Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Linh thiêng tiếng khèn Mông

PV - 09:44, 23/07/2020

Dân tộc Mông ở Tuyên Quang tuy số dân không đông như các dân tộc Tày, Nùng, Dao, Cao Lan nhưng là một dân tộc có tính cộng đồng cao và có bản sắc văn hóa đậm nét. Đồng bào Mông rất yêu thích văn nghệ. Người con trai Mông ngoài việc giỏi làm nương còn phải biết thổi sáo, múa khèn. Người thổi khèn giỏi sẽ có uy tín trong bản.

Ảnh sưu tầm
Ảnh sưu tầm

Trong tiếng Mông, khèn được gọi là “chúa kềnh”. “Chúa kềnh” rất quan trọng và được xem là vật mang giá trị tâm linh, gắn liền với cuộc sống tinh thần của người Mông. Cây khèn rất quan trọng với người Mông, có những thứ không thể nói bằng lời được thì dùng tiếng khèn để thay cho lời nói. Cây khèn vừa là nhạc cụ, vừa là đạo cụ để múa, có cấu tạo phù hợp với dáng khum người và các thế quay, nhảy với những bước nhún, bước đảo, bước quay hoặc vừa ôm khèn, vừa lăn mình trên đất tạo nên vũ đạo rất đẹp.

Tiếng khèn người Mông ẩn chứa những thông điệp sâu xa, thầm kín của con người.
Tiếng khèn người Mông ẩn chứa những thông điệp sâu xa, thầm kín của con người.

Chiếc khèn do chính những người đàn ông Mông kỳ công chế tác. Để làm ra một chiếc khèn tốn không ít thời gian, từ khâu đục bầu, lựa ống khèn, rèn lưỡi gà bằng đồng với nhiều công đoạn hết sức phức tạp, đòi hỏi sự kỳ công của người thợ. Khèn gồm 6 ống trúc nằm ngang nối với 1 ống trúc dọc qua bầu gỗ nhỏ, mỗi ống trúc ngang đều có khoét lỗ và gắn 1 lá đồng để tạo âm thanh, riêng ống to và ngắn nhất gắn 2 lá đồng. Khi thổi, âm thanh trầm, bổng, bay cao vút phụ thuộc vào độ dài, ngắn của các ống trúc này.

Khèn dùng để thổi trong đời sống hàng ngày (trừ đám cưới) như: ngày hội xuân, chợ phiên, văn nghệ, gọi người yêu (người phụ nữ Mông phân biệt rất giỏi, biết được tiếng khèn nào của người mình yêu). Đặc biệt, cây khèn là vật không thể thiếu trong tang lễ, bởi người Mông quan niệm, tiếng khèn là công cụ để người sống và người chết có thể giao tiếp với nhau. Có tiếng khèn thì linh hồn người chết mới được đưa về tổ tiên. Khèn trong đám tang của người Mông có hơn 60 bài, tùy theo hoàn cảnh gia đình và sự ra đi của người chết, người thổi khèn sẽ tấu những bài phù hợp.

Nghệ thuật trình diễn khèn thể hiện đặc sắc, kết hợp giữa âm thanh và động tác của người múa với cây khèn. Người múa say sưa thể hiện các bài khèn, kèm theo là các động tác nhuần nhuyễn. Khèn thổi đi đôi với múa, đã thổi khèn là không để đôi chân đứng yên. Không chỉ múa khèn một người mà đến bốn người hoặc hơn, khi múa khèn với nhau chân đá rất đều và khỏe phù hợp với điệu khèn.

Múa khèn thể hiện bản sắc văn hóa riêng, độc đáo của cộng đồng người Mông, ghi dấu ấn sâu sắc trong các lễ nghi. Đồng thời, nhắc nhở con cháu nhớ về cội nguồn, mang ý nghĩa thiết thực về tính nhân văn, tính cộng đồng cao, là nét đẹp văn hoá góp phần thúc đẩy và làm giàu cho nền văn hóa của các dân tộc ở mỗi địa phương.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
15 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh

15 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh

Vào hồi 16 giờ 12 phút, ngày 29/11/2022 giờ địa phương (tức 22 giờ 12 phút ngày 29/11/2022 giờ Việt Nam), tại phiên họp của Ủy ban Liên chính phủ Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể lần thứ 17 của UNESCO diễn ra tại Rabat, thủ đô của Vương quốc Ma-rốc, di sản Nghệ thuật làm gốm của người Chăm chính thức được UNESCO ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Đây là 1 trong 56 hồ sơ được xem xét trong kỳ họp này. Như vậy, Nghệ thuật làm gốm của người Chăm là di sản văn hóa phi vật thể thứ 15 của Việt Nam được ghi danh vào các Danh sách của UNESCO.
Tin nổi bật trang chủ
Chủ tịch nước gặp mặt các tổ chức người Hàn Quốc tại Việt Nam

Chủ tịch nước gặp mặt các tổ chức người Hàn Quốc tại Việt Nam

Thời sự - PV - 23:57, 01/12/2022
Trước chuyến thăm cấp Nhà nước tới Đại Hàn Dân Quốc theo lời mời của Tổng thống Yoon Suk Yeol, chiều 1/12, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã gặp mặt đại diện các tổ chức người Hàn Quốc đang sinh sống và làm việc tại Việt Nam.
Kỷ niệm 30 năm thiết lập Quan hệ ngoại giao Việt Nam-Hàn Quốc

Kỷ niệm 30 năm thiết lập Quan hệ ngoại giao Việt Nam-Hàn Quốc

Tin tức - PV - 23:28, 01/12/2022
Tối 1/12, tại Hà Nội, Đại sứ quán Hàn Quốc tại Việt Nam tổ chức Lễ kỷ niệm 77 năm Quốc khánh Hàn Quốc (15/8/1945-15/8/2022) và 30 năm thiết lập Quan hệ ngoại giao Việt Nam-Hàn Quốc (22/12/1992-22/12/2022).

