Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phóng sự

“Dải thổ cẩm” ở núi rừng Trường Sơn

Tấn Vịnh - 22:04, 14/11/2019

Thổ cẩm, trang phục là diện mạo của di sản văn hóa tộc người. Dệt vải thổ cẩm là nghề thủ công truyền thống lâu đời và phổ biến của các dân tộc miền núi. Nghề dệt thổ cẩm gắn bó với cuộc sống của đồng bào, là một phần quan trọng của tri thức dân gian, là di sản văn hóa, tài nguyên nhân văn quý giá của các dân tộc thiểu số.

Các thợ dệt ký văn bản cam kết tham gia mạng lưới dệt thổ cẩm
Các thợ dệt ký văn bản cam kết tham gia mạng lưới dệt thổ cẩm

Trong quá khứ, các dân tộc đã có quan hệ giao lưu, học hỏi lẫn nhau về nghề dệt thổ cẩm, trao đổi với nhau các sản phẩm dệt, đồ trang sức, ảnh hưởng qua lại về kiểu cách trang phục... Xuất phát từ yếu tố lịch sử, văn hóa đó, Tổ chức Cứu trợ/Phát triển quốc tế của Nhật Bản (FIDR) đã khai sinh ra “Dải thổ cẩm” mang đậm dấu ấn, sắc màu đại ngàn, khởi động mạng lưới thổ cẩm của nhiều nhóm nghệ nhân dệt thuộc các dân tộc sinh sống ở vùng cao.

Trong cuộc sống mưu sinh ở các buôn làng, thôn bản hiện nay, nghề dệt truyền thống của đồng bào vẫn còn giữ gìn, bảo lưu ở một số buôn làng. Tuy nhiên, nguyên liệu dệt đã thay đổi, không giữ được hồn cốt của thổ cẩm truyền thống, nhất là hoa văn và sắc màu.

Mặc dù nghề dệt của các dân tộc như Cơ-tu, Tà Ôi, Hrê đã được vinh danh là “Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia”, nhưng không nhận được sự quan tâm hỗ trợ của chính quyền và ngành chức năng để tiếp tục giữ gìn, phát huy di sản quý báu của dân tộc...

Cơ duyên đến với nghề dệt thổ cẩm của đồng bào vùng cao từ khi FIDR (trụ sở tại Đà Nẵng) quan tâm đến việc hỗ trợ, giúp đỡ sinh kế cho bà con sinh sống ở địa bàn miền núi tỉnh Quảng Nam. Qua thời gian gắn bó với các thôn bản vùng cao, những người bạn đến từ Nhật Bản đã bị cuốn hút bởi vốn văn hóa truyền thống của người Cơ-tu, trong đó có nghề dệt thổ cẩm.

Nhìn thấy tiềm năng, triển vọng phát triển sản phẩm làng nghề nói riêng, di sản văn hóa truyền thống dân tộc nói chung, có thể khai thác phục vụ hoạt động du lịch, bà Nobuko Otsuki - Trưởng Đại diện Tổ chức FIDR tại Việt Nam, cùng với các cộng sự của mình đã có nhiều năm ấp ủ hình thành “mạng lưới dệt” để đánh thức nghề truyền thống của cả vùng Trường Sơn - Tây Nguyên.

Qua nhiều lần vận động, khảo sát, tổ chức tập huấn, tìm hiểu tâm tư nguyện vọng của bà con, nhân dịp Hội thảo Khởi động mạng lưới thổ cẩm các dân tộc miền Trung - Tây Nguyên “mạng dưới dệt” đã chính thức ra mắt vào ngày 10/10 tại đô thị cổ Hội An. Mạng lưới gồm 17 nhóm nghệ nhân dệt thuộc các dân tộc Cơ-tu, Xơ-đăng, Ba Na, Ê-đê, M’nông, Mạ, Giẻ-triêng... đang sinh sống ở 5 tỉnh, thành phố như: Quảng Nam, Đà Nẵng, Thừa Thiên - Huế, Kon Tum, Đăk Nông.

Bà Nobuko Otsuki - Trưởng đại diện FIDR và các thợ dệt thổ cẩm trong buổi ra mắt khởi động mạng lưới thổ cẩm miền Trung - Tây Nguyên
Bà Nobuko Otsuki - Trưởng đại diện FIDR và các thợ dệt thổ cẩm trong buổi ra mắt khởi động mạng lưới thổ cẩm miền Trung - Tây Nguyên

Riêng trên địa bàn miền núi tỉnh Quảng Nam, nhóm dệt của làng Zara còn có nhiều làng khác tham gia mạng lưới như La Dêê, La Êê, Dak Tôi, Tà Pơ, Zuôih, Chơ Chun (huyện Nam Giang), Dhờ Rồng, Bhà Hôồn (Đông Giang). Đặc biệt, xã Zuôi có đến 120 thợ dệt thổ cẩm tham gia mạng lưới.

