Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Người Thổ giữ gìn văn hóa cồng chiêng

Đào Thọ - 15:13, 07/04/2020

Cồng chiêng là một nét văn hóa độc đáo trong đời sống văn hóa tinh thần của đồng bào Thổ ở miền Tây xứ Nghệ. Trong những năm qua, từ sự tâm huyết, nỗ lực gìn giữ di sản văn hóa dân tộc của các nghệ nhân cao tuổi, những điệu múa, cách đánh cồng chiêng đã được bảo tồn, phát huy trong đời sống văn hóa mới hôm nay.

Các thành viên trong CLB Cồng chiêng làng U, xã Nghĩa Thắng tập luyện điệu múa cồng chiêng
Các thành viên trong CLB Cồng chiêng làng U, xã Nghĩa Thắng tập luyện điệu múa cồng chiêng

Chúng tôi tìm về xóm Quyết Tâm, xã Giai Xuân, huyện Tân Kỳ khi mọi người đang tổ chức ngày hội gặp mặt những người con xa quê trở về làng. Sau khi ôn lại những trang sử truyền thống của người Thổ trong làng, mọi người quây quần giữa sân nhà văn hóa múa hát cồng chiêng.

Cụ Nguyễn Văn Cảnh (làng Mó, xóm Quyết Tâm): “Người Thổ dù già hay trẻ khi đã vào hội thì đều tham gia văn hóa, văn nghệ say sưa hết mình. Cứ đến ngày hội là mọi người lại mang những bộ cồng chiêng còn giữ được ra sân để tập trung múa hát với nhau”. Những ngày hội như vậy đã mang lại một sức sống tươi trẻ cho cụ Cảnh và những người con dân tộc Thổ mỗi khi trở về thăm quê hương.

Còn tại xã Nghĩa Thắng, huyện Nghĩa Đàn, nhờ có Câu lạc bộ Cồng chiêng làng U được thành lập vào năm 2015 đã góp phần bảo tồn, giữ gìn văn hóa dân tộc Thổ trong vùng. Câu lạc bộ có các nghệ nhân nổi tiếng như cụ Vũ Thị Thanh, Nguyễn Thị Thân đều rất giỏi đánh cồng.

Cụ Vũ Thị Thanh năm nay đã 80 tuổi, lưng đã còng nhưng vẫn minh mẫn, khỏe mạnh. Mỗi lần tham gia sinh hoạt CLB, cụ vừa đánh cồng, vừa hướng dẫn con cháu nhảy múa theo đúng nhịp cồng chiêng. Cụ bảo, cái hay của điệu cồng là phải kết hợp được cả tiếng kèn, tiếng trống và điệu múa. Chỉ cần một người chơi nhạc cụ lạc nhịp thì các nhạc cụ khác không thể kết hợp tiếp được. Cồng của người Thổ gồm 4 chiếc khác nhau để đánh theo 3 nhịp: Mới vào đánh nhịp chậm, một lúc sẽ đánh nhịp nhanh và khi mọi người đã hứng khởi thì đánh dồn dập. 

Đặc sắc hơn nữa là mọi người vừa múa, vừa hát đối đáp với nhau. Chính những khúc hát đối đáp là một nét riêng trong đời sống văn hóa người Thổ. Cụ Thanh là người đã bỏ công ra sưu tầm hàng nghìn câu hát đối của người Thổ. Theo cụ, ngày trước, mỗi khi người con trai muốn lấy vợ phải hát đối đáp với người con gái mình ưng. Nếu đối lại được thì lúc đó mới tính đến chuyện hôn nhân. Chẳng hạn người con trai muốn vào nhà thì hát rằng: “Đầu lạ sau quen, ôi em ôi anh đợi ngoài ngõ sau anh men vào nhà”. Người con gái đối lại: “Vào nhà ôi anh ôi chiếu hoa thì em trải ra rồi, em mời anh ngồi kẻo đứng mà mỏi chân”…

Theo lời cụ Thanh chia sẻ, trong làng U hiện nay chỉ có cụ Thân là người còn múa đúng nhất điệu múa của người Thổ. Những bước chân, cách đánh tay trống của cụ Thân rất điệu nghệ. 

