Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Hà Thị Ven-Nghệ nhân của những làn điệu sli

PV - 10:01, 01/07/2019

Say mê với những câu hát sli của dân tộc Nùng từ lúc còn nhỏ, nghệ nhân Hà Thị Ven, (huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn) dần trở thành người hát sli hay nhất trong vùng. Mối nhân duyên ấy theo bà đến tận ngày hôm nay để bà tiếp tục sưu tầm và truyền dạy làn điệu sli của đồng bào Nùng cho mọi người.

Nghệ nhân Hà Thị Ven (Thứ 3, từ trái sang) cùng các thành viên trong CLB Điếp Sli Then. Nghệ nhân Hà Thị Ven (Thứ 3, từ trái sang) cùng các thành viên trong CLB Điếp Sli Then.

Người Nùng ở xứ Lạng gọi loại hình dân ca trữ tình của họ là sli, một điệu hát tương tự như hát ví của người Kinh. Người Nùng rất mê hát sli. Trong tiếng Nùng thì sli có nghĩa là thơ. Tục ngữ Nùng có câu: “Đêm ốm dài, đêm sli ngắn”. Có lẽ bởi thế mà từ bao đời nay, trong dòng chảy lặng lẽ của thời gian, hát sli vẫn được lưu truyền trong đời sống tinh thần của người Nùng.

Nghệ nhân Hà Thị Ven cho biết, từ lúc còn nhỏ, bà đã được nghe các anh chị, các cô, các bác trong làng hát sli Sình Làng. Đặc biệt là những ngày đầu Xuân năm mới, hoặc những đêm trăng sáng, nhiều đôi nam thanh nữ tú thường chia làm 2 nhóm (1 nhóm nam, 1 nhóm nữ) ngồi hát đối đáp với nhau. Ban đầu, bà tò mò nghe, rồi học lỏm hát theo. Dần dần, bà thuộc nhiều bài sli và đam mê lúc nào không hay, rồi mỗi khi trong làng, trong xã tổ chức hát, bà thường đến xem và tranh thủ học lỏm.

Chỗ nào không hiểu, không nhớ là bà hỏi các cụ đi trước, các anh, chị trong làng. Người biết ít thì dạy cho một vài câu, người biết nhiều thì dạy vài bài. Mặc dù thời điểm đó, bạn bè cùng trang lứa với bà đua nhau đi học hát tiếng Kinh, nhưng bà vẫn kiên trì học hát sli của dân tộc mình. “Có người còn chế diễu tôi học điệu hát mà chẳng còn ai nghe nữa. Nhưng tôi vẫn bỏ ngoài tai những lời giễu cợt ấy, vẫn mê mải học những làn điệu sli của dân tộc mình”, nghệ nhân Hà Thị Ven cho biết.

Nghệ nhân Hà Thị Ven đang truyền dạy cho các thành viên nhỏ tuổi trong CLB Điếp Sli Then. Nghệ nhân Hà Thị Ven đang truyền dạy cho các thành viên nhỏ tuổi trong CLB Điếp Sli Then.

Với vốn sli học được, bà Ven tích cực tham gia phong trào văn nghệ của làng, xã, nơi bà sinh sống. Dần dần, làng trên, xóm dưới đều biết tiếng Hà Thị Ven nhiệt tình, hát hay. Đặc biệt, trong “Hội thi Liên hoan dân ca các dân tộc tỉnh Lạng Sơn” tổ chức năm 1999, với chất giọng trong trẻo, mượt mà khi thể hiện làn điệu sli, bà đã xuất sắc đoạt Huy chương Vàng. Đây là dấu mốc quan trọng trong cuộc đời của Nghệ nhân Hà Thị Ven, tên tuổi bà được nhiều người yêu dân ca xứ Lạng biết đến. Người ta gọi bà là “Nghệ nhân sli xứ Lạng”.

