Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nghệ nhân giữ “lửa” dân ca Sán Chí

Đông Khánh - 09:21, 08/10/2020

Nghệ nhân Ưu tú Lâm Minh Sập (SN 1955) người Sán Chí (thuộc nhóm dân tộc Sán Chay), thôn Cống, xã Kiên Lao, huyện Lục Ngạn (Bắc Giang) là người đã nhiều năm dày công sưu tầm, truyền dạy và gây dựng phong trào hát dân ca Sán Chí còn gọi là cnắng cọô (có nơi gọi là soóng cọ) tại địa phương. Sự tâm huyết, trách nhiệm và đam mê ấy đã góp phần bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa độc đáo của dân tộc Sán Chí trên vùng đất vải thiều.

Nghệ nhân Ưu tú Lâm Minh Sập dạy trẻ em trong xã hát dân ca Sán Chí
Nghệ nhân Ưu tú Lâm Minh Sập dạy trẻ em trong xã hát dân ca Sán Chí

Nói đến Nghệ nhân Lâm Minh Sập, nhiều người ở Lục Ngạn biết đến ông bởi sự sôi nổi trong các phong trào, trách nhiệm từ thời làm công tác Đoàn Thanh niên đến khi là lãnh đạo xã Kiên Lao. Sau này khi nghỉ hưu (năm 2010), ông đã dành nhiều thời gian hơn cho công việc bảo tồn dân ca Sán Chí với vai trò Chủ tịch Hội Người cao tuổi, Chủ nhiệm CLB hát dân ca Sán Chí xã Kiên Lao. 

Trong ngôi nhà ông treo nhiều danh hiệu cao quý như: Bằng công nhận Nghệ nhân Ưu tú của Chủ tịch nước, Bằng khen, Giấy khen của các cấp, ngành. Nói về dân ca cnắng cọô, ông Sập cho biết, dân ca Sán Chí có nhiều hình thức như: Hát ban ngày, hát ban đêm, hát đổi tên, hát rửa mặt, hát đám cưới... Mỗi hình thức có lời ca, âm điệu và ý nghĩa khác nhau, trong đó phần lớn là các bài hát đối đáp xoay quanh tình yêu đôi lứa, tình yêu lao động và ca ngợi quê hương đất nước, xây dựng nông thôn mới. Đồng thời lên án những thói hư, tật xấu, phong tục tập quán lạc hậu... 

Hiện tại, ông Sập còn giữ cẩn thận cuốn sổ tay gồm hơn 800 bài hát dân ca Sán Chí do ông tự sưu tầm của người xưa truyền lại và các thế hệ sau này sáng tác. Theo giải thích của ông, người giỏi hát dân ca Sán Chí không chỉ phải biết luyến láy, ngân nga mà còn phải giỏi ứng đối một cách linh hoạt, tài tình và thể hiện tình cảm trong từng hoàn cảnh cụ thể, để người nghe cảm thấy thuyết phục.

CLB hát dân ca dân tộc Sán Chí xã Kiên Lao được thành lập từ năm 2011, đến nay có 70 thành viên thuộc 7 thôn trên địa bàn xã có người Sán Chí sinh sống. Phong trào hát dân ca sán Chí ở Kiên Lao được duy trì đều đặn hằng năm vào các ngày lễ tết của dân tộc, đất nước và địa phương. Ngoài hát giao lưu gữa các thôn trong địa bàn huyện, tại Ngày hội Văn hóa, thể thao các dân tộc huyện Lục Ngạn, mỗi năm CLB tổ chức từ 1 đến 2 cuộc hát giao lưu với đồng bào Sán Chí ở tỉnh Lạng Sơn và ngược lại. 

Ngoài ra, thông qua Ban Liên lạc các CLB hát dân ca huyện, ông Sập đã kết nối với bà con dân tộc Sán Chí ở vùng Tây Nguyên để hát giao lưu qua điện thoại. Những đêm trăng, mọi người tập trung tại nhà ông Chủ nhiệm CLB, điện thoại của ai cũng nóng ran bởi những cuộc hát kéo dài tới vài chục phút. Họ kết nối với người Sán Chí ở nhiều nơi và cứ hát được khoảng 1 giờ đồng hồ thì đầu dây bên kia sẽ gọi lại nên sự tốn kém được chia đều. Đặc biệt, nhằm kết nối với đồng bào Sán Chí ở các vùng miền, mấy năm trước, CLB tổ chức chuyến đi gặp gỡ và hát giao lưu tại Đăk Lăk và mời bạn hát đến quê mình. 

