Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Đặc sắc làn điệu dân ca Nùng

PV - 10:39, 30/07/2020

Người Nùng ở Tuyên Quang có trên 4.000 hộ với hơn 16.000 nhân khẩu tập trung chủ yếu ở các huyện Chiêm Hóa, Sơn Dương, Hàm Yên, Na Hang, Lâm Bình.

Người Nùng ở Tuyên Quang vẫn gìn giữ làn điệu dân ca đặc sắc của dân tộc. Ảnh: Hoàng Niềm
Người Nùng ở Tuyên Quang vẫn gìn giữ làn điệu dân ca đặc sắc của dân tộc. Ảnh: Hoàng Niềm

Văn hóa dân gian dân tộc Nùng phong phú về nội dung, đa dạng về thể loại. Trong kho tàng ấy, dân ca giữ vị trí trung tâm. Những làn điệu dân ca của dân tộc Nùng được hình thành từ quá trình lao động sản xuất, từ cuộc sống thường ngày, do vậy lời hát thể hiện tình cảm mộc mạc, dân dã, nói lên tâm trạng, cảm xúc của của người dân. Dân ca của người Nùng có nhiều thể loại: hát giao duyên, hát lượn, hát Sli giao lưu, hát kể...

Hát sli có nhiều nội dung phong phú, có thể là thăm hỏi, chúc mừng, ngỏ lời yêu thương, tình nghĩa thuỷ chung, thương nhớ khi xa nhau, trao đổi kinh nghiệm lao động sản xuất theo mùa vụ… Phổ biến hơn vẫn là hát sli giao duyên và chia thành các thể loại như: Sli bươn chinh (hát về tháng Giêng), Sli túc lò (hát ở dọc đường), Sli hai mắn (hát về trăng sao), Sli đíp (hát về thương yêu nhau), Sli kin lẩu (hát lúc uống rượu)…

Hát lượn thường được thanh niên nam nữ hát trong những ngày hội mùa xuân, những đêm trăng sáng trong dịp nông nhàn. Lời hát lượn thường có âm hưởng buồn, diễn tả những nỗi nhớ nhung da diết, tâm trạng không biết có thành đôi, gặp nhau đây rồi mai lại cách biệt biết bao giờ gặp lại.

Sli, lượn là làn điệu dân ca rất phổ biến và độc đáo đối với dân tộc Nùng, được thể hiện trong văn tế, hát mừng đám cưới, hát ru… Chẳng hạn như:

Ứ nọng nèn

Nèn đắc nèn đí
Nèn tha ý me mà
Me pây thôm au pia
Me pây nà au luổm
Đảy mè luổm pác đeng
Đảy mè mèng pác cắm
Đảy mè lăm gò lài
Đảy mè vài cóc á
Đảy mè mạ pác com
Đáy bioóc hom rắp sli
Ứ đắc đí nọng nèn.

Hầu hết các bài hát ru đều theo thể thơ 5 chữ, cấu trúc âm ngữ như đồng dao. Những lời ru cổ xưa thường rất tinh tế, dí dỏm: mẹ đi làm đồng, con hãy ngủ ngon để mẹ đi bắt con cá, con muỗm miệng đỏ, con ong miệng tím, con chim cổ hoa, con trâu sừng rộng,... hái được nhiều hoa ngát hương. Lời ru vừa hợp với tư duy trẻ thơ, vừa phản ánh khá rõ nét, cụ thể về nền văn minh lúa nước.

Mỗi làn điệu dân ca Nùng đều có cách thể hiện riêng, có những khả năng chuyển tải và gợi cảm riêng thông qua những lời Sli, Lượn, độ trầm bổng luyến láy của nhạc điệu và tiết tấu riêng. Ngày nay, bản làng người Nùng có nhiều thay đổi, nhưng đồng bào vẫn nỗ lực giữ gìn các bài dân ca truyền thống của dân tộc mình để những làn điệu hát dân ca này vẫn mãi được lưu truyền.

Tin cùng chuyên mục
Páo Dung - Tiếng lòng của người Dao

Páo Dung - Tiếng lòng của người Dao

Những câu hát Páo dung giản dị, mộc mạc đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống đồng bào Dao. Đó chính là tiếng lòng của người Dao mà thông qua đó họ muốn gửi gắm niềm tin, khát vọng về một cuộc sống tốt đẹp hơn.
Tin nổi bật trang chủ
Páo Dung - Tiếng lòng của người Dao

Páo Dung - Tiếng lòng của người Dao

Sắc màu 54 - PV - 2 giờ trước
Những câu hát Páo dung giản dị, mộc mạc đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống đồng bào Dao. Đó chính là tiếng lòng của người Dao mà thông qua đó họ muốn gửi gắm niềm tin, khát vọng về một cuộc sống tốt đẹp hơn.
Bệnh nhân thứ 8 tử vong liên quan COVID-19

Bệnh nhân thứ 8 tử vong liên quan COVID-19

Tin tức - BĐT (T/h) - 2 giờ trước
Sáng 4-8, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Trường Sơn, Trưởng Bộ phận thường trực đặc biệt chống dịch COVID-19 của Bộ Y tế tại TP Đà Nẵng thông tin về trường hợp tử vong của bệnh nhân COVID-19 số 496 ở Hòa Vang, Đà Nẵng tử vong sáng 4-8 với chẩn đoán suy thận mãn giai đoạn cuối, nhiễm trùng huyết, suy tim cấp và COVID-19.
Sáu anh em lần lượt đột ngột qua đời, người đàn ông dân tộc Thái cầu cứu

