Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Trang phục truyền thống các DTTS thời hội nhập: Nhìn từ Điện Biên

Nam Hương - 09:46, 25/02/2020

Những năm gần đây, đồng bào các DTTS ở Điện Biên sử dụng trang phục truyền thống của dân tộc mình có xu hướng giảm, nhất là ở nam giới và người trẻ tuổi. Khảo sát của ngành Văn hóa tỉnh Điện Biên, cho thấy: Hiện nay, trang phục nam của các dân tộc ít người hầu như không còn lưu giữ hoặc không nguyên bản theo truyền thống. Trang phục nữ giới gìn giữ tốt hơn, song không được sử dụng phổ biến, chỉ mặc trong dịp lễ, Tết hoặc các sự kiện văn hóa của gia đình và cộng đồng.

Trình diễn trang phục truyền thống các dân tộc là nội dung quan trọng được tổ chức thường xuyên tại các lễ hội, sự kiện. (Trong ảnh: Trình diễn trang phục truyền thống các dân tộc tỉnh Điện Biên tại lễ hội Hoa ban)
Trình diễn trang phục truyền thống các dân tộc là nội dung quan trọng được tổ chức thường xuyên tại các lễ hội, sự kiện. (Trong ảnh: Trình diễn trang phục truyền thống các dân tộc tỉnh Điện Biên tại lễ hội Hoa ban)

Xu hướng lai hóa

Phù Lá là một trong những dân tộc ít người tại Điện Biên với khoảng 200 nhân khẩu. Họ sinh sống tập trung ở huyện Tuần Giáo và Tủa Chùa. Trang phục của người Phù Lá độc đáo trong lối tạo dáng và phong cách thẩm mỹ, khó lẫn với bất cứ tộc người nào trong cùng ngữ hệ và khu vực. Trang phục truyền thống của nam giới là mặc áo xẻ ngực, được tạo thành từ 6 miếng vải, cổ thấp, không cài cúc nẹp ngực viền vải đỏ, ống tay hẹp, cổ tay thêu hoa văn. Áo của phụ nữ là ngắn thân, dài tay, cổ vuông, thấp, chui đầu. Mô típ hoa văn trang trí cũng như bố cục dùng màu trên áo phụ nữ Phù Lá riêng biệt với các tộc người khác. 

Trước xu thế phát triển và hội nhập nên trang phục của dân tộc Phù Lá ít nhiều bị pha tạp với trang phục của các dân tộc khác. Đơn cử như ở bản Khua Chá, xã Phình Sáng (huyện Tuần Giáo), là bản hiếm hoi khi có hai cộng đồng người DTTS cùng sinh sống. Bản có 87 hộ, gồm 15 hộ người Phù Lá, còn lại là người Mông. Do sống chung với dân tộc Mông nên nhiều nét văn hóa của người Phù Lá đã bị lai hóa, trong đó có trang phục. Hiện nay, người Phù Lá ở Khua Chá gần như không mặc trang phục của dân tộc mình, mà chuyển sang mặc trang phục như người Mông, hoặc người Kinh. 

Rực rỡ sắc màu trên trang phục truyền thống của người Hà Nhì. Ảnh TL
Rực rỡ sắc màu trên trang phục truyền thống của người Hà Nhì. Ảnh TL

Tương tự, dân tộc Si La hiện có khoảng hơn 200 nhân khẩu, sống chủ yếu trên địa bàn các xã Chung Chải, Nậm Sin (huyện Mường Nhé). Trang phục của phụ nữ Si La khá cầu kỳ. Mảng trước ngực áo may bằng vải khác màu với áo và được gắn nhiều đồng xu bạc, có trang trí các đường hoa văn kẻ bằng chỉ đỏ... Tuy nhiên hiện nay, còn rất ít người giữ được trang phục truyền thống của người Si La và chỉ mặc vào những dịp lễ, Tết.

Không chỉ trang phục của người Phù Lá, Si La mà nhiều DTTS khác cũng đang bị lai hóa, mai một, như trang phục người Xinh Mun, Kháng và Khơ - mú có nét tương đồng với người Lào, Thái… 

Cấp thiết công tác bảo tồn

Ông Ðào Ngọc Lượng, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Điện Biên cho biết: Những năm qua, địa phương rất quan tâm tới công tác bảo tồn, phát huy trang phục các DTTS thông qua các hoạt động và sự kiện, như: Tổ chức lễ hội Hoa ban thường niên; Ngày hội Văn hóa, thể thao và du lịch cấp tỉnh và huyện; Ngày hội Văn hóa Mông cấp huyện… Trong đó, trình diễn trang phục truyền thống các dân tộc là nội dung quan trọng. 

