Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Dân ca dân tộc Giáy trước nguy cơ mai một

Hoài Dương - 12:25, 10/01/2020

Cộng đồng người Giáy ở Lai Châu xưa kia có đời sống văn hóa tinh thần rất phong phú, trong đó những làn điệu dân ca theo lối hát đối đáp rất đặc sắc, trữ tình, truyền tải những tâm tư, tình cảm và ước muốn của người Giáy trong đời sống thường ngày cũng như trong lễ hội. Tuy nhiên, theo dòng chảy thời gian, những làn điệu dân ca của người Giáy đang có nguy cơ mai một, thất truyền.

Một tiết mục văn nghệ của đồng bào dân tộc Giáy, phường Quyết Thắng, TP. Lai Châu
Một tiết mục văn nghệ của đồng bào dân tộc Giáy, phường Quyết Thắng, TP. Lai Châu

Chúng tôi đến thăm ông Lò Văn Chiến, một nghệ nhân ở bản Tả Sin Chải, phường Đông Phong, TP. Lai Châu còn biết hát nhiều bài dân ca của người Giáy và cũng là nhà nghiên cứu văn hoá dân gian dân tộc Giáy. Dù đã bước qua tuổi tám mươi nhưng ông Chiến vẫn khoẻ mạnh, dành nhiều thời gian, tâm huyết cho công tác sưu tầm, nghiên cứu về văn hoá của dân tộc mình. 

Nói về dân ca của người Giáy, ông Chiến cho biết, dân tộc Giáy có nhiều thể loại dân ca. Mỗi thể loại lại có nhiều bài, nhiều làn điệu khác nhau, nội dung phản ánh cuộc sống lao động, tâm tư, tình cảm của người dân miền núi, ca ngợi thiên nhiên, tình yêu lứa đôi... Dân ca Giáy có ba hình thức phổ biến là vươn há lản (hát bên mâm rượu), vươn chăng hằm (hát tỏ tình) và vươn sroỏng răn (hát tiễn đưa). 

Trong những cuộc hát của người Giáy luôn thu hút sự tham gia của đông đảo mọi người. Đặc biệt, những cuộc hát giao duyên có sức hút kỳ lạ, bởi khúc hát cất lên như một cách mở lời làm quen của đôi trái gái, cũng có khi là thể hiện sự hiếu khách của trai, gái trong bản khi có bạn ở xa tới chơi. 

 Ông Lò Văn Chiến chia sẻ, trước đây vào mỗi mùa Xuân, người Giáy thường tổ chức hội hát thâu ngày, thâu đêm, trai gái bản này rủ nhau sang bản khác hát đối đáp. Những ngày phiên chợ, từng tốp nam nữ đứng hát đối đáp nhau, hào hứng, sôi nổi. 

Đặc sắc là vậy nhưng trước sự hội nhập, giao thoa văn hóa mạnh mẽ giữa các dân tộc, giữa các vùng miền và sự “xâm lấn” của văn hóa ngoại lai du nhập vào Việt Nam, dân ca Giáy đang dần dần bị mai một, thất truyền. Bây giờ, số người biết hát hoặc nắm được nghi thức hát dân ca chỉ còn đếm trên đầu ngón tay, chủ yếu là các cụ đã ở độ tuổi 70- 80. Còn đối với lớp trẻ hầu như không biết đến làn điệu dân ca của dân tộc mình.

Em Lò Thị Chiêm, dân tộc Giáy, ở bản Nậm Loỏng (phường Quyết Thắng) chia sẻ, thỉnh thoảng em vẫn được nghe bà nội hát dân ca. Thế nhưng bản thân em không chú tâm ghi nhớ, học hát theo bà nên không thuộc bài nào. 

 Theo ông Lò Văn Chiến, dân ca Giáy mai một là do không có sự truyền dạy bài bản cho thế hệ trẻ. Những cụ còn biết hát cũng chỉ nhớ một vài bài, khi hát cũng không còn giữ được bản sắc luyến láy, sáng tạo như trước đây. Bên cạnh đó, tại các khu dân cư sống xen ghép giữa nhiều thành phần dân tộc dẫn đến việc giao thoa, tiếp biến văn hóa làm mai một dần bản sắc văn hóa dân tộc Giáy, trong đó có dân ca.

