Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Độc đáo những ngôi nhà lợp ngói vảy ở Cao Bồ

PV - 10:58, 07/06/2019

Xã Cao Bồ, huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang nằm bình yên dưới chân đèo Tây Côn Lĩnh. Tới thăm xã vùng cao này, chúng tôi còn được ngắm nhìn những ngôi nhà sàn cổ với những mái ngói vảy có hàng trăm năm tuổi.

Ngôi nhà cổ mái lợp ngói vảy của đồng bào Dao ở Cao Bồ (Vị Xuyên, Hà Giang) Ngôi nhà cổ mái lợp ngói vảy của đồng bào Dao ở Cao Bồ (Vị Xuyên, Hà Giang)

Độc đáo ngói cổ

Đến Cao Bồ trong ngày nắng như đổ lửa, nhưng chúng tôi khá ngạc nhiên bởi không khí ở đây rất mát mẻ. Cũng như những bản vùng cao khác, những mái nhà sàn của người Dao nơi đây nằm ở “lưng chừng núi, lưng chừng đèo”. Nhưng điểm khác biệt là những căn nhà với mái ngói có hình dáng rất lạ mắt, giống như những chiếc vảy cá nhưng không dày, thô như ngói hiện đại. Quan sát, sẽ thấy viên ngói rất mỏng, tinh tế nhưng độ bền rất cao. Cách xếp ngói cũng tỷ mỉ công phu, đều tăm tắp. Đặc biệt, ngói có màu xanh nhạt pha một chút màu da lươn, khác biệt so với các loại ngói khác.

Anh Lý Văn Dồn, thôn Tham Còn, một trong những chủ nhân của ngôi nhà sàn cổ cho biết, ngôi nhà này từ đời ông cố nội anh để lại. Nhà của gia đình đã tồn tại hơn 100 năm, nhưng riêng phần mái chưa phải sửa chữa bao giờ. Hơn nữa, mái ngói này có tác dụng điều hòa không khí rất tốt, mùa đông thì ấm, mùa hè thì mát.

Để tìm hiểu về loại ngói này, chúng tôi đến gặp ông Hoàng Văn Quỳnh ở Bản Dâng, một bản người Dao còn nhiều nhà ngói cổ. Ông Quỳnh cho biết, gần 50 năm về trước, khi ấy còn là thanh niên, ông vẫn thường cùng trưởng bản đi bộ ngót 100 cây số tới tận huyện Yên Minh tìm mua ngói vảy cá.

Vì mê mẩn dòng ngói này, ông đã xin ở lại làm cùng người dân ở bản một thời gian. Ông Quỳnh chia sẻ, để làm ngói vảy cá, người thợ phải làm thủ công 100%. Khâu đầu tiên là phải chọn được đất, là loại đất sét đào ở ruộng. Chính vì thế, ở những công đoạn này, người thợ phải làm thật khéo léo, nhẹ nhàng thì khuôn ngói và vòng đất tách rời nhau dễ dàng.

Đất sau khi tập kết về, được nhào kỹ với nước để loại tạp chất. Người thợ dùng kéo xén đất thành từng thỏi nhào đi, nhào lại rồi dùng chân giẫm kỹ đến dẻo để tạo đất thành một viên hình hộp chữ nhật. Người thợ chỉ việc lấy kéo cắt đất thành những lát mỏng có bề dày chừng 1cm rồi đem lá đất đó lật nhẹ xuống một chiếc khuôn gỗ, miết quanh thành khuôn.

Riêng thời gian phơi cũng phải mất từ 30-50 ngày, ngói mới đủ khô để đem nung trong lò. Trung bình, mỗi lò có thể chứa dăm, bảy chục nghìn viên. Một điều đặc biệt, tạo nên chất lượng của ngói vảy cá là lò nung được đốt bằng củi và quá trình nung diễn ra liên tục 10 ngày 10 đêm. Muốn tạo màu cho ngói phải có bí quyết riêng. Ông Quỳnh cho biết thêm, do vận chuyển kỳ công nên ngói vảy ở thời điểm đó có giá rất đắt, chỉ những nhà giàu mới có thể làm.

Một góc bản làng ở Cao Bồ (Vị Xuyên, Hà Giang). Một góc bản làng ở Cao Bồ (Vị Xuyên, Hà Giang).

