Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Linh thiêng tiếng khèn Mông

PV - 09:44, 23/07/2020

Dân tộc Mông ở Tuyên Quang tuy số dân không đông như các dân tộc Tày, Nùng, Dao, Cao Lan nhưng là một dân tộc có tính cộng đồng cao và có bản sắc văn hóa đậm nét. Đồng bào Mông rất yêu thích văn nghệ. Người con trai Mông ngoài việc giỏi làm nương còn phải biết thổi sáo, múa khèn. Người thổi khèn giỏi sẽ có uy tín trong bản.

Ảnh sưu tầm
Ảnh sưu tầm

Trong tiếng Mông, khèn được gọi là “chúa kềnh”. “Chúa kềnh” rất quan trọng và được xem là vật mang giá trị tâm linh, gắn liền với cuộc sống tinh thần của người Mông. Cây khèn rất quan trọng với người Mông, có những thứ không thể nói bằng lời được thì dùng tiếng khèn để thay cho lời nói. Cây khèn vừa là nhạc cụ, vừa là đạo cụ để múa, có cấu tạo phù hợp với dáng khum người và các thế quay, nhảy với những bước nhún, bước đảo, bước quay hoặc vừa ôm khèn, vừa lăn mình trên đất tạo nên vũ đạo rất đẹp.

Tiếng khèn người Mông ẩn chứa những thông điệp sâu xa, thầm kín của con người.
Tiếng khèn người Mông ẩn chứa những thông điệp sâu xa, thầm kín của con người.

Chiếc khèn do chính những người đàn ông Mông kỳ công chế tác. Để làm ra một chiếc khèn tốn không ít thời gian, từ khâu đục bầu, lựa ống khèn, rèn lưỡi gà bằng đồng với nhiều công đoạn hết sức phức tạp, đòi hỏi sự kỳ công của người thợ. Khèn gồm 6 ống trúc nằm ngang nối với 1 ống trúc dọc qua bầu gỗ nhỏ, mỗi ống trúc ngang đều có khoét lỗ và gắn 1 lá đồng để tạo âm thanh, riêng ống to và ngắn nhất gắn 2 lá đồng. Khi thổi, âm thanh trầm, bổng, bay cao vút phụ thuộc vào độ dài, ngắn của các ống trúc này.

Khèn dùng để thổi trong đời sống hàng ngày (trừ đám cưới) như: ngày hội xuân, chợ phiên, văn nghệ, gọi người yêu (người phụ nữ Mông phân biệt rất giỏi, biết được tiếng khèn nào của người mình yêu). Đặc biệt, cây khèn là vật không thể thiếu trong tang lễ, bởi người Mông quan niệm, tiếng khèn là công cụ để người sống và người chết có thể giao tiếp với nhau. Có tiếng khèn thì linh hồn người chết mới được đưa về tổ tiên. Khèn trong đám tang của người Mông có hơn 60 bài, tùy theo hoàn cảnh gia đình và sự ra đi của người chết, người thổi khèn sẽ tấu những bài phù hợp.

Nghệ thuật trình diễn khèn thể hiện đặc sắc, kết hợp giữa âm thanh và động tác của người múa với cây khèn. Người múa say sưa thể hiện các bài khèn, kèm theo là các động tác nhuần nhuyễn. Khèn thổi đi đôi với múa, đã thổi khèn là không để đôi chân đứng yên. Không chỉ múa khèn một người mà đến bốn người hoặc hơn, khi múa khèn với nhau chân đá rất đều và khỏe phù hợp với điệu khèn.

Múa khèn thể hiện bản sắc văn hóa riêng, độc đáo của cộng đồng người Mông, ghi dấu ấn sâu sắc trong các lễ nghi. Đồng thời, nhắc nhở con cháu nhớ về cội nguồn, mang ý nghĩa thiết thực về tính nhân văn, tính cộng đồng cao, là nét đẹp văn hoá góp phần thúc đẩy và làm giàu cho nền văn hóa của các dân tộc ở mỗi địa phương.