Không chỉ sưu tầm những làn điệu sli “vốn cổ” để giữ hồn cho dân tộc Nùng, nghệ nhân Hà Thị Ven còn sáng tác, đặt lời mới cho nhiều bài sli để phù hợp với xu hướng ngày nay. Chẳng hạn như các chủ đề: Ca ngợi Đảng, Bác Hồ, về quê hương, về sự nghiệp đổi mới của đất nước và các đề tài về phòng chống các tệ nạn xã hội, tuyên truyền phòng chống HIV/AIDS…

Không những thế, vì lời bài hát sli thường bằng tiếng địa phương nên khi tham gia biểu diễn văn nghệ cho nhiều dân tộc khác nhau cùng nghe, bà đã có sáng kiến giới thiệu nội dung bài hát bằng tiếng phổ thông trước, sau đó mới biểu diễn bằng tiến dân tộc.

Sau nhiều năm gắn bó với sli nói riêng và các làn điệu dân ca nói chung, tháng 8/2017, bà Hà Thị Ven đã thành lập Câu lạc bộ (CLB) Điếp Sli Then. Các thành viên trong CLB có tuổi đời từ 8 đến 50 tuổi, tất cả đều là những người có chung niềm đam mê hát dân ca. Bên cạnh đó, thành viên của CLB cũng rất tích cực sinh hoạt, sưu tầm, trao đổi kinh nghiệm về những làn điệu dân ca cổ, đồng thời là những hạt nhân biểu diễn văn nghệ tại những chương trình của huyện, tỉnh.

HỒNG MINH

Tin cùng chuyên mục
Múa dân gian Tây Nguyên trong đời sống đương đại

Múa dân gian Tây Nguyên trong đời sống đương đại

Múa dân gian của các tộc người thiểu số ở Tây Nguyên luôn gắn với các phong tục, lễ hội truyền thống. Vốn văn hóa đặc sắc và độc đáo này là nguồn cảm hứng bất tận cho nhiều nghệ sĩ, biên đạo múa tìm hiểu, khám phá để dàn dựng nên những tác phẩm nghệ thuật trứ danh, phục vụ công chúng trong đời sống đương đại.
Gian nan chuyện học của học sinh người Mông ở Cư Drăm

Gian nan chuyện học của học sinh người Mông ở Cư Drăm

Giáo dục - PV - 19:39, 08/08/2020
Năm 1996, thôn Yang Hăn, xã Cư Drăm, huyện Krông Bông, tỉnh Đăk Lăk được thành lập với hơn 100 hộ đồng bào Mông di cư từ các tỉnh phía Bắc vào. Sau gần 25 năm định cư, đến nay dân số ở đây đã lên đến 550 hộ, 5.000 khẩu và thôn Yang Hăn đã được tách ra thành 6 thôn. Hằng năm ở các thôn này có khoảng 1.500 học sinh các cấp từ mầm non đến THPT. Việc học hành của học sinh nơi đây vẫn còn rất nhiều khó khăn.
Tiếp tục tiến hành và xét nghiệm thật nhanh để kiểm soát dịch

Tiếp tục tiến hành và xét nghiệm thật nhanh để kiểm soát dịch

Thời sự - PV - 18:02, 08/08/2020
Quyền Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long đề nghị, thành phố Hà Nội phải coi vấn đề xét nghiệm là điểm mấu chốt, quan trọng đầu tiên trong kiểm soát dịch. Chỉ có xét nghiệm, mới có thể khoanh vùng được một cách nhanh chóng. Bộ sẽ hỗ trợ Hà Nội triển khai xét nghiệm RT- PCR.
Múa dân gian Tây Nguyên trong đời sống đương đại

Múa dân gian Tây Nguyên trong đời sống đương đại

Sắc màu 54 - PV - 16:43, 08/08/2020
Múa dân gian của các tộc người thiểu số ở Tây Nguyên luôn gắn với các phong tục, lễ hội truyền thống. Vốn văn hóa đặc sắc và độc đáo này là nguồn cảm hứng bất tận cho nhiều nghệ sĩ, biên đạo múa tìm hiểu, khám phá để dàn dựng nên những tác phẩm nghệ thuật trứ danh, phục vụ công chúng trong đời sống đương đại.
Phố trên đỉnh đèo

