Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Ổn định dân cư để phát triển bền vững: Nhu cầu cấp bách từ thực tế (Bài 1)

Tùng Nguyên - 06:13, 11/12/2023

LTS: Sắp xếp, bố trí ổn định dân cư, hạn chế di cư tự phát được xác định là nhiệm vụ vừa cấp bách, vừa lâu dài, đòi hỏi cả hệ thống chính trị đã vào cuộc để triển khai thực hiện. Đây cũng là một trong những nội dung và là giải pháp để thực hiện hiệu quả Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 – 2025 theo Quyết định số 1719/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ (Chương trình MTQG 1719).

Theo thống kê của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT), đến năm 2030, cả nước cần bố trí, sắp xếp ổn định cho khoảng 253 nghìn hộ. Nhiệm vụ sắp xếp, bố trí ổn định dân cư ngày càng khó khăn trước diễn biến bất thường của thiên tai do biến đổi khí hậu.

Đợt mưa lớn đầu tháng 10/2022 gây ra trận lũ ống, lũ quét tại huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An.
Đợt mưa lớn đầu tháng 10/2022 gây ra trận lũ ống, lũ quét tại huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An.

Nguy hiểm thường trực

Đầu tháng 10/2022, trên địa bàn huyện miền núi Kỳ Sơn (Nghệ An) đã xảy ra trận lũ quét lịch sử, kéo theo lượng đất đá lớn đổ về làm sập và vùi lấp nhiều ngôi nhà, nhiều tuyến đường bị vùi lấp và sạt lở nghiêm trọng, hệ thống cầu tràn và cống trên tuyến bị hư hỏng nặng nề. Hậu quả của đợt lũ ống, lũ quét làm 01 người chết, 210 hộ dân bị ảnh hưởng nghiêm trọng, trong đó, 72 hộ bị trôi nhà và đổ sập hoàn toàn (54 hộ có nhà bị cuốn trôi).

Nguy cơ thiên tai gây hậu quả nặng nề ở Nghệ An vẫn luôn thường trực, bởi theo thống kê của Sở NN&PTNT tỉnh, trên địa bàn hiện có 373 điểm sạt trượt nguy cơ cao, trong đó có 274 điểm sạt lở vùng miền núi, vùng đồng bào DTTS. Trong khi đó, một bộ phận dân cư ở không theo quy hoạch, chủ yếu là tập trung dọc hai bên khe suối để thuận tiện cho việc sản xuất; vì vậy khi có lũ ống, lũ quét sẽ rất nguy hiểm đến tính mạng và thiệt hại về tài sản.

Còn tại Quảng Nam, theo đánh giá của Sở NN&PTNT, địa phương thường xuyên chịu ảnh hưởng của các loại hình thiên tai. Trong đó, ở địa bàn trung du, miền núi, nhất là ở 06 huyện miền núi cao của tỉnh, do địa hình rất phức tạp, có độ dốc lớn, bị chia cắt bởi nhiều sông, suối; các khu dân cư ở chân núi, lưng chừng núi tiềm ẩn nguy cơ sạt lở đất rất cao, các khu dân cư ở khu vực trũng thấp thì có nguy cơ bị lũ ống, lũ quét, sạt lở bờ sông, suối. Giữa tháng 10/2023, trước tình hình mưa lớn kéo dài, tỉnh đã phải nâng cảnh báo rủi ro thiên tai cấp 3 (rủi ro thiên tai do mưa lớn được chia thành 4 cấp – Pv).

Giữa tháng 10/2023, trước tình hình mưa lớn kéo dài, tỉnh Quảng Nam đã phải nâng cảnh báo rủi ro thiên tai cấp 3. (Ảnh minh họa)
Giữa tháng 10/2023, trước tình hình mưa lớn kéo dài, tỉnh Quảng Nam đã phải nâng cảnh báo rủi ro thiên tai cấp 3. (Ảnh minh họa)

Không riêng Nghệ An, Quảng Nam mà nguy cơ thiệt hại về người và tài sản do thiên tai luôn thường trực ở các địa phương miền núi, có đông đồng bào DTTS sinh sống. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, tình hình thiên tai, bão, lũ diễn biến bất thường, ngày càng phức tạp, để bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản cho Nhân dân, nhu cầu bố trí ổn định dân cư trên phạm vi cả nước ngày càng nhiều.