Những thiếu nữ dân tộc Thái duyên dáng trong trang phục truyền thống
Những thiếu nữ dân tộc Thái duyên dáng trong trang phục truyền thống

Ðặc biệt, từ năm 2013, tỉnh Điện Biên triển khai Ðề án “Bảo tồn và phát triển văn hóa các dân tộc đến năm 2015 và định hướng đến năm 2020” và “Kế hoạch bảo tồn, phát huy trang phục truyền thống các DTTS giai đoạn 2019 - 2025, định hướng đến năm 2030”. Việc triển khai, Đề án là cơ hội phục dựng, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa trang phục truyền thống đồng bào các DTTS trên địa bàn. Trong đó, tập trung duy trì, phát triển mô hình hợp tác xã, cơ sở sản xuất và xây dựng mới các làng nghề liên quan về trang phục truyền thống; duy trì tổ chức hoạt động tuyên truyền, quảng bá và phát huy giá trị trang phục truyền thống các DTTS gắn với phát triển du lịch…

Những năm gần đây, khi kinh tế khá giả hơn, bà con có thể tự mua vải ở chợ về cắt may trang phục, vừa rẻ, vừa thuận tiện, không tốn công bằng việc trồng bông, lanh, dâu tằm để tạo sợi dệt vải”.

Ông Sùng A Xá, bản Khua Chá, xã Phình Sáng, huyện Tuần Giáo (Điện Biên)


Tin cùng chuyên mục
Đồng bào Chăm Ninh Thuận: Vui đón Lễ hội Katê

Đồng bào Chăm Ninh Thuận: Vui đón Lễ hội Katê

Năm nay Lễ hội Katê của đồng bào Chăm theo đạo Bà La Môn ở Ninh Thuận diễn ra trong 3 ngày (từ 16 - 18/10). Những năm gần đây, đời sống của đồng bào Chăm nơi đây không ngừng được cải thiện, nên việc tổ chức Lễ hội Katê cũng đầm ấm, sung túc hơn.
Tin nổi bật trang chủ
Hà Nội: Tổ chức quảng bá sản phẩm OCOP gắn với văn hóa miền Trung và Tây Nguyên

Hà Nội: Tổ chức quảng bá sản phẩm OCOP gắn với văn hóa miền Trung và Tây Nguyên

Tin tức - Hoàng Quý - 2 giờ trước
Ngày 20/10, tại Hà Nội, UBND thành phố Hà Nội đã tổ chức Hội nghị thống nhất và thông báo các nội dung triển khai sự kiện giới thiệu, quảng bá, kết nối sản phẩm OCOP gắn với văn hóa các tỉnh miền Trung và Tây Nguyên; Tổ chức đấu giá, quyên góp ủng hộ đồng bào bị ảnh hưởng lũ lụt miền Trung.
Đội chiêng nữ làng Leng

Đội chiêng nữ làng Leng

Sắc màu 54 - Thuỳ Dung - 4 giờ trước
Nhằm giữ gìn văn hóa cồng chiêng của dân tộc, người Ba Na ở làng Leng, xã Tơ Tung, huyện Kbang (Gia Lai) đã thành lập các đội chiêng để phục vụ đời sống tinh thần và bảo tồn cồng chiêng để không bị mai một. Đặc biệt, người làng Leng không chỉ gìn giữ cồng chiêng bằng cách truyền lại cho đàn ông trong làng, họ còn truyền dạy cho phụ nữ, các thế hệ trẻ em, thanh, thiếu niên để lưu giữ âm nhạc Tây Nguyên.
Y tế cơ sở thị xã Sa Pa: Giúp Nhân dân không phải vượt tuyến chữa bệnh

