Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Mai một điệu tơm

Đào Thọ - 10:48, 11/08/2020

Những câu hát tơm hòa vào trong tiếng pí là một trong những làn điệu dân ca của người Khơ mú ở vùng miền núi tỉnh Nghệ An. Mỗi câu hát cất lên chất chứa bao tâm tình của lòng người muốn gửi gắm. Tuy nhiên hiện nay, những người biết hát tơm ở các bản làng của người Khơ mú chỉ còn đếm trên đầu ngón tay.

Hát tơm trong cuộc vui của người Khơ mú
Hát tơm trong cuộc vui của người Khơ mú

Trong ngôi nhà sàn nằm cạnh suối của vợ chồng ông Moong Văn Dung ở bản Na Bè, xã Xá Lượng, huyện Tương Dương thỉnh thoảng những buổi tối, buổi trưa lại vang tiếng sáo, điệu hát tơm. Ông Dung nói: “Tiếng pí, điệu tơm là tiếng lòng của người Khơ mú đấy. Ngày mùa rảnh rỗi, vợ chồng mình lại đem sáo ra thổi mấy bài rồi hát tơm để dạy lại cho con cháu”. 

Gia đình ông Moong Văn Dung trước kia ở xã vùng cao của huyện Kỳ Sơn về định cư tại bản Nà Bè đã hơn 20 năm nay. Ngày còn trẻ, nghe các cụ trong bản biểu diễn nhạc cụ truyền thống của dân tộc mình, ông rất thích và quyết tâm học hỏi cho bằng được. Ngày ấy, ông gặp cô gái Cụt Thị Chiến trong một lần nghe cô hát tơm mời rượu cần. Niềm đam mê âm nhạc đã gắn kết hai người nên duyên vợ chồng. Hiện nay, những đứa con của ông bà cũng đã biết chơi pí, hát tơm. Đó là niềm vui của đôi vợ chồng già.

Theo ông Moong Văn Dung, các điệu hát tơm ra đời từ trong lao động sản xuất và đời sống sinh hoạt thường ngày của người Khơ mú. Cùng với tiếng pí (một loại sáo), hình thức âm nhạc này từ lâu đã ăn sâu vào tiềm thức của bao người. Bởi vậy, trong mỗi cuộc vui hay những lúc muốn thổ lộ tâm tình, người Khơ mú đều cất lên điệu tơm say đắm lòng người. Đồng bào có thể hát tơm vào bất cứ thời gian nào và bất cứ ở đâu. Tuy nhiên, hát tơm được thể hiện nhiều nhất trong những dịp vui của gia đình, bạn bè và làng xóm. 

Cái hay của hát tơm là lời hát được ứng tác ngay trong lúc hát chứ không phải thuộc lòng từ trước. Còn cái khó của hát tơm nằm ở chỗ âm điệu. Cùng một lời nhưng muốn thể hiện được sắc thái và sự duyên dáng trong từng giai điệu thì chỉ những người có năng khiếu mới thể hiện được.

Già làng Cụt Phò Bún ở bản Na Bè cho hay: Các điệu hát tơm của người Khơ mú rất phong phú, nhưng hiện nay trong cộng đồng chỉ còn giữ được một số câu hát mời rượu và chúc mừng ngày vui. Những ngày lễ Gơ rơ (Tết của người Khơ mú), nhà nào có điều kiện mới mời một số cụ già biết hát đến góp vui, còn lại hầu như vắng bóng.

Trong các bản làng, số người hát tơm, thổi pí chỉ còn đếm trên đầu ngón tay. Tại bản Na Bè, xã Xá Lượng, huyện Tương Dương có đông người Khơ mú sinh sống nhưng cũng chỉ còn khoảng 3 - 4 người biết hát tơm, thổi pí. “Lớp trẻ bây giờ đến ngày lễ gì cũng mở các bài hát nhạc đập thình thịch để nhảy nhót. Chúng không đam mê với những câu hát của cha ông mình nữa. Mấy người già như chúng tôi thỉnh thoảng chỉ biết gọi nhau đến hát cho vui thôi”, ông Cụt Phò Bún ngậm ngùi.

Tin cùng chuyên mục
Đừng để di tích thành phế tích

Đừng để di tích thành phế tích

Hơn 22 năm, kể từ ngày được xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia, di tích Nhà tù số 9 - Đào Duy Từ, TP. Quy Nhơn (Bình Định) vẫn chưa được quan tâm tu bổ nên đã xuống cấp nghiêm trọng, đang dần bị quên lãng. Thậm chí nhiều người dân sống gần khu vực cũng không biết đến sự tồn tại của di tích lịch sử này.
Tin nổi bật trang chủ
Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Đỗ Văn Chiến tiếp Giám đốc quốc gia Ngân hàng Phát triển Châu Á tại Việt Nam

Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Đỗ Văn Chiến tiếp Giám đốc quốc gia Ngân hàng Phát triển Châu Á tại Việt Nam

Ngày 25/9/2020, tại Hà Nội, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc (UBDT) Đỗ Văn Chiến đã tiếp ngài Andrew Jeffries, Giám đốc quốc gia Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) tại Việt Nam. Tham dự buổi tiếp có lãnh đạo một số Vụ, đơn vị thuộc Ủy ban Dân tộc; các chuyên gia của ADB.
Cập nhật Covid-19: Thế giới vượt mốc 33 triệu ca mắc, tiến sát 1 triệu ca tử vong

Cập nhật Covid-19: Thế giới vượt mốc 33 triệu ca mắc, tiến sát 1 triệu ca tử vong

