Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Bước tiến mới của lĩnh vực công tác dân tộc: Lấp đầy “khoảng trống” chính sách (Bài 2)

Sỹ Hào - 11:36, 06/12/2023

Một trong những yêu cầu khi xây dựng Đề án Tổng thể đầu tư phát triển kinh tế - xã hội (KT – XH) vùng đồng bào DTTS và miền núi là phải giải quyết triệt để những tồn tại, hạn chế trong thực chính sách dân tộc của giai đoạn trước, nhất là xóa “khoảng trống” chính sách do tư duy nhiệm kỳ. Đây cũng là tinh thần chỉ đạo của Bộ Chính trị tại Kết luận số 65-KL/TW về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 24-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá IX về công tác dân tộc trong tình hình mới.

Tính đến tháng 10/2018, có 118 chính sách đang còn hiệu lực triển khai ở vùng đồng bào DTTS và miền núi. (Trong ảnh: Hỗ trợ máy móc phục vụ sản xuất cho đồng bào xã Nậm Ban, huyện Nậm Nhùn, tỉnh Lai Châu)
Tính đến tháng 10/2018, có 118 chính sách đang còn hiệu lực triển khai ở vùng đồng bào DTTS và miền núi. (Trong ảnh: Hỗ trợ máy móc phục vụ sản xuất cho đồng bào xã Nậm Ban, huyện Nậm Nhùn, tỉnh Lai Châu)

Nhận diện những “khoảng trống”

Trước khi Quốc hội khóa XIV ban hành Nghị quyết số 74/2018/QH14 ngày 20/11/2018 giao Chính phủ xây dựng Đề án Tổng thể đầu tư phát triển KT - XH vùng đồng bào DTTS và miền núi, Hội đồng Dân tộc (HĐDT) của Quốc hội đã được giao nhiệm vụ thẩm tra báo cáo của Chính phủ về việc thực hiện chính sách dân tộc trong 03 năm (2016-2018). Kết quả thẩm tra đã chỉ ra những “khoảng trống” trong thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS và miền núi.

Theo đánh giá của HĐDT của Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các Bộ, ngành và địa phương đã có nhiều nỗ lực để triển khai các nghị quyết của Đảng, các nghị quyết của Quốc hội trong việc xây dựng, ban hành, tổ chức thực hiện các chính sách và đã đạt được những kết quả trong hỗ trợ phát triển KT-XH đối với vùng đồng bào DTTS và miền núi. Tuy nhiên, theo cơ quan thẩm tra, hạn chế của chính sách là manh mún, vừa thừa, vừa thiếu, chồng chéo về nội dung, trùng lặp về địa bàn và đối tượng thụ hưởng; mục tiêu chính sách đề ra lớn,c nhưng thời gian và nguồn lực bố trí hạn chế, thường phải kéo dài thêm.

Trong Báo cáo số 526/BC-CP ngày 4/10/2018 của Chính phủ cho biết, tính đến tháng 10/2018, có 118 chính sách đang còn hiệu lực triển khai ở vùng đồng bào DTTS và miền núi; trong đó có 54 chính sách trực tiếp, 64 chính sách chung có ưu tiên cho đồng bào DTTS, vùng đồng bào DTTS. Tuy nhiên, theo thẩm tra của HĐDT của Quốc hội, có nhiều chính sách không liên quan trực tiếp đến đồng bào DTTS.

Chính sách đầu tư, hỗ trợ góp phần bảo tồn văn hóa truyền thống của đồng bào DTTS. (“Lễ ăn trâu mừng lúa mới” của đồng bào dân tộc Cơ Tu tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam).
Chính sách đầu tư, hỗ trợ góp phần bảo tồn văn hóa truyền thống của đồng bào DTTS. (“Lễ ăn trâu mừng lúa mới” của đồng bào dân tộc Cơ Tu tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam).

Cụ thể, theo cơ quan thẩm tra, trong số 54 chính sách dân tộc trực tiếp đang có hiệu lực (tính đến tháng 10/2018), chỉ có 16 chính sách qui định cho vùng đồng bào DTTS, miền núi, vùng đặc biệt khó khăn; 18 chính sách qui định cho người DTTS, người công tác tại vùng đồng bào DTTS, đặc biệt khó khăn; có 9 chính sách qui định trực tiếp cho người DTTS, còn 11 chính sách chung cho mọi đối tượng trong cả nước. Còn 64 chính sách chung là áp dụng cho toàn quốc, hoặc phạm vi vùng, rất nhiều chính sách không liên quan trực tiếp đến đồng bào DTTS.