Y tế cơ sở thị xã Sa Pa: Giúp Nhân dân không phải vượt tuyến chữa bệnh

Sức khỏe - Trọng Bảo - 5 giờ trước
Mạng lưới y tế cơ sở (y tế thôn, bản, xã, phường, thị trấn…) là tuyến y tế trực tiếp gần dân nhất, bảo đảm cho mọi người dân được chăm sóc sức khỏe ban đầu với chi phí thấp. Xác định vai trò quan trọng này, thời gian qua, hệ thống y tế cơ sở trên địa bàn thị xã Sa Pa (Lào Cai) đã nỗ lực để thực hiện “sứ mệnh” này một cách hiệu quả nhất…
Phước Quới vào mùa quết cốm dẹp

Phước Quới vào mùa quết cốm dẹp

Nghề nghiệp - Việc làm - Phương Nghi - 5 giờ trước
Khi ngoài đồng mùi hương thơm lúa nếp mới, bay phảng phất tỏa khắp các phum sóc, cũng là lúc đồng bào Khmer chuẩn bị quết (giã) cốm dẹp làm lễ vật cúng trăng, đón mừng Lễ hội Ooc Om Bok - một Lễ hội truyền thống của đồng bào Khmer.
Đề nghị xử lý nghiêm đối tượng đăng thông tin giả về bão số 8

Đề nghị xử lý nghiêm đối tượng đăng thông tin giả về bão số 8

Tin tức - PV - 6 giờ trước
Trung tâm Dự báo Khí tượng Thuỷ văn quốc gia đề nghị xử lý các đối tượng đăng tải thông tin dự báo thời tiết không chính xác trên mạng xã hội gây hoang mang dư luận.
Những người nặng lòng với vùng cao

Những người nặng lòng với vùng cao

Nhịp cầu nhân ái - Văn Hoa - 7 giờ trước
Thấu hiểu những khó khăn, thiếu thốn của học sinh và người dân vùng DTTS còn nhiều khó khăn, những trái tim đầy tình yêu thương của Câu lạc bộ (CLB) “Vì trái tim trẻ thơ Hà Nội” đã vượt qua mọi khoảng cách về địa lý để mang những yêu thương từ miền xuôi tới miền ngược.
Mở đường đến tương lai cho nữ sinh DTTS

Mở đường đến tương lai cho nữ sinh DTTS

Giáo dục - Hồng Minh - 7 giờ trước
Hỗ trợ kinh phí trong 7 năm học (gồm 3 năm THPT và 4 năm đại học) dành cho các nữ sinh DTTS có thành tích học tập xuất sắc và hoàn cảnh khó khăn, là nội dung của Dự án “Mở đường đến tương lai” thuộc Quỹ học bổng Vừ A Dính và Tổ chức VinaCapital Foundation (VCF) thực hiện. Triển khai từ năm 2010, qua 2 giai đoạn, Dự án là minh chứng cho kết quả hỗ trợ y tế và giáo dục cho nữ giới, tác động tích cực đến sự phát triển của cộng đồng và xã hội.
Xã Cư M’gar bứt phá trong giảm nghèo

Xã Cư M’gar bứt phá trong giảm nghèo

Công tác Dân tộc - PV - 11 giờ trước
Những năm gần đây, công tác xóa đói, giảm nghèo ở xã Cư M’gar, huyện Cư M’gar (Đăk Lăk) đã đạt được những kết quả tích cực. Đặc biệt là, tỷ lệ hộ nghèo, hộ cận nghèo đã giảm mạnh.
48 ngày, Việt Nam không ghi nhận ca mắc mới COVID-19 trong cộng đồng

48 ngày, Việt Nam không ghi nhận ca mắc mới COVID-19 trong cộng đồng

Tin tức - PV - 11 giờ trước
Sáng 20/10/2020, Việt Nam không ghi nhận ca mắc mới COVID-19 trong cộng đồng. Tổng số ca mắc COVID-19 tại Việt Nam hiện là 1.140 ca
Kiên cố hóa trường học ở Tương Dương (Nghệ An): Có thực sự kiên cố?

Kiên cố hóa trường học ở Tương Dương (Nghệ An): Có thực sự kiên cố?

Bạn đọc - Phạm Việt Thắng - 11 giờ trước
Chương trình kiên cố hóa trường học giai đoạn 2017 - 2020, do Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Nghệ An làm chủ đầu tư, với tổng mức đầu tư 267 tỷ đồng; trong đó, huyện Tương Dương được bố trí 22 công trình. Tuy nhiên, mới chỉ có một số ít công trình được đưa vào sử dụng, số còn lại vẫn chưa thể bàn giao vì chất lượng không bảo đảm, hồ sơ không đầy đủ…