Sáu anh em lần lượt đột ngột qua đời, người đàn ông dân tộc Thái cầu cứu

Nhịp cầu nhân ái - PV - 4 giờ trước
Nhà có 11 anh em thì 6 người qua đời không rõ nguyên nhân. Lần này anh Lán, người đàn ông dân tộc Thái nhập viện tính mạng hết sức mong manh, anh bất lực vì số tiền phẫu thuật lên đến 200 triệu đồng. Chị Nguyễn Thị Thái, cán bộ phòng Công tác Xã hội, bệnh viện Tim Hà Nội thay mặt bệnh nhân cầu cứu bạn đọc vì tính mạng người đàn ông này đang mong manh như chỉ mành treo chuông.
Bàn giao rừng từ doanh nghiệp sang Ban Quản lý rừng các huyện ở Lào Cai: Còn nhiều khó khăn

Bàn giao rừng từ doanh nghiệp sang Ban Quản lý rừng các huyện ở Lào Cai: Còn nhiều khó khăn

Môi trường sống - Trọng Bảo - 5 giờ trước
Từ năm 2014, UBND tỉnh Lào Cai đã xin chủ trương của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) giao khoán quản lý và bảo vệ rừng (BVR) cho một số doanh nghiệp thủy điện đóng trên địa bàn.
Chuẩn bị các điều kiện tốt nhất cho kỳ thi THPT

Chuẩn bị các điều kiện tốt nhất cho kỳ thi THPT

Giáo dục - Vân Dung - 5 giờ trước
Chỉ còn 1 tuần nữa, kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông (THPT) 2020 sẽ diễn ra. Trong bối cảnh dịch Covid-19 diễn biến phức tạp với nhiều ca nhiễm mới trong cộng đồng, ngành Giáo dục đã chuẩn bị nhiều phương án phù hợp tình hình mới.
Bóc mẽ thủ đoạn đòi nợ thuê

Bóc mẽ thủ đoạn đòi nợ thuê

Pháp luật - Tuấn Trình - 6 giờ trước
Những thủ đoạn mà dân đòi nợ thuê dùng để khống chế con nợ đã khiến bao gia đình tan vỡ; có những con nợ không chịu được sức ép phải bỏ trốn hoặc tự vẫn… Vì thế, khi luật quy định “khai tử” dịch vụ kinh doanh đòi nợ thuê (bắt đầu từ tháng 1/2021), rất nhiều người dân đồng tình ủng hộ.
Bảo hiểm xã hội chi trả chi phí xét nghiệm Covid-19 đối với người có thẻ BHYT ra sao?

Bảo hiểm xã hội chi trả chi phí xét nghiệm Covid-19 đối với người có thẻ BHYT ra sao?

Tin tức - Hồng Phúc - 6 giờ trước
Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam yêu cầu, BHXH các tỉnh phối hợp với cơ sở khám chữa bệnh (KCB) bảo hiểm y tế (BHYT) trên địa bàn thực hiện, kịp thời giám định và thanh toán chi phí xét nghiệm COVID-19 đối với người có thẻ BHYT.
“Số hoá” để bảo tồn văn hóa thổ cẩm

“Số hoá” để bảo tồn văn hóa thổ cẩm

Sắc màu 54 - Hồng Phúc - 6 giờ trước
Với niềm say mê văn hóa dân tộc và nhận thức rõ hoa văn thổ cẩm là bản sắc riêng, là báu vật của các dân tộc Việt Nam, nhóm 8 sinh viên trẻ của các trường đại học đã xây dựng Dự án Ethnicity, tạo nên thư viện số văn hóa thổ cẩm để dễ dàng ứng dụng các thiết kế hằng ngày của người Việt như: Ấn phẩm văn phòng, thời trang, nghệ thuật, quà lưu niệm...
Nhiều băn khoăn trước kỳ thi tốt nghiệp THPT

Nhiều băn khoăn trước kỳ thi tốt nghiệp THPT

Cùng trao đổi - Hồng Phúc - 6 giờ trước
Hơn 900.000 sĩ tử chuẩn bị tham dự kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2020 diễn ra vào 8 - 10/8 tới. Để phòng tránh Covid-19, Bộ Giáo dục và Đào tạo quyết định phân loại thí sinh dự thi theo 4 nhóm là F0, F1, F2 và thí sinh khác.
Nghề đan lát của đồng bào Cống ở Táng Ngá

Nghề đan lát của đồng bào Cống ở Táng Ngá

Nghề nghiệp - Việc làm - Hoài Dương - 6 giờ trước
“Nghề đan lát của người Cống ở bản Táng Ngá đã có từ rất lâu đời. Đến nay người dân vẫn còn lưu giữ nghề truyền thống, vừa để giữ gìn bản sắc văn hóa, vừa cải thiện đời sống, vừa góp phần bảo vệ môi trường”, ông Lò Văn Thái, dân tộc Cống, Phó bản Táng Ngá, xã Nậm Chà, huyện Nậm Nhùn (Lai Châu) chia sẻ.