Những cuộc hát ấy đã góp thêm tình đoàn kết, gắn bó trong cộng đồng, tôn vinh di sản văn hóa dân tộc. Các thành viên CLB vui mừng khi được hát dân ca cnắng cọô với bạn bè khắp nơi. Có khi chia tay nhau rồi về nhà lại hát đối đáp hàng tiếng đồng hồ qua điện thoại. Đặc biệt nhiều lần CLB được mời tham gia trình diễn tại Làng Văn hóa, Du lịch các dân tộc Việt Nam (ở Sơn Tây, Hà Nội). 

Dân ca Sán Chí là loại hình nghệ thuật được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia từ năm 2012. Để bảo tồn di sản, ngành Văn hóa tỉnh đã cho xuất bản cuốn sách “Dân ca Sán Chí xã Kiên Lao, huyện Lục Ngạn” dày gần một nghìn trang. Các bài dân ca được phiên âm, dịch nghĩa và dịch lời để bà con đều có thể đọc hiểu. Tuy nhiên, điều băn khoăn đối với ông Sập là hiện nay, số người biết hát dân ca dân tộc Sán Chí chủ yếu ở lứa tuổi trên 40, lớp trẻ ít người biết hát dân ca. Để bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc, ông cùng các thành viên có trách nhiệm trong CLB đã kết hợp với nhà trường mở các lớp truyền dạy hát dân ca cho hơn 60 học sinh dân tộc Sán Chí trên địa bàn.

Với những cống hiến đó, Nghệ nhân Lâm Minh Sập vinh dự được tham gia Đại hội Đại biểu các DTTS toàn quốc lần thứ II dự kiến diễn ra vào tháng 11 tới tại Thủ đô Hà Nội.

Tin cùng chuyên mục
Lai Châu: Triển khai gói kích cầu lần 2 để hỗ trợ du lịch

Lai Châu: Triển khai gói kích cầu lần 2 để hỗ trợ du lịch

Du lịch cả nước nói chung và tỉnh Lai Châu nói riêng đều bị ảnh hưởng nặng nề từ đại dịch Covid-19. Để đưa du lịch hoạt động quay trở lại, tỉnh Lai Châu đã ban hành gói kích cầu du lịch lần 2, nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp làm du lịch.
Tin nổi bật trang chủ
Công điện của Thủ tướng: Khẩn trương ứng phó bão số 9

Công điện của Thủ tướng: Khẩn trương ứng phó bão số 9

Tin tức - PV - 18:17, 27/10/2020
Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc vừa ký Công điện 1490/CĐ-TTg yêu cầu khẩn trương ứng phó bão số 9.
Sẽ có 22 tập thể và 17 cá nhân được tôn vinh tại Đại hội Thi đua yêu nước Hội Nhà báo Việt Nam

Sẽ có 22 tập thể và 17 cá nhân được tôn vinh tại Đại hội Thi đua yêu nước Hội Nhà báo Việt Nam

Tin tức - Văn Phong - 17:52, 27/10/2020
Thấm nhuần lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh “Thi đua là yêu nước, yêu nước thì phải thi đua và những người thi đua là những người yêu nước nhất”, những năm qua, đặc biệt là giai đoạn 2015-2020, công tác xây dựng và phát triển các phong trào thi đua, công tác khen thưởng của các cấp Hội Nhà báo Việt Nam có bước chuyển biến tích cực, đưa phong trào thi đua yêu nước của người làm báo Việt Nam lên tầm cao mới.
Thanh Hóa đón nhận Bằng xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt

Thanh Hóa đón nhận Bằng xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt

Tin tức - Quỳnh Trâm - 14:45, 27/10/2020
Chiều 26/10, UBND tỉnh Thanh Hóa đã tổ chức Lễ đón nhận Bằng xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt Sầm Sơn (Thành phố Sầm Sơn, tỉnh Thanh Hoá) và khởi công Dự án quảng trường biển và tổ hợp đô thị du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí cao cấp biển Sầm Sơn. Đây là một trong những sự kiện trọng điểm chào mừng Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa lần thứ XIX, nhiệm kỳ 2020 - 2025.
Quảng Trị: Khẩn trương di dời hàng chục nghìn người dân để tránh ngập lụt, bão số 9