Đặc biệt, HĐDT của Quốc hội đánh giá, việc ban hành các chính sách trong giai đoạn 2016 – 2018 còn mang tính ngắn hạn, tư duy nhiệm kỳ, thiếu tính chiến lược, vì vậy, có chính sách vừa ban hành đã hết thời hạn thực hiện. Đơn cử như Quyết định số 33/2015 về chính sách hỗ trợ nhà ở đối với hộ nghèo theo chuẩn nghèo giai đoạn 2011 – 2015, hết năm 2015 là không còn hiệu lực, nhưng đến ngày 10/8/2015 mới ban hành. Điều này đã tạo ra “khoảng trống” chính sách, đã được Chính phủ thẳng thắn nhìn nhận trong Báo cáo số 526/BC-CP ngày 4/10/2018 về đánh giá 03 năm thực hiện các chính sách hỗ trợ phát triển KT – XH vùng đồng bào DTTS và miền núi.

Thay đổi tư duy làm chính sách

Những tồn tại trong 03 năm (2016 – 2018) thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển KT – XH vùng đồng bào DTTS và miền núi cũng là hạn chế từ trước tới nay trong lĩnh vực công tác dân tộc, thực hiện chính sách dân tộc. Điều này đã được Trung ương chỉ rõ trong quá trình tổng kết Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 12/3/2003 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá IX về công tác dân tộc.

Hỗ trợ đồng bào DTTS tiếp cạn các dịch vụ xã hội cơ bản
Hỗ trợ đồng bào DTTS tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản

Theo đánh giá của Ban Chỉ đạo Trung ương về tổng kết Nghị quyết số 24-NQ/TW, thời gian qua, chính sách, pháp luật được ban hành chủ yếu là hỗ trợ, chưa ưu tiên tập trung đầu tư phát triển KT - XH vùng đồng bào DTTS và miền núi. Chính sách tuy nhiều nhưng chưa chú trọng đúng mức phát huy tiềm năng, lợi thế, văn hoá của từng vùng, từng dân tộc; chưa thúc đẩy việc kết nối giữa vùng đồng bào DTTS và miền núi với vùng phát triển; một số chính sách chưa tạo động lực cho đồng bào DTTS vươn lên, tự lập trong cuộc sống…

Những hạn chế này dẫn tới kết quả thực hiện một số nhiệm vụ chủ yếu, cấp bách đối với vùng đồng bào DTTS và miền núi, nhất là ở khu vực Tây Bắc, Tây Nguyên, Tây Nam Bộ và Tây duyên hải miền Trung chuyển biến chậm. Do đó, việc thay đổi tư duy làm chính sách là yêu cầu cấp thiết để tạo động lực đột phá cho sự phát triển vùng đồng bào DTTS và miền núi trong thời gian tới.

Ngày 30/10/2019, Bộ Chính khóa XII đã ban hành Kết luận số 65-KL/TW tiếp tục thực hiện tổng kết Nghị quyết số 24-NQ/TW về công tác dân tộc trong tình hình mới. Kết luận số 65-KL/TW đặt ra những nhiệm vụ, giải pháp đột phá để đầu tư, hỗ trợ phát triển KT – XH vùng đồng bào DTTS và miền núi, trong đó yêu cầu phải thay đổi tư duy làm chính sách.

“Các chính sách phát triển KT - XH, quốc phòng, an ninh vùng dân tộc miền núi phải toàn diện, hướng đến mục tiêu phát triển bền vững và phát huy lợi thế, tiềm năng của vùng và tinh thần tự lực của đồng bào DTTS”, Kết luận số 65-KL/TW chỉ rõ.

Đây là yêu cầu tất yếu, khách quan và cấp thiết. Bởi sau nhiều năm Nhà nước đầu tư, hỗ trợ, vùng đồng bào DTTS và miền núi vẫn là vùng “lõi nghèo” của cả nước; nhiều vấn đề cấp bách của đồng bào DTTS chưa được giải quyết triệt để. Bên cạnh những nguyên nhân khách quan, thì những hạn chế trong xây dựng, ban hành, thực thi chính sách là nguyên nhân chủ quan cần được khắc phục bằng tư duy mới. Trong đó, phải chuyển từ hỗ trợ sang tập trung đầu tư toàn diện; hướng đến sự phát triển bền vững của vùng bằng nguồn lực nội sinh, nguồn lực Nhà nước là hỗ trợ, thúc đẩy.