Tin tức - PV - 3 giờ trước
Thế giới đã ghi nhận hơn 33 triệu ca mắc Covid-19, còn số tử vong do đại dịch này đã tiến rất sát mốc 1 triệu người.
Nước mắt của người trồng cao su rơi sau bão số 5

Nước mắt của người trồng cao su rơi sau bão số 5

Kinh tế - PV - 4 giờ trước
Cơn bão số 5 vừa qua đã làm hơn 2.000 ha rừng trồng và cao su của tỉnh Thừa Thiên Huế bị gãy đổ, gây thiệt hại lớn cho người dân các xã vùng gò đồi.
Đăk Đoa (Gia Lai): Nỗ lực đẩy lùi bệnh phong

Đăk Đoa (Gia Lai): Nỗ lực đẩy lùi bệnh phong

Sức khỏe - Thùy Dung - 4 giờ trước
Nhiều năm qua, các cấp chính quyền cùng với ngành Y tế huyện Đăk Đoa đã có nhiều biện pháp thiết thực, cụ thể nhằm đẩy lùi bệnh phong trong cộng đồng. Nhờ vậy, từ năm 2017 đến nay, huyện Đăk Đoa đã không ghi nhận thêm ca bệnh mới nào. Hiện tại, các cấp, ngành Y tế huyện cũng đang tích cực loại trừ bệnh phong thông qua tuyên truyền, vận động và triển khai nhiều việc làm cụ thể để được công nhận loại trừ bệnh phong vào cuối tháng 10/2020.
Ngày thứ 25 Việt Nam không có ca mắc Covid-19 mới trong cộng đồng

Ngày thứ 25 Việt Nam không có ca mắc Covid-19 mới trong cộng đồng

Tin tức - PV - 9 giờ trước
Theo Bộ Y tế, đến 6 sáng 27/9, Việt Nam ghi nhận không có ca mắc Covid-19 mới. Đến thời điểm này, tổng số ca mắc tại nước ta vẫn là 1.069 ca, trong đó có 691 ca do lây nhiễm trong nước.
An toàn trường học: Đừng để “mất bò mới lo làm chuồng”

An toàn trường học: Đừng để “mất bò mới lo làm chuồng”

Giáo dục - Thanh Huyền - 19:36, 26/09/2020
An toàn trường học (ATTH) là vấn đề không mới, bởi năm nào cũng có những vụ việc đau lòng xảy ra, đặc biệt tại các địa phương vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào DTTS. Thế nhưng, giải pháp căn cơ, lâu dài để bảo đảm ATTH đối với học sinh vẫn là câu hỏi lớn, chưa có lời giải thỏa đáng...
Đừng để di tích thành phế tích

Đừng để di tích thành phế tích

Sắc màu 54 - Lê Phương - 15:53, 26/09/2020
Hơn 22 năm, kể từ ngày được xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia, di tích Nhà tù số 9 - Đào Duy Từ, TP. Quy Nhơn (Bình Định) vẫn chưa được quan tâm tu bổ nên đã xuống cấp nghiêm trọng, đang dần bị quên lãng. Thậm chí nhiều người dân sống gần khu vực cũng không biết đến sự tồn tại của di tích lịch sử này.
Những đại sứ hòa bình của Việt Nam tại Liên Hợp Quốc

Những đại sứ hòa bình của Việt Nam tại Liên Hợp Quốc

Tin tức - PV - 15:48, 26/09/2020
Những đóng góp của lực lượng quân đội Việt Nam vào các nhiệm vụ gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc đã làm nên thương hiệu Việt Nam trong lòng bạn bè quốc tế. Họ chính là những đại sứ hòa bình của quốc gia.
Việt Nam đứng thứ 2 châu Á-Thái Bình Dương về tăng trưởng kinh tế năm 2020

Việt Nam đứng thứ 2 châu Á-Thái Bình Dương về tăng trưởng kinh tế năm 2020

Kinh tế - PV - 15:32, 26/09/2020
Cơ quan xếp hạng tín nhiệm quốc tế S&P Global Ratings vừa đưa ra dự báo kinh tế Việt Nam tăng trưởng 1,9% trong năm 2020, đứng thứ 2 khu vực châu Á-Thái Bình Dương sau Trung Quốc.
Yên Thành (Nghệ An): Tạo sức bật nhờ cơ giới hóa nông nghiệp

Yên Thành (Nghệ An): Tạo sức bật nhờ cơ giới hóa nông nghiệp

Khoa học - Công nghệ - Thanh Hải - 15:30, 26/09/2020
Không còn cảnh tay cuốc tay bừa, con trâu đi trước cái cày theo sau, khắp đồng trên bãi dưới của huyện Yên Thành (Nghệ An) nay đã rền vang tiếng máy làm đất, gieo hạt, thu hoạch. Để rồi, không chỉ sức lao động con người được giải phóng, năng suất và sản lượng tăng mà đã mở ra sự bền vững cho sản xuất nông nghiệp.
“Qua cầu rút ván”

“Qua cầu rút ván”

Cùng trao đổi - Hồng Phúc - 15:25, 26/09/2020
Mấy ngày nay, bệnh nhân số 17 - ca bệnh Covid-19 đầu tiên trong đợt bùng phát dịch lần thứ hai vào tháng 3 tại Việt Nam lại tiếp tục trở thành tâm điểm chỉ trích của cư dân mạng sau khi xuất hiện trên tờ The New Yorker của Mỹ, trong một bài viết về chủ đề chống dịch Covid-19 tại Việt Nam. Cô gái này “tố” cộng đồng mạng Việt Nam không tôn trọng quyền riêng tư, “ném đá” cô chỉ vì ghét cô giàu có.