Ông Lò Văn Chiến đau đáu khi nói về đời sống văn hóa tinh thần, trong đó có dòng chảy làn điệu dân ca Giáy đang cạn kiệt dần. Ông mong muốn tỉnh sớm có kế hoạch để khôi phục, gìn giữ dân ca của người Giáy trước nguy cơ mất dần.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Hà Giang: Chuẩn bị tổ chức Ngày hội truyền thông và giới thiệu văn hóa các dân tộc huyện Vị Xuyên

Hà Giang: Chuẩn bị tổ chức Ngày hội truyền thông và giới thiệu văn hóa các dân tộc huyện Vị Xuyên

Ngày 24 - 25/5 tới đây, huyện Vị Xuyên (Hà Giang) sẽ tổ chức Ngày hội truyền thông, quảng bá tiềm năng, hợp tác, phát triển và giới thiệu không gian văn hóa các dân tộc huyện Vị Xuyên gắn với Lễ công bố Quyết định công nhận Di sản Văn hóa phi vật thể hát Páo dung dân tộc Dao.
Tin nổi bật trang chủ
Người có uy tín tỉnh Bắc Giang đi học tập kinh nghiệm

Người có uy tín tỉnh Bắc Giang đi học tập kinh nghiệm

Chính sách dân tộc - Mạnh Cường - 3 giờ trước
Ban Dân tộc tỉnh Bắc Giang vừa tổ chức đưa 75 đại biểu Người có uy tín trong đồng bào DTTS đi giao lưu, học tập kinh nghiệm tại các tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An. Đoàn do ông Trương Văn Bảo, Phó Trưởng Ban Dân tộc làm Trưởng đoàn.
Một số tỉnh Tây Nam bộ tổ chức đoàn thăm hỏi và chúc mừng Tăng ni, Phật tử nhân Đại lễ Phật đản

Một số tỉnh Tây Nam bộ tổ chức đoàn thăm hỏi và chúc mừng Tăng ni, Phật tử nhân Đại lễ Phật đản

Dân tộc- Tôn giáo - Tào Đạt - Như Tâm - 3 giờ trước
Nhân dịp Đại lễ Phật đản Phật lịch 2568 và mùa An cư Kiết hạ năm 2024, trong ngày 21/5, một số tỉnh khu vực Tây Nam bộ đã tổ chức Đoàn công tác đến thăm, tặng quà và chúc mừng Tăng ni, Phật tử tại các cơ sở Phật giáo trên địa bàn.
Hà Giang: Chuẩn bị tổ chức Ngày hội truyền thông và giới thiệu văn hóa các dân tộc huyện Vị Xuyên

Hà Giang: Chuẩn bị tổ chức Ngày hội truyền thông và giới thiệu văn hóa các dân tộc huyện Vị Xuyên

Tin tức - Vũ Mừng - 3 giờ trước
Ngày 24 - 25/5 tới đây, huyện Vị Xuyên (Hà Giang) sẽ tổ chức Ngày hội truyền thông, quảng bá tiềm năng, hợp tác, phát triển và giới thiệu không gian văn hóa các dân tộc huyện Vị Xuyên gắn với Lễ công bố Quyết định công nhận Di sản Văn hóa phi vật thể hát Páo dung dân tộc Dao.
Thái Nguyên phân bổ trên 645 tỷ đồng thực hiện Chương trình MTQG 1719

Thái Nguyên phân bổ trên 645 tỷ đồng thực hiện Chương trình MTQG 1719

Chính sách dân tộc - Minh Thu - 3 giờ trước
Tỉnh Thái Nguyên vừa có kế hoạch phân bổ trên 645 tỷ đồng được cân đối từ nhiều nguồn để thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2025 (Chương trình MTQG 1719) của năm 2024. Trong đó, kế hoạch vốn năm 2024 là trên 458 tỷ đồng và trên 187 tỷ đồng từ kế hoạch vốn năm 2022, 2023 kéo dài thực hiện trong năm 2024.
Lào Cai: Xây dựng con người Lào Cai “Đoàn kết - Yêu nước - Kỷ cương - Văn minh - Hiếu khách”

