Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Lời ru nâng bước chân con

Duy Ly - 11:52, 17/06/2021

Tuổi thơ của mỗi người luôn chứa đựng những hoài niệm khác nhau, thế nhưng lại có điểm chung đó là từng “ít nhất” một lần được nghe hát ru. Ai trong gia đình cũng có thể hát ru, nhưng nhiều và gần gũi hơn cả vẫn là lời ru của bà, của mẹ. Đối với tôi – người con của đồng bào Tày, lời ru của mẹ giống như một thứ “thuốc ngủ” thần kỳ, luôn sâu đậm trong suy nghĩ, có lẽ vì điều đó mà tới khi trưởng thành, có nhiều đêm khó ngủ, tôi vẫn ghé phòng mẹ ỉ ôi “mẹ ơi con khó ngủ quá, mẹ hát Ứ Noọng Noòn cho con nghe nhé!”.


Người mẹ Tày địu em bé trên lưng (Ảnh: Báo Tuyên Quang)
Người mẹ Tày địu em bé trên lưng (Ảnh: Báo Tuyên Quang)

Những ký ức khó quên

Còn nhớ thủa nhỏ, tôi được cử đi thi văn nghệ giữa các trường mầm non trên địa bàn tỉnh, tại Cung văn hoá thiếu nhi. Trong cuộc thi đó, tôi đã biểu diễn khúc hát “Ru em” bằng cả hai thứ tiếng phổ thông và tiếng Tày. 

Khúc hát “Ru em” dựa trên lời hát ru con dân ca Tày nguyên bản, được người ta đặt lời mới, phần nhạc thêm tiết tấu, luyến láy cho lời ru mềm mại, trữ tình hơn. Đối với tôi, lời hát ru của mẹ có ý nghĩa rất lớn, vì vậy tôi đã đem lòng yêu thích và mong muốn được thể hiện trước nhiều người. Bài hát tuy chỉ đạt giải ba, nhưng vẫn được rất nhiều người khen ngợi. Và mẹ chính là người đã truyền cảm hứng cho tôi lúc đó.

Mẹ tôi kể, những ngày đầu về làm dâu trong gia đình người Tày, với mẹ tất cả đều lạ lẫm. Mẹ tôi phải học từ cách ăn ở, đi đứng sao cho phù hợp với phong tục tập quán của dân tộc Tày. Trong một lần, ông bà nội tôi lên nương, chỉ còn mẹ và anh trai tôi (khi ấy mới 2 tháng tuổi). Mẹ cho anh ăn no mà vẫn chẳng chịu ngủ. 

Trưa sắp đứng bóng mà cơm canh chưa nấu, mẹ cứ bế anh tôi đi lại hết trên nhà sàn lại xuống dưới sân, hết “Hành khúc ngày và đêm”, lại “Chia tay hoàng hôn” nhưng anh trai tôi vẫn không chịu ngủ. Đi làm nương về thấy vậy bà tôi liền đón tay và khẽ cất lời ru: Ứ noọng noòn / Noòn đắc noòn… rồi khéo ra hiệu bảo mẹ tôi lo cơm nước để bà ru cháu.

Mẹ tôi bảo, câu “Ứ…” của bà cất lên nghe cứ ngọt lịm, mẹ còn tưởng tượng như mình đang dầm mình dưới dòng suối Bắc Ka trong vắt, lại nghe thoảng đâu đây ngọn gió mát lành từ đỉnh Phia Đeng thổi về. Anh tôi lim dim ngủ, thở đều đều mang cả vào giấc ngủ nụ cười “mụ dạy”. Từ đấy, mẹ tôi ham mê học hỏi những lời ru, những câu hát đồng dao của đồng bào dân tộc Tày. Dần dần, lời ru của mẹ cũng ngọt ngào, bay bổng hơn.