Con trai cụ Thân tên là Nguyễn Trung Thu hiện đang làm cán bộ quân sự xã Nghĩa Thắng. Hễ cứ rảnh rỗi là anh lại theo chân mẹ đi biểu diễn khắp nơi. Anh Thu được mọi người khen là người thổi kèn dân tộc Thổ hay nhất vùng. Anh Nguyễn Trung Thu cho biết: “Khi tôi gần 20 tuổi mới bắt đầu theo các cụ học thổi kèn. Lúc đầu cũng nản vì trước đây chỉ biết đánh cồng, đánh trống, giờ chuyển sang thổi kèn nên khó học lắm. Lúc đầu chỉ tập thổi riêng kèn, sau đó mới đưa cồng và trống ra hòa chung. Phải mất 3 năm miệt mài, bây giờ tôi mới thổi được như thế này đấy!”

Văn hóa người Thổ đang ngày càng được bảo tồn và phát huy. Những người đi trước đã nâng niu, trân trọng nó để truyền lại cho con cháu mình gìn giữ, bảo tồn phần hồn trong đời sống tinh thần của cộng đồng người Thổ.



Tin cùng chuyên mục
Đồng bào Chăm Ninh Thuận: Vui đón Lễ hội Katê

Đồng bào Chăm Ninh Thuận: Vui đón Lễ hội Katê

Năm nay Lễ hội Katê của đồng bào Chăm theo đạo Bà La Môn ở Ninh Thuận diễn ra trong 3 ngày (từ 16 - 18/10). Những năm gần đây, đời sống của đồng bào Chăm nơi đây không ngừng được cải thiện, nên việc tổ chức Lễ hội Katê cũng đầm ấm, sung túc hơn.
Tin nổi bật trang chủ
Hà Nội: Tổ chức quảng bá sản phẩm OCOP gắn với văn hóa miền Trung và Tây Nguyên

Hà Nội: Tổ chức quảng bá sản phẩm OCOP gắn với văn hóa miền Trung và Tây Nguyên

Tin tức - Hoàng Quý - 19:28, 20/10/2020
Ngày 20/10, tại Hà Nội, UBND thành phố Hà Nội đã tổ chức Hội nghị thống nhất và thông báo các nội dung triển khai sự kiện giới thiệu, quảng bá, kết nối sản phẩm OCOP gắn với văn hóa các tỉnh miền Trung và Tây Nguyên; Tổ chức đấu giá, quyên góp ủng hộ đồng bào bị ảnh hưởng lũ lụt miền Trung.
Đội chiêng nữ làng Leng

Đội chiêng nữ làng Leng

Sắc màu 54 - Thuỳ Dung - 17:52, 20/10/2020
Nhằm giữ gìn văn hóa cồng chiêng của dân tộc, người Ba Na ở làng Leng, xã Tơ Tung, huyện Kbang (Gia Lai) đã thành lập các đội chiêng để phục vụ đời sống tinh thần và bảo tồn cồng chiêng để không bị mai một. Đặc biệt, người làng Leng không chỉ gìn giữ cồng chiêng bằng cách truyền lại cho đàn ông trong làng, họ còn truyền dạy cho phụ nữ, các thế hệ trẻ em, thanh, thiếu niên để lưu giữ âm nhạc Tây Nguyên.
Y tế cơ sở thị xã Sa Pa: Giúp Nhân dân không phải vượt tuyến chữa bệnh