Tiềm năng phát triển du lịch

Ngói vảy độc đáo là thế, nhưng đến nay dường như đã thất truyền. Ông Đặng Văn Chung, Phó Chủ tịch UBND xã Cao Bồ cho biết, xã có 744 hộ với 3.932 khẩu, 11 thôn, bản; trong đó dân tộc Dao chiếm 95%, còn lại là dân tộc Tày và Mông. Hiện nay, ở Cao Bồ chỉ còn khoảng gần 100 nhà sàn có mái ngói vảy cổ độc đáo này. Tuy nhiên, do loại ngói này đã thất truyền hàng chục năm nay nên những nhà xây mới gần như là bằng mái bằng, hoặc lợp mái tôn…

Chia sẻ về nét độc đáo, lợi thế của địa phương để phát triển du lịch, bà Đặng Thị Phượng, Phó Chủ tịch UBND huyện Vị Xuyên cho biết, những năm gần đây, huyện Vị Xuyên rất chú trọng tới phát triển du lịch. Một hướng đi mới được huyện ưu tiên là việc xây dựng và phát triển các Làng văn hóa du lịch gắn với Chương trình xây dựng Nông thôn mới. Hiện, Vị Xuyên có 4 Làng văn hóa du lịch cộng đồng, trong đó ở xã Cao Bồ có thôn Lùng Tám. Bên cạnh vấn đề khai các cảnh đẹp thiên nhiên, khí hậu, hiện nay huyện cũng nghiên cứu đưa các nhà sàn cổ thành nơi du lịch cộng đồng. Chúng tôi hy vọng vẻ đẹp tinh tế cùng với chất lượng các nhà sàn cổ này sẽ là điểm thu hút du khách đến với vùng cao Vị Xuyên nhiều hơn.

HIẾU ANH

Tin cùng chuyên mục
Phát huy giá trị văn hóa đặc sắc của phiên chợ vùng cao

Phát huy giá trị văn hóa đặc sắc của phiên chợ vùng cao

Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) vừa có Quyết định số 1126/QĐ-BVHTTDL về việc tổ chức Lớp tập huấn về xây dựng mô hình, phương pháp bảo tồn Chợ phiên đặc trưng của đồng bào các DTTS.
Hàng triệu cổ động viên cả nước xuống đường mừng chiến thắng của U23 Việt Nam

Hàng triệu cổ động viên cả nước xuống đường mừng chiến thắng của U23 Việt Nam

Thể thao - Giải trí - BĐT (T/h) - 22:46, 22/05/2022
Tối nay (22/5), hàng triệu người hâm mộ bóng đá trong cả nước đã có một bữa tiệc ăn mừng chiến thắng khi U23 Việt Nam giành chiến thắng trong trận chung kết bóng đá nam SEA Games 31.
Đưa các anh về với quê hương

Đưa các anh về với quê hương

Xã hội - Quỳnh Trâm - CTV - 21:58, 22/05/2022
Sáng 22/5, tại Cửa khẩu Quốc tế Na Mèo, huyện Quan Sơn (Thanh Hóa) đã tổ chức lễ đón nhận và tiễn đưa 16 hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh tại nước CHDCND Lào về nước an táng.
Du lịch Đồng bằng sông Cửu Long: “ Muốn đi xa thì phải đi cùng nhau

Du lịch Đồng bằng sông Cửu Long: “ Muốn đi xa thì phải đi cùng nhau"

Du lịch - Song Vy - 21:55, 22/05/2022
Tại Tp. Cao Lãnh (Đồng Tháp) đã diễn ra Diễn đàn kết nối du lịch lần thứ II năm 2022 giữa TP. Hồ Chí Minh và 13 tỉnh, thành khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), với sự chủ trì của lãnh đạo tỉnh Đồng Tháp và TP. Hồ Chí Minh.
Nguyên Phó Thủ tướng Thường trực Trương Hòa Bình thăm, tặng quà tại tỉnh Yên Bái

Nguyên Phó Thủ tướng Thường trực Trương Hòa Bình thăm, tặng quà tại tỉnh Yên Bái

Tin tức - Trọng Bảo - 21:52, 22/05/2022
Ngày 22/5, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình đã đến thăm và tặng quà cho các hộ gia đình chính sách, hộ nghèo và học sinh có hoàn cảnh khó khăn tại huyện Văn Chấn và Mù Cang Chải (tỉnh Yên Bái). Cùng đi có: Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Hoàng Thị Hạnh; Tổng Biên tập Báo Công an Nhân dân, Đại tá Phạm Quang Khải; lãnh đạo UBND tỉnh Yên Bái.
Mưa lớn vẫn kéo dài, Lai Châu tiếp tục sạt sụt trên các tuyến giao thông