Phố trên đỉnh đèo

Phóng sự - Ký sự - PV - 10:39, 08/08/2020
Ấn tượng về Măng Đen luôn sâu đậm trong mỗi chuyến đi. Nhưng lần này không phải về một Măng Đen với những nốt trầm buồn, mà là một thị trấn chính thức nơi đỉnh đèo, đang dần sáng lên những màu sắc của phố thị.
Lễ Kin Pang Then của người Thái trắng Mường Lay

Lễ Kin Pang Then của người Thái trắng Mường Lay

Sắc màu 54 - PV - 10:17, 08/08/2020
Lễ Kin Pang Then là một trong những di sản văn hóa đặc biệt trong nghệ thuật hát Then của người Thái trắng TX. Mường Lay, cho đến nay vẫn được trao truyền, thực hành nghi lễ.
Thêm 5 ca mắc mới COVID-19, Việt Nam hiện có 789 bệnh nhân

Thêm 5 ca mắc mới COVID-19, Việt Nam hiện có 789 bệnh nhân

Tin tức - PV - 10:00, 08/08/2020
Bản tin 6h sáng ngày 8/8/2020 của Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch COVID-19 cho biết, đã ghi nhận 5 ca mắc mới COVID-19, trong đó 3/5 ca liên quan đến Đà Nẵng. 2 ca nhập cảnh được cách ly ngay. Việt Nam hiện có 789 bệnh nhân.
Bỏ thói quen cũ

Bỏ thói quen cũ

Cùng trao đổi - Hồng Phúc - 21:47, 07/08/2020
“Ổ dịch” Covid-19 ở Đà Nẵng đưa Việt Nam trở lại giai đoạn “đánh giặc” cam go lần 2. Theo thông tin tại cuộc làm việc trực tuyến của Quyền Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long và đơn vị thường trực chống dịch tại Đà Nẵng ngày 1/8, trong giai đoạn xuất hiện dịch, có khoảng 11.000 người đã đến Bệnh viện Đà Nẵng. Những người này đến khám chữa bệnh, thăm và chăm sóc người nhà. Sự thật là rất nhiều những trường hợp lây nhiễm chéo.
Nghệ nhân trong lĩnh vực văn hóa phi vật thể: Trăn trở đằng sau một danh hiệu cao quý

Nghệ nhân trong lĩnh vực văn hóa phi vật thể: Trăn trở đằng sau một danh hiệu cao quý

Sắc màu 54 - Hồng Minh - 21:39, 07/08/2020
Sau 2 đợt xét tặng danh hiệu “Nghệ nhân Nhân dân” và “Nghệ nhân Ưu tú” trong lĩnh vực Di sản văn hóa phi vật thể (năm 2015 và năm 2019) theo Nghị định 62/2014/NĐ-CP năm 2014 của Thủ tướng Chính phủ, đã có tổng số 1.253 nghệ nhân được phong tặng danh hiệu, gồm 66 Nghệ nhân Nhân dân và 1.187 Nghệ nhân Ưu tú. Tuy nhiên, sau vinh danh, câu chuyện đãi ngộ nghệ nhân, hay làm thế nào để nhận diện đúng đối tượng vinh danh vẫn là điều được dư luận, công chúng quan tâm hàng đầu.
Cuộc đời và sự nghiệp nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu

Cuộc đời và sự nghiệp nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu

Sự kiện - Bình luận - PV - 21:09, 07/08/2020
Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, ở cương vị công tác nào, nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu cũng luôn hoàn thành xuất sắc trọng trách trước Đảng, Nhà nước và Nhân dân.
Thêm 34 ca mắc mới COVID-19

Thêm 34 ca mắc mới COVID-19

Tin tức - PV - 20:39, 07/08/2020
Bản tin 18h ngày 7/8 của Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng chống dịch COVID-19 cho biết, đã có thêm 34 ca mắc mới COVID-19, trong đó 32 ca liên quan đến Đà Nẵng.