Theo báo cáo của Bộ NN&PTNT tại Hội nghị sơ kết Nghị quyết số 22/NQ-CP và triển khai Chương trình bố trí dân cư theo Quyết định 590/QĐ-TTg được tổ chức ngày 28/11/2022 tại Lâm Đồng, đến năm 2030 cả nước cần bố trí, sắp xếp ổn định cho khoảng 253 nghìn hộ ở vùng có nguy cơ xảy ra thiên tai. 

Ngoài ra, ở các địa bàn đặc biệt khó khăn còn có 81.500 hộ cần bố trí ổn định dân cư thuộc phạm vi, đối tượng hỗ trợ của Chương trình MTQG 1719.

Nỗ lực sắp xếp

Tác động của biến đổi khí hậu đã và đang làm gia tăng áp lực lên nhiệm vụ sắp xếp, bố trí ổn định dân cư của Chính phủ, các Bộ, ngành và các địa phương. Những năm qua, ngân sách nhà nước cùng công sức của cả hệ thống chính trị ,đã bỏ ra không ít để thực hiện Chương trình bố trí dân cư các vùng: Thiên tai, đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo, di cư tự do, khu rừng đặc dụng giai đoạn 2013 - 2015 và định hướng đến năm 2020 theo Quyết định số 1776/QĐ-TTg ngày 21/11/2012 của Thủ tướng Chính phủ.

Thực hiện Quyết định số 1776/QĐ-TTg, giai đoạn 2011 – 2015, tỉnh Quảng Nam đã bố trí được 1.012 hộ, với tổng vốn thực hiện 15,58 tỷ đồng; giai đoạn 2016 – 2020 bố trí được 707 hộ. (Trong ảnh: Khu tái định cư Bằng La, xã Trà Leng, huyện Nam Trà My, Quảng Nam giúp người dân ổn định cuộc sống sau thiên tai)
Thực hiện Quyết định số 1776/QĐ-TTg, giai đoạn 2011 – 2015, tỉnh Quảng Nam đã bố trí được 1.012 hộ, với tổng vốn thực hiện 15,58 tỷ đồng; giai đoạn 2016 – 2020 bố trí được 707 hộ. (Trong ảnh: Khu tái định cư Bằng La, xã Trà Leng, huyện Nam Trà My, Quảng Nam giúp người dân ổn định cuộc sống sau thiên tai)

Theo báo cáo của Bộ NN&PTNT, thực hiện chương trình này, giai đoạn 2013 - 2020, cả nước bố trí, sắp xếp ổn định được hơn 105,3 nghìn hộ, đạt gần 66% so với mục tiêu chương trình đề ra (160 nghìn hộ). Trong 2 năm trở lại đây (2021, 2022), cả nước đã bố trí ổn định cho hơn 7 nghìn hộ. Kết quả thực hiện bố trí ổn định dân cư cơ bản đạt hiệu quả và mục tiêu chương trình; người dân đến điểm tái định cư có nhà ở khang trang, đời sống, sản xuất từng bước được nâng lên.

Riêng tại Nghệ An, tính đến hết năm 2022, toàn tỉnh đã triển khai 17 dự án để bố trí dân cư tập trung cho 1.267 hộ, với tổng vốn theo kế hoạch là 679,671 tỷ đồng. Đến nay, đã có 11 dự án hoàn thành, đã đưa được 594 hộ vào vùng dự án; 6 dự án đang tiếp tục triển khai. Trong 2 năm (2021, 2022), tỉnh cũng đã bố trí xen ghép 850 hộ dân các vùng thiên tai, đặc biệt khó khăn và các xã biên giới Việt - Lào.

