Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Người gìn giữ văn hóa dân tộc Co

Nguyễn Văn Sơn - 10:03, 29/06/2021

Trong chuyến công tác tại xã vùng cao Trà Kót, có dịp gặp gỡ già Trần Văn Trân, chúng tôi được nghe chuyện về già Trân người được cho là bao năm qua luôn sống trọn với niềm đam mê, nhiệt huyết và ước nguyện để gìn giữ và bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc Co.

Già Trần Văn Trân (người ngồi cầm micro) tại Lễ Cầu mưa và thả cá sông Tranh huyện Bắc Trà My (Quảng Nam) tháng 2/2019.
Già Trần Văn Trân (người ngồi cầm micro) tại Lễ Cầu mưa và thả cá sông Tranh huyện Bắc Trà My (Quảng Nam) tháng 2/2019.

Già Trân (80 tuổi), dân tộc Co ở thôn 1, xã Trà Kót, huyện Bắc Trà My (Quảng Nam) có dáng người cao, đôi mắt sáng, khuôn mặt đôn hậu. Già Trân kể, tuổi thơ của già sinh ra và lớn lên rồi gắn bó với núi rừng Trà My, nương rẫy, nay ngọn núi này, mai quả đồi khác theo tập quán du canh, du cư.

Già yêu những mùa lễ hội của làng trong tiếng cồng chiêng, yêu tiếng sáo ta lía, đàn vơró, vui vẻ bên ché rượu cần và những phong tục tập quán quen thuộc của dân tộc mình qua điệu múa kađấu và những làn điệu dân ca Co mộc mạc, trữ tình. Nên từ khi lên 10 tuổi, già đã được những người già trong làng truyền dạy cách làm dây Nài trâu (vơrá gấc ốpiêu). Đây là phần để lồng vào cổ con vật hiến sinh trâu, đến làm cây nêu (Gơr ố) và thực hiện nghi thức dựng cây nêu trong Lễ Cúng cầu mưa, Lễ Mừng được mùa, nghi thức cúng hiến sinh trâu, thường gọi là lễ ăn trâu huê, thực hiện nghi lễ Tết mùa... và nghệ thuật đấu chiêng, thấm dần vào máu thịt của già lúc nào không hay.

Lớn lên và nay ở tuổi “thất thập cổ lai hy”, với niềm say mê, tình yêu mãnh liệt với văn hóa dân tộc mình, già Trân là người tham gia rất nhiệt tình và nhanh nhẹn như con chim rừng trong các hoạt động văn hóa của cộng đồng. Được biết, mỗi khi các gia đình trong thôn có lễ hội, già Trân đi khắp các thôn giúp cho gia chủ thực hiện nghi lễ truyền thống.

Mỗi khi nhắc đến già Trân, cán bộ và người dân trong thôn 1 và cả xã Trà Kót đều thể hiện sự kính trọng, quý mến bởi già am hiểu tường tận các phong tục tập quán và những nét văn hóa độc đáo của người Co. Sự gần gũi, giản dị, chân thành của già Trân đã tạo thêm niềm tin, chỗ dựa vững chắc cho đồng bào dân tộc Co nơi đây. Già Trân thường xuyên tuyên truyền, vận động bà con, đặc biệt là thế hệ trẻ dân tộc Co phải biết yêu quý vốn văn hóa truyền thống của dân tộc, bảo tồn, lưu giữ và tiếp nối công tác truyền dạy cho thế hệ sau.

Đội văn nghệ của thôn 1 là một trong những đội tiêu biểu của xã Trà Kót, do già Trân làm tổ trưởng, thường xuyên được chọn đi tham gia biểu diễn trong ngày hội văn hóa các dân tộc miền núi của huyện, tỉnh và tại Làng Văn hóa các dân tộc Việt Nam tại Đồng Mô (Sơn Tây, Hà Nội). Dưới sự dẫn dắt của già Trân, Đội văn nghệ thôn 1 đã vinh dự nhận được Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vì đã có nhiều thành tích xuất sắc trong đợt biểu diễn tại Làng Văn hóa Đồng Mô nhân dịp kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội.

Già Trần Văn Trân (mặc áo xanh đậm đứng chính giữa), cùng các nghệ nhân trong thôn 1 trang trí cho cây nêu.
Già Trần Văn Trân (mặc áo xanh đậm đứng chính giữa), cùng các nghệ nhân trong thôn 1 trang trí cho cây nêu.

Tại “Ngày hội trình diễn nghi thức dựng cây nêu, giao lưu văn hóa và du lịch các DTTS Việt Nam” trong Chương trình Festival Di sản Quảng Nam lần thứ VI năm 2017 tại huyện Tây Giang (Quảng Nam), chúng tôi cũng gặp già Trân đang hối hả cùng các nghệ nhân hoàn tất trang trí dựng cho cây nêu, đến thực hiện Lễ Cầu mưa và thả cá sông Tranh tháng 2/2019 tại lòng hồ Thủy điện sông Tranh 2, huyện Bắc Trà My... mới biết những cống hiến của già Trân đối với văn hóa dân tộc Co.