Nghệ nhân Nguyễn Thị Kim Lan (Hợp tác xã thổ cẩm Zara) được chọn trong Ban điều hành mạng lưới, cho biết trong tương lai mạng lưới sẽ mở rộng nhiều địa bàn, thu hút nhiều nhóm nghệ nhân thuộc các thành phần dân tộc tham gia.

Để hỗ trợ công tác truyền thông, tổ chức FIDR còn hình thành trang web mang tên weaving network. Những ai quan tâm có thể truy cập vào trang mạng này để tìm kiếm thông tin và các thành viên có thể liên lạc với nhau nhanh nhạy hơn để trao đổi, chia sẻ thông tin, hình ảnh, các hoạt động của nhóm...

Việc khởi động mạng lưới thổ cẩm mang ý nghĩa nhiều mặt. Tham vọng của mạng lưới là tạo điều kiện, cơ hội để nghệ nhân các dân tộc trong khu vực, trong các tỉnh thành liên kết với nhau nhằm trao đổi, học hỏi kinh nghiệm, bí quyết, nâng cao tay nghề, chia sẻ những thông tin để quảng bá, xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm.

Nghề truyền thống của bào được duy trì cũng góp phần thay đổi diện mạo ở buôn làng, vừa giúp giữ gìn sắc phục dân tộc, vừa tạo công ăn việc làm, có thêm nguồn thu nhập, xóa đói giảm nghèo cho đồng bào.

Dải thổ cẩm là “sân chơi” của các thợ dệt - chủ nhân của các sản phẩm thổ cẩm. Đây là một hoạt động ý nghĩa nhằm tạo ra cơ hội và môi trường thuận lợi, thích hợp nhất để giúp bà con được kết nối và lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc mình.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Những con dốc ở Pleiku...

Những con dốc ở Pleiku...

Vẫn nhớ mồn một cái cảm giác những ngày cuối năm 1981, sau 3 ngày vừa đi, ngủ nhà trọ, vừa xếp hàng mua vé, chàng sinh viên Ngữ văn vừa tốt nghiệp Đại học Tổng hợp Huế, là tôi, đặt chân xuống bến xe Pleiku.
Thủ tướng: Vừa cải tạo, nâng cấp đường sắt Hà Nội - TP. Hồ Chí Minh, vừa nghiên cứu, chuẩn bị đầu tư đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam

Thủ tướng: Vừa cải tạo, nâng cấp đường sắt Hà Nội - TP. Hồ Chí Minh, vừa nghiên cứu, chuẩn bị đầu tư đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam

Thời sự - PV - 20:10, 26/01/2023
Chiều ngày 26/1 (mùng 5 Tết), sau khi kiểm tra, đôn đốc dự án cao tốc Nha Trang - Cam Lâm, tại ga Tháp Chàm, Tp. Phan Rang - Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã dự Lễ ra quân Dự án nâng cấp tuyến đường sắt Nha Trang - Sài Gòn và chúc Tết cán bộ, công nhân viên tham gia Dự án và các bộ, nhân viên ga Tháp Chàm.
Quảng Ninh: Hàng vạn du khách thập phương về Đền Cửa Ông đầu năm

Quảng Ninh: Hàng vạn du khách thập phương về Đền Cửa Ông đầu năm

Tin địa phương - Mỹ Dung - 19:09, 26/01/2023
Trong những ngày đầu Tết Nguyên đán Quý Mão 2023, hàng vạn lượt du khách thập phương về Đền Cửa Ông, Tp. Cẩm Phả (Quảng Ninh) cầu an, xin lộc đầu năm.
Lễ chùa đầu năm, nét đẹp văn hóa của người Việt

Lễ chùa đầu năm, nét đẹp văn hóa của người Việt

Tìm trong di sản - PV - 16:06, 26/01/2023
Tết Nguyên đán là lễ tết quan trọng nhất của người Việt. Từ bao đời nay, Tết là dịp để mọi người hướng về nguồn cội, đoàn tụ sum vầy, nghỉ ngơi vui chơi sau một năm làm việc nhọc nhằn, vất vả.
Phú Yên: Cùng người Tày, Nùng đón Tết vui Xuân

