Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Thức dậy tiếng khèn Mông

PV - 10:12, 04/06/2019

Đồng bào dân tộc Mông ở Bắc Kạn hiện vẫn giữ nhiều giá trị đặc sắc văn hóa khá nguyên sơ, đặc biệt là nghệ thuật múa khèn và chế tác khèn Mông. Năm 2015, nghệ thuật múa khèn của người Mông tỉnh Bắc Kạn đã vinh dự được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Nghệ nhân khèn Mông ở Bản Nghè, xã Cổ Linh, huyện Bác Nặm(Bắc Kạn) miệt mài truyền dạy những điệu khèn truyền thống cho con cháu. Ảnh TL Nghệ nhân khèn Mông ở Bản Nghè, xã Cổ Linh, huyện Bác Nặm(Bắc Kạn) miệt mài truyền dạy những điệu khèn truyền thống cho con cháu. Ảnh TL

Nếu như trước đây, khèn Mông được sử dụng khá phổ biến trong những dịp lễ hội, đám táng thì hiện nay chỉ còn lẻ tẻ một vài thôn, bản còn thực hành múa khèn. Múa khèn chỉ xuất hiện trong các chương trình biểu diễn văn hóa, văn nghệ. Việc duy trì thực hành múa khèn cũng như chế tác khèn tại các địa bàn cư trú của đồng bào Mông ở Bắc Kạn đang có dấu hiệu phai lạt do nhiều yếu tố tác động như kinh tế thị trường, hội nhập văn hóa…

khèn Mông Câu lạc bộ khèn Mông tại Pác Nặm biểu diễn trong Lễ hội Mù Là Xuân Kỷ Hợi 2019.

Anh Phạm Văn Hanh, chủ hộ kinh doanh du lịch tại thôn Đồng Luông, xã Quảng Chu, huyện Chợ Mới cho biết, khi xây dựng và kinh doanh vườn hoa thung lũng suối hoa, chúng tôi có lợi thế là ở ngay trên khu vực cư trú của đồng bào Mông nên rất muốn phát triển du lịch gắn với văn hóa bản địa. Tuy nhiên hiện nay, văn hóa của đồng bào Mông ở xã Quảng Chu đã không còn đặc sắc như trước, nhất là những di sản văn hóa du khách mong muốn được thưởng thức như dân ca, dân vũ, nhạc cụ dân tộc, khèn Mông… đã không còn phổ biến. Nếu xây dựng được những nhóm, những câu lạc bộ (CLB) phục vụ du khách, chắc chắn sẽ thu hút được lượng khách đáng kể. Tuy nhiên việc này rất khó thực hiện, vì đồng bào Mông ở Đồng Luông hiện không còn chơi nhạc cụ này. Chúng tôi cũng có thể dựng mô hình khèn Mông ở tại vườn hoa để du khách có thể cảm nhận và ghi hình lưu niệm khi đến vườn.

Anh Lý Hồng Quân huyện Pác Nặm, người được mệnh danh “thánh Khèn” đã có nhiều năm lặn lội khắp các lễ hội để đem nghệ thuật múa khèn Mông đến với công chúng. Anh cho biết, không có cách nào khác tốt hơn ngoài việc cố gắng hết mình để được tham gia biểu diễn trên mọi sân khấu, mọi nơi để mọi người thấy tầm quan trọng và sự độc đáo của văn hóa tộc người mình. Từ đó tập hợp truyền dạy, để nghệ thuật múa khèn trở lại với đời sống văn hóa tại địa phương.

Theo anh Quân, việc làm cho nghệ thuật múa khèn trở lại trong đời sống văn hóa của đồng bào Mông tại địa phương gặp rất nhiều khó khăn. Thực tế tại huyện Pác Nặm quê anh hay Ba Bể cũng đã xây dựng được những CLB khèn Mông. Tuy nhiên, người đam mê thì ít mà lớp trẻ còn mải lo kiếm tiền, nên việc tập trung số lượng người để truyền dạy không hề đơn giản.

