Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Người Thổ giữ gìn văn hóa cồng chiêng

Đào Thọ - 15:13, 07/04/2020

Cồng chiêng là một nét văn hóa độc đáo trong đời sống văn hóa tinh thần của đồng bào Thổ ở miền Tây xứ Nghệ. Trong những năm qua, từ sự tâm huyết, nỗ lực gìn giữ di sản văn hóa dân tộc của các nghệ nhân cao tuổi, những điệu múa, cách đánh cồng chiêng đã được bảo tồn, phát huy trong đời sống văn hóa mới hôm nay.

Các thành viên trong CLB Cồng chiêng làng U, xã Nghĩa Thắng tập luyện điệu múa cồng chiêng
Các thành viên trong CLB Cồng chiêng làng U, xã Nghĩa Thắng tập luyện điệu múa cồng chiêng

Chúng tôi tìm về xóm Quyết Tâm, xã Giai Xuân, huyện Tân Kỳ khi mọi người đang tổ chức ngày hội gặp mặt những người con xa quê trở về làng. Sau khi ôn lại những trang sử truyền thống của người Thổ trong làng, mọi người quây quần giữa sân nhà văn hóa múa hát cồng chiêng.

Cụ Nguyễn Văn Cảnh (làng Mó, xóm Quyết Tâm): “Người Thổ dù già hay trẻ khi đã vào hội thì đều tham gia văn hóa, văn nghệ say sưa hết mình. Cứ đến ngày hội là mọi người lại mang những bộ cồng chiêng còn giữ được ra sân để tập trung múa hát với nhau”. Những ngày hội như vậy đã mang lại một sức sống tươi trẻ cho cụ Cảnh và những người con dân tộc Thổ mỗi khi trở về thăm quê hương.

Còn tại xã Nghĩa Thắng, huyện Nghĩa Đàn, nhờ có Câu lạc bộ Cồng chiêng làng U được thành lập vào năm 2015 đã góp phần bảo tồn, giữ gìn văn hóa dân tộc Thổ trong vùng. Câu lạc bộ có các nghệ nhân nổi tiếng như cụ Vũ Thị Thanh, Nguyễn Thị Thân đều rất giỏi đánh cồng.

Cụ Vũ Thị Thanh năm nay đã 80 tuổi, lưng đã còng nhưng vẫn minh mẫn, khỏe mạnh. Mỗi lần tham gia sinh hoạt CLB, cụ vừa đánh cồng, vừa hướng dẫn con cháu nhảy múa theo đúng nhịp cồng chiêng. Cụ bảo, cái hay của điệu cồng là phải kết hợp được cả tiếng kèn, tiếng trống và điệu múa. Chỉ cần một người chơi nhạc cụ lạc nhịp thì các nhạc cụ khác không thể kết hợp tiếp được. Cồng của người Thổ gồm 4 chiếc khác nhau để đánh theo 3 nhịp: Mới vào đánh nhịp chậm, một lúc sẽ đánh nhịp nhanh và khi mọi người đã hứng khởi thì đánh dồn dập. 

Đặc sắc hơn nữa là mọi người vừa múa, vừa hát đối đáp với nhau. Chính những khúc hát đối đáp là một nét riêng trong đời sống văn hóa người Thổ. Cụ Thanh là người đã bỏ công ra sưu tầm hàng nghìn câu hát đối của người Thổ. Theo cụ, ngày trước, mỗi khi người con trai muốn lấy vợ phải hát đối đáp với người con gái mình ưng. Nếu đối lại được thì lúc đó mới tính đến chuyện hôn nhân. Chẳng hạn người con trai muốn vào nhà thì hát rằng: “Đầu lạ sau quen, ôi em ôi anh đợi ngoài ngõ sau anh men vào nhà”. Người con gái đối lại: “Vào nhà ôi anh ôi chiếu hoa thì em trải ra rồi, em mời anh ngồi kẻo đứng mà mỏi chân”…

Theo lời cụ Thanh chia sẻ, trong làng U hiện nay chỉ có cụ Thân là người còn múa đúng nhất điệu múa của người Thổ. Những bước chân, cách đánh tay trống của cụ Thân rất điệu nghệ. 

