Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Người Thổ giữ gìn văn hóa cồng chiêng

Đào Thọ - 15:13, 07/04/2020

Cồng chiêng là một nét văn hóa độc đáo trong đời sống văn hóa tinh thần của đồng bào Thổ ở miền Tây xứ Nghệ. Trong những năm qua, từ sự tâm huyết, nỗ lực gìn giữ di sản văn hóa dân tộc của các nghệ nhân cao tuổi, những điệu múa, cách đánh cồng chiêng đã được bảo tồn, phát huy trong đời sống văn hóa mới hôm nay.

Các thành viên trong CLB Cồng chiêng làng U, xã Nghĩa Thắng tập luyện điệu múa cồng chiêng
Các thành viên trong CLB Cồng chiêng làng U, xã Nghĩa Thắng tập luyện điệu múa cồng chiêng

Chúng tôi tìm về xóm Quyết Tâm, xã Giai Xuân, huyện Tân Kỳ khi mọi người đang tổ chức ngày hội gặp mặt những người con xa quê trở về làng. Sau khi ôn lại những trang sử truyền thống của người Thổ trong làng, mọi người quây quần giữa sân nhà văn hóa múa hát cồng chiêng.

Cụ Nguyễn Văn Cảnh (làng Mó, xóm Quyết Tâm): “Người Thổ dù già hay trẻ khi đã vào hội thì đều tham gia văn hóa, văn nghệ say sưa hết mình. Cứ đến ngày hội là mọi người lại mang những bộ cồng chiêng còn giữ được ra sân để tập trung múa hát với nhau”. Những ngày hội như vậy đã mang lại một sức sống tươi trẻ cho cụ Cảnh và những người con dân tộc Thổ mỗi khi trở về thăm quê hương.

Còn tại xã Nghĩa Thắng, huyện Nghĩa Đàn, nhờ có Câu lạc bộ Cồng chiêng làng U được thành lập vào năm 2015 đã góp phần bảo tồn, giữ gìn văn hóa dân tộc Thổ trong vùng. Câu lạc bộ có các nghệ nhân nổi tiếng như cụ Vũ Thị Thanh, Nguyễn Thị Thân đều rất giỏi đánh cồng.

Cụ Vũ Thị Thanh năm nay đã 80 tuổi, lưng đã còng nhưng vẫn minh mẫn, khỏe mạnh. Mỗi lần tham gia sinh hoạt CLB, cụ vừa đánh cồng, vừa hướng dẫn con cháu nhảy múa theo đúng nhịp cồng chiêng. Cụ bảo, cái hay của điệu cồng là phải kết hợp được cả tiếng kèn, tiếng trống và điệu múa. Chỉ cần một người chơi nhạc cụ lạc nhịp thì các nhạc cụ khác không thể kết hợp tiếp được. Cồng của người Thổ gồm 4 chiếc khác nhau để đánh theo 3 nhịp: Mới vào đánh nhịp chậm, một lúc sẽ đánh nhịp nhanh và khi mọi người đã hứng khởi thì đánh dồn dập. 

Đặc sắc hơn nữa là mọi người vừa múa, vừa hát đối đáp với nhau. Chính những khúc hát đối đáp là một nét riêng trong đời sống văn hóa người Thổ. Cụ Thanh là người đã bỏ công ra sưu tầm hàng nghìn câu hát đối của người Thổ. Theo cụ, ngày trước, mỗi khi người con trai muốn lấy vợ phải hát đối đáp với người con gái mình ưng. Nếu đối lại được thì lúc đó mới tính đến chuyện hôn nhân. Chẳng hạn người con trai muốn vào nhà thì hát rằng: “Đầu lạ sau quen, ôi em ôi anh đợi ngoài ngõ sau anh men vào nhà”. Người con gái đối lại: “Vào nhà ôi anh ôi chiếu hoa thì em trải ra rồi, em mời anh ngồi kẻo đứng mà mỏi chân”…

Theo lời cụ Thanh chia sẻ, trong làng U hiện nay chỉ có cụ Thân là người còn múa đúng nhất điệu múa của người Thổ. Những bước chân, cách đánh tay trống của cụ Thân rất điệu nghệ. 

