Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Đánh thức giá trị nhà sàn của dân tộc Mường ở Lập Thắng

Quỳnh Trâm - 18:29, 27/12/2021

Nhà sàn là kiến trúc nhà ở mang bản sắc văn hóa đặc trưng của đồng bào Thái, Mường ở Thanh Hóa. Những năm gần đây, chủ trương gìn giữ những nếp nhà sàn truyền thống gắn với làm du lịch cộng đồng của chính quyền, đang được nhiều hộ đồng bào Mường ở huyện Ngọc Lặc (Thanh Hóa) hưởng ứng thực hiện.

Nhiều nhà sàn ở thôn Lập Thắng, xã Thạch Lập, huyện Ngọc Lặc, có niên đại gần 100 năm
Thôn Lập Thắng, xã Thạch Lập, hội tụ đủ điều kiện để phát triển du lịch cộng đồng

Bảo tồn nếp sống, văn hóa đặc trưng

Tại huyện Ngọc Lặc, người Mường chiếm hơn 70% dân số. Với sự tồn tại và phát triển từ lâu đời trên vùng đất này, cộng đồng người Mường đã gìn giữ và phát huy nhiều giá trị văn hóa đặc sắc. Đặc biệt, đồng bào Mường coi trọng nhà sàn, bởi nó chứa đựng cả một không gian văn hóa tín ngưỡng và tâm linh của dân tộc.

Các cụ cao niên trong làng Lập Thắng, xã Thạch Lập kể, xưa kia, khi rừng núi còn hoang vu, muông thú còn nhiều. Để sống an toàn tránh bị thú dữ đe dọa, người Mường đã nghĩ ra cách dựng nhà sàn.Tầng trên để gia chủ ở, dưới sàn dành cho gia súc. Tuy nhiên, ngày nay, để bảo đảm vệ sinh môi trường, bà con không còn nuôi gia súc dưới gầm sàn nữa, mà tận dụng làm nơi sinh hoạt của gia đình, phù hợp với cuộc sống hiện đại.

Tùy điều kiện kinh tế của từng gia đình mà xây dựng nhà sàn to hay nhỏ. Thông thường mỗi nhà có 3 - 7 gian, có 2 cầu thang chính và phụ. Cầu thang chính để đón khách, còn cầu thang phụ chỉ dành cho người trong gia đình.

Ngôi nhà sàn của gia đình bà Phạm Thị Sáu (thôn Lập Thắng, xã Thạch Lập, huyện Ngọc Lặc) có tuổi đời gần 100 năm
Ngôi nhà sàn của gia đình bà Phạm Thị Sáu, thôn Lập Thắng, xã Thạch Lập có tuổi đời gần 100 năm

Theo rà soát, trên địa bàn huyện Ngọc Lặc có 1.465 nhà sàn, trong đó tập trung nhiều tại xã Thạch Lập, với 700 nhà sàn. Số còn lại phân bố quy mô nhỏ lẻ tại các cộng đồng dân cư người Mường trên địa bàn huyện.

Có dịp đến thăm xã Thạch Lập, huyện Ngọc Lặc (Thanh Hóa), nhiều người sẽ ngạc nhiên và thích thú với những bản làng người Mường. Đặc biệt, ở làng Lập Thắng, đồng bào giữ nguyên được những nếp nhà sàn truyền thống, nhưng vẫn đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của cuộc sống hiện đại. 

Như ngôi nhà sàn của gia đình chị Phạm Thị Sáu được thiết kế 2 gian, 2 chái, 2 cửa ra vào và 9 cửa sổ. Ngôi nhà lúc nào cũng tràn ngập ánh sáng, gần gũi với thiên nhiên.

Chị Sáu cho biết, chi phí để xây dựng một ngôi nhà sàn hiện nay không hề rẻ, thậm chí có thể cao hơn nhà xây thông thường. Tuy nhiên, vật liệu nhà sàn của vợ chồng chị Sáu đã được cha ông để lại nên không tốn kém nhiều.

“Chúng tôi thích ở nhà sàn, bởi cả gia đình có thể quây quần trong không gian chung. Đây không chỉ là thói quen sinh hoạt, mà còn để giữ gìn nét văn hóa truyền thống của dân tộc”, chị Sáu nói.

Người Mường coi trọng nhà sàn, bởi nó chứa đựng cả một không gian văn hóa tín ngưỡng và tâm linh của dân tộc
Người Mường coi trọng nhà sàn, bởi nó chứa đựng không gian văn hóa tín ngưỡng và tâm linh của đồng bào

Gắn với du lịch cộng đồng

Để bảo tồn và phát huy giá trị của nhà sàn người Mường, huyện Ngọc Lặc đã có chủ trương gắn nhà sàn truyền thống với du lịch cộng đồng, với quyết tâm giúp đồng bào thay đổi tư duy, biết khai thác phát triển kinh tế từ bản sắc văn hóa dân tộc.