“Người trẻ bây giờ phần lớn đi làm công nhân cho các công ty, chỉ còn các ông, các bà trông nhà cửa, ruộng vườn mà thôi. Như CLB khèn Mông thôn Bản Nghè, Cô Linh hiện nay các thành viên đi làm công nhân hết cả rồi, đi làm ít nhất cũng có thu nhập 5 triệu đồng/tháng nên khó giữ chân họ lắm”, anh Quân thở dài.

Mỗi năm, Lễ hội Mù Là (huyện Pác Nặm) thu hút hàng ngàn người dân và du khách tham gia, trải nghiệm văn hóa dân tộc Mông. Ảnh TL Mỗi năm, Lễ hội Mù Là (huyện Pác Nặm) thu hút hàng ngàn người dân
và du khách tham gia, trải nghiệm văn hóa dân tộc Mông. Ảnh TL

Trao đổi với chúng tôi, ông Hà Văn Trường, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Kạn cho biết, để đánh giá thực trạng việc duy trì thực hành di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc Mông nói chung, múa khèn nói riêng từ năm 2011, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã triển khai Kế hoạch kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc Mông trên địa bàn toàn tỉnh Bắc Kạn. Trong đó, tiến hành thống kê các địa điểm có di sản văn hóa phi vật thể về múa khèn, tri thức chế tác khèn Mông. Đồng thời, xác định mức độ thực hành di sản múa khèn tại các địa phương, báo cáo đánh giá về kết quả kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể múa khèn của dân tộc Mông. Đây là cơ sở quan trọng để Sở xây dựng kế hoạch, chương trình bảo tồn, phát huy giá trị di sản.

Xác định được tầm quan trọng của văn hóa khèn Mông, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Kạn đã và đang tiếp tục triển khai thực hiện các chương trình, kế hoạch nhằm gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị của di sản văn hóa độc đáo này.

Bên cạnh đó, Sở cũng phối hợp với các địa phương mở lớp truyền dạy múa khèn cho học viên là con em dân tộc Mông; tổ chức các chương trình sự kiện văn hóa tại địa phương, tham gia các chương trình, hội diễn cấp khu vực, toàn quốc nhằm tăng cường giới thiệu về di sản khèn Mông; chỉ đạo các địa phương thường xuyên quan tâm, động viên, khuyến khích nghệ nhân tích cực truyền dạy múa khèn và tri thức chế tác khèn Mông cho các thế thế trẻ.

Đồng thời, tăng cường công tác tuyên truyền về giá trị văn hóa truyền thống của di sản khèn Mông nhằm nâng cao nhận thức của đồng bào về giá trị văn hóa của dân tộc, nâng cao lòng từ hào dân tộc, từ đó tích cực gìn giữ di sản văn hóa của dân tộc mình.

HOÀNG CHIẾN THẮNG

Tin cùng chuyên mục
Bức tranh Panorama - tái hiện toàn cảnh Chiến dịch Điện Biên Phủ

Bức tranh Panorama - tái hiện toàn cảnh Chiến dịch Điện Biên Phủ

Sau hơn 18 tháng nỗ lực thi công, đến nay bức tranh Panorama tái hiện toàn cảnh Chiến dịch Điện Biên Phủ đã cơ bản hoàn thiện, sẵn sàng phục vụ du khách vào dịp Kỷ niệm 67 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954-7/5/2021). Bức tranh không chỉ mang giá trị về lịch sử, là thông điệp về khát vọng hòa bình mà còn là nguồn tư liệu quý, góp phần bảo tồn, giáo dục truyền thống cách mạng cho các thế hệ mai sau.
Tin nổi bật trang chủ
“Vị thế và cơ hội của Báo Dân tộc và Phát triển là rất lớn”

“Vị thế và cơ hội của Báo Dân tộc và Phát triển là rất lớn”