Quảng Trị: Khẩn trương di dời hàng chục nghìn người dân để tránh ngập lụt, bão số 9

Tin tức - PV - 14:37, 27/10/2020
Ngày 27/10, Văn phòng thường trực Ban Chỉ huy Phòng, chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn Quảng Trị đã ban hành kế hoạch khẩn trương di dời dân tránh bão số 9.
Khát vọng của chàng trai bỏ phố về quê làm vườn

Khát vọng của chàng trai bỏ phố về quê làm vườn

Nghề nghiệp - Việc làm - Hoàng Quý - 10:56, 27/10/2020
Anh Nguyễn Văn Giang, thôn Yên Quang, xã Yên Nguyên, huyện Chiêm Hóa (Tuyên Quang) sinh năm 1993, tốt nghiệp Trường Trung cấp Y Hà Giang. Từng có những cơ hội thuận lợi như đi học nâng cao ở Đài Loan, làm việc ở thành phố… nhưng anh Giang lại quyết định về quê làm bạn với ruộng vườn.
HƯỚNG DẪN phòng chống bão, lũ khẩn cấp

HƯỚNG DẪN phòng chống bão, lũ khẩn cấp

Tin tức - PV - 10:49, 27/10/2020
Nội dung hướng dẫn người dân phòng tránh thiên tai, bão, lũ lụt khẩn cấp và sổ tay hướng dẫn xây dựng phương án ứng phó thiên tai theo các cấp độ rủi ro thiên tai, do Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống thiên tai cung cấp.
Từ bỏ quá khứ để trở thành “thủ lĩnh”

Từ bỏ quá khứ để trở thành “thủ lĩnh”

Gương sáng giữa cộng đồng - T.Nhân-X.Hướng - 10:42, 27/10/2020
Bị Tòa án Nhân dân (TAND) huyện Bác Ái (Ninh Thuận) tuyên phạt 4 năm tù giam, là cái giá mà Katơr Kinh, dân tộc Raglay ở thôn Hành Rạc 1, xã Phước Bình phải trả cho tội “Hủy hoại rừng” vào năm 2011. Tưởng chừng cú vấp ngã này sẽ đánh gục chàng trai Raglay. Thế nhưng, với quyết tâm thay đổi bản thân, anh đã được trả tự do trước thời hạn 2 năm. Trở về, Katơr Kinh năng nổ làm nhiều việc tốt và có nhiều đóng góp cho địa phương nên được Nhân dân tín nhiệm bầu làm Trưởng thôn.
Các anh về yên vui làng bản

Các anh về yên vui làng bản

Pháp luật - Phương Lê - 10:38, 27/10/2020
Thực hiện Đề án bố trí Công an chính quy đảm nhiệm các chức danh Công an xã của Bộ Công an (Đề án). Đến nay, Công an huyện Vân Canh (Bình Định) là một trong những địa phương đã hoàn thành xong Đề án. Sau gần 1 năm thực hiện Đề án, công tác an ninh trật tự (ANTT) đã chuyển biến rất rõ nét, làng bản được yên vui, người dân đồng tình ủng hộ.
Yên Bái: Tín hiệu tích cực từ Đề án sắp xếp trường lớp

Yên Bái: Tín hiệu tích cực từ Đề án sắp xếp trường lớp

Giáo dục - Hoàng Quý - 10:30, 27/10/2020
Thực hiện Đề án sắp xếp quy mô, mạng lưới trường, lớp đối với giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông giai đoạn 2016 - 2020, đến nay, trên địa bàn tỉnh Yên Bái đang có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần giảm điểm lẻ, tinh gọn bộ máy, tăng hiệu quả quản lý, giảm chi ngân sách, qua đó đã nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
Lai Châu: Triển khai gói kích cầu lần 2 để hỗ trợ du lịch

Lai Châu: Triển khai gói kích cầu lần 2 để hỗ trợ du lịch

Sắc màu 54 - Nghĩa Hiệp - 10:23, 27/10/2020
Du lịch cả nước nói chung và tỉnh Lai Châu nói riêng đều bị ảnh hưởng nặng nề từ đại dịch Covid-19. Để đưa du lịch hoạt động quay trở lại, tỉnh Lai Châu đã ban hành gói kích cầu du lịch lần 2, nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp làm du lịch.