Phú Yên: Cùng người Tày, Nùng đón Tết vui Xuân

Xã hội - PV - 15:49, 26/01/2023
Theo phong trào kinh tế mới, nhiều cộng đồng DTTS phía Bắc chọn xã Ea Ly, huyện Sông Hinh (Phú Yên) là nơi an cư lạc nghiệp. Tập quán, văn hóa có nhiều nét tương đồng, người Tày, Nùng ở đây sống xen kẽ nhau và đón tết Nguyên đán theo phong tục truyền thống của dân tộc.
Tự hào nữ sinh dân tộc thiểu số

Tự hào nữ sinh dân tộc thiểu số

Đường đến ước mơ - PV - 15:35, 26/01/2023
Năm 2022 khép lại với nhiều dấu ấn tích cực của ngành Giáo dục tỉnh Bình Phước. Trong đó, em Chu Thị Huyền, dân tộc Nùng, học sinh lớp 12D, Trường THPT chuyên Quang Trung (Tp. Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước) là 1 trong 142 học sinh, sinh viên, thanh niên DTTS xuất sắc, tiêu biểu năm 2022 được Ủy ban Dân tộc chủ trì phối hợp Bộ Giáo dục và Đào tạo, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tổ chức Lễ tuyên dương vào đầu tháng 12/2022.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 12/1/2023

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 12/1/2023

Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về: Chuyến thăm và làm việc của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại tỉnh Thái Nguyên; Chủ tịch nước tham dự chương trình Tết Nhân ái Xuân Quý Mão 2023 tại huyện Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang; Lãnh đạo Ủy ban Dân tộc thăm, chúc Tết đồng bào DTTS tại các địa phương… cùng một số thông tin về công tác dân tộc, tôn giáo, văn hóa - xã hội nổi bật khác tại các địa phương trên cả nước. Phần đọc báo hôm nay sẽ giới thiệu bài viết: Người dân ở Đăk Pao thoát nghèo nhờ từ bỏ "ma men" của tác giả Tiêu Dao
Mang mùa Xuân đến với đồng bào DTTS

Mang mùa Xuân đến với đồng bào DTTS

Chính sách dân tộc - PV - 15:11, 26/01/2023
Xuân này, đồng bào DTTS đang sinh sống tại các địa phương trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận rất phấn khởi, vì các chính sách an sinh xã hội được triển khai đồng bộ, kịp thời, qua đó góp phần giúp đồng bào DTTS và miền núi ổn định cuộc sống.
Thực hiện quy định mới về lệ phí đăng ký cư trú từ 5/2/2023

Thực hiện quy định mới về lệ phí đăng ký cư trú từ 5/2/2023

Văn bản chính sách mới - Như Ý - 14:15, 26/01/2023
Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư số 75/2022/TT-BTC quy định mức thu, chế độ thu, nộp và quản lý lệ phí đăng ký cư trú. Theo đó, người dân trên cả nước khi đăng ký thường trú, tạm trú, gia hạn tạm trú, tách hộ sẽ đóng cùng mức lệ phí, từ 5.000 – 20.000/lượt.
Lễ hội kỷ niệm 234 năm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa

Lễ hội kỷ niệm 234 năm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa

Tin tức - PV - 14:05, 26/01/2023
Lễ hội kỷ niệm 234 năm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa năm 2023 diễn ra từ 6 - 16h ngày 26/1 (mùng 5 Tết Quý Mão). Năm nay, Lễ hội được chuẩn bị và tổ chức công phu.
Tuyển sinh 2023: Những điểm mới thí sinh cần lưu ý

Tuyển sinh 2023: Những điểm mới thí sinh cần lưu ý

Giáo dục - T.Hợp - 13:56, 26/01/2023
Kỳ tuyển sinh năm 2023 sẽ có một số thay đổi so với năm 2022. Rút ngắn thời gian xét tuyển đại học, quy định mới về cách tính và áp dụng điểm ưu tiên là hai điểm mới nổi bật trong tuyển sinh đại học năm 2023.
Các cơ quan báo chí đóng góp vào thành công của Quốc hội và sự phát triển chung của đất nước

Các cơ quan báo chí đóng góp vào thành công của Quốc hội và sự phát triển chung của đất nước

Thời sự - PV - 22:59, 25/01/2023
Chiều tối 25/1, phát biểu khi đến thăm, chúc Tết cán bộ, phóng viên, biên tập viên, người lao động Báo Đại biểu Nhân dân và Truyền hình Quốc hội Việt Nam, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đề nghị đội ngũ lãnh đạo, phóng viên, biên tập viên, người lao động hai đơn vị tiếp tục đoàn kết, tương trợ lẫn nhau bởi sự phát triển của hai cơ quan đóng góp cho thành công của Quốc hội, và thành công của Quốc hội sẽ đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước.