Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Người Cao Lan giữ nếp nhà truyền thống

Văn Hoa - 09:43, 28/08/2020

Đến với thôn Xóm Mới, xã Quang Yên, huyện Sông Lô (Vĩnh Phúc), bên cạnh những ngôi nhà cao tầng hiện đại, chúng tôi ấn tượng bởi những nếp nhà sàn truyền thống của người dân. Tiếp cận cái mới nhưng không bỏ quên cái cũ, đó là bản lĩnh văn hóa đáng quý của người Cao Lan.

Nếp nhà sàn truyền thống của người Cao Lan
Nếp nhà sàn truyền thống của người Cao Lan

Cách thị trấn Lập Thạch hơn 10km, chúng tôi tới xã Quang Yên, nhìn từ xa, những mái nhà sàn thấp thoáng bên những bóng cây lớn. Vào sâu trong thôn Xóm Mới là cả một không gian văn hóa Cao Lan với những nét đẹp truyền thống pha lẫn hiện đại.

Chúng tôi đến thăm nhà Nghệ nhân Ưu tú Hoàng Giang Lâm ở trong thôn. Biết chúng tôi tò mò về ngôi nhà, ông dẫn chúng tôi đi một vòng và giới thiệu: “Ngôi nhà này được làm từ năm 1990, giờ tôi vẫn ngủ nhà sàn này, còn nhà xây bên cạnh cho các cháu ở”. Nhà được xây dựng hoàn toàn bằng gỗ, mái lợp lá cọ, sàn nhà được lát bằng tre nên nhìn xuyên xuống nền đất, xung quanh có các ô cửa sổ gió lùa vào rất mát.

Đưa mắt nhìn xung quanh tôi thấy, hầu như quanh đây nhà nào cũng có nhà xây kiên cố nhưng vẫn giữ ngôi nhà sàn bên cạnh. Thấy tôi tò mò, ông Lâm chia sẻ: “Ở đây còn nhiều nhà sàn lắm, nhiều gia đình có điều kiện xây nhà mới kiên cố, nhưng những ngôi nhà sàn không vì thế mà bị bỏ đi, trái lại, nó còn nguyên công năng”.

Nói xong, ông uống một ngụm trà và chỉ vào bếp lửa: “Dù nhà ai xây nhà cao tầng, nhưng bếp lửa vẫn giữ vị trí quan trọng trong mỗi gia đình. Nhiều nhà vẫn nấu ăn ở đây, vẫn ngủ tại nhà sàn. Đặc biệt, bếp lửa vẫn giữ vai trò quan trọng trong đời sống tâm linh của người Cao Lan: những đứa trẻ đầy tháng vẫn cúng tại bếp này; khi dâu về nhà vẫn nhập khẩu tại bếp lửa…”.

Hướng nhà người Cao Lan cũng có nhiều điều độc đáo, với người Kinh và nhiều dân tộc khác thường thích làm nhà hướng Nam, chỉ cần nhìn hướng nhà người Cao Lan có thể đoán được họ, như họ Hoàng làm nhà theo hướng Tây Nam, họ Trần hướng Đông Bắc, họ Đào hướng Đông...

Người Cao Lan xưa thường làm nhà sàn 5 đến 7 gian, bố mẹ và các con đều ở chung. Thời gian gần đây, phong tục ấy không còn nữa, bố mẹ thường làm các gian nhà sàn riêng nhưng diện tích nhỏ hơn cho các con.

Với nhiều người cao niên, nhà sàn vẫn gần gũi và mộc mạc, đó là nơi họ được sinh ra và lớn lên; được nuôi nấng trong tình yêu thương, trong cái nôi văn hóa đầy sắc màu; nơi mà họ được nghe tiếng hát sình ca truyền thống nên họ coi nhà sàn như linh hồn vậy, họ gìn giữ và coi đó là báu vật vô giá.

Nhà sàn người Cao Lan xây dựng trên chất liệu mới
Nhà sàn người Cao Lan xây dựng trên chất liệu mới

Hiện nay, trong thôn Xóm Mới chỉ còn khoảng 50% người dân giữ lại nhà truyền thống. Cuộc sống người Cao Lan có nhiều thay đổi, ngày càng phát triển và tiến bộ, sự giao thoa văn hóa là một điều tất yếu. Ngôi nhà sàn của người Cao Lan cũng ít nhiều có những biến đổi do ảnh hưởng từ bên ngoài như: Cầu thang, cột nhà, vách nhà được xây dựng bằng bê tông. Các vật dụng dùng trong sinh hoạt đã có nhiều tiện nghi và hiện đại hơn. Nhưng về kết cấu nhà sàn vẫn mang dáng dấp của một ngôi nhà truyền thống.