Theo đó, qua rà soát, làng Lập Thắng, xã Thạch Lập là điểm hội tụ đủ các điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch cộng đồng. Ngoài những nếp nhà sàn, làng Lập Thắng còn có nguồn tài nguyên du lịch sinh thái đa dạng, với cảnh quan thiên nhiên đẹp, những dãy núi  cao, các con suối, thác nước... Cùng với đó là các nghệ thuật truyền thống như: Các trò diễn dân gian, nghệ thuật diễn xướng dân tộc Mường, hát ru, sắc bùa...

Để chuẩn bị làm du lịch cộng đồng, 10 hộ gia đình ở làng Lập Thắng được chọn tham gia mô hình thí điểm, hiện các hộ đang hoàn tất các điều kiện sẵn sàng đáp ứng yêu cầu phục vụ du khách trong thời gian tới. 

“Bà con chúng tôi rất háo hức và hồ hởi với chủ trương của chính quyền. Mong sao tới đây, khi dự án du lịch cộng đồng được khởi động, sẽ giúp bà con có thêm thu nhập, nâng cao giá trị của những ngôi nhà sàn người Mường”, anh Phạm Văn Phẩm ở làng Lập Thắng nói.

Ông Phạm Văn Đạt, Phó Chủ tịch UBND huyện Ngọc Lặc cho biết: UBND huyện Ngọc Lặc cũng đã ban hành “Đề án bảo tồn và phát triển nhà sàn truyền thống của đồng bào dân tộc Mường gắn với phát triển du lịch cộng đồng giai đoạn 2021 - 2025”. 

 Đề án sẽ thực hiện hỗ trợ, khuyến khích sự tham gia tích cực của cộng đồng dân cư vào hoạt động du lịch, nhằm khai thác tiềm năng các di tích lịch sử, bản sắc văn hóa, cảnh quan thiên nhiên và môi trường, góp phần tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân, nhất là các vùng đồng bào DTTS còn khó khăn của huyện.

Dự kiến đầu năm 2022, các nhà sàn sẽ đi vào hoạt động đón khách theo hình thức du lịch cộng đồng. Huyện đang kỳ vọng Đề án sẽ tạo ra sản phẩm du lịch độc đáo, tạo động lực cho du lịch huyện Ngọc Lặc phát triển.

Tin cùng chuyên mục
Rực rỡ sắc màu các dân tộc tại Nghĩa Lộ

Rực rỡ sắc màu các dân tộc tại Nghĩa Lộ

Chiều 24/9, hoạt động diễn diễu đường phố trên các tuyến đường thị xã Nghĩa Lộ đã mang đến cho khán giả một không gian văn hóa đặc sắc, mang đậm bản sắc văn hóa của đồng bào các dân tộc. Chương trình có sự tham gia của các diễn viên chuyên và không chuyên từ các tỉnh Yên Bái, Sơn La, Lai Châu, Điện Biên.
Tin nổi bật trang chủ
Những thị trấn nhỏ xinh đẹp nhất ở Mallorca (Tây Ban Nha)

Những thị trấn nhỏ xinh đẹp nhất ở Mallorca (Tây Ban Nha)

Nhìn ra thế giới - Nguyệt Anh - 1 giờ trước
Mallorca thuộc quần đảo Baleares (Tây Ban Nha) là một hòn đảo xinh đẹp, quyến rũ đối với khách du lịch. Hòn đảo này vô cùng đa dạng với những khu nghỉ dưỡng thanh bình, mát mẻ, những ngọn núi xanh tươi, những bãi biển tuyệt đẹp.
Quảng Trị: Ban hành Công điện khẩn để ứng phó bão Noru

Quảng Trị: Ban hành Công điện khẩn để ứng phó bão Noru

Tin tức - Khánh Ngân - 2 giờ trước
Để chủ động các phương án phòng, chống, tránh thiệt hại đến mức thấp nhất về người và tài sản mà bão Noru có thể gây ra, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Võ Văn Hưng vừa ban hành Công điện khẩn, yêu cầu Chủ tịch UBND các huyện, thị xã, thành phố, Giám đốc các sở, ban, ngành cấp tỉnh và các cơ quan ban ngành Trung ương đóng trên địa bàn thực hiện nghiêm chỉ đạo của Chính phủ về công tác phòng, chống bão.
Rực rỡ Mường Lò: Cùng

Rực rỡ Mường Lò: Cùng "say" trong điệu Xòe (Bài 1)

Sự kiện - Bình luận - Văn Hoa - 3 giờ trước
Những ngày này, người Thái ở mọi miền Tổ quốc đều gác lại mọi công việc, tất cả cùng hướng về miền đất Mường Lò (thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái) để cùng được “say” trong những điệu Xòe.
Lễ hội hoa tam giác mạch Hà Giang năm 2022 sẽ có gì thú vị?

