Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Lễ cúng "Nước giọt" của người Rơ Ngao: Bỏ hủ tục, hướng tới văn minh

PV - 14:22, 06/01/2021

Người Rơ Ngao là một nhánh của dân tộc Ba Na sống tập trung tại làng Kon Trang Long Loi, huyện Đăk Hà, tỉnh Kon Tum. Cứ vào dịp cuối năm hoặc sau khi mùa thu hoạch hoàn tất, cộng đồng người Rơ Ngao nơi đây lại tổ chức Lễ cúng "Nước giọt" nhằm tạ ơn những điều tốt đẹp mà Yàng Ia (Thần nước) đã mang đến cho dân làng và cầu mong một mùa màng tốt tươi sẽ đến trong năm mới.

Các em nhỏ trong bộ trang phục thổ cẩm chơi cồng chiêng tại Lễ hội.
Các em nhỏ trong bộ trang phục thổ cẩm chơi cồng chiêng tại Lễ hội.

“Tết Nguyên đán” của người Rơ Ngao

Theo truyền thuyết của người Rơ Ngao, Thần nước là vị thần cung cấp nguồn nước chính để phục vụ mùa màng và mang đến sức khỏe, sự bình an cho dân làng. Do đó, người Rơ Ngao không đào giếng hoặc lấy nước tùy tiện từ bất kỳ đâu để sử dụng cho việc sinh hoạt. Thay vào đó, dân làng sẽ tìm những mạch nước từ trong núi chảy ra và sử dụng thân cây đâm sâu vào lòng núi để dẫn nguồn nước tinh khiết về với dân làng. Những điểm lấy nước ấy được người Rơ Ngao gọi là “Nước giọt”.

Đối với người Rơ Ngao, Lễ cúng “Nước giọt” được xem như dịp “Tết Nguyên đán” của cộng đồng dân tộc nơi đây. Lễ cúng nhằm cầu thần linh ban cho dân làng nước sạch, sức khỏe và mùa màng bội thu. Già làng sẽ xác định ngày lành làm lễ và thông báo đến người dân để cùng nhau đóng góp hiện vật, phục vụ việc cúng bái. Trong đó, những vật phẩm không thể thiếu cho buổi Lễ là lợn, gà, gạo nếp và rượu ghè (cần).

Già làng phân công các thanh niên trong làng vào rừng lấy cây lồ ô chuẩn bị làm cây nêu để trang trí tại bến nước. Người Rơ Ngao quan niệm rằng, cây nêu là nơi thần linh trú ngụ và là vật tượng trưng cho sự đoàn kết của cả cộng đồng. Cây nêu được trang trí càng rực rỡ, lộng lẫy thì mùa màng sẽ càng thuận lợi, tươi tốt. Do đó, cây nêu được chọn phải thật hoàn hảo, không được mất ngọn. Trong quá trình làm, người dân không được nhúng cây nêu vào nước, không được bước qua cây nêu.

Người dân thưởng thức món rượu ghè tại Lễ hội.
Người dân thưởng thức món rượu ghè tại Lễ hội.

Những trai tráng khỏe mạnh khác sẽ được già làng phân công đi phát quang cỏ dại và dọn dẹp sạch sẽ đoạn đường dẫn vào điểm lấy nước. Phụ nữ trong làng thì dọp dẹp, trang trí lại nhà rông và chuẩn bị sẵn thức ăn, rượu ghè, gùi để đựng nước.

Khi mọi thứ đã chuẩn bị sẵn sàng, già làng A Thui mặc trên mình bộ quần áo thổ cẩm, đứng trước “Nước giọt” và bắt đầu những lời khấn vái để mời thần linh về chứng giám, dự lễ cùng dân làng. Kết thúc nghi lễ, già làng A Thui dùng gùi để hứng nước. Sau khi chiếc gùi đã đầy nước, người dân sẽ dùng số nước đó châm vào ghè rượu và già làng là người đầu tiên được thưởng thức những giọt nước tinh khiết trong ghè rượu.

Tiếp đó, người dân trong làng sẽ cùng nhau hứng nước rồi về nhà sử dụng, chuẩn bị cho mùa lễ hội sắp tới tại nhà rông. Trên gương mặt của mọi người hiện rõ lên sự phấn khởi, vui tươi vì người dân nơi đây tin rằng Thần nước sẽ mang đến cho dân làng nguồn nước tinh khiết, giúp mọi người khỏe mạnh, mùa màng phát triển.

Loại bỏ hủ tục, hướng tới những điều văn minh

Già làng A Thui (làng Kon Trang Long Loi, huyện Đăk Hà) chia sẻ: “Trước đây, phong tục của người Rơ Ngao là cắt tiết gà và đem rải quanh chỗ “Nước giọt”. Việc làm này không những làm ô nhiễm nguồn nước tinh khiết từ trong núi chảy ra, mà còn tạo nên sự mê tín dị đoan không đáng có trong cộng đồng dân tộc. Vì vậy, tôi đã vận động, giải thích cho người dân trong làng hiểu và bỏ được phong tục cắt tiết gà. Thay vào đó, người dân chỉ cần dọn dẹp thật sạch sẽ khu vực “Nước giọt” là có một nguồn nước tươi mới, cây cối, mùa màng cũng từ đó phát triển hơn.”

Các em nhỏ trong trang phục truyền thống múa xoang tại Lễ hội.
Các em nhỏ trong trang phục truyền thống múa xoang tại Lễ hội.

Một hủ tục khác là lễ hiến sinh cũng đã được cộng đồng người Rơ Ngao loại bỏ. Trước đây, khi làm lễ khấn Yàng (thần linh), người dân sẽ buộc con trâu hoặc bò vào cây nêu trước nhà rông. Sau khi khấn, già làng sẽ dùng một ngọn giáo dài đâm con vật được hiến tế một nhát để làm phép. Thanh niên trong làng cũng thay phiên nhau đâm vào con vật đến khi chết mới dừng lại.

Anh A Nớt (làng Kon Trang Long Loi, huyện Đăk Hà) cho biết: “Hồi còn là thanh niên, mình đã tham gia lễ hiến sinh và đã tự tay đâm một con trâu. Tuy nhiên, mình nhận thấy đây là một việc làm không có tính nhân văn, nhưng vì phong tục của làng nên đành chấp nhận. Sau này, già làng A Thui và cán bộ địa phương đến vận động để loại bỏ những hủ tục này ra khỏi cộng đồng, mình cùng người dân trong làng đồng ý ngay vì mọi người ai cũng mong những điều tốt đẹp đến với dân làng.”

“Người dân tại làng Kon Trang Long Loi một lòng theo Đảng, chung tay cùng chính quyền địa phương xây dựng khu dân cư văn minh kiểu mẫu, xóa bỏ những hủ tục, tệ nạn xã hội ra khỏi cộng đồng. Giờ đây, người dân trong làng đã biết canh tác cây cà phê, cao su, nâng cao thu nhập. Các thanh niên cũng từ bỏ thói quen rượu chè và đi làm ăn xa, đóng góp vào sự phát triển chung của làng. Từ đó, buôn làng ngày càng phồn vinh, đường làng, ngõ xóm đã trở nên khang trang, sạch đẹp, đời sống của người dân cũng được nâng cao”, già làng A Thui chia sẻ.

Sau phần làm lễ tại “Nước giọt” là đến phần hội ở nhà rông của làng. Từ xa, âm thanh rộn rã của tiếng cồng chiêng vang lên khắp cả buôn làng. Già làng cùng đội cồng chiêng, múa xoang đi quanh nhà rông để cảm ơn thần linh đã phù hộ cho dân làng có được một vụ mùa bội thu. Mọi người cũng cầu mong thần linh phù hộ cho một năm mới mưa thuận gió hòa và dân làng có sức khỏe để chăm sóc vụ mùa ngày một phát triển.

Dân làng tập trung quanh nhà rông, bày ra đủ các loại món ăn như măng xào, thịt nướng, lá mì xào… và đặc biệt không thể thiếu là rượu ghè. Hàng trăm ghè rượu trang trí bắt mắt đã được người dân tại đây bày ra trước nhà rông như để cảm tạ Thần nước đã ban cho buôn làng nguồn nước quý giá. Trong niềm vui hân hoan, mọi người cùng nhau thưởng thức những ghè rượu, ca hát và tâm tình với nhau. Từ người già đến trẻ nhỏ đều hòa mình vào những điệu múa xoang, cùng với nhịp cồng chiêng đang vang lên giữa núi đồi tạo nên bầu không khí lễ hội tưng bừng, mang đậm bản sắc của người Rơ Ngao.

Già làng A Thui vui mừng cho biết: Năm nay, mọi người trong làng đều thống nhất dừng phần hội trước 7 giờ tối để đảm bảo an ninh trật tự trên địa bàn. Người dân cùng chung tay tạo nên những nét đẹp mới trong phong tục tập quán của cộng đồng người Rơ Ngao. Từ đó, vừa góp phần phát triển xã hội ngày càng văn minh, giàu mạnh, vừa tạo được ấn tượng tốt, thu hút du khách gần xa đến với buôn làng.


Tin cùng chuyên mục
Lễ tảo mộ Ramưwan của đồng bào Chăm ở Bình Thuận

Lễ tảo mộ Ramưwan của đồng bào Chăm ở Bình Thuận

Sáng 11/4 (nhằm ngày 29/8 Hồi lịch), đồng bào Chăm ở Bình Thuận đã tập trung về nghĩa trang người Chăm (hay còn gọi là động đỏ) ở xã Phan Rí Thành, huyện Bắc Bình (Bình Thuận) để thực hiện nghi thức tảo mộ ông bà, tổ tiên, mở đầu cho Tết Ramưwan cổ truyền của người Chăm theo đạo Hồi giáo (Bà Ni) sống ở Bình Thuận.
Tin nổi bật trang chủ
Hiểm họa từ sòng bạc ở vùng biên

Hiểm họa từ sòng bạc ở vùng biên

Pháp luật - PV - 1 giờ trước
Gần đây, tình hình hoạt động của tội phạm đánh bạc ở Tây Ninh có xu hướng gia tăng và diễn biến phức tạp dưới nhiều hình thức như đá gà, lắc tài xỉu, bài cào… Đối tượng cầm đầu không chỉ là nam mà còn xuất hiện nhiều “chị đại” với thủ đoạn đánh bạc tinh vi. Phải lần mò suốt thời gian dài các trinh sát mới tóm được những con nghiện cờ bạc mà đa phần thuộc về "nửa kia của thế giới".
Tà Xùa mây trắng bay

Tà Xùa mây trắng bay

Du lịch - Ẩm thực - PV - 1 giờ trước
Thuộc huyện Bắc Yên (Sơn La), xã vùng cao Tà Xùa được khách du lịch ưu ái gọi là “Thiên đường mây”. Không chỉ là điểm sáng trên bản đồ du lịch tỉnh, Tà Xùa còn hấp dẫn với hai đặc sản nổi tiếng là chè Shan Tuyết cổ thụ và quả táo mèo.
Sáng 14/4: Thêm 3 ca mắc COVID-19 tại Khánh Hoà, hơn 60.000 người Việt Nam đã tiêm vắc xin

Sáng 14/4: Thêm 3 ca mắc COVID-19 tại Khánh Hoà, hơn 60.000 người Việt Nam đã tiêm vắc xin

Tin tức - PV - 2 giờ trước
Bản tin sáng 14/4 của Bộ Y tế cho biết có 3 ca mắc mới COVID-19 là người nhập cảnh tại Khánh Hoà, nâng tổng số ca mắc tại Việt Nam lên 2.717. Hiện, đã có trên 60.000 người Việt Nam tiêm vắc xin COVID-19, các tỉnh, thành phố chuẩn bị tiêm đợt 2.
Thái Lan ghi nhận gần 1000 ca nhiễm mới trong một ngày

Thái Lan ghi nhận gần 1000 ca nhiễm mới trong một ngày

Tin tức - PV - 2 giờ trước
Thái Lan thông báo ghi nhận 965 ca mắc mới trong ngày hôm qua, nâng tổng số ca mắc lên 34.575 ca, trong đó 97 ca tử vong. Đây là ngày thứ 3 liên tiếp Thái Lan ghi nhận số ca mắc mới gần mốc 1.000 ca.
Sóc Trăng: Họp mặt mừng Tết Chôl Chnăm Thmây 2021