Tin cùng chuyên mục
Lễ tảo mộ Ramưwan của đồng bào Chăm ở Bình Thuận

Lễ tảo mộ Ramưwan của đồng bào Chăm ở Bình Thuận

Sáng 11/4 (nhằm ngày 29/8 Hồi lịch), đồng bào Chăm ở Bình Thuận đã tập trung về nghĩa trang người Chăm (hay còn gọi là động đỏ) ở xã Phan Rí Thành, huyện Bắc Bình (Bình Thuận) để thực hiện nghi thức tảo mộ ông bà, tổ tiên, mở đầu cho Tết Ramưwan cổ truyền của người Chăm theo đạo Hồi giáo (Bà Ni) sống ở Bình Thuận.
Tin nổi bật trang chủ
Bình Phước: Lễ hội Miếu Bà Rá được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia

Bình Phước: Lễ hội Miếu Bà Rá được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia

Sắc màu 54 - Lê Hoàng - 23 phút trước
Lễ hội Miếu Bà Rá của tỉnh Bình Phước vừa chính thức được công nhận là Di sản văn hoá phi vật thể Quốc gia.
Hiểm họa từ sòng bạc ở vùng biên

Hiểm họa từ sòng bạc ở vùng biên

Pháp luật - PV - 2 giờ trước
Gần đây, tình hình hoạt động của tội phạm đánh bạc ở Tây Ninh có xu hướng gia tăng và diễn biến phức tạp dưới nhiều hình thức như đá gà, lắc tài xỉu, bài cào… Đối tượng cầm đầu không chỉ là nam mà còn xuất hiện nhiều “chị đại” với thủ đoạn đánh bạc tinh vi. Phải lần mò suốt thời gian dài các trinh sát mới tóm được những con nghiện cờ bạc mà đa phần thuộc về "nửa kia của thế giới".
Tà Xùa mây trắng bay

Tà Xùa mây trắng bay

Du lịch - Ẩm thực - PV - 2 giờ trước
Thuộc huyện Bắc Yên (Sơn La), xã vùng cao Tà Xùa được khách du lịch ưu ái gọi là “Thiên đường mây”. Không chỉ là điểm sáng trên bản đồ du lịch tỉnh, Tà Xùa còn hấp dẫn với hai đặc sản nổi tiếng là chè Shan Tuyết cổ thụ và quả táo mèo.
Sáng 14/4: Thêm 3 ca mắc COVID-19 tại Khánh Hoà, hơn 60.000 người Việt Nam đã tiêm vắc xin

Sáng 14/4: Thêm 3 ca mắc COVID-19 tại Khánh Hoà, hơn 60.000 người Việt Nam đã tiêm vắc xin

Tin tức - PV - 3 giờ trước
Bản tin sáng 14/4 của Bộ Y tế cho biết có 3 ca mắc mới COVID-19 là người nhập cảnh tại Khánh Hoà, nâng tổng số ca mắc tại Việt Nam lên 2.717. Hiện, đã có trên 60.000 người Việt Nam tiêm vắc xin COVID-19, các tỉnh, thành phố chuẩn bị tiêm đợt 2.
Thái Lan ghi nhận gần 1000 ca nhiễm mới trong một ngày

Thái Lan ghi nhận gần 1000 ca nhiễm mới trong một ngày

Tin tức - PV - 3 giờ trước
Thái Lan thông báo ghi nhận 965 ca mắc mới trong ngày hôm qua, nâng tổng số ca mắc lên 34.575 ca, trong đó 97 ca tử vong. Đây là ngày thứ 3 liên tiếp Thái Lan ghi nhận số ca mắc mới gần mốc 1.000 ca.
Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Yếu tố “hạnh phúc của nhân dân” đã được nhấn mạnh trong dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII của Đảng. Chủ trương này làm sâu sắc hơn giá trị lớn lao của 6 chữ “Độc lập – Tự do – Hạnh phúc”. 6 chữ này là khát vọng cháy bỏng cả dân tộc luôn hướng đến và cũng là mục tiêu mà Đảng, Nhà nước Việt Nam không ngừng nỗ lực để đạt được, để mỗi người dân được thụ hưởng đầy đủ các quyền cơ bản của con người, quyền công dân.
Sóc Trăng: Họp mặt mừng Tết Chôl Chnăm Thmây 2021