Lào Cai: Xây dựng con người Lào Cai “Đoàn kết - Yêu nước - Kỷ cương - Văn minh - Hiếu khách”

Tin tức - Trọng Bảo - 3 giờ trước
Đây là mục tiêu được đưa ra tại Hội nghị tổng kết 10 năm thực hiện Nghị quyết số 33 -NQ/TW, ngày 9/6/2014 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về “Xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước” và sơ kết 3 năm thực hiện Nghị quyết số 09 -NQ/TU, ngày 27/8/2021 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về “Xây dựng và phát triển văn hóa, con người Lào Cai đáp ứng yêu cầu hội nhập và phát triển bền vững”, được Tỉnh ủy Lào Cai tổ chức ngày 22/5.
Tin trong ngày - 21/5/2024

Tin trong ngày - 21/5/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 21/5, có những thông tin đáng chú ý sau: Quốc hội thực hiện quy trình bầu Chủ tịch nước. Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh thăm và chúc mừng Giáo hội Phật giáo Việt Nam nhân Đại lễ Phật đản. Những người âm thầm làm nên “Tuyến đường bình yên” ở Gia Lai. Cùng các thông tin khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Sạt lở vùi lấp 3 người trong một gia đình ở Bắc Kạn

Sạt lở vùi lấp 3 người trong một gia đình ở Bắc Kạn

Thời sự - Minh Thu - 3 giờ trước
Thông tin từ Văn phòng Ban Chỉ huy Phòng chống thiên tai - Tìm kiếm cứu nạn tỉnh Bắc Kạn cho biết, đêm 21/5, tại thôn Phiêng Pục, xã Hiệp Lực huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn xảy ra vụ sạt lở đất.
Tin trong ngày - 21/5/2024

Tin trong ngày - 21/5/2024

Media - BDT - 20:00, 21/05/2024
Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 21/5, có những thông tin đáng chú ý sau: Quốc hội thực hiện quy trình bầu Chủ tịch nước. Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh thăm và chúc mừng Giáo hội Phật giáo Việt Nam nhân Đại lễ Phật đản. Những người âm thầm làm nên “Tuyến đường bình yên” ở Gia Lai. Cùng các thông tin khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Ủy ban Dân tộc công bố Quyết định về công tác cán bộ

Ủy ban Dân tộc công bố Quyết định về công tác cán bộ

Công tác Dân tộc - Thúy Hồng - 19:23, 21/05/2024
Chiều 21/5, Ủy ban Dân tộc tổ chức Hội nghị trao quyết định về công tác cán bộ cho công chức, viên chức quản lý thuộc Ủy ban Dân tộc. Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh Chủ trì Hội nghị. Tham dự Hội nghị có các Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm: Nông Quốc Tuấn, Nông Thị Hà; đại diện lãnh đạo các vụ, đơn vị thuộc Ủy ban Dân tộc.
Nuôi hươu sao - Mô hình kinh tế mới ở huyện biên giới Ia H’Drai

Nuôi hươu sao - Mô hình kinh tế mới ở huyện biên giới Ia H’Drai

Kinh tế - Ngọc Chí - 19:08, 21/05/2024
Huyện biên giới Ia H’Drai (Kon Tum) có hơn 60% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) sinh sống; đa phần người dân đều làm công nhân cho các Công ty cao su trên địa bàn huyện. Tận dụng thời gian nhàn rỗi, nhiều hộ dân đã quyết định đầu tư vào mô hình nuôi hươu sao và chế biến sâu các sản phẩm từ nhung hươu để kiếm thêm thu nhập, hướng đến làm giàu trên vùng đất khó.
Mạo danh cán bộ ngân hàng lừa đảo chiếm đoạt hơn 80 tỷ đồng

Mạo danh cán bộ ngân hàng lừa đảo chiếm đoạt hơn 80 tỷ đồng

Pháp luật - Vũ Mừng - 19:06, 21/05/2024
Công an tỉnh Hà Giang vừa tiến hành bắt tạm giam đối tượng Trần Trung Hiếu (sinh năm 1994), trú tại Tổ 7, phường Nguyễn Trãi, Tp. Hà Giang, tỉnh Hà Giang về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, quy định tại khoản 4 Điều 174 Bộ luật Hình sự.