"Chính phủ Việt Nam đã điều hành hiệu quả với chiến lược, tầm nhìn và sự can đảm"

Thời sự - PV - 23:05, 01/12/2022
Chiều 1/12, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tiếp ông Andy Campion, Giám đốc điều hành Tập đoàn Nike đang có chuyến thăm Việt Nam.
Ủy ban Kiểm tra Trung ương kết luận về vi phạm của tổ chức đảng và đảng viên tại Đồng Nai và một số tỉnh

Ủy ban Kiểm tra Trung ương kết luận về vi phạm của tổ chức đảng và đảng viên tại Đồng Nai và một số tỉnh

Tin tức - PV - 20:00, 01/12/2022
Trong các ngày 29 và 30/11, tại Hà Nội, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã họp Kỳ thứ 23. Đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương chủ trì Kỳ họp.
Gia Lai: Hợp tác xã nông nghiệp giúp các nông hộ nâng cao mức sống

Gia Lai: Hợp tác xã nông nghiệp giúp các nông hộ nâng cao mức sống

Kinh tế - Thùy Dung - 19:38, 01/12/2022
Thời gian qua, các hợp tác xã (HTX) nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Gia Lai, đã những đóng góp quan trọng trong việc tạo động lực thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất, xây dựng thương hiệu, tạo ra chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm theo hướng bền vững và giúp các nông hộ thành viên nâng cao mức sống.
Những điều cần biết trong chế độ dinh dưỡng của người bệnh máu nhiễm mỡ

Những điều cần biết trong chế độ dinh dưỡng của người bệnh máu nhiễm mỡ

Mỡ máu cao là hiện tượng cholesterol, triglyceride tăng cao khi cơ thể dư thừa chất béo không kịp đào thải hoặc chuyển hóa. Lượng mỡ tích tụ lâu ngày gây ra các biến chứng nguy hiểm ở gan, tim, thận… đồng thời hình thành các mảng xơ vữa động mạch, tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim. Bởi vậy, chế độ dinh dưỡng là một trong những vấn đề cần quan tâm hàng đầu của những người có mỡ máu cao. Sau đây là chế độ dinh dưỡng hợp lý nhất dành cho người bị bệnh máu nhiễm mỡ mời các bạn tham khảo.
15 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh

15 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh

Sắc màu 54 - B. Ngân - 18:27, 01/12/2022
Vào hồi 16 giờ 12 phút, ngày 29/11/2022 giờ địa phương (tức 22 giờ 12 phút ngày 29/11/2022 giờ Việt Nam), tại phiên họp của Ủy ban Liên chính phủ Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể lần thứ 17 của UNESCO diễn ra tại Rabat, thủ đô của Vương quốc Ma-rốc, di sản Nghệ thuật làm gốm của người Chăm chính thức được UNESCO ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Đây là 1 trong 56 hồ sơ được xem xét trong kỳ họp này. Như vậy, Nghệ thuật làm gốm của người Chăm là di sản văn hóa phi vật thể thứ 15 của Việt Nam được ghi danh vào các Danh sách của UNESCO.
Những điều cần biết trong chế độ dinh dưỡng của người bệnh máu nhiễm mỡ

Những điều cần biết trong chế độ dinh dưỡng của người bệnh máu nhiễm mỡ

Media - Hoàng Quý - 18:25, 01/12/2022
Mỡ máu cao là hiện tượng cholesterol, triglyceride tăng cao khi cơ thể dư thừa chất béo không kịp đào thải hoặc chuyển hóa. Lượng mỡ tích tụ lâu ngày gây ra các biến chứng nguy hiểm ở gan, tim, thận… đồng thời hình thành các mảng xơ vữa động mạch, tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim. Bởi vậy, chế độ dinh dưỡng là một trong những vấn đề cần quan tâm hàng đầu của những người có mỡ máu cao. Sau đây là chế độ dinh dưỡng hợp lý nhất dành cho người bị bệnh máu nhiễm mỡ mời các bạn tham khảo.
Trao học bổng “Nâng bước thủ khoa năm 2022”

Trao học bổng “Nâng bước thủ khoa năm 2022”

Gương sáng giữa cộng đồng - Văn Hoa - 18:23, 01/12/2022
Ngày 1/12, Báo Tiền Phong và Quỹ Hỗ trợ Tài năng trẻ Việt Nam tổ chức Chương trình vinh danh và trao học bổng “Nâng bước thủ khoa 2022” tại hai đầu cầu Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.
165 giải thưởng được trao trong cuộc thi Giới thiệu sách trực tuyến năm 2022

165 giải thưởng được trao trong cuộc thi Giới thiệu sách trực tuyến năm 2022

Xã hội - Hồng Phúc - 18:18, 01/12/2022
Ngày 1/12, tại Nhà hát Lớn Hà Nội, Vụ Thư viện (Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch) tổ chức lễ tổng kết và trao giải cuộc thi Giới thiệu sách trực tuyến năm 2022 với chủ đề Sách và khát vọng cống hiến.
Lịch thi đấu World Cup 2022 ngày 2/12/2022

Lịch thi đấu World Cup 2022 ngày 2/12/2022

Thể thao - Giải trí - B. Ngân - 18:15, 01/12/2022
Ngày 2/12/2022, vòng bảng World Cup 2022 diễn ra 4 trận đấu ở các bảng E và H. Sau đây là lịch thi đấu chi tiết vòng bảng World Cup 2022 ngày 2/12/2022 mời bạn đọc theo dõi.