Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Gia Lai: Buôn làng vang tiếng cồng chiêng

Thùy Dung - 21:02, 27/03/2020

Đối với người dân làng Hăng Rinh (thị trấn Chư Sê, huyện Chư Sê, Gia Lai), âm nhạc cồng chiêng giữ một vị trí quan trọng trong đời sống tinh thần của dân làng bao đời nay. Nếu như các làng lân cận đã vắng dần tiếng chiêng thì tại làng Hăng Rinh, ngày ngày bà con vẫn bảo ban nhau học tập, truyền dạy cho nhau cách giữ gìn và lưu truyền bản sắc văn hóa dân tộc mình.

Thanh âm cồng chiêng giữa đại ngàn giúp con người xua đi bao mệt mỏi sau một ngày lao động. (Trong ảnh: Festival Văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên tại Gia Lai năm 2018)
Thanh âm cồng chiêng giữa đại ngàn giúp con người xua đi bao mệt mỏi sau một ngày lao động. (Trong ảnh: Festival Văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên tại Gia Lai năm 2018)

Ai cũng biết đánh chiêng

Trước sân nhà, già làng Rơ Lan Hào với người bạn nối khố là ông Rah Lan Nam (thị trấn Chư Sê) đang tỉ mỉ lau chùi những chiếc chiêng cổ. Khi chúng tôi hỏi thăm về cồng chiêng của làng, già Nam chia sẻ: Bộ chiêng này quý lắm đấy, nó hơn 100 năm tuổi rồi, nên làng mình coi như báu vật trăm năm. Nó là chiêng của nhà bà Rơ Mah Lich. Bộ chiêng này do cha ông nhà bà Lich để lại, sau này bà cho dân làng mượn để đánh vào các ngày lễ hội hay dịp lễ quan trọng. Trong làng còn nhiều bộ chiêng, nhưng bộ chiêng này cho âm thanh hay nên thường xuyên được sử dụng.

Theo lời già Hào, ngày xưa người làng Hăng Rinh có quan niệm, con trai phải biết đánh chiêng, con gái phải biết múa xoang mới được tham gia vui chơi, uống rượu trong các ngày lễ hội của làng. Thế nên khi lên 10 -15 tuổi, trai gái của làng bắt đầu tìm đến những người biết đánh chiêng, múa xoang hay của làng để học tập. Cứ thế đến nay, người làng Hăng Rinh vẫn giữ gìn âm thanh đại ngàn bằng cách truyền dạy cồng chiêng cho nhau.

Là người thuần thục các bài chiêng truyền thống, già Nam và già Hào đóng vai trò là người thầy truyền dạy cồng chiêng cho các thế hệ trẻ sau này. Trong các dịp được mời đi trình diễn, giao lưu âm nhạc, già Hào là người dẫn dắt, đưa đội chiêng đi giao lưu. Còn già Nam là người tập luyện, lắng nghe âm nhạc cồng chiêng để giúp đội chiêng hoàn thiện hơn. Đặc biệt, già Nam cũng là người thầy chỉnh chiêng, nếu chiêng bị lạc tiếng thì chính ông sẽ là người “chữa bệnh” cho chiêng.

Đến nay, người làng Hăng Rinh hầu hết ai cũng biết đánh chiêng. Làng thành lập 2 đội chiêng chính. Đội chiêng của làng Hăng Rinh cũng là đội chiêng có “tiếng” vì luôn được thị trấn, huyện Chư Sê “tín nhiệm” mời đi giao lưu, tham gia các sự kiện văn hóa lễ hội các cấp.

Già làng Rơ Lan Hào (trái) và thầy dạy chiêng Rah Lan Nam (phải) đang say sưa kể về tình yêu cồng chiêng của người dân làng Hăng Rinh.
Già làng Rơ Lan Hào (trái) và thầy dạy chiêng Rah Lan Nam (phải) đang say sưa kể về tình yêu cồng chiêng của người dân làng Hăng Rinh.

Nối dài tình yêu văn hóa truyền thống

Có một điều đặc biệt mà người làng Hăng Rinh vô cùng tự hào, đó chính là tình yêu âm nhạc cồng chiêng. Với dân làng Hăng Rinh, tiếng chiêng là sự gắn kết cộng đồng bền chặt. Thanh âm cồng chiêng giữa đại ngàn giúp con người xua đi bao mệt mỏi sau một ngày lao động.

Người làng Hăng Rinh cho biết, họ muốn nối mãi âm nhạc cồng chiêng đến ngàn đời sau. Vì cồng chiêng rất quan trọng trong cuộc đời những người con Jrai, chiêng gắn bó với con người từ lúc sinh ra, lớn lên, lúc về với cõi A tâu cho đến cuối cùng là lễ bỏ mả. Chiêng còn là sự uy tín, sự giàu có của buôn làng. Vì thế những người con của làng Hăng Rinh luôn tìm cách lưu giữ được tiếng chiêng trong buôn làng mình.