Đồng bào Tày trong lao động sản xuất. Ảnh: minh họa
Những cô gái Tày trên đồi chè. Ảnh: minh họa

Lời ru “đi cùng năm tháng”

Tìm về cội nguồn của khúc hát “Ru em”, tôi được biết bất cứ trẻ em dân tộc Tày nào lớn lên cũng được tắm mát tâm hồn bằng những câu hát ru mượt mà: Ứ noọng noòn/Noòn đắc noòn đây/ Noòn thả mé pây rấy au qua/ Noòn thả á, pây nà ău luôm/ Luôm lầu đảy thoong boóc/ Nộc choóc đảy thoong tua/ Tua nâng pây mí ỏm/ Tua nâng pây nhọm mây…(Tạm dịch: Ơi em ngủ đi/ Ngủ say, ngủ yên lành/ Chờ mẹ lên nương lấy dưa/ Chờ chị nhé ra đồng bắt châu chấu/ Châu chấu đầy hai ống/ Chim choóc được hai con/ Một con đi giặt tã/ Một con đi nhuộm chỉ…). 

Lời ru ngọt ngào, trầm bổng, lúc tha thiết, lúc lại thủ thỉ kể về những công việc trong sinh hoạt thường ngày của đồng bào Tày, như giặt tã, lên nương hái dưa, nhuộm chỉ, chăn trâu, ra đồng bắt châu chấu… Lời ru theo thể thơ 5 chữ, lối kể dí dỏm nên rất dễ học, dễ nhớ, dễ đi sâu vào lòng người.

Em Nông Diệu Băng, dân tộc Tày, học sinh lớp 7 trường THCS Kim Phú, TP. Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang kể: “Nhà em có 3 anh chị em, em là con cả, từ bé em đã được nghe mẹ hát ru rồi. Đến giờ khi mẹ sinh em thứ 3, ngày nào mẹ cũng hát ru cho em của em”.

Khi được hỏi về cảm nhận đối với lời hát ru của người Tày, Băng chia sẻ thêm: “Em rất thích nghe hát ru, lời ru của mẹ giúp chúng em dễ đi vào giấc ngủ hơn. Lớn rồi khi nghe mới hiểu  lời ru chứa đựng những câu chuyện hay, gần gũi với cuộc sống sinh hoạt và hơn hết khiến em cảm thấy thêm yêu thương gia đình mình”.

Bà Hoàng Thị Cúc, dân tộc Tày ở Thượng Lâm, Lâm Bình, Tuyên Quang chia sẻ: Lời hát ru của người Tày khá phong phú về nội dung. Tất cả những bài hát ru đều mang một ý nghĩa riêng. Có thể đó là những câu hát gần gũi, mộc mạc, thể hiện tình cảm của người mẹ dành cho con; cũng có những câu hát lại tái hiện về cuộc sống sinh hoạt, phong tục tập quán của dân tộc... với mong muốn những đứa trẻ lớn lên cùng với lòng tôn kính mẹ cha, tình yêu thiên nhiên, yêu lao động, sống nhân ái…

Có thể cảm nhận, các bài hát ru không chỉ là cả thế giới hồn nhiên, với những hình ảnh bình dị và hết sức gần gũi với tuổi thơ, mà lời hát ru còn có ý nghĩa quan trọng trong giáo dục đạo đức, nhân cách của con người, bồi đắp tình yêu quê hương, gia đình; bồi đắp đời sống tâm hồn của trẻ thêm phần phong phú, trong sáng.

Với tôi, dù đi công tác xa quê, nhưng những câu hát ru thể hiện tình yêu thương ấm áp của bà, của mẹ đã là hành trang theo tôi suốt chặng đường đời. Đó là công cha nghĩa mẹ, là tình cảm gia đình đã nuôi dưỡng, nâng bước tôi mỗi khi gặp gian khó...