Hiện nay, văn hóa truyền thống của các DTTS ở xã Trà Kót, huyện Bắc Trà My đang bị mai một dần theo thời gian và sự ảnh hưởng ồ ạt từ các luồng văn hóa khác. Văn hóa truyền thống của dân tộc Co không còn mấy hấp dẫn với giới trẻ. Bên cạnh đó, số người biết sử dụng cồng chiêng hay đàn vơró, sáo ta lía, múa ka đấu hiện nay phần lớn đã lớn tuổi và còn lại rất ít. Do đó, nguy cơ mai văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Co là điều khiến già Trân không khỏi lo lắng.

Già Trần Văn Trân luôn trăn trở bây giờ cuộc sống hiện đại với nhiều điều mới mẻ, nên người Co rất dễ quên đi truyền thống của dân tộc mình. Bên cạnh đó, già Trân luôn nhắc nhở thế hệ trẻ dân tộc Co về tầm quan trọng văn hóa dân tộc, cũng như trách nhiệm của cộng đồng trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa của dân tộc mình.

Già Trân là biểu tượng tiêu biểu cho văn hóa truyền thống của cộng đồng dân tộc Co nơi đây. Quả thực, không có những người như già Trần Văn Trân thôn 1, xã Trà Kót thì những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Co để lại sẽ có nguy cơ bị thất truyền.

Tin cùng chuyên mục
Ngành Du lịch trong đại dịch: Tận dụng xu hướng mới có chọn lọc (Bài 3)

Ngành Du lịch trong đại dịch: Tận dụng xu hướng mới có chọn lọc (Bài 3)

Không thể phủ nhận những hiệu quả truyền thông về du lịch, văn hóa được lan tỏa khi quảng bá trên các nền tảng số. Tuy nhiên, cần phải có một "màng lọc" để kiểm duyệt nội dung được đăng tải trên các mạng xã hội, đặc biệt là những nội dung liên quan đến văn hóa dân tộc thiểu số ̣(DTTS). Bên cạnh đó, để đáp ứng nhu cầu phát triển, cần đồng bộ các giải pháp từ nhiều ngành, chứ không thể chỉ dựa vào một vài cá nhân, hay riêng ngành Du lịch.
Tin nổi bật trang chủ
Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh làm việc với Trưởng đại diện của UNICEF tại Việt Nam

Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh làm việc với Trưởng đại diện của UNICEF tại Việt Nam

Ngày 15/10, tại Hà Nội, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc (UBDT) Hầu A Lềnh đã chủ trì buổi làm việc với bà Rana Flowers, Trưởng đại diện UNICEF tại Việt Nam. Tham dự buổi làm việc có Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Y Thông cùng lãnh đạo một số Vụ, đơn vị trực thuộc UBDT. Về phía UNICEF có bà Esley Miller, Phó trưởng đại diện UNICEF tại Việt Nam và các chuyên gia của UNICEF.
Australia mong muốn đưa quan hệ Đối tác chiến lược với Việt Nam lên tầm cao mới

Australia mong muốn đưa quan hệ Đối tác chiến lược với Việt Nam lên tầm cao mới

Thời sự - PV - 21:00, 15/10/2021
Australia hết sức coi trọng và mong muốn thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược với Việt Nam lên tầm cao mới trong tương lai gần.
Thanh Hóa: Hơn 8.500 hộ dân nằm trong vùng nguy cơ lũ quét, sạt lở đất

Thanh Hóa: Hơn 8.500 hộ dân nằm trong vùng nguy cơ lũ quét, sạt lở đất

Tin địa phương - PV-CĐ - 20:54, 15/10/2021
Ngày 15/10, Văn phòng Ban Chỉ huy phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn và Phòng thủ dân sự tỉnh Thanh Hóa cho biết, qua rà soát, thống kê, năm 2021 trên địa bàn tỉnh còn hơn 8.500 hộ dân nằm trong vùng có nguy cơ xảy ra lũ quét, sạt lở đất.
Đưa cây lúa nước lên ngàn

Đưa cây lúa nước lên ngàn

Phóng sự - Khánh Ngân - 19:39, 15/10/2021
Khi bưng bát cơm dẻo thơm, bà con đồng bào Chứt, Bru Vân Kiều… dọc tuyến biên giới Việt - Lào ở tỉnh Quảng Bình lại rưng rưng, nhớ đến những người lính Biên phòng. Các anh đã đào đất, đắp đập, cầm tay chỉ cho đồng bào trồng lúa nước. Từ bỡ ngỡ với cây lúa dưới xuôi, đến nay người Chứt, Bru Vân Kiều trên ngàn đã biết ủ giống, gieo trồng, chăm sóc cây lúa để có những mùa vàng bội thu trên đỉnh Trường Sơn.
Cần quyết tâm cao để giảm một cách bền vững cả 3 tiêu chí về tai nạn giao thông