Lễ hội hoa tam giác mạch Hà Giang năm 2022 sẽ có gì thú vị?

Sắc màu 54 - Nguyệt Anh - 3 giờ trước
Lễ hội hoa tam giác mạch Hà Giang 2022 sẽ chính thức khai mạc vào ngày 26/11/2022 tại huyện Đồng Văn. Tỉnh Hà Giang đang chuẩn bị nhiều hoạt động phong phú, đặc sắc để thu hút du khách đến với Cao nguyên đá trong dịp này.
Gần 20 năm đứng lớp, lương chỉ 2 triệu đồng

Gần 20 năm đứng lớp, lương chỉ 2 triệu đồng

Tiếng nói từ cơ sở - Vinh An – Y Nguyên - 3 giờ trước
Hai triệu đồng hoặc chưa đến 2 triệu đồng/tháng, là mức lương mà nhiều thầy cô giáo ở huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An được nhận sau gần 20 năm đứng lớp. Đồng lương bèo bọt khiến họ phải làm thêm đủ thứ việc để kiếm sống.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 26/9/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 26/9/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về buổi gặp mặt của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc với đoàn đại biểu DTTS tỉnh Cao Bằng; đại diện lãnh đạo UBDT, một số địa phương thăm hỏi, chúc mừng các vị chức sắc, sư sãi và đồng bào dân tộc Khmer nhân dịp Lễ Sen Dolta; các hoạt động trong khuôn khổ “Lễ Tuyên dương thiếu nhi tiêu biểu các dân tộc toàn quốc lần thứ IV” Cùng một số thông tin nổi bật khác ở vùng đồng bào DTTS và miền núi. Phần đọc báo sẽ giới thiệu bài viết cuối cùng trong loạt 3 bài viết: “Sử thi - bản tình ca gắn kết cộng đồng” của tác giả Lê Hường-Thùy Dung.
Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu tuyệt đối không chủ quan với bão số 4

Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu tuyệt đối không chủ quan với bão số 4

Tin tức - T.Hợp - 3 giờ trước
Sáng ngày 26/9, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc về đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công và thực hiện 3 Chương trình mục tiêu quốc gia. Tại cuộc họp này, trước lãnh đạo 63 tỉnh, thành phố trên toàn quốc, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu tuyệt đối không lơ là, chủ quan, mất cảnh giác trước cơn bão Noru và đặc biệt là không để người dân chủ quan, lơ là, mất cảnh giác.
WHO cảnh báo xu hướng gia tăng số ca nhiễm COVID-19 trong giai đoạn thu - đông

WHO cảnh báo xu hướng gia tăng số ca nhiễm COVID-19 trong giai đoạn thu - đông

Nhìn ra thế giới - PV - 3 giờ trước
Đến nay, tổng số ca nhiễm COVID-19 trên thế giới là hơn 620 triệu ca. Các cơ quan y tế công của nhiều nước và Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã cảnh báo về xu hướng số ca nhiễm tăng trở lại trong giai đoạn thu - đông này.
Festival dù lượn Khau Phạ: 100 phi công trong nước và quốc tế tham gia

Festival dù lượn Khau Phạ: 100 phi công trong nước và quốc tế tham gia

Du lịch - Nguyệt Anh - 4 giờ trước
Festival dù lượn Khau Phạ năm 2022 vừa khai mạc ngày 25/9 tại huyện Mù Cang Chải (Yên Bái) thu hút hơn 100 phi công trong nước và quốc tế tham gia.
Giá cà phê hôm nay 26/9: Dao động khoảng 47.300 - 47.900 đồng/kg

Giá cà phê hôm nay 26/9: Dao động khoảng 47.300 - 47.900 đồng/kg

Sản phẩm - Thị trường - BĐT - 4 giờ trước
Giá cà phê hôm nay 26/9 tại các vùng trọng điểm trong nước dao động khoảng 47.300 - 47.900 đồng/kg. Tại thị trường thế giới, giá cà phê giảm nhẹ.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 26/9/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 26/9/2022

Media - BDT - 4 giờ trước
Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về buổi gặp mặt của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc với đoàn đại biểu DTTS tỉnh Cao Bằng; đại diện lãnh đạo UBDT, một số địa phương thăm hỏi, chúc mừng các vị chức sắc, sư sãi và đồng bào dân tộc Khmer nhân dịp Lễ Sen Dolta; các hoạt động trong khuôn khổ “Lễ Tuyên dương thiếu nhi tiêu biểu các dân tộc toàn quốc lần thứ IV” Cùng một số thông tin nổi bật khác ở vùng đồng bào DTTS và miền núi. Phần đọc báo sẽ giới thiệu bài viết cuối cùng trong loạt 3 bài viết: “Sử thi - bản tình ca gắn kết cộng đồng” của tác giả Lê Hường-Thùy Dung.