Con trai cụ Thân tên là Nguyễn Trung Thu hiện đang làm cán bộ quân sự xã Nghĩa Thắng. Hễ cứ rảnh rỗi là anh lại theo chân mẹ đi biểu diễn khắp nơi. Anh Thu được mọi người khen là người thổi kèn dân tộc Thổ hay nhất vùng. Anh Nguyễn Trung Thu cho biết: “Khi tôi gần 20 tuổi mới bắt đầu theo các cụ học thổi kèn. Lúc đầu cũng nản vì trước đây chỉ biết đánh cồng, đánh trống, giờ chuyển sang thổi kèn nên khó học lắm. Lúc đầu chỉ tập thổi riêng kèn, sau đó mới đưa cồng và trống ra hòa chung. Phải mất 3 năm miệt mài, bây giờ tôi mới thổi được như thế này đấy!”

Văn hóa người Thổ đang ngày càng được bảo tồn và phát huy. Những người đi trước đã nâng niu, trân trọng nó để truyền lại cho con cháu mình gìn giữ, bảo tồn phần hồn trong đời sống tinh thần của cộng đồng người Thổ.



Tin cùng chuyên mục
Nghệ nhân Chu Thị Hồng Vân: Cả đời gìn giữ câu Then

Nghệ nhân Chu Thị Hồng Vân: Cả đời gìn giữ câu Then

Bà Chu Thị Hồng Vân (dân tộc Nùng, SN 1968) ở thôn Hố Cao, xã Hương Sơn, huyện Lạng Giang là nghệ nhân ưu tú duy nhất của tỉnh Bắc Giang trong lĩnh vực thực hành Then. Với vốn Then và đàn tính phong phú, bà không ngừng góp sức bảo tồn, phát huy giá trị của di sản Then trong đời sống văn hóa tinh thần của đồng bào Nùng trên địa bàn tỉnh.
Tin nổi bật trang chủ
Đồng bào DTTS đẩy mạnh thi đua lao động sản xuất

Đồng bào DTTS đẩy mạnh thi đua lao động sản xuất

Sự kiện - Bình luận - Mạnh Cường - 4 giờ trước
Những ngày này, không khí lao động sản xuất đang diễn ra sôi nổi trên khắp mọi miền Tổ quốc. Hòa vào niềm vui, phấn khởi chung của đất nước, đồng bào các DTTS đang ra sức thi đua, lập nhiều thành tích, chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng.
Thêm 1 ca mắc COVID-19 được cách ly ngay sau khi nhập cảnh

Thêm 1 ca mắc COVID-19 được cách ly ngay sau khi nhập cảnh

Tin tức - PV - 4 giờ trước
Bệnh nhân 1540 đang được cách ly, điều trị tại Bệnh viện Phổi Đà Nẵng. Trước đó trên chuyến bay này đã ghi nhận 4 ca dương tính với virus SARS-CoV-2, được cách ly ngay tại Đà Nẵng.
Hiệp hội Nhà báo nhiều nước chúc mừng Đại hội XIII của Đảng

Hiệp hội Nhà báo nhiều nước chúc mừng Đại hội XIII của Đảng

Sự kiện - Bình luận - PV - 5 giờ trước
Lãnh đạo Hội Nhà báo toàn Trung Quốc, Hội Nhà báo Hàn Quốc, Hội Nhà báo Lào, Liên đoàn báo chí Thái Lan, Hội Nhà báo Thái Lan và Câu lạc bộ các nhà báo Campuchia đã gửi Thư chúc mừng Đại hội lần thứ XIII của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Cẩm Thủy (Thanh Hóa): Đưa Nghị quyết Đại hội Đảng bộ vào cuộc sống

Cẩm Thủy (Thanh Hóa): Đưa Nghị quyết Đại hội Đảng bộ vào cuộc sống

Dân tộc - Miền núi - Trần Thanh – Quỳnh Chi - 5 giờ trước
Ngay sau khi tổ chức Đại hội Đảng bộ huyện Cẩm Thủy (Thanh Hóa) lần thứ XXVI, nhiệm kỳ 2020 - 2025 thành công, các cấp ủy đảng, chính quyền, MTTQ, đoàn thể chính trị và Nhân dân huyện Cẩm Thủy đã nhanh chóng triển khai kế hoạch đưa nghị quyết đại hội vào cuộc sống. Từ huyện đến cơ sở, Nghị quyết được hiện thực hóa cụ thể bằng các chỉ tiêu, nhiệm vụ, chương trình phát triển kinh tế - xã hội, tạo không khí thi đua lao động sản xuất sôi nổi trên khắp các thôn bản.
Thầy giáo