Con trai cụ Thân tên là Nguyễn Trung Thu hiện đang làm cán bộ quân sự xã Nghĩa Thắng. Hễ cứ rảnh rỗi là anh lại theo chân mẹ đi biểu diễn khắp nơi. Anh Thu được mọi người khen là người thổi kèn dân tộc Thổ hay nhất vùng. Anh Nguyễn Trung Thu cho biết: “Khi tôi gần 20 tuổi mới bắt đầu theo các cụ học thổi kèn. Lúc đầu cũng nản vì trước đây chỉ biết đánh cồng, đánh trống, giờ chuyển sang thổi kèn nên khó học lắm. Lúc đầu chỉ tập thổi riêng kèn, sau đó mới đưa cồng và trống ra hòa chung. Phải mất 3 năm miệt mài, bây giờ tôi mới thổi được như thế này đấy!”

Văn hóa người Thổ đang ngày càng được bảo tồn và phát huy. Những người đi trước đã nâng niu, trân trọng nó để truyền lại cho con cháu mình gìn giữ, bảo tồn phần hồn trong đời sống tinh thần của cộng đồng người Thổ.



Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Đặc sắc các nghi lễ ở Đền Trần Nam Định

Đặc sắc các nghi lễ ở Đền Trần Nam Định

Vào các ngày 20 và 21/2 (tức các ngày 11, 12 tháng Giêng năm Giáp Thìn), tại Khu di tích lịch sử, văn hóa Đền Trần - Chùa Tháp (phường Lộc Vượng, Tp. Nam Định, tỉnh Nam Định) đã diễn ra các nghi lễ quan trọng của Lễ hội khai ấn Đền Trần. Đó là lễ rước kiệu Ngọc Lộ và lễ nước, tế cá.
Lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh làm việc với đại diện Tập đoàn tàu biển Royal Caribbean

Lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh làm việc với đại diện Tập đoàn tàu biển Royal Caribbean

Trang địa phương - Mỹ Dung - 16:43, 23/02/2024
Ngày 23/2, tại siêu du thuyền Celebrity Solstice (trên Vịnh Hạ Long), Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh Cao Tường Huy đã có buổi làm việc với Phó Chủ tịch phụ trách Khu vực Châu Á Wendy Yamazaki - đại diện hãng tàu, để thống nhất các nội dung tăng cường hợp tác, phát triển du lịch tàu biển.
Đặc sắc Lễ hội Gầu tào

Đặc sắc Lễ hội Gầu tào

Media - Trọng Bảo - 16:25, 23/02/2024
Trong những ngày đầu Xuân năm mới, khi đến với tỉnh vùng cao Lào Cai, du khách sẽ có cơ hội được hòa mình trong không khí lễ hội Gầu Tào. Đây là lễ hội lớn nhất gắn với đời sống tâm linh của cộng đồng người Mông. Lễ hội thể hiện sự biết ơn các vị thần linh đã ban phước, ban lộc và cầu cho một năm mưa thuận gió hòa, vạn vật tốt tươi.
Nữ thanh niên người Gia Rai tình nguyện lên đường nhập ngũ

Nữ thanh niên người Gia Rai tình nguyện lên đường nhập ngũ

Gương sáng - Ngọc Thu - 16:16, 23/02/2024
Tốt nghiệp đại học, có công việc, thu nhập ổn định, nữ thanh niên người Gia Rai Siu H’Hoa (SN 1999, trú tại tổ 1, thị trấn Phú Thiện (Gia Lai) quyết định gác lại công việc, tình nguyện viết đơn sẵn sàng lên đường nhập ngũ năm 2024 theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc,
Đậm truyền thống dân ca trong Lễ hội Chèo tàu Tổng Gối

Đậm truyền thống dân ca trong Lễ hội Chèo tàu Tổng Gối

Photo - Vàng Ni - 16:11, 23/02/2024
Lễ hội truyền thống Chèo tàu Tổng Gối năm 2024 diễn ra tại Khu di tích lịch sử Lăng Văn Sơn và Miếu Voi Phục (xã Tân Hội, huyện Đan Phượng, Thành phố Hà Nội) trong 2 ngày 23-24/2 (tức từ ngày 14 đến ngày 15 tháng Giêng năm Giáp Thìn).
Đổi pin lấy sách và cây xanh, cùng nhau bảo vệ môi trường