Còn tại Quảng Nam, thực hiện Quyết định số 1776/QĐ-TTg, giai đoạn 2011 – 2015, tỉnh đã bố trí được 1.012 hộ, với tổng vốn thực hiện 15,58 tỷ đồng; giai đoạn 2016 – 2020 bố trí được 707 hộ, tổng vốn thực hiện 13,562 tỷ đồng. Trước đó, từ năm 2001 đến năm 2010, triển khai các chính sách của Trung ương về sắp xếp, ổn định dân cư, tỉnh Quảng Nam đã bố trí được 8.571 hộ, với tổng kinh phí thực hiện hơn 25 tỷ đồng.

Giai đoạn 2013 - 2020, cả nước bố trí, sắp xếp ổn định được hơn 105,3 nghìn hộ. (Ảnh minh họa)
Giai đoạn 2013 - 2020, cả nước bố trí, sắp xếp ổn định được hơn 105,3 nghìn hộ. (Ảnh minh họa)

Theo đánh giá của Bộ NN&PTNT, đa số các điểm dân cư mới có kết cấu hạ tầng giao thông, điện, cơ sở giáo dục, y tế tốt hơn nơi ở cũ; nhiều điểm dân cư phù hợp với tiêu chí xây dựng nông thôn mới. Một số địa phương sáng tạo trong tổ chức thực hiện, huy động các nguồn lực tham gia đầu tư xây dựng khu tái định cư mang lại hiệu quả cao.

Kết quả trên là thực tiễn chứng minh rõ nét nhất chương trình bố trí dân cư là chủ trương, chính sách đúng đắn của Đảng và Nhà nước, được các cấp, các ngành và người dân đồng tỉnh ủng hộ, góp phần ổn định kinh tế - xã hội, ổn định đời sống dân cư và có ý nghĩa nhân văn cao cả.

Tuy nhiên, nhiệm vụ sắp xếp, bố trí ổn định dân cư ngày càng khó khăn trước diễn biến bất thường của thiên tai do biến đổi khí hậu. Theo kế hoạch, đến năm 2025, cả nước cần phải bố trí ổn định 64.283 hộ (47.159 hộ vùng thiên tai, 3.726 hộ vùng đặc biệt khó khăn, 2.872 hộ vùng biên giới, hải đảo; 10.526 hộ di cư tự do, hộ cư trú trong khu rừng đặc dụng), trong khi tình trạng di cư tự do vẫn chưa chấm dứt. Vì vậy, để công tác bố trí ổn định dân cư đạt mục tiêu đề ra thì cần đồng thời giải quyết triệt dể tình trạng di cư tự do, nhất là ở một bộ phận đồng bào DTTS ở vùng sâu, vùng xa.

Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2025 theo Quyết định số 1719/QĐ-TTg dự kiến sẽ sắp xếp, ổn định dân cư cho hơn 81.500 hộ đồng bào DTTS. Trong đó có 17.400 hộ di cư tự do; bố trí định canh, định cư cho 9.300 hộ; ổn định dân cư cho hơn 46.400 hộ ở vùng biên giới cho 8.400 hộ; sắp xếp, ổn định dân cư vùng đặc biệt khó khăn và các vùng cần thiết khác.

Báo Dân tộc và Phát triển sẽ phản ánh nội dung này trong bài viết tiếp theo.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Thanh Hóa: Biểu dương, tôn vinh 150 điển hình tiên tiến trong vùng đồng bào DTTS và miền núi

Thanh Hóa: Biểu dương, tôn vinh 150 điển hình tiên tiến trong vùng đồng bào DTTS và miền núi