Sóc Trăng: Họp mặt mừng Tết Chôl Chnăm Thmây 2021

Tin tức - N.Tâm - H.Diễm - 18:15, 13/04/2021
Chiều 13/4, Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Sóc Trăng tổ chức Họp mặt mừng Tết Chôl Chnăm Thmây 2021. Tham dự họp mặt có đồng chí Lâm Văn Mẫn, Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Sóc Trăng; đồng chí Hà Ngọc Chiến, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội; đại diện lãnh đạo, nguyên lãnh đạo một số Bộ, ngành, địa phương cùng các vị sư sãi, Ban quản trị các chùa phật giáo Nam tông Khmer, gia đình chính sách, Người có uy tín trong đồng bào dân tộc Khmer tỉnh Sóc Trăng. Về phía Uỷ ban Dân tộc có ông Tào Việt Thắng, Phó vụ Trưởng Vụ Địa phương III tham dự.
Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Yếu tố “hạnh phúc của nhân dân” đã được nhấn mạnh trong dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII của Đảng. Chủ trương này làm sâu sắc hơn giá trị lớn lao của 6 chữ “Độc lập – Tự do – Hạnh phúc”. 6 chữ này là khát vọng cháy bỏng cả dân tộc luôn hướng đến và cũng là mục tiêu mà Đảng, Nhà nước Việt Nam không ngừng nỗ lực để đạt được, để mỗi người dân được thụ hưởng đầy đủ các quyền cơ bản của con người, quyền công dân.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc dự Lễ phát động trồng cây tại Khu di tích lịch sử K9

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc dự Lễ phát động trồng cây tại Khu di tích lịch sử K9

Tin tức - PV - 18:11, 13/04/2021
Ngày 13/4, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đến dự và phát động trồng cây “Đời đời nhớ ơn Bác Hồ” tại Khu di tích lịch sử K9 - Đá Chông (Ba Vì, Hà Nội). Cùng dự có Thượng tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng.
Chiều 13/4, Việt Nam thêm 7 ca mắc mới COVID-19

Chiều 13/4, Việt Nam thêm 7 ca mắc mới COVID-19

Tin tức - PV - 18:10, 13/04/2021
Tính đến 18 giờ ngày 13/3, Việt Nam ghi nhận 7 ca mắc mới COVID-19 trong 12 giờ qua, đều là ca nhập cảnh.
Quỹ Khởi nghiệp Xanh Việt Nam trao Học bổng Dế Mèn tại Tiểu chủng Viện làng Sông

Quỹ Khởi nghiệp Xanh Việt Nam trao Học bổng Dế Mèn tại Tiểu chủng Viện làng Sông

Tin tức - Thu Nguyệt - 18:02, 13/04/2021
Vừa qua, tại Tiểu chủng viện Làng Sông (huyện Tuy Phước, Bình Định), Quỹ Khởi nghiệp Xanh Việt Nam trao Học bổng Dế Mèn cho 23 nữ sinh (mỗi suất học bổng trị giá 3 triệu đồng) nhằm hỗ trợ một phần học phí học tập cho các em là sinh viên các trường đại học, cao đẳng tại Quy Nhơn được các sơ tại Tiểu chủng viện nuôi dưỡng.

"Triệu ly sữa yêu thương, triệu nụ cười hạnh phúc" - Nơi đồng điệu của những trái tim muốn san sẻ yêu thương

Kinh tế - PV - 17:48, 13/04/2021
Sau hơn 10 ngày phát động, chiến dịch “Triệu ly sữa yêu thương, triệu nụ cười hạnh phúc” đã nhận sự hưởng ứng nhiệt tình của cộng đồng mạng vì ý nghĩa tích cực “kép” mà chương trình mang lại cho chính người tham gia lẫn các em nhỏ kém may mắn trên cả nước. Chiến dịch là một trong số các hoạt động ý nghĩa được Vinamilk và Quỹ sữa Vươn cao Việt Nam tổ chức, hướng đến kỷ niệm 45 năm thành lập của doanh nghiệp này.
Tết quân dân mừng Chôl Chnăm Thmây

Tết quân dân mừng Chôl Chnăm Thmây

Dân tộc - Miền núi - Như Tâm- H. Diễm - 16:37, 13/04/2021
Những ngày này, trên khắp các phum sóc, đồng bào Khmer đang đón mừng Tết Chôl Chnăm Thmây ,với không khí vui tươi, háo hức. Tại TP Cần Thơ, không khí lại càng phấn khởi hơn khi lần đầu tiên TP. Cần Thơ tổ chức Tết quân dân mừng Chôl Chnăm Thmây với nhiều việc làm ý nghĩa. Hoạt động này, không chỉ mang ý nghĩa sâu sắc, thể hiện sự quan tâm chăm lo của Đảng bộ, chính quyền và lực lượng vũ trang đối với đồng bào dân tộc Khmer, mà còn củng cố, thắt chặt tình cảm gắn kết quân dân.