Các chính sách phát triển KT - XH, quốc phòng, an ninh vùng dân tộc miền núi phải toàn diện, hướng đến mục tiêu phát triển bền vững và phát huy lợi thế, tiềm năng của vùng và tinh thần tự lực của đồng bào DTTS. (Ảnh minh họa)
Các chính sách phát triển KT - XH, quốc phòng, an ninh vùng dân tộc miền núi phải toàn diện, hướng đến mục tiêu phát triển bền vững và phát huy lợi thế, tiềm năng của vùng và tinh thần tự lực của đồng bào DTTS. (Ảnh minh họa)

Kết luận số 65-KL/TW một lần nữa khẳng định chủ trương nhất quán của Đảng ta về công tác dân tộc là vấn đề chiến lược cơ bản, lâu dài, cấp bách; là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, của hệ thống chính trị. Chủ trương của Đảng tại Kết luận số 65-KL/TW đã được thể chế hóa trong Đề án Tổng thể phát triển KT – XH vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 – 2030, được Quốc hội khóa XIV thông qua tại Nghị quyết số 88/2019/QH14 ngày 18/11/2019. Đề án không chỉ khắc phục tư duy nhiệm kỳ trong xây dựng chính sách mà đã có bước tiến mạnh mẽ trong định hướng đầu tư, hỗ trợ phát triển KT – XH vùng đồng bào DTTS và miền núi.

Trong Kết luận số 65-KL/TW ngày 30/10/2019, Bộ Chính trị yêu cầu các cấp uỷ, tổ chức đảng từ Trung ương đến các địa phương, cơ sở vùng đồng bào DTTS và miền núi có trách nhiệm phổ biến, quán triệt và triển khai thực hiện tốt Nghị quyết số 24-NQ/TW và Kết luận này. Đồng thời giao Đảng đoàn Quốc hội, Ban Cán sự đảng Chính phủ lãnh đạo xây dựng “Đề án Tổng thể phát triển KT - XH vùng đồng bào DTTS và miền núi” và “Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển bền vững KT - XH vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 – 2030”.

Báo Dân tộc và Phát triển sẽ phản ánh nội dung này trong bài viết tiếp theo.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Thanh Hóa: Biểu dương, tôn vinh 150 điển hình tiên tiến trong vùng đồng bào DTTS và miền núi

Thanh Hóa: Biểu dương, tôn vinh 150 điển hình tiên tiến trong vùng đồng bào DTTS và miền núi

Ngày 27/12, UBND tỉnh Thanh Hóa tổ chức Hội nghị biểu dương, tôn vinh các điển hình tiên tiến trong vùng đồng bào DTTS và miền núi của tỉnh năm 2023. Dự hội nghị có: Vụ trưởng Vụ Chính sách Dân tộc (Ủy ban Dân tộc) Lưu Xuân Thủy; Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa Trịnh Tuấn Sinh; Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng Ban Dân vận Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Thanh Hóa Phạm Thị Thanh Thủy; Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Đầu Thanh Tùng; lãnh đạo Ban Dân tộc tỉnh, một số sở, ngành, đơn vị của tỉnh, UBND 11 huyện miền núi và 6 huyện, thị xã giáp ranh có xã, thôn, bản miền núi cùng 150 đại biểu điển hình tiên tiến đại diện cho trên 701.000 người DTTS toàn tỉnh.
Tin nổi bật trang chủ
Tạo sự linh hoạt, chủ động từ cơ chế, chính sách đặc thù

Tạo sự linh hoạt, chủ động từ cơ chế, chính sách đặc thù

Vừa qua (ngày 18/1/2024), Quốc hội thông qua Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia gồm: Xây dựng nông thôn mới; Giảm nghèo bền vững; Phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai giai đoạn 2021-2025. Nghị quyết được ban hành với 8 cơ chế, chính sách đặc thù được đánh giá sẽ tháo gỡ nhiều vướng mắc về cơ chế, tăng cường phân cấp, phân quyền tạo sự linh hoạt, sáng tạo trong tổ chức thực hiện, nâng cao hiệu quả các Chương trình.
Tin trong ngày - 27/2/2024

Tin trong ngày - 27/2/2024

Media - BDT - 20:00, 27/02/2024
Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 27/2, có những thông tin đáng chú ý sau: Tôn vinh Thầy thuốc Việt Nam và trao giải cuộc thi viết. "Sự hy sinh thầm lặng". Phục dựng hội đu tiên truyền thống Phú Gia. Giữ gìn làng nghề làm nón lá truyền thống Xuân Lộc. Cùng các tin tức thời sự khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi
Du khách ấn tượng với Lễ hội Lồng tồng của đồng bào Tày, Nùng tỉnh Thái Nguyên tại

Du khách ấn tượng với Lễ hội Lồng tồng của đồng bào Tày, Nùng tỉnh Thái Nguyên tại "Ngôi nhà chung"

Sắc màu 54 - Thúy Hồng - 19:08, 27/02/2024
Vừa qua, tại "Ngôi nhà chung" - Làng Văn hóa - Du lịch các Dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội) đã tái hiện Lễ hội Lồng tồng của đồng bào các dân tộc Tày, Nùng tỉnh Thái Nguyên.
Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào DTTS gắn với phát triển du lịch cộng đồng ở Quỳ Châu

Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào DTTS gắn với phát triển du lịch cộng đồng ở Quỳ Châu

