Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Gia Lai: Buôn làng vang tiếng cồng chiêng

Thùy Dung - 21:02, 27/03/2020

Đối với người dân làng Hăng Rinh (thị trấn Chư Sê, huyện Chư Sê, Gia Lai), âm nhạc cồng chiêng giữ một vị trí quan trọng trong đời sống tinh thần của dân làng bao đời nay. Nếu như các làng lân cận đã vắng dần tiếng chiêng thì tại làng Hăng Rinh, ngày ngày bà con vẫn bảo ban nhau học tập, truyền dạy cho nhau cách giữ gìn và lưu truyền bản sắc văn hóa dân tộc mình.

Thanh âm cồng chiêng giữa đại ngàn giúp con người xua đi bao mệt mỏi sau một ngày lao động. (Trong ảnh: Festival Văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên tại Gia Lai năm 2018)
Thanh âm cồng chiêng giữa đại ngàn giúp con người xua đi bao mệt mỏi sau một ngày lao động. (Trong ảnh: Festival Văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên tại Gia Lai năm 2018)

Ai cũng biết đánh chiêng

Trước sân nhà, già làng Rơ Lan Hào với người bạn nối khố là ông Rah Lan Nam (thị trấn Chư Sê) đang tỉ mỉ lau chùi những chiếc chiêng cổ. Khi chúng tôi hỏi thăm về cồng chiêng của làng, già Nam chia sẻ: Bộ chiêng này quý lắm đấy, nó hơn 100 năm tuổi rồi, nên làng mình coi như báu vật trăm năm. Nó là chiêng của nhà bà Rơ Mah Lich. Bộ chiêng này do cha ông nhà bà Lich để lại, sau này bà cho dân làng mượn để đánh vào các ngày lễ hội hay dịp lễ quan trọng. Trong làng còn nhiều bộ chiêng, nhưng bộ chiêng này cho âm thanh hay nên thường xuyên được sử dụng.

Theo lời già Hào, ngày xưa người làng Hăng Rinh có quan niệm, con trai phải biết đánh chiêng, con gái phải biết múa xoang mới được tham gia vui chơi, uống rượu trong các ngày lễ hội của làng. Thế nên khi lên 10 -15 tuổi, trai gái của làng bắt đầu tìm đến những người biết đánh chiêng, múa xoang hay của làng để học tập. Cứ thế đến nay, người làng Hăng Rinh vẫn giữ gìn âm thanh đại ngàn bằng cách truyền dạy cồng chiêng cho nhau.

Là người thuần thục các bài chiêng truyền thống, già Nam và già Hào đóng vai trò là người thầy truyền dạy cồng chiêng cho các thế hệ trẻ sau này. Trong các dịp được mời đi trình diễn, giao lưu âm nhạc, già Hào là người dẫn dắt, đưa đội chiêng đi giao lưu. Còn già Nam là người tập luyện, lắng nghe âm nhạc cồng chiêng để giúp đội chiêng hoàn thiện hơn. Đặc biệt, già Nam cũng là người thầy chỉnh chiêng, nếu chiêng bị lạc tiếng thì chính ông sẽ là người “chữa bệnh” cho chiêng.

Đến nay, người làng Hăng Rinh hầu hết ai cũng biết đánh chiêng. Làng thành lập 2 đội chiêng chính. Đội chiêng của làng Hăng Rinh cũng là đội chiêng có “tiếng” vì luôn được thị trấn, huyện Chư Sê “tín nhiệm” mời đi giao lưu, tham gia các sự kiện văn hóa lễ hội các cấp.

Già làng Rơ Lan Hào (trái) và thầy dạy chiêng Rah Lan Nam (phải) đang say sưa kể về tình yêu cồng chiêng của người dân làng Hăng Rinh.
Già làng Rơ Lan Hào (trái) và thầy dạy chiêng Rah Lan Nam (phải) đang say sưa kể về tình yêu cồng chiêng của người dân làng Hăng Rinh.

Nối dài tình yêu văn hóa truyền thống

Có một điều đặc biệt mà người làng Hăng Rinh vô cùng tự hào, đó chính là tình yêu âm nhạc cồng chiêng. Với dân làng Hăng Rinh, tiếng chiêng là sự gắn kết cộng đồng bền chặt. Thanh âm cồng chiêng giữa đại ngàn giúp con người xua đi bao mệt mỏi sau một ngày lao động.

Người làng Hăng Rinh cho biết, họ muốn nối mãi âm nhạc cồng chiêng đến ngàn đời sau. Vì cồng chiêng rất quan trọng trong cuộc đời những người con Jrai, chiêng gắn bó với con người từ lúc sinh ra, lớn lên, lúc về với cõi A tâu cho đến cuối cùng là lễ bỏ mả. Chiêng còn là sự uy tín, sự giàu có của buôn làng. Vì thế những người con của làng Hăng Rinh luôn tìm cách lưu giữ được tiếng chiêng trong buôn làng mình.

Em Rơ Mah Tiên (10 tuổi) thành viên đội chiêng nhí cho biết: Vì rất thích đánh chiêng và thích được đi biểu diễn nên em theo già Nam học đánh chiêng. Những ngày đầu tập luyện thì khó, những chăm chỉ nên đến giờ em đã thuần thục những bài chiêng cơ bản rồi. Em sẽ cố gắng học chăm chỉ hơn, sau này lớn lên dạy lại cho các em nhỏ hơn ở trong làng.

Dõi đôi mắt xa xăm như tìm về miền ký ức nào đó, già Hào bộc bạch: Cồng chiêng còn làm cho những người già như chúng tôi nhớ về thời xưa, khi cuộc sống chưa phát triển như bây giờ. Đến nay, các ngày lễ hội đã không còn nhiều, nên chúng tôi càng trân trọng những phút giây được hòa mình trong tiếng chiêng. Là già làng của làng Hăng Rinh, tôi muốn các thế hệ sau này phải giữ được hồn cốt của dân tộc mình để âm nhạc cồng chiêng sống mãi với dân làng Hăng Rinh”.

Tin cùng chuyên mục
Tin nổi bật trang chủ
Thư chúc mừng năm mới của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc

Thư chúc mừng năm mới của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc

Nhân dịp đón Xuân Nhâm Dần 2022, thay mặt Ban Cán sự Đảng, lãnh đạo Ủy ban Dân tộc, tôi thân ái gửi tới các thế hệ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong hệ thống cơ quan công tác dân tộc từ Trung ương đến địa phương lời thăm hỏi thân thiết, lời chúc mừng tốt đẹp nhất.
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình trao đổi thư chúc mừng năm mới

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình trao đổi thư chúc mừng năm mới

Thời sự - PV - 18:30, 25/01/2022
Ngày 25/1/2022 (tức ngày 23 tháng Chạp năm Tân Sửu), Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc đã trao đổi thư chúc mừng năm mới nhân dịp nhân dân hai nước Việt Nam và Trung Quốc chuẩn bị đón Tết Nguyên đán Nhâm Dần.
Ngày 25/1: Việt Nam có 15.743 ca mắc COVID-19 và 62.889 ca khỏi bệnh

Ngày 25/1: Việt Nam có 15.743 ca mắc COVID-19 và 62.889 ca khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 18:27, 25/01/2022
Ngày 25/1, Việt Nam có 15.743 ca mắc mới COVID-19 tại 61 tỉnh, thành phố trong đó có 10.733 ca trong cộng đồng. Trong ngày, cả nước có 62.889 bệnh nhân được công bố khỏi bệnh.
Cao Bằng: Ban Dân tộc tỉnh triển khai nhiệm vụ năm 2022

Cao Bằng: Ban Dân tộc tỉnh triển khai nhiệm vụ năm 2022

Công tác Dân tộc - PV - 17:10, 25/01/2022
Ban Dân tộc tỉnh Cao Bằng vừa tổ chức Hội nghị tổng kết công tác dân tộc năm 2021, triển khai nhiệm vụ năm 2022. Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng Nguyễn Trung Thảo, dự và chỉ đạo Hội nghị. Hội nghị được tổ chức trực tuyến đến điểm cầu các huyện, thành phố.
Các thư pháp gia viết liễn đối cho chữ làm từ thiện mừng Xuân

Các thư pháp gia viết liễn đối cho chữ làm từ thiện mừng Xuân

Tin tức - NA (T/h) - 17:06, 25/01/2022
Vừa qua, các nhà thư pháp người Hoa tại Sài Gòn - Chợ Lớn vừa đã tổ chức chương trình viết liễn đối cho chữ làm từ thiện mừng Xuân, trên sân Hội quán Hải Nam (276 Trần Hưng Đạo, Quận 5, TP. Hồ Chí Minh).
Nghề chẻ lạt tất bật dịp Tết cổ truyền

Nghề chẻ lạt tất bật dịp Tết cổ truyền

Nghề nghiệp - Việc làm - PV - 16:36, 25/01/2022
Cứ mỗi dịp Tết đến Xuân về, người làm nghề chẻ lạt ở huyện Đạ Huoai (Lâm Đồng) lại tất bật tay chân tạo ra sợi lát dẻo dai để bà con gói những chiếc bánh chưng vuông vức, thể hiện tinh hoa của nền văn minh lúa nước.
Chủ tịch Quốc hội chúc Tết lực lượng Công an, tuyến đầu chống dịch Cà Mau

Chủ tịch Quốc hội chúc Tết lực lượng Công an, tuyến đầu chống dịch Cà Mau

Thời sự - PV - 16:32, 25/01/2022
Tiếp tục chuyến công tác tại tỉnh Cà Mau, sáng 25/1, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cùng Đoàn công tác và lãnh đạo tỉnh Cà Mau đến viếng, dâng hương và hoa Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, nằm trong công viên văn hóa Cà Mau.
Bước phát triển mới ở Hoài Ân

Bước phát triển mới ở Hoài Ân

Trang địa phương - Lê Công - 16:25, 25/01/2022
Hoài Ân là huyện trung du của tỉnh Bình Định, nơi có ba dân tộc sinh sống là Kinh, Ba Na và H’re. Trải qua các giai đoạn xây dựng và phát triển, diện mạo Hoài Ân đang đổi thay từng ngày.
Ban Dân tộc tỉnh Bình Thuận thăm và chúc Tết đồng bào DTTS huyện Hàm Thuận Bắc

Ban Dân tộc tỉnh Bình Thuận thăm và chúc Tết đồng bào DTTS huyện Hàm Thuận Bắc

Công tác Dân tộc - T.Minh (t/h) - 16:20, 25/01/2022
Thừa ủy quyền của Lãnh đạo Ủy ban Dân tộc (UBDT), Ban Dân tộc tỉnh Bình Thuận vừa tổ chức đoàn thăm hỏi, trao quà chúc mừng Tết Nguyên đán Nhâm Dần năm 2022 đến các xã, thôn, già làng, Người có uy tín, chức sắc và các hộ nghèo, gia đình chính sách là đồng bào DTTS tại huyện Hàm Thuận Bắc.
10 đặc sản mua làm quà khi du xuân miền Trung

10 đặc sản mua làm quà khi du xuân miền Trung

Ẩm thực - Nguyệt Anh (T/h) - 16:15, 25/01/2022
Ngoài những sản phẩm từ thủy hải sản, du khách có thể mua bánh tráng xoài, mè xửng, tré, mứt sen... khi đi du lịch miền Trung.
Gia Lai: Phấn đấu đến năm học 2024 - 2025, tỷ lệ huy động trẻ em DTTS đi học đạt từ 86,96% trở lên

Gia Lai: Phấn đấu đến năm học 2024 - 2025, tỷ lệ huy động trẻ em DTTS đi học đạt từ 86,96% trở lên

Giáo dục dân tộc - PV - 15:59, 25/01/2022
UBND tỉnh Gia Lai vừa có quyết định ban hành Kế hoạch nâng cao chất lượng giáo dục học sinh DTTS trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2021 - 2025.