Ngày 27/12, UBND tỉnh Thanh Hóa tổ chức Hội nghị biểu dương, tôn vinh các điển hình tiên tiến trong vùng đồng bào DTTS và miền núi của tỉnh năm 2023. Dự hội nghị có: Vụ trưởng Vụ Chính sách Dân tộc (Ủy ban Dân tộc) Lưu Xuân Thủy; Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa Trịnh Tuấn Sinh; Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng Ban Dân vận Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Thanh Hóa Phạm Thị Thanh Thủy; Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Đầu Thanh Tùng; lãnh đạo Ban Dân tộc tỉnh, một số sở, ngành, đơn vị của tỉnh, UBND 11 huyện miền núi và 6 huyện, thị xã giáp ranh có xã, thôn, bản miền núi cùng 150 đại biểu điển hình tiên tiến đại diện cho trên 701.000 người DTTS toàn tỉnh.
Tin nổi bật trang chủ
Trăm năm bờ xe nước bên sông

Trăm năm bờ xe nước bên sông

Phóng sự - Tiêu Dao - 20:22, 01/03/2024
Bờ xe nước - cỗ máy bằng tre là biểu tượng một thời bên dòng sông Trà Khúc ngày đêm quay đều, mang nước tưới cho ruộng đồng xanh tốt. Hơn 50 năm trôi qua, ở TP. Quảng Ngãi vẫn có một nghệ nhân cần mẫn dựng tạo “kỳ quan đồng ruộng” để di sản này không bị biến mất.
Tin trong ngày - 1/3/2024

Tin trong ngày - 1/3/2024

Media - BDT - 20:00, 01/03/2024
Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 1/3, có những thông tin đáng chú ý sau: Việt Nam trong Top 10 điểm đến tốt nhất năm 2024 cho sinh viên tốt nghiệp. Quảng bá phở Việt qua Festival Phở 2024. Sầu riêng OCOP giữa vùng sâu Hang Ka. Cùng các tin tức thời sự khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi
Đội đua thuyền máy F1 H2O Bình Định - Việt Nam đứng đầu phân hạng UIM F1H2O Grand Prix of Indonesia

Đội đua thuyền máy F1 H2O Bình Định - Việt Nam đứng đầu phân hạng UIM F1H2O Grand Prix of Indonesia

Thể thao - T.Nhân - 19:58, 01/03/2024
Thông tin từ Ban Tổ chức giải, ngày đua đầu tiên (1/3), đội thuyền máy F1 H2O Bình Định - Việt Nam đã giành được thành tích đáng nể ở ngày đua phân hạng UIM F1H2O Grand Prix of Indonesia đang diễn ra ở hồ Toba. Trong đó, Đội trưởng Jonas Andersson giữ vững phong độ của đương kim vô địch mùa giải 2023, khi là tay đua đứng đầu bảng xếp hạng. Đứng sau là các tay đua Erik Stark của đội Victory (U.A.E) và Rusty Wyatt đội Sharjah (U.A.E).
Sơn La: Miền quê cổ tích Ngọc Chiến sẵn sàng cho Ngày hội hoa Sơn Tra

Sơn La: Miền quê cổ tích Ngọc Chiến sẵn sàng cho Ngày hội hoa Sơn Tra

Tin tức - Minh Nhật - 19:55, 01/03/2024
Theo Kế hoạch của UBND huyện Mường La, tỉnh Sơn La, Ngày hội hoa Sơn Tra năm 2024, sẽ diễn ra vào ngày 9, 10/3, tại bản Nậm Nghiệp, xã Ngọc Chiến, với các hoạt động hấp dẫn mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc.
Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng dự Lễ kỷ niệm 65 năm Ngày truyền thống Bộ đội Biên phòng, 35 năm Ngày Biên phòng toàn dân

Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng dự Lễ kỷ niệm 65 năm Ngày truyền thống Bộ đội Biên phòng, 35 năm Ngày Biên phòng toàn dân

Thời sự - Thúy Hồng - 19:53, 01/03/2024
Sáng 1/3, tại Hà Nội, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng (BĐBP) long trọng tổ chức Lễ đón nhận Huân chương Chiến công hạng Nhì, Kỷ niệm 65 năm Ngày truyền thống BĐBP (3/3/1959 - 3/3/2024), 35 năm Ngày Biên phòng toàn dân (3/3/1989 - 3/3/2024). Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước Cộng hòa XHCN Việt Nam Võ Văn Thưởng dự và phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ.
Tin trong ngày - 29/2/2024