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Mường Tè hội tụ sắc màu biên cương trong ngày hội văn hóa

Mường Tè hội tụ sắc màu biên cương trong ngày hội văn hóa

Ngày hội văn hóa, thể thao các dân tộc huyện Mường Tè (tỉnh Lai Châu) lần thứ 2, năm 2022 diễn ra trong 4 ngày từ 24 - 27/11 với nhiều hoạt động thể thao, văn nghệ, ẩm thực và tái hiện lại đời sống sinh hoạt thường nhật của đồng bào các dân tộc trên địa bàn huyện biên cương này.
Tin nổi bật trang chủ
World Cup 2022: Hàn Quốc để thua Ghana đầy nuối tiếc

World Cup 2022: Hàn Quốc để thua Ghana đầy nuối tiếc

Thể thao - Giải trí - Hoàng Quý - 23:27, 28/11/2022
Ở lượt trận thứ 2 bảng H World Cup 2022, Hàn Quốc đã thất bại trước Ghana với tỷ số 3-2 dù đã nỗ lực rất nhiều trong việc rượt đuổi tỷ số.
Lịch thi đấu World Cup 2022 ngày 29/11/2022

Lịch thi đấu World Cup 2022 ngày 29/11/2022

Thể thao - Giải trí - B. Ngân - 23:11, 28/11/2022
Ngày 29/11/2022, vòng bảng World Cup 2022 diễn ra 4 trận đấu ở các bảng H và A . Sau đây là lịch thi đấu chi tiết vòng bảng World Cup 2022 ngày 29/11/2022 mời bạn đọc theo dõi.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc gặp tài năng trẻ trong lĩnh vực văn học

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc gặp tài năng trẻ trong lĩnh vực văn học

Thời sự - PV - 22:09, 28/11/2022
Chiều 28/11, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã gặp tài năng trẻ văn học Nguyễn Bình, 21 tuổi, là du học sinh Việt Nam tại Mỹ, vừa được Hội Nhà văn Việt Nam trao giải thưởng Tác giả trẻ năm 2021 ở hạng mục Văn học dịch với tác phẩm dịch Truyện Kiều sang tiếng Anh.
World Cup 2022: Đôi công hấp dẫn, Cameroon hòa Serbia trong trận cầu 6 bàn thắng

World Cup 2022: Đôi công hấp dẫn, Cameroon hòa Serbia trong trận cầu 6 bàn thắng

Thể thao - Giải trí - Hoàng Minh - 19:42, 28/11/2022
Serbia và Cameroon đã cống hiến cho người hâm mộ một trận đấu hấp dẫn nhất vòng bảng từ đầu World Cup 2022 với màn rượt đuổi tỷ số đầy kịch tính. Với 6 bàn thắng được ghi, 2 đội kết thúc trận đấu với tỷ số hòa 3-3 và cùng có được 1 điểm.
Xem xét, phân bổ vốn đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách Trung ương của 3 chương trình mục tiêu quốc gia

Xem xét, phân bổ vốn đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách Trung ương của 3 chương trình mục tiêu quốc gia

Thời sự - PV - 19:30, 28/11/2022
Chiều 28/11, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã xem xét việc phân bổ vốn đầu tư phát triển nguồn ngân sách Trung ương giai đoạn 2021 - 2025 còn lại của 3 chương trình mục tiêu quốc gia và bổ sung vốn nước ngoài cho Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021 - 2025.
Thịt Trâu sấy - Nét đẹp văn hóa ẩm thực đồng bào Tày ở Bảo Yên

Thịt Trâu sấy - Nét đẹp văn hóa ẩm thực đồng bào Tày ở Bảo Yên

Trước kia, khi đời sống còn nhiều khó khăn, đồng bào các dân tộc ở huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai chỉ mổ trâu trong dịp lễ tết hay cúng bái, nên thịt trâu sấy cũng chỉ có nhiều trong những dịp đặc biệt. Nhưng giờ đây, thịt trâu sấy Bảo Yên đã có tên tuổi, được bảo hộ nhãn hiệu sản phẩm, người dân ở khắp mọi nơi có thể tiếp cận dễ dàng. Là người tiên phong trong việc khôi phục và phát triển thịt trâu sấy tại địa phương, anh Hoàng Văn Sử, bản Pác Mạc, xã Vĩnh Yên luôn cố gắng giữ gìn và phát huy nét đặc trưng của món ăn truyền thống này.
Bắc Giang: Hội nghị gặp mặt, tiếp xúc, đối thoại với 200 Người có uy tín tiêu biểu

