo, gà, gạo nếp và rượu ghè… Sau khi heo, gà được làm xong, người phụ lễ lấy gan, phổi, đuôi của các con vật này cùng 1 ghè rượu lớn đặt lên bàn cúng và cây nêu tại giọt nước. Khi tất cả đã chuẩn bị xong, các thầy cúng bắt đầu tiến hành nghi thức cúng.

Trong cái nắng vàng như rót mật của Tây Nguyên, các thầy cúng tiến hành nghi thức cúng trong không khí trang nghiêm trước sự chứng kiến của đông đảo khách mời và dân làng. Khi thầy cúng kết thúc nghi lễ, dân làng Krêl bắt đầu bữa tiệc, họ trân trọng mời những vị khách quý thưởng thức rượu cần trước rồi mới đến dân làng.


Các thầy cúng tiến hành nghi thức cúng
Các thầy cúng tiến hành nghi thức cúng

Nhấp ngụm rượu cần, ông Rơ Mah Quách, Phó Bí thư Chi bộ làng Krêl, một trong 7 thầy cúng của làng chia sẻ: Để tổ chức được lễ cúng này, già làng, Người có uy tín và các cán bộ thôn làng đã phải họp bàn rất kỹ, sau đó mới thông báo với dân làng. Lễ cúng thường tổ chức vào tháng 10 hằng năm để đúng với truyền thống dân tộc. Khi lễ cúng xong thì dân làng sẽ đi thu hoạch lúa.

“Khi cúng, thầy cúng sẽ xin Yàng, thần nước, thần lúa, thần nhà rông… để xin thần cho nguồn nước sạch, dồi dào. Khấn xin cho dân làng sức khỏe, mùa màng bội thu, lúa thóc đầy kho, dân làng ai ai cũng ấm no, con cái ngoan ngoãn... Sau lễ cúng giọt nước, ngày hôm sau dân làng sẽ về nhà rông để tổ chức lễ cúng nhà rông. 2 lễ cúng này phải thực hiện liên tục trong 2 ngày, không thể tách rời nhau”, già Quách nói.

Hình ảnh cây nêu tại bến nước tượng trưng cho sự kết nối với đấng thần linh
Hình ảnh cây nêu tại bến nước tượng trưng cho sự kết nối với đấng thần linh

Tiếp lời già Quách, già làng Bôm kể: “Giọt nước của đồng bào có khi được lấy từ suối nguồn, bến sông nhưng chủ yếu là lấy từ mạch núi. Khi xưa, nguồn nước được dẫn về bằng các ống lồ ô, còn ngày nay thì đã được bê tông hóa. Tuy vậy, người làng vẫn gìn giữ tín ngưỡng và văn hóa của mình. Mỗi sớm, khi con gà cất tiếng gáy đầu tiên, chị em lại gùi chai ra bến nước để lấy nước về sinh hoạt”.

Tạo sự gắn kết, hướng về nguồn cội

Mời chúng tôi đi ra bến nước, ông Rơ Mah Chel, Người có uy tín làng Krêl hứng giọt nước mát lành và mời chúng tôi uống thử rồi kể: Dân làng mình bây giờ cuộc sống cũng đã bớt khó khăn hơn xưa. Ngoài việc tập trung phát triển kinh tế, người làng còn tập trung bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống. Vừa qua, được sự quan tâm của của các cấp, chính quyền, Lễ cúng giọt nước được phục dựng quy mô hơn, đông đảo người dân và du khách tới tham quan, dân làng vui lắm.

Trước khi tiến hành nghi thức cúng giọt nước người làng đã tập trung về giọt nước của làng để dọn dẹp sạch sẽ
Trước khi tiến hành nghi thức cúng giọt nước người làng đã tập trung về giọt nước của làng để dọn dẹp sạch sẽ

Trong câu chuyện với già Bôm, già Quách và già Chel, chúng tôi cảm nhận được sự trân trọng của các già làng với lễ cúng quan trọng này. Mỗi năm 1 lần, dân làng sẽ tổ chức lễ cúng giọt nước để thể hiện sự biết ơn với bề trên và tạo nên sự gắn kết của dân làng. Người làng cho rằng, sống chung với nhau là chung một cội nguồn, uống chung mạch nước là có sự gắn bó bền chặt. Và sự kết nối bền chặt ấy đã được thắt chặt từ bao đời nay.