Thầy giáo "túm đuôi trâu" đi mở lớp

Giáo dục - PV - 6 giờ trước
Điểm trường Sín Chải A, xã Pa Vệ Sử, huyện Mường Tè, Lai Châu là những căn nhà gỗ tuềnh toàng, nằm chênh vênh trên triền đồi hút gió lạnh buốt ngày đông. Đó cũng là nơi thầy Lường Văn Hợp đang gắn bó.
Dưới mái nhà chung

Dưới mái nhà chung

Chiều 28/12/2020, tại trụ sở cơ quan Ủy ban Dân tộc (UBDT), Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Đỗ Văn Chiến đã gặp mặt Đoàn HS, SV, TN DTTS xuất sắc, tiêu biểu năm 2020. Cùng dự gặp mặt có Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh, các thành viên Ban Chỉ đạo, Ban Tổ chức Lễ Tuyên dương; đại diện Lãnh đạo các Vụ, đơn vị trực thuộc UBDT và 145 HS, SV, TN DTTS xuất sắc, tiêu biểu tham dự Lễ Tuyên dương.
Cần có những chính sách lâu dài để phát triển toàn diện thanh niên

Cần có những chính sách lâu dài để phát triển toàn diện thanh niên

Thời sự - PV - 6 giờ trước
Ngày 19/1, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc tổng kết Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2011-2020; Đề án thí điểm tuyển chọn trí thức trẻ tình nguyện về các xã tham gia phát triển nông thôn, miền núi giai đoạn 2013-2020 (Đề án 500 trí thức trẻ) và Đề án bồi dưỡng nâng cao năng lực quản lý nhà nước cho cán bộ, công chức trẻ ở xã giai đoạn 2014-2020 (Đề án 567).
Tổng công ty Điện lực miền Bắc đạt tín nhiệm 'BB' với triển vọng ổn định

Tổng công ty Điện lực miền Bắc đạt tín nhiệm 'BB' với triển vọng ổn định

Tin tức - PV - 6 giờ trước
Fitch Ratings (một trong những tổ chức xếp hạng tín nhiệm uy tín trên thế giới), Ngân hàng Thế giới (WB) và nhóm tư vấn Ngân hàng Mizuho (Nhật Bản) vừa công bố mức xếp hạng tín nhiệm cho Tổng Công ty Điện lực Miền Bắc (EVNNPC) là Nhà phát hành công cụ nợ dài hạn bằng ngoại tệ (IDR) ở mức 'BB' với triển vọng ổn định.
Sức khỏe 20 người Việt Nam tiêm vaccine Covid-19 liều cao nhất ổn định

Sức khỏe 20 người Việt Nam tiêm vaccine Covid-19 liều cao nhất ổn định

Tin tức - PV - 8 giờ trước
Sau khi tiêm vaccine Nano Covax liều 75 mcg, 20 tình nguyện viên có sức khỏe ổn định, không sốt, một vài trường hợp bị đau ở vùng tiêm.
Quá đắt cho một trò đùa

Quá đắt cho một trò đùa

Cùng trao đổi - Hồng Phúc - 8 giờ trước
Tháng 4.2020, trong lúc chụp ảnh “tự sướng” trên cầu đường sắt qua Quốc lộ 1, hai nữ sinh lớp 9 ở huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định đã bị tàu lửa tông tử vong.
Đại hội XIII của Đảng: Ấn tượng và niềm tin

Đại hội XIII của Đảng: Ấn tượng và niềm tin

Thời sự - PV - 10 giờ trước
Ấn tượng trước những thành tựu Việt Nam đạt được thời kỳ đổi mới, đặc biệt là kết quả phát triển kinh tế và phòng, chống dịch COVID-19 trong năm 2020, các nhà ngoại giao đang có mặt ở Việt Nam thời điểm trước thềm Đại hội Đảng lần thứ XIII đều thể hiện niềm tin Việt Nam sẽ tiếp tục vững bước đi lên.