Bắc Giang: Hội nghị gặp mặt, tiếp xúc, đối thoại với 200 Người có uy tín tiêu biểu

Người có uy tín - Thiên An - Mỹ Dung - 19:29, 28/11/2022
Ngày 28/11, tại huyện Lục Ngạn, Ủy ban MTTQ tỉnh Bắc Giang phối hợp với Ban Dân tộc tỉnh, Huyện ủy Lục Ngạn tổ chức Hội nghị gặp mặt, tiếp xúc, đối thoại với 200 Người có uy tín tiêu biểu trong đồng bào DTTS thuộc các huyện: Lục Ngạn, Sơn Động và Lục Nam.
Online Friday2022 hứa hẹn sẽ đạt được 100 triệu lượt xem trên nền tảng TikTok

Online Friday2022 hứa hẹn sẽ đạt được 100 triệu lượt xem trên nền tảng TikTok

Kinh tế - Thúy Hồng - 19:28, 28/11/2022
Ngày 28/11, Bộ Công Thương (Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số) đã tổ chức Họp báo giới thiệu và cung cấp thông tin về Chương trình Tuần lễ Thương mại điện tử (TMĐT) quốc gia và Ngày mua sắm trực tuyến Online Friday 2022 tới các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và người tiêu dùng cùng các cơ quan, đơn vị truyền thông trên cả nước. Tuần lễ TMĐT quốc gia sẽ diễn ra từ ngày 28/11 - 4/12, trong đó ngày Thứ 6 đầu tiên của tháng 12 (2/12) sẽ là Ngày mua sắm trực tuyến lớn nhất trong trong năm.
Đắk Nông: Phát hiện mới về hệ thống hang động núi lửa Krông Nô

Đắk Nông: Phát hiện mới về hệ thống hang động núi lửa Krông Nô

Tìm trong di sản - Lê Hường - 19:27, 28/11/2022
Ngày 28/11, Ban Quản lý Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông cho biết, trong khuôn khổ Hội nghị quốc tế hang động núi lửa lần thứ 20 - ISV20 diễn ra tại Đắk Nông, từ ngày 22 - 26/11/2022, các chuyên gia quốc tế đã thực hiện khảo sát, thám hiểm một số hang động trong hệ thống hang động núi lửa Krông Nô (Đắk Nông) và có một số phát hiện mới về hệ thống hang động núi lửa này.
Kiên Giang: Khám bệnh, tư vấn sức khỏe cho phụ nữ DTTS

Kiên Giang: Khám bệnh, tư vấn sức khỏe cho phụ nữ DTTS

Sức khỏe - Văn Linh - 19:26, 28/11/2022
Ban Dân tộc và Hội Nông dân Việt Nam tỉnh Kiên Giang vừa phối hợp cùng Đoàn y bác sĩ thiện nguyện TP. Hồ Chí Minh đến khám, điều trị và phát thuốc miễn phí cho chị em phụ nữ DTTS ở huyện Châu Thành, tỉnh Kiên Giang.
Chương trình bố trí, ổn định dân cư vùng khó khăn, vùng đồng bào DTTS

Chương trình bố trí, ổn định dân cư vùng khó khăn, vùng đồng bào DTTS

Tin tức - Văn Yên - 19:25, 28/11/2022
Ngày 28/11, tại Tp. Đà Lạt (Lâm Đồng), Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNN) chủ trì, phối hợp với UBND tỉnh Lâm Đồng tổ chức Hội nghị Sơ kết thực hiện Nghị quyết số 22/NQ-CP của Chính phủ về ổn định dân di cư tự phát và triển khai Chương trình bố trí, ổn định dân cư theo Quyết định số 590/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.