Nhiều năm qua, người làng Krêl vẫn gìn giữ, tổ chức lễ cúng, giữ gìn văn hóa cồng chiêng. Đồng thời, cùng với sự quan tâm của các cấp, chính quyền đã giúp người dân phục dựng các lễ cúng bài bản, quy mô hơn nhằm giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc.

Tin cùng chuyên mục
Múa trống- Nét văn hoá độc đáo của người Giáy cần được bảo tồn

Múa trống- Nét văn hoá độc đáo của người Giáy cần được bảo tồn

Múa trống là một loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc, có từ lâu đời của đồng bào dân tộc Giáy ở huyện Mèo Vạc (Hà Giang). Cũng như nhiều loại hình nghệ thuật dân gian khác, nghệ thuật múa trống của người Giáy đang đứng trước nguy cơ bị mai một trong xu thế hội nhập và phát triển.
Tin nổi bật trang chủ
Bộ đội Biên phòng Cao Bằng: Gắn kết quân dân, giữ bình yên biên giới

Bộ đội Biên phòng Cao Bằng: Gắn kết quân dân, giữ bình yên biên giới

Nhân dịp kỷ niệm Ngày Biên phòng toàn dân (3/3), chúng tôi có dịp trở lại các bản làng vùng biên giới tỉnh Cao Bằng, tìm hiểu về cuộc sống của đồng bào các dân tộc và các chiến sĩ biên phòng (BP) đang làm nhiệm vụ trên tuyến biên giới nơi đây. Lần trở lại nào cũng vậy, điểu mà chúng tôi luôn cảm nhận được là tình quân dân thắm thiết, là những việc làm ý nghĩa mà người lính biên phòng dành cho đồng bào các dân tộc thiểu số có cuộc sống ngày càng tốt hơn; và hơn hết là vai trò, trách nhiệm của người lính quân hàm xanh ngày đêm chắc tay súng giữ gìn cho biên cương Tổ quốc luôn yên bình.
Ngân hàng CSXH tỉnh Sóc Trăng: Tập trung nâng cao chất lượng tín dụng chính sách

Ngân hàng CSXH tỉnh Sóc Trăng: Tập trung nâng cao chất lượng tín dụng chính sách

Tin tức - Lan Anh - 2 giờ trước
Trong năm 2020, NHCSXH chi nhánh tỉnh Sóc Trăng đã tập trung nâng cao hiệu quả tín dụng, kết quả doanh số cho vay trên 861 tỷ đồng, doanh số thu nợ trên 711 tỷ đồng, tăng 5,32% so với năm 2019. Tổng dư nợ đạt trên 3.696 tỷ đồng, tăng so với đầu năm 2020 trên 138 tỷ đồng, với 151.018 khách hàng còn dư nợ.
Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 2/2021

Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 2/2021

Tin tức - Hoàng Quý - 2 giờ trước
Ngày 2/3, tại Hà Nội, Văn phòng Chính phủ đã tổ chức họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 2/2021. Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ, Người phát ngôn của Chính phủ Mai Tiến Dũng chủ trì buổi họp báo.
12 giờ qua không có thêm ca mắc mới COVID-19

12 giờ qua không có thêm ca mắc mới COVID-19

Tin tức - PV - 3 giờ trước
Bản tin 18 giờ ngày 2/3 của Ban Chỉ đạo Quốc gia Phòng chống dịch COVID-19 cho biết, không có ca mắc COVID-19. Như vậy, đã 12 giờ qua, Việt Nam chưa ghi nhận ca mắc mới.
Ủy ban Dân tộc làm việc với Tỉnh ủy Sóc Trăng

Ủy ban Dân tộc làm việc với Tỉnh ủy Sóc Trăng

Tin tức - Như Tâm - 3 giờ trước
Ngày 2/3, Đoàn công tác của Ủy ban Dân tộc (UBDT) do Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Lê Sơn Hải làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc với Tỉnh ủy Sóc Trăng về công tác chuẩn bị Hội thảo cấp khu vực sẽ được tổ chức tại Sóc Trăng vào trung tuần tháng 3 này.
Tổ chức các hoạt động tháng 3