Đó là khẳng định của Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc (UBDT) Hầu A Lềnh tại buổi làm việc với Báo Dân tộc và Phát triển chiều ngày 6/5/2021. Cùng dự buổi làm việc có Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Hoàng Thị Hạnh; đại diện lãnh đạo một số Vụ, đơn vị trực thuộc UBDT.
Tối 6/5: Thêm 60 ca mắc COVID-19, có 56 ca ghi nhận trong nước

Tối 6/5: Thêm 60 ca mắc COVID-19, có 56 ca ghi nhận trong nước

Tin tức - PV - 2 giờ trước
Bản tin tối ngày 6/5 của Bộ Y tế cho biết có thêm 60 ca mắc COVID-19, trong đó 56 ca ghi nhận trong nước và 4 ca nhập cảnh được cách ly ngay. Việt Nam hiện có 3.090 bệnh nhân. Đến chiều nay thế giới đã ghi nhận hơn 155,9 triệu bệnh nhân.
Xử lý cán bộ sai phạm ở Mường Tè (Lai Châu): Sai lầm trong công tác cán bộ hay “nâng đỡ không trong sáng”? (Bài 2)

Xử lý cán bộ sai phạm ở Mường Tè (Lai Châu): Sai lầm trong công tác cán bộ hay “nâng đỡ không trong sáng”? (Bài 2)

Bạn đọc - Sỹ Hào - 3 giờ trước
Báo Dân tộc và Phát triển ra ngày 23/4/2021 đăng tải bài viết: “Xử lý cán bộ sai phạm ở Mường Tè (Lai Châu) – Tiền hậu bất nhất”. Bài viết phản ánh, các cơ quan chức năng của Mường Tè dù đã có kết luận về những sai phạm của bà Lý Thị Yên, Hiệu trưởng Trường Mầm non Vàng San nhưng lại xử lý rất nửa vời. Trong khi đó, những sai phạm của bà Yên, nhất là sai phạm trong công tác quản lý tài chính, đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc tổ chức thực hiện chế độ, chính sách của Nhà nước.
Khẩn trương hoàn thành các phần việc trọng tâm chuẩn bị cho ngày bầu cử

Khẩn trương hoàn thành các phần việc trọng tâm chuẩn bị cho ngày bầu cử

Thời sự - Thành An - 3 giờ trước
Các phần việc chuẩn bị cho ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026 đang được các địa phương thực hiện nghiêm túc, quyết liệt. Trong đó, trọng tâm vẫn là tập huấn nghiệp vụ bầu cử; rà soát, tháo gỡ sớm những vướng mắc, khó khăn ở cơ sở; đẩy mạnh công tác tuyên truyền; nắm chắc tình hình, đảm bảo an ninh trật tự…
Chống dịch từ biên cương

Chống dịch từ biên cương

Xã hội - Thanh Hải - 3 giờ trước
Vượt qua bao khó khăn, thiếu thốn, hàng chục ngàn cán bộ, chiến sĩ ngày đêm chắc tay súng, vững đôi chân nơi miền biên giới. Chống dịch từ biên cương đã là một mệnh lệnh, một yêu cầu, một phương pháp rất hiệu quả trong suốt những tháng ngày có dịch.
Trao học bổng cho học sinh, sinh viên đồng bào dân tộc thiểu số và con em Bộ đội Biên phòng

Trao học bổng cho học sinh, sinh viên đồng bào dân tộc thiểu số và con em Bộ đội Biên phòng