Một điều đáng mừng là lớp người trẻ tuổi có ý thức về giá trị của nhà sàn, họ xây nhà mới bên cạnh nhà sàn cũ, mọi sinh hoạt đời thường thì ở nhà mới, còn sinh hoạt tâm linh thì vẫn ở nhà sàn. Điều đó cho thấy, những nếp nhà sàn là một minh chứng rõ nét cho sức sống lâu bền của văn hóa người Cao Lan.

Tin cùng chuyên mục
"Phong Ma làng"

"Phong Ma làng"

Cách đây hơn một thập kỷ, bộ phim Ma làng nổi tiếng trên màn ảnh Việt. Đây là bộ phim được chuyển thể từ tác phẩm Ma làng của nhà văn Trịnh Thanh Phong. Cái biệt danh Phong “Ma làng” cũng từ đó gắn với ông như một dấu ấn đậm nét của nhà văn chuyên viết về đề tài nông thôn miền núi.
Tin nổi bật trang chủ
Lòng người nơi biên viễn: Đường điện chia đôi (Bài 3)

Lòng người nơi biên viễn: Đường điện chia đôi (Bài 3)

Trên dọc tuyến biên giới của Tổ quốc, những năm qua, đồng bào các dân tộc thiểu số (DTTS), cùng với chính quyền địa phương, lực lượng chức năng đã tích cực phối hợp, giúp đỡ, hỗ trợ chính quyền và Nhân dân các nước láng giềng bằng nhiều việc làm cụ thể. Những hành động đẹp này, đã tô thắm tình hữu nghị giữa các quốc gia, đồng thời góp phần tạo ra môi trường hòa bình, bảo vệ vững chắc biên cương.
Phòng chống dịch bệnh trong tình hình mới: 5K vẫn là quan trọng nhất

Phòng chống dịch bệnh trong tình hình mới: 5K vẫn là quan trọng nhất

Sự kiện - Bình luận - Nguyễn Thanh - 1 giờ trước
Dịch bệnh Covid-19 đang diễn biến rất phức tạp, khi số ca nhiễm mỗi ngày vẫn tăng cao. Nhiều nơi, dịch đang tấn công mạnh vào trường học, nhà máy, vùng DTTS… gây khó khăn cho công tác phòng, chống và dập dịch. Ngoài việc đẩy mạnh tiêm phòng vắc xin đủ liều, thì yêu cầu 5K gắn với việc tăng cường tuyên truyền về các biện pháp phòng, chống vẫn đang là giải pháp hữu hiệu nhất.
Yên Bái: Đẩy nhanh hỗ trợ người lao động, doanh nghiệp bị ảnh hưởng dịch Covid-19

Yên Bái: Đẩy nhanh hỗ trợ người lao động, doanh nghiệp bị ảnh hưởng dịch Covid-19

Xã hội - Trọng Bảo - 1 giờ trước
Triển khai Nghị quyết 68/NQ-CP nay là Nghị quyết 126/NQ-CP ngày 8/10/2021 về chính sách hỗ trợ người lao động và người sử dụng lao động gặp khó khăn do ảnh hưởng của dịch Covid-19, tỉnh Yên Bái đã và đang khẩn trương triển khai các gói hỗ trợ với mục tiêu nhanh, chính xác và kịp thời.
Khai mạc Kỳ họp thứ tư, HĐND tỉnh Thanh Hóa khóa XVIII

Khai mạc Kỳ họp thứ tư, HĐND tỉnh Thanh Hóa khóa XVIII

Tin địa phương - Quỳnh Trâm - 1 giờ trước
Sáng 8/12, HĐND tỉnh Thanh Hóa khóa XVIII, nhiệm kỳ 2021 - 2026 đã chính thức khai mạc Kỳ họp thứ 4.
“Cần cấp thiết bảo tồn văn hóa các dân tộc thiểu số”

“Cần cấp thiết bảo tồn văn hóa các dân tộc thiểu số”