Đổi pin lấy sách và cây xanh, cùng nhau bảo vệ môi trường

Xã hội - Lê Hường - 16:04, 23/02/2024
Ngày 23/2, Thành Đoàn phối hợp với Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam Tp. Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk) và Ban quản lý Đường sách cà phê Buôn Ma Thuột tổ chức chương trình “Ngày hoạt động vì môi trường”. Đây là một trong những hoạt động khởi đầu cho Tháng Thanh niên với chủ đề “Thanh niên xung kích tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng”.
Tin trong ngày - 22/2/2024

Tin trong ngày - 22/2/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 22/2, có những thông tin đáng chú ý sau: Từ 25 - 27/2, thanh niên cả nước lên đường thực hiện nghĩa vụ quân sự. Hội An được đánh giá là điểm đến thân thiện nhất Việt Nam 2024. Người giữ “lửa” văn hóa truyền thống Cơ Tu. Cùng các tin tức thời sự khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Ngẫu hứng cùng Dagout Đoát

Ngẫu hứng cùng Dagout Đoát

Thể thao - Giải trí - Tường San - 15:28, 23/02/2024
Không chỉ nổi tiếng với chuyện tình huyền thoại nàng Ka Lang và chàng Ha Biang, bên triền núi Lang Biang hùng vĩ còn có một “làng hát”. Đây là cái nôi sản sinh ra nhiều nhạc sĩ, ca sĩ người DTTS đã thành danh như Krajan Dick, Krajan Plin, Bonneur Trinh… Trong mùa Xuân mới này, tôi có cơ duyên được gặp gỡ, trò chuyện cùng Dagout Đoát, chàng trai người Lạch (thuộc dân tộc Cơ Ho) - một ngôi sao mới trên bầu trời âm nhạc Tây Nguyên.
Người Dao ở Khe Lấp thoát khỏi thế “ốc đảo”

Người Dao ở Khe Lấp thoát khỏi thế “ốc đảo”

Xã hội - Mỹ Dung - 15:16, 23/02/2024
Điểm dân cư Khe Lấp, phường Mông Dương, thành phố Cẩm Phả (Quảng Ninh), với hơn chục hộ dân người Dao bao đời nay phải sống trong cảnh biệt lập với nhiều khó khăn. Thế nhưng, với sự quan tâm của chính quyền địa phương, từ Tết nguyên đán Giáp Thìn 2024, bà con nơi đây hân hoan qua lại trên đường mới, ngầm tràn mới chấm dứt tình trạng sống trong “ốc đảo” mỗi lần có mưa lũ tràn về.
Đắk Lắk: Tăng cường tuyên truyền thông tin đối ngoại toàn diện

Đắk Lắk: Tăng cường tuyên truyền thông tin đối ngoại toàn diện

Trang địa phương - Hoàng Thùy - 15:11, 23/02/2024
Ban Chỉ đạo Công tác thông tin đối ngoại tỉnh Đắk Lắk vừa ban hành Kế hoạch cố 16-KH/BCĐ về công tác thông tin đối ngoại trên địa bàn tỉnh năm 2024.
Quảng Nam: Kịp thời cứu 7 thuyền viên trên tàu cá bị chìm

Quảng Nam: Kịp thời cứu 7 thuyền viên trên tàu cá bị chìm

Xã hội - T.Nhân-H.Trường - 14:54, 23/02/2024
Sáng 23/2, thông tin từ Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2 (đóng tại huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam) cho biết, đơn vị đã kịp thời cứu được 7 ngư dân tỉnh Quảng Ngãi trên tàu cá QNg 50730TS bị chìm trên biển do bị sóng lớn.
Quảng Ngãi: Tàu cá va chạm tàu hàng làm 1 người tử vong và 2 người mất tích

Quảng Ngãi: Tàu cá va chạm tàu hàng làm 1 người tử vong và 2 người mất tích

Xã hội - T.Nhân-H.Trường - 14:46, 23/02/2024
Sáng 23/2, UBND TP Quảng Ngãi (Quảng Ngãi) cho biết, trên địa bàn vừa xảy ra vụ va chạm giữa tàu hàng và tàu cá dẫn đến chìm tàu, làm 2 người mất tích, 1 người tử vong và 3 người bị thương.