Tin tức - PV - 4 giờ trước
Ngày 6/5, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Quỹ học bổng Vừ A Dính và Câu lạc bộ “Vì Hoàng Sa - Trường Sa thân yêu” tổ chức buổi lễ trao học bổng năm học 2020 - 2021 cho học sinh, sinh viên đồng bào dân tộc thiểu số và con em Bộ đội Biên phòng đang học tập trên địa bàn.
Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Yếu tố “hạnh phúc của nhân dân” đã được nhấn mạnh trong dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII của Đảng. Chủ trương này làm sâu sắc hơn giá trị lớn lao của 6 chữ “Độc lập – Tự do – Hạnh phúc”. 6 chữ này là khát vọng cháy bỏng cả dân tộc luôn hướng đến và cũng là mục tiêu mà Đảng, Nhà nước Việt Nam không ngừng nỗ lực để đạt được, để mỗi người dân được thụ hưởng đầy đủ các quyền cơ bản của con người, quyền công dân.
Khi bản sắc văn hóa “đẻ” ra tiền

Khi bản sắc văn hóa “đẻ” ra tiền

Sắc màu 54 - Văn Hoa - 4 giờ trước
Những năm gần đây, lượng khách du lịch đến với bản Sà Rèn, xã Nghĩa Lợi, thị xã Nghĩa Lộ (Yên Bái) ngày càng tăng, đem đến nguồn thu nhập lớn cho người dân địa phương. Để đạt được kết quả đó, chính quyền địa phương và người dân đề cao việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, một trong những yếu tố then chốt để thu hút khách du lịch...
Trên những nẻo đường đến với đồng bào

Trên những nẻo đường đến với đồng bào

Dân tộc - Miền núi - Thu Thảo – Việt Dũng - 4 giờ trước
Trên hành trình đưa chính sách của Đảng, Nhà nước đến với đồng bào, những cán bộ làm công tác dân tộc xứ Thanh đã in dấu chân mình trên khắp các nẻo đường, góp phần làm thay đổi diện mạo vùng đồng bào DTTS và miền núi của tỉnh. Giờ đây, trường học khang trang, đường giao thông thông suốt đến tất cả các huyện, thậm chí đến tận các xã vùng cao, điện thắp sáng bản làng, phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt, sản xuất, học tập, vui chơi của Nhân dân và các em học sinh. Những mâm cơm của đồng bào đã đầy đặn hơn, chất lượng hơn nhờ kinh tế ngày một phát triển…
Bắc Giang: Quản lý, giám sát nghiêm ngặt mã vùng của vải thiều

Bắc Giang: Quản lý, giám sát nghiêm ngặt mã vùng của vải thiều

Kinh tế - Nghĩa Hiệp - 4 giờ trước
Những năm gần đây, vải thiều là một trong những sản phẩm nông sản chủ lực xuất khẩu ra thị trường quốc tế của tỉnh Bắc Giang. Để duy trì chất lượng, thương hiệu đáp ứng yêu cầu xuất khẩu, kể cả những thị trường khó tính, tỉnh Bắc Giang đã giám sát nghiêm ngặt các mã vùng trồng, đảm bảo cây vải được chăm sóc, thu hoạch theo đúng yêu cầu kỹ thuật.
Có một bản người Dao mộc mạc, yên bình

Có một bản người Dao mộc mạc, yên bình

Sắc màu 54 - PV - 4 giờ trước
Từ thị xã Sa Pa (Lào Cai) đi theo hướng Đông Bắc 12 km sẽ đến xã Tả Phìn. Đây là nơi sinh sống của đồng bào các dân tộc Mông, Dao, Tày, Giáy và dân tộc Kinh. Xã có 6 thôn, bản, trong đó bản Tả Phìn với khoảng 245 hộ đồng bào Dao đang lưu giữ nhiều nét văn hoá truyền thống đặc sắc.
Một số chính sách mới của Chính phủ có hiệu lực từ tháng 5/2021

Một số chính sách mới của Chính phủ có hiệu lực từ tháng 5/2021

Tin tức - T.Hợp - 4 giờ trước
Quy định mới về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự; quản lý trong cơ sở giáo dục; tăng mức hỗ trợ học nghề với người lao động tham gia bảo hiểm thất nghiệp; giảm 50% mức thu phí trong chăn nuôi;... là những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 5/2021.