Mưa lớn vẫn kéo dài, Lai Châu tiếp tục sạt sụt trên các tuyến giao thông

Tin địa phương - Hà Minh Hưng - 21:39, 22/05/2022
Theo thông tin từ Sở Giao thông vận tải tỉnh Lai Châu, ngày 21/5, tại nhiều tuyến giao thông trên địa bàn tỉnh tiếp tục xuất hiện các điểm sạt lở đất do mưa lớn kéo dài, đá rơi, gây ách tắc giao thông cục bộ.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 22/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 22/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về những hoạt động nổi bật kỷ niệm 132 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2022); cuộc chào xã giao của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh với Ủy viên Bộ Chính trị Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Lào xây dựng đất nước Xỉn-la-vông Khút-phay-thun nhân chuyến công tác tháp tùng Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ thăm chính thức nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào. Các hoạt động khác của lãnh đạo UBDT. Phần đọc báo sẽ giới thiệu bài viết: “Thiêng liêng hội thề" của tác giả Nguyễn Thanh.
Mưa lớn khiến vựa lúa lớn nhất Đắk Lắk thiệt hại nặng nề

Mưa lớn khiến vựa lúa lớn nhất Đắk Lắk thiệt hại nặng nề

Môi trường sống - Lê Hường - 21:37, 22/05/2022
Ngày 22/5, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Lắk, tỉnh Đắk Lắk thông tin, mưa lớn kéo dài mấy ngày qua đã khiến hàng trăm héc ta cây trồng trên địa bàn huyện bị ngập trong nước, gây thiệt hại nặng nề cho người dân trên địa bàn huyện.
Thông tin trước trận chung kết giữa U23 Việt Nam và U23 Thái Lan

Thông tin trước trận chung kết giữa U23 Việt Nam và U23 Thái Lan

Thể thao - Giải trí - PV - 18:38, 22/05/2022
Trận chung kết bóng đá nam SEA Games 31 giữa U23 Việt Nam và U23 Thái Lan diễn ra lúc 19h ngày 22/5/2022 trên sân Mỹ Đình, Hà Nội.
Ngày 22/5: Việt Nam có 1.319 ca mắc COVID-19 và 8.945 ca khỏi bệnh

Ngày 22/5: Việt Nam có 1.319 ca mắc COVID-19 và 8.945 ca khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 18:10, 22/05/2022
Ngày 22/5, Việt Nam có 1.319 ca mắc mới COVID-19 tại 42 tỉnh, thành phố trong đó có 1.093 ca trong cộng đồng. Trong ngày, cả nước có 8.945 bệnh nhân COVID-19 đã được công bố khỏi bệnh.
Hấp dẫn- Lễ hội Ẩm thực và Du lịch làng nghề Hà Nội năm 2022

Hấp dẫn- Lễ hội Ẩm thực và Du lịch làng nghề Hà Nội năm 2022

Du lịch - Nguyệt Anh - 17:54, 22/05/2022
Lễ hội Ẩm thực và Du lịch làng nghề Hà Nội năm 2022 đang diễn ra tại phố Lê Quang Đạo (quận Nam Từ Liêm, Hà Nội) với nhiều hoạt động phong phú, hấp dẫn. Đây là hoạt động hưởng ứng Đại hội Thể thao Đông Nam Á lần thứ 31 (SEA Games 31) đang diễn ra tại Hà Nội và một số địa phương lân cận.
Việt Nam có 2 VĐV được đề cử vào danh sách VĐV xuất sắc nhất SEA Games 31

Việt Nam có 2 VĐV được đề cử vào danh sách VĐV xuất sắc nhất SEA Games 31

Thể thao - Giải trí - Lam Anh - 16:15, 22/05/2022
Ngày 22/5, theo Phó trưởng Tiểu ban chuyên môn kỹ thuật SEA Games 31 Hoàng Quốc Vinh, Tiểu ban đã lựa chọn ra 4 gương mặt tiêu biểu để đề cử là VĐV xuất sắc nhất của SEA Games 31 lần này.