Sóc Trăng: Họp mặt mừng Tết Chôl Chnăm Thmây 2021

Tin tức - N.Tâm - H.Diễm - 18:15, 13/04/2021
Chiều 13/4, Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Sóc Trăng tổ chức Họp mặt mừng Tết Chôl Chnăm Thmây 2021. Tham dự họp mặt có đồng chí Lâm Văn Mẫn, Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Sóc Trăng; đồng chí Hà Ngọc Chiến, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội; đại diện lãnh đạo, nguyên lãnh đạo một số Bộ, ngành, địa phương cùng các vị sư sãi, Ban quản trị các chùa phật giáo Nam tông Khmer, gia đình chính sách, Người có uy tín trong đồng bào dân tộc Khmer tỉnh Sóc Trăng. Về phía Uỷ ban Dân tộc có ông Tào Việt Thắng, Phó vụ Trưởng Vụ Địa phương III tham dự.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc dự Lễ phát động trồng cây tại Khu di tích lịch sử K9

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc dự Lễ phát động trồng cây tại Khu di tích lịch sử K9

Tin tức - PV - 18:11, 13/04/2021
Ngày 13/4, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đến dự và phát động trồng cây “Đời đời nhớ ơn Bác Hồ” tại Khu di tích lịch sử K9 - Đá Chông (Ba Vì, Hà Nội). Cùng dự có Thượng tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng.
Chiều 13/4, Việt Nam thêm 7 ca mắc mới COVID-19

Chiều 13/4, Việt Nam thêm 7 ca mắc mới COVID-19

Tin tức - PV - 18:10, 13/04/2021
Tính đến 18 giờ ngày 13/3, Việt Nam ghi nhận 7 ca mắc mới COVID-19 trong 12 giờ qua, đều là ca nhập cảnh.
Quỹ Khởi nghiệp Xanh Việt Nam trao Học bổng Dế Mèn tại Tiểu chủng Viện làng Sông

Quỹ Khởi nghiệp Xanh Việt Nam trao Học bổng Dế Mèn tại Tiểu chủng Viện làng Sông

Tin tức - Thu Nguyệt - 18:02, 13/04/2021
Vừa qua, tại Tiểu chủng viện Làng Sông (huyện Tuy Phước, Bình Định), Quỹ Khởi nghiệp Xanh Việt Nam trao Học bổng Dế Mèn cho 23 nữ sinh (mỗi suất học bổng trị giá 3 triệu đồng) nhằm hỗ trợ một phần học phí học tập cho các em là sinh viên các trường đại học, cao đẳng tại Quy Nhơn được các sơ tại Tiểu chủng viện nuôi dưỡng.

"Triệu ly sữa yêu thương, triệu nụ cười hạnh phúc" - Nơi đồng điệu của những trái tim muốn san sẻ yêu thương

Kinh tế - PV - 17:48, 13/04/2021
Sau hơn 10 ngày phát động, chiến dịch “Triệu ly sữa yêu thương, triệu nụ cười hạnh phúc” đã nhận sự hưởng ứng nhiệt tình của cộng đồng mạng vì ý nghĩa tích cực “kép” mà chương trình mang lại cho chính người tham gia lẫn các em nhỏ kém may mắn trên cả nước. Chiến dịch là một trong số các hoạt động ý nghĩa được Vinamilk và Quỹ sữa Vươn cao Việt Nam tổ chức, hướng đến kỷ niệm 45 năm thành lập của doanh nghiệp này.