Em Rơ Mah Tiên (10 tuổi) thành viên đội chiêng nhí cho biết: Vì rất thích đánh chiêng và thích được đi biểu diễn nên em theo già Nam học đánh chiêng. Những ngày đầu tập luyện thì khó, những chăm chỉ nên đến giờ em đã thuần thục những bài chiêng cơ bản rồi. Em sẽ cố gắng học chăm chỉ hơn, sau này lớn lên dạy lại cho các em nhỏ hơn ở trong làng.

Dõi đôi mắt xa xăm như tìm về miền ký ức nào đó, già Hào bộc bạch: Cồng chiêng còn làm cho những người già như chúng tôi nhớ về thời xưa, khi cuộc sống chưa phát triển như bây giờ. Đến nay, các ngày lễ hội đã không còn nhiều, nên chúng tôi càng trân trọng những phút giây được hòa mình trong tiếng chiêng. Là già làng của làng Hăng Rinh, tôi muốn các thế hệ sau này phải giữ được hồn cốt của dân tộc mình để âm nhạc cồng chiêng sống mãi với dân làng Hăng Rinh”.

Tin cùng chuyên mục
Nghệ nhân Bùi Văn Lựng: Người mang mo Mường ra thế giới

Nghệ nhân Bùi Văn Lựng: Người mang mo Mường ra thế giới

Là 1 trong 8 người đầu tiên của tỉnh Hòa Bình được phong Nghệ nhân Ưu tú (tháng 11/2015), đến nay, ông Bùi Văn Lựng, xóm Lầm, xã Phong Phú, huyện Tân Lạc (Hòa Bình) vẫn miệt mài mang những áng mo Mường quảng bá vang xa. Ông còn là một trong số ít Nghệ nhân được tham gia diễn xướng mo Mường tại Sommelo (Phần Lan).
Tin nổi bật trang chủ
Quyết tâm thư của Đại hội đại biểu toàn quốc các DTTS Việt Nam lần thứ II, năm 2020

Quyết tâm thư của Đại hội đại biểu toàn quốc các DTTS Việt Nam lần thứ II, năm 2020

Ngày 4/12/2020, Đại hội đại biểu toàn quốc các dân tộc thiểu số Việt Nam lần thứ II năm 2020 đã diễn ra trọng thể tại Thủ đô Hà Nội. Thay mặt Đoàn Chủ tịch Đại hội, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Đỗ Văn Chiến, Phó trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo, Trưởng Ban Tổ chức Đại hội đại biểu toàn quốc các DTTS Việt Nam lần thứ II đã thông qua Quyết tâm thư của Đại hội. Báo Dân tộc và Phát triển trân trọng đăng toàn văn Quyết tâm thư!
Nghệ nhân Bùi Văn Lựng: Người mang mo Mường ra thế giới

Nghệ nhân Bùi Văn Lựng: Người mang mo Mường ra thế giới

Sắc màu 54 - Hiếu Anh - 2 giờ trước
Là 1 trong 8 người đầu tiên của tỉnh Hòa Bình được phong Nghệ nhân Ưu tú (tháng 11/2015), đến nay, ông Bùi Văn Lựng, xóm Lầm, xã Phong Phú, huyện Tân Lạc (Hòa Bình) vẫn miệt mài mang những áng mo Mường quảng bá vang xa. Ông còn là một trong số ít Nghệ nhân được tham gia diễn xướng mo Mường tại Sommelo (Phần Lan).
Thế giới có hơn 66 triệu ca nhiễm COVID-19

Thế giới có hơn 66 triệu ca nhiễm COVID-19

Tin tức - PV - 3 giờ trước
Theo trang thống kê trực tuyến worldometers.info, tính đến sáng ngày 5/12 (giờ Việt Nam), thế giới ghi nhận có tổng cộng 66.031.477 ca nhiễm COVID-19, trong đó 1.520.196 ca tử vong và 45.701.069 ca phục hồi. Trong 24 giờ qua, thế giới có thêm 505.938 ca mắc và 9.045 ca tử vong mới vì đại dịch.
Bệnh viện Trung ương Huế thực hiện thành công ca ghép tim xuyên Việt đặc biệt

Bệnh viện Trung ương Huế thực hiện thành công ca ghép tim xuyên Việt đặc biệt

Tin tức - PV - 3 giờ trước
Ngày 5/12, thông tin từ Bệnh viện Trung ương Huế (Thừa Thiên – Huế) cho biết, đơn vị vừa thực hiện thành công ca ghép tim xuyên Việt đặc biệt cho nam bệnh nhân Trần Quang H. (34 tuổi, trú huyện Phú Vang, Thừa Thiên - Huế) bị bệnh cơ tim giãn, suy tim EF: 19-23% đã 7 năm nay. Sau hơn 2 ngày được ghép tim, đến nay bệnh nhân đã tự thở được, các chỉ số huyết động và sinh hóa ổn định, chức năng tim tốt.
Học sinh Hà Nội phải đeo khẩu trang từ nhà đến trường và từ trường về nhà

Học sinh Hà Nội phải đeo khẩu trang từ nhà đến trường và từ trường về nhà

Giáo dục - T.Hợp - 4 giờ trước
Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội vừa có công văn gửi các Phòng Giáo dục và Đào tạo, các trường học trên địa bàn yêu cầu cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh tiếp tục thực hiện thường xuyên đeo khẩu trang từ nhà đến trường và từ trường về nhà để phòng chống dịch Covid-19.
Kỳ họp lần thứ 43 Ủy ban liên Chính phủ Việt Nam - Lào: Phấn đấu hoàn thành các văn kiện hợp tác quan trọng

Kỳ họp lần thứ 43 Ủy ban liên Chính phủ Việt Nam - Lào: Phấn đấu hoàn thành các văn kiện hợp tác quan trọng

Sự kiện - Bình luận - PV - 6 giờ trước
Nhận lời mời của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc, Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào Thongloun Sisoulith sẽ dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Chính phủ Lào sang thăm Việt Nam và đồng chủ trì Kỳ họp lần thứ 43 Ủy ban liên Chính phủ Việt Nam - Lào từ ngày 4-6/12/2020.
Nhiều bất cập trong đào tạo nghề cho lao động DTTS ở Đăk Lăk

Nhiều bất cập trong đào tạo nghề cho lao động DTTS ở Đăk Lăk

Dân tộc - Miền núi - Lê Hường - 7 giờ trước
Những năm qua, tỉnh Đăk Lăk luôn chú trọng đào tạo nghề cho lao động dân tộc thiểu số (DTTS) giúp nhiều người có việc làm, tăng thu nhập, ổn định cuộc sống. Tuy nhiên, ở một số địa phương việc đào tạo nghề cho đồng bào DTTS chưa phù hợp với thực tế nên không mang lại hiệu quả như mong đợi.
Phấn khởi, tin tưởng và kỳ vọng…

Phấn khởi, tin tưởng và kỳ vọng…

Dân tộc - Miền núi - Hồng Phúc - 7 giờ trước
Đại hội Đại biểu toàn quốc các DTTS Việt Nam lần thứ II vừa khép lại nhưng dư âm của Đại hội vẫn lắng đọng trong trái tim, tâm khảm của tất cả 1592 đại biểu ưu tú là những “bông hoa ngát hương” trong vườn hoa rực rỡ sắc màu của 54 dân tộc Việt Nam. Những cảm xúc, niềm vinh dự, tự hào, sự kỳ vọng và cả những suy nghĩ, trăn trở về trách nhiệm của bản thân đối với cộng đồng dân tộc mình, với quê hương, đất nước mình… đã được các đại biểu chia sẻ tâm huyết tại Đại hội. Phóng viên Báo Dân tộc và Phát triển đã ghi lại những cảm nhận của một số đại biểu tại Đại hội.
TP HCM: Tất cả F1, F2 của 4 ca bệnh Covid-19 đều âm tính

TP HCM: Tất cả F1, F2 của 4 ca bệnh Covid-19 đều âm tính

Tin tức - PV - 8 giờ trước
Liên quan đến 4 ca bệnh Covid – 19, Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TPHCM (HCDC) cho biết tất cả các mẫu F1, F2 xét nghiệm đều âm tính.
Việt Nam và Na Uy trao đổi khả năng tăng cường hợp tác

Việt Nam và Na Uy trao đổi khả năng tăng cường hợp tác

Tin tức - PV - 8 giờ trước
Chiều ngày 04/12, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh và Bộ trưởng Ngoại giao Na Uy, bà Ine Marie Eriksen Soreide đã điện đàm theo hình thức trực tuyến về quan hệ hai nước và các cơ hội hợp tác tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (HĐBA LHQ) trong năm 2021 khi Na Uy bắt đầu đảm nhiệm vai trò Ủy viên không thường trực HĐBA LHQ.
Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS, miền núi: Đáp ứng mong mỏi của đồng bào DTTS

Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS, miền núi: Đáp ứng mong mỏi của đồng bào DTTS

Công tác Dân tộc - Nhóm phóng viên - 21:06, 04/12/2020
Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030 mang dấu ấn lịch sử, thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước đối với lĩnh vực công tác dân tộc, mở ra một tương lai tươi sáng, tốt đẹp hơn cho trên 14 triệu đồng bào DTTS trong cả nước. Báo Dân tộc và Phát triển lược ghi một số ý kiến của các đồng chí là Đại biểu Quốc hội, lãnh đạo địa phương, cán bộ làm công tác dân tộc… biểu lộ niềm phấn khởi, tin tưởng và thể hiện vai trò trách nhiệm của cá nhân, tập thể nhằm thực hiện hiệu quả Chương trình.