Y tế cơ sở thị xã Sa Pa: Giúp Nhân dân không phải vượt tuyến chữa bệnh

Sức khỏe - Trọng Bảo - 16:58, 20/10/2020
Mạng lưới y tế cơ sở (y tế thôn, bản, xã, phường, thị trấn…) là tuyến y tế trực tiếp gần dân nhất, bảo đảm cho mọi người dân được chăm sóc sức khỏe ban đầu với chi phí thấp. Xác định vai trò quan trọng này, thời gian qua, hệ thống y tế cơ sở trên địa bàn thị xã Sa Pa (Lào Cai) đã nỗ lực để thực hiện “sứ mệnh” này một cách hiệu quả nhất…
Thủ tướng: Thành công của Việt Nam có ý nghĩa với các nước đang phát triển

Thủ tướng: Thành công của Việt Nam có ý nghĩa với các nước đang phát triển

Tin tức - PV - 16:29, 20/10/2020
“Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đã nhận định, đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay”.
Phước Quới vào mùa quết cốm dẹp

Phước Quới vào mùa quết cốm dẹp

Nghề nghiệp - Việc làm - Phương Nghi - 16:15, 20/10/2020
Khi ngoài đồng mùi hương thơm lúa nếp mới, bay phảng phất tỏa khắp các phum sóc, cũng là lúc đồng bào Khmer chuẩn bị quết (giã) cốm dẹp làm lễ vật cúng trăng, đón mừng Lễ hội Ooc Om Bok - một Lễ hội truyền thống của đồng bào Khmer.
Đề nghị xử lý nghiêm đối tượng đăng thông tin giả về bão số 8

Đề nghị xử lý nghiêm đối tượng đăng thông tin giả về bão số 8

Tin tức - PV - 15:36, 20/10/2020
Trung tâm Dự báo Khí tượng Thuỷ văn quốc gia đề nghị xử lý các đối tượng đăng tải thông tin dự báo thời tiết không chính xác trên mạng xã hội gây hoang mang dư luận.
Những người nặng lòng với vùng cao

Những người nặng lòng với vùng cao

Nhịp cầu nhân ái - Văn Hoa - 14:51, 20/10/2020
Thấu hiểu những khó khăn, thiếu thốn của học sinh và người dân vùng DTTS còn nhiều khó khăn, những trái tim đầy tình yêu thương của Câu lạc bộ (CLB) “Vì trái tim trẻ thơ Hà Nội” đã vượt qua mọi khoảng cách về địa lý để mang những yêu thương từ miền xuôi tới miền ngược.
Mở đường đến tương lai cho nữ sinh DTTS

Mở đường đến tương lai cho nữ sinh DTTS

Giáo dục - Hồng Minh - 14:13, 20/10/2020
Hỗ trợ kinh phí trong 7 năm học (gồm 3 năm THPT và 4 năm đại học) dành cho các nữ sinh DTTS có thành tích học tập xuất sắc và hoàn cảnh khó khăn, là nội dung của Dự án “Mở đường đến tương lai” thuộc Quỹ học bổng Vừ A Dính và Tổ chức VinaCapital Foundation (VCF) thực hiện. Triển khai từ năm 2010, qua 2 giai đoạn, Dự án là minh chứng cho kết quả hỗ trợ y tế và giáo dục cho nữ giới, tác động tích cực đến sự phát triển của cộng đồng và xã hội.
Xã Cư M’gar bứt phá trong giảm nghèo

Xã Cư M’gar bứt phá trong giảm nghèo

Công tác Dân tộc - PV - 10:37, 20/10/2020
Những năm gần đây, công tác xóa đói, giảm nghèo ở xã Cư M’gar, huyện Cư M’gar (Đăk Lăk) đã đạt được những kết quả tích cực. Đặc biệt là, tỷ lệ hộ nghèo, hộ cận nghèo đã giảm mạnh.
48 ngày, Việt Nam không ghi nhận ca mắc mới COVID-19 trong cộng đồng

48 ngày, Việt Nam không ghi nhận ca mắc mới COVID-19 trong cộng đồng

Tin tức - PV - 10:37, 20/10/2020
Sáng 20/10/2020, Việt Nam không ghi nhận ca mắc mới COVID-19 trong cộng đồng. Tổng số ca mắc COVID-19 tại Việt Nam hiện là 1.140 ca