Tin trong ngày - 29/2/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 29/2, có những thông tin đáng chú ý sau: Đà Lạt được nhận giải thưởng Thành phố lễ hội của châu Á. Chiêm ngưỡng tòa thành độc nhất vô nhị tại xứ Thanh. Những lá đơn “đặc biệt” ở Hàm Yên. Cùng các tin tức thời sự khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Gia Lai: Tổ chức Trưng bày áo dài và Hội thi dân vũ

Gia Lai: Tổ chức Trưng bày áo dài và Hội thi dân vũ

Xã hội - Ngọc Thu - 19:44, 01/03/2024
Sáng 1/3, tại Nhà Thiếu nhi Tp. Pleiku, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Gia Lai đã tổ chức Trưng bày Áo dài “Tôi yêu Áo dài Việt”; đồng diễn dân vũ và Hội thi dân vũ “Phụ nữ Gia Lai duyên dáng, khỏe, đẹp” nhằm chào mừng Kỷ niệm 1984 năm khởi nghĩa Hai Bà Trưng, 114 năm Ngày Quốc tế Phụ nữ (8/3/1910 - 8/3/2024), 49 năm Ngày giải phóng tỉnh Gia Lai (17/3/1975 - 17/3/2024).
Phú Yên: Bắt tạm giam Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ Sông Cầu

Phú Yên: Bắt tạm giam Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ Sông Cầu

Pháp luật - T.Nhân - 19:41, 01/03/2024
Cơ quan Cảnh sát Điều tra (CSĐT) Công an thị xã Sông Cầu (Phú Yên) cho biết, đã tống đạt quyết định khởi tố bị can, đồng thời thực thi lệnh bắt tạm giam về tội danh “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” đối với ông Tôn Thất Thịnh (SN 1969, trú ở khu phố Bà Triệu, phường 7, Tp. Tuy Hòa) là Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ (QLRPH) Sông Cầu.
Hà Giang: Gần 1.000 lao động là con em đồng bào DTTS tham gia Hội chợ việc làm

Hà Giang: Gần 1.000 lao động là con em đồng bào DTTS tham gia Hội chợ việc làm

Nghề nghiệp - Việc làm - Vũ Mừng - 19:36, 01/03/2024
Sáng 1/3, UBND huyện Yên Minh, tỉnh Hà Giang tổ chức Hội chợ việc làm năm 2024. Sự kiện đã thu hút sự tham gia của 14 doanh nghiệp và gần 1.000 lao động, học sinh là con em đồng bào DTTS tham gia Hội chợ việc làm trên địa bàn.
Lễ hội Áo dài Thành phố Hồ Chí Minh 2024 đánh dấu 10 năm phát triển

Lễ hội Áo dài Thành phố Hồ Chí Minh 2024 đánh dấu 10 năm phát triển

Tin tức - Minh Nhật - 19:33, 01/03/2024
Sáng 1/3, Sở Du lịch TP. Hồ Chí Minh phối hợp với các đơn vị tổ chức họp báo thông tin về Lễ hội Áo dài lần thứ 10 năm 2024.
Trao tặng 200 lá cờ Tổ quốc và Bản đồ Việt Nam cho người dân xã biên giới

Trao tặng 200 lá cờ Tổ quốc và Bản đồ Việt Nam cho người dân xã biên giới

Tin tức - Vũ Mừng - 19:31, 01/03/2024
Tại Lễ ra quân Tháng Thanh niên, Tháng 3 Biên giới năm 2024 , Tỉnh đoàn và Hội Liên hiệp Thanh niên (LHTN) Việt Nam tỉnh Hà Giang đã phối hợp với Tỉnh đoàn tỉnh Đồng Nai trao tặng 200 lá cờ Tổ quốc và Bản đồ Việt Nam cho người dân xã biên giới Xín Mần, huyện Xín Mần.