Cần quyết tâm cao để giảm một cách bền vững cả 3 tiêu chí về tai nạn giao thông

Tin tức - PV - 19:30, 15/10/2021
Đây là tinh thần chỉ đạo của Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Bình Minh, Chủ tịch Ủy ban An toàn giao thông quốc gia khi chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc sơ kết công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông 9 tháng và phương hướng nhiệm vụ 3 tháng cuối năm, diễn ra chiều ngày 15/10.
Tân Sơn (Bắc Kạn): Chuyển đổi cơ cấu kinh tế để giảm nghèo

Tân Sơn (Bắc Kạn): Chuyển đổi cơ cấu kinh tế để giảm nghèo

Kinh tế - Lý Dũng - Minh Thu - 19:19, 15/10/2021
Để từng bước giảm tỷ lệ hộ nghèo, những năm gần đây, cấp ủy, chính quyền xã Tân Sơn, huyện Chợ Mới (Bắc Kạn) đã vận động Nhân dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, từng bước cải thiện cuộc sống. Nhờ đó, tỷ lệ hộ nghèo toàn xã giảm từ 70% (năm 2018) xuống còn 50% (cuối năm 2020).
Ngày 15/10: Việt Nam có 3.797 ca mắc COVID-19 và 918 ca khỏi bệnh

Ngày 15/10: Việt Nam có 3.797 ca mắc COVID-19 và 918 ca khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 18:55, 15/10/2021
Ngày 15/10, Việt Nam có 3.797 ca mắc mới COVID-19 tại TP HCM, Sóc Trăng và 45 địa phương khác. Trong ngày có 918 bệnh nhân được công bố khỏi bệnh.
Doanh nhân người Tày thực hiện xuất sắc

Doanh nhân người Tày thực hiện xuất sắc "mục tiêu kép" trong những ngày đại dịch

Doanh nhân dân tộc - Uông Thái Biểu- Kim Anh - 18:43, 15/10/2021
Nỗ lực trong khó khăn chung vì đại dịch COVID-19, Lưu Lập Đức - chàng trai người Tày vẫn vững vàng chèo lái Công ty Agri Đức Tiến của mình không để đứt gãy công việc sản xuất - kinh doanh và thị trường tiêu thụ. Đồng thời, anh góp sức giải cứu nông sản cho hàng chục nông hộ, tạo công ăn việc làm ổn định cho khoảng 40 thanh niên địa phương. Có thể nói, doanh nhân Lưu Lập Đức đã thực hiện xuất sắc mục tiêu kép: vừa duy trì hoạt động ổn định cho công ty, vừa hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm cho nông dân trong những ngày đại dịch.
Đẩy mạnh cải cách tư pháp là xu thế tất yếu

Đẩy mạnh cải cách tư pháp là xu thế tất yếu

Thời sự - PV - 18:10, 15/10/2021
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc cho rằng, đẩy mạnh cải cách tư pháp là xu thế tất yếu nhằm tiến tới xây dựng Nhà nước pháp quyền; đồng thời cải cách tư pháp là động lực quan trọng để nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động tư pháp và công tác phòng chống tham nhũng.
Nông dân Lào Cai vẫn trong vòng luẩn quẩn “trồng rồi chặt, chặt rồi lại trồng”

Nông dân Lào Cai vẫn trong vòng luẩn quẩn “trồng rồi chặt, chặt rồi lại trồng”

Sản phẩm - Thị trường - Trọng Bảo - 17:37, 15/10/2021
Xuất phát từ một số nguyên nhân, trong đó nguyên nhân chính là đại dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, nhiều cây trồng hàng hóa, vật nuôi trên địa bàn tỉnh Lào Cai gặp nhiều khó khăn trong việc tìm đầu ra cho sản phẩm. Thời gian gần đây, bà con nông dân ở các địa phương đang phá bỏ một số cây trồng từng được xác định là hàng hóa, tìm các loại cây trồng khác thay thế với hy vọng có thu nhập.
Chủ tịch Quốc hội tiếp Giám đốc Công nghệ Công ty NG Biotech

Chủ tịch Quốc hội tiếp Giám đốc Công nghệ Công ty NG Biotech

Thời sự - PV - 17:30, 15/10/2021
Chiều 15/10, tại Nhà Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ tiếp ông Milovan Stankov, nhà sáng lập kiêm Giám đốc Công nghệ Công ty NG Biotech tại Hà Nội.