Tổ chức các hoạt động tháng 3 "Mùa xuân nho nhỏ" tại "Ngôi nhà chung"

Sắc màu 54 - Nguyệt Anh - 7 giờ trước
Trong tháng 3/2021, nhân các ngày kỷ niệm: Quốc tế phụ nữ 8/3, Quốc tế hạnh phúc 20/3, thành lập Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh 26/3. Ban Quản lý Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam tổ chức các hoạt động với chủ đề “Mùa xuân nho nhỏ”, diễn ra từ ngày 1 đến 31/3.
Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Yếu tố “hạnh phúc của nhân dân” đã được nhấn mạnh trong dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII của Đảng. Chủ trương này làm sâu sắc hơn giá trị lớn lao của 6 chữ “Độc lập – Tự do – Hạnh phúc”. 6 chữ này là khát vọng cháy bỏng cả dân tộc luôn hướng đến và cũng là mục tiêu mà Đảng, Nhà nước Việt Nam không ngừng nỗ lực để đạt được, để mỗi người dân được thụ hưởng đầy đủ các quyền cơ bản của con người, quyền công dân.
Mang sâm Ngọc Linh giả về Kon Tum tiêu thụ

Mang sâm Ngọc Linh giả về Kon Tum tiêu thụ

Pháp luật - PV - 7 giờ trước
Lực lượng chức năng tỉnh Kon Tum vừa phát hiện 14kg củ, lá cây gần giống sâm Ngọc Linh được vận chuyển bằng xe khách đến tỉnh Kon Tum và chuẩn bị mang đi tiêu thụ.
Phát động

Phát động "Tuần lễ Áo dài" 2021 trên toàn quốc

Tin tức - Nguyệt Anh - 7 giờ trước
Nhân kỷ niệm 111 năm Ngày Quốc tế Phụ nữ (8/3/1910 - 8/3/2021), Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam phát động "Tuần lễ Áo dài" 2021 trên toàn quốc.
Phát triển nguồn nhân lực y tế vùng DTTS và miền núi: Thực tế và nhu cầu còn khoảng cách khá xa (Bài 2)

Phát triển nguồn nhân lực y tế vùng DTTS và miền núi: Thực tế và nhu cầu còn khoảng cách khá xa (Bài 2)

Dân tộc - Miền núi - Thúy Hồng - 8 giờ trước
Mặc dù, Nhà nước đã có nhiều chính sách và tạo ra những thay đổi tích cực để tăng số lượng, chất lượng nguồn nhân lực y tế, nhưng trên thực tế, ngành y tế, nhất là y tế ở vùng sâu vùng xã vẫn còn gặp nhiều khó khăn trong phát triển cả về nhân lực, vật lực dẫn đến những hạn chế trong chăm sóc sức khỏe của người dân.
Múa trống- Nét văn hoá độc đáo của người Giáy cần được bảo tồn

Múa trống- Nét văn hoá độc đáo của người Giáy cần được bảo tồn

Sắc màu 54 - Hiếu Anh - 9 giờ trước
Múa trống là một loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc, có từ lâu đời của đồng bào dân tộc Giáy ở huyện Mèo Vạc (Hà Giang). Cũng như nhiều loại hình nghệ thuật dân gian khác, nghệ thuật múa trống của người Giáy đang đứng trước nguy cơ bị mai một trong xu thế hội nhập và phát triển.
Tốc độ gia tăng số ca nhiễm và tử vong do COVID-19 tiếp tục giảm

Tốc độ gia tăng số ca nhiễm và tử vong do COVID-19 tiếp tục giảm

Tin tức - PV - 9 giờ trước
Đến sáng 2/3, thế giới có tổng số 114.986.722 ca nhiễm và 2.549.724 ca tử vong vì dịch COVID-19, sau khi ghi nhận thêm lần lượt 289.964 và 6.602 ca chỉ trong vòng 24 giờ qua. Mỹ vẫn là nước có số ca nhiễm bệnh và tử vong nhiều nhất do đại dịch này.