Công tác Dân tộc - Minh Thu - 1 giờ trước
Đó là khẳng định của ông Hoàng Quốc Khánh, Trưởng Ban Pháp chế HĐND tỉnh, Phó Trưởng Đoàn Đại biểu Quôc hội tỉnh Lai Châu, khi trao đổi với phóng viên Báo Dân tộc và Phát triển về tầm quan trọng của công tác bảo tồn văn hóa các dân tộc thiểu số (DTTS) trong giai đoạn hiện nay.
“Ấm tình”… Mặt trận

“Ấm tình”… Mặt trận

Phóng sự - Thành An - 1 giờ trước
Nhà Mặt trận, bò của Mặt trận… đã là “từ khóa” quen thuộc của đồng bào các DTTS ở huyện Con Cuông (Nghệ An). Những mô hình thiết thực mà Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) huyện này đã triển khai trong mấy năm gần đây, đang “tiếp sức” cho những hộ nghèo vươn lên.
Vững niềm tin nơi phên dậu

Vững niềm tin nơi phên dậu

Vùng dân tộc thiểu số và miền núi là khu vực phên dậu của Tổ quốc, giữ vị trí chiến lược quan trọng về chính trị, quốc phòng, an ninh của đất nước. Trong suốt chiều dài lịch sử, đồng bào dân tộc thiểu số một lòng giữ trọn niềm tin với Đảng, đóng góp sức mình cho cách mạng cũng như công cuộc đổi mới của đất nước ngày nay.
Ủy ban Dân tộc: Tập huấn bảo vệ môi trường cho 100 đại biểu vùng đồng bào DTTS

Ủy ban Dân tộc: Tập huấn bảo vệ môi trường cho 100 đại biểu vùng đồng bào DTTS

Tin địa phương - Thùy Dung - 1 giờ trước
Sáng 8/12, Ủy ban Dân tộc (UBDT) đã tổ chức Hội nghị tập huấn nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường cho các đại biểu ở vùng đồng bào DTTS và miền núi tỉnh Kon Tum.
Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng: Thông tin về kết quả các chuyên án trong đợt cao điểm

Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng: Thông tin về kết quả các chuyên án trong đợt cao điểm

Pháp luật - Minh Thu - 1 giờ trước
Tại buổi gặp mặt báo chí sáng 8/12, thông tin về kết quả các chuyên án trong đợt cao điểm, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng (BĐBP) đã Công bố Thư khen của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Bình Minh; Quyết định Khen thưởng của Bộ Quốc phòng; Quyết định Khen thưởng của Bộ Tư lệnh BĐBP...
Sau mỗi mùa mưa…

Sau mỗi mùa mưa…

Sự kiện - Bình luận - Nguyễn Thanh - 1 giờ trước
Mỗi mùa mưa bão đi qua, cái đọng lại sau cùng vẫn là những hệ lụy, thiệt hại, tác động lớn đến mọi mặt của đời sống xã hội. Những tổn thất, hậu quả mưa bão của năm sau thường có những diễn biến phức tạp và nặng nề hơn năm trước, nhưng bài học kinh nghiệm, phương án ứng phó, kiểm điểm trách nhiệm… thì dường như “vẫn cũ".
Lập Hội đồng thẩm định điều chỉnh báo cáo Dự án đường nối cao tốc Nội Bài - Lào Cai đến Sa Pa

Lập Hội đồng thẩm định điều chỉnh báo cáo Dự án đường nối cao tốc Nội Bài - Lào Cai đến Sa Pa

Kinh tế - BĐT - 2 giờ trước
Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Văn Thành vừa ký Quyết định 2053/QĐ-TTg ngày 7/12/2021 thành lập Hội đồng thẩm định liên ngành thẩm định điều chỉnh Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án đường nối đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai đến thị trấn Sa Pa theo hình thức BOT.
Chợ Mới (Bắc Kạn): Người dân có thu nhập cao từ trồng hồi

Chợ Mới (Bắc Kạn): Người dân có thu nhập cao từ trồng hồi

Kinh tế - Lý Dũng - Minh Thu - 2 giờ trước
Những năm qua, cây hồi đã giúp cho nhiều hộ dân trên địa bàn huyện Chợ Mới (Bắc Kạn) tăng thêm thu nhập, nâng cao đười sống, từng bước xóa đói giảm nghèo và đi lên làm giàu.