Sắc màu 54 - Nguyễn Thanh - 19:04, 27/02/2024
Quỳ Châu là huyện miền núi vùng cao của tỉnh Nghệ An, với 80% là đồng bào DTTS, trong đó chủ yếu là dân tộc Thái. Người Thái ở Quỳ Châu hiện nay còn lưu giữ được nhiều giá trị bản sắc văn hóa truyền thống. Đó là những cơ sở quan trọng để huyện đẩy mạnh phát triển du lịch từ các giá trị văn hóa. Đây cũng là một trong những nội dung quan trọng được đặt ra tại Nghị quyết đại hội Đảng bộ huyện nhiệm kỳ 2020-2025.
Các công trình đầu tư làm thay đổi diện mạo vùng đồng bào DTTS ở Đăk Tô

Các công trình đầu tư làm thay đổi diện mạo vùng đồng bào DTTS ở Đăk Tô

Công tác Dân tộc - Ngọc Chí - 19:00, 27/02/2024
Những công trình giao thông, trường học, nước sinh hoạt được đầu tư từ nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 – 2030, giai đoạn I: từ năm 2021 đến năm 2025 (gọi tắt là Chương trình MTQG 1719) đã và đang phát huy hiệu quả, giúp đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) ở huyện Đăk Tô (Kon Tum) có điều kiện phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao chất lượng đời sống.
Hoa ban nở rộ tô điểm vẻ đẹp phố phường Hà Nội

Hoa ban nở rộ tô điểm vẻ đẹp phố phường Hà Nội

Sắc màu 54 - Tào Đạt - Quang Anh - 18:49, 27/02/2024
Mỗi dịp xuân về (thường bắt đầu từ tháng 2 kéo dài đến hết tháng 3), dọc các tuyến đường Hoàng Diệu, Bắc Sơn, Thanh Niên, Yên Phụ (Hà Nội) lại được nhuộm tím bởi hàng hoa ban đang nở rộ mang hương sắc của núi rừng Tây Bắc.
Tin trong ngày - 26/2/2024

Tin trong ngày - 26/2/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 26/2, có những thông tin đáng chú ý sau: Nhiều công trình, phần việc ý nghĩa được triển khai trong chương trình “Tháng Ba biên giới” 2024. Lễ hội Vua Hùng dạy dân cấy lúa. Tình yêu với y học dân tộc của nữ bác sĩ trẻ. Cùng các tin tức thời sự khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Gia Lai: Nguy cơ cháy rừng rất cao ở nhiều địa phương

Gia Lai: Nguy cơ cháy rừng rất cao ở nhiều địa phương

Trang địa phương - Ngọc Thu - 18:45, 27/02/2024
Tây Nguyên nói chung, Gia Lai nói riêng đang bước vào cao điểm mùa khô, nắng nóng kéo dài tiềm ẩn nguy cơ xảy ra cháy rừng rất cao. Vì vậy, các địa phương, đơn vị, chủ rừng đã nắm bắt tình hình, tổ chức triển khai đồng bộ nhiều giải pháp phòng cháy chữa cháy rừng, hạn chế thấp nhất thiệt hại có thể xảy ra.

"Sống lại" làng gốm cổ Thanh Hà 500 năm tuổi

Nghề nghiệp - Việc làm - T.Nhân-H.Trường - 18:42, 27/02/2024
Cách phố cổ Hội An chừng 2km về hướng Tây, làng gốm Thanh Hà (phường Thanh Hà, TP.Hội An, Quảng Nam) nép mình bên dòng sông Thu Bồn thơ mộng. Hơn 500 năm tồn tại và phát triển, có lúc sản phẩm làm ra không tiêu thụ được, làng gốm này cũng tưởng chừng rơi vào vào quên lãng. Tuy nhiên, với lòng yêu nghề, sự quyết tâm của các nghệ nhân đã làm “sống lại” làng nghề truyền thống ở xứ Quảng này. Đặc biệt, làng gốm Thanh Hà hiện nay đã trở thành địa danh nổi tiếng thu hút nhiều du khách trong và ngoài nước.
Văn xuôi lấn át thơ tại Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam năm 2023

Văn xuôi lấn át thơ tại Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam năm 2023

Tin tức - Thanh Thuận - 18:39, 27/02/2024
Ngày 27/2, tại Hà Nội, Hội Nhà văn Việt Nam đã tổ chức Lễ trao giải thưởng hàng năm Hội Nhà văn Việt Nam năm 2023, giải thưởng Tác giả trẻ 2023 và Tổng kết đợt 1 cuộc vận động sáng tác văn học về đề tài thiếu nhi.
Ninh Bình: Cảnh giác với chiêu trò mạo danh lãnh đạo Sở TT&TT và Công an tỉnh gọi điện lừa đảo

Ninh Bình: Cảnh giác với chiêu trò mạo danh lãnh đạo Sở TT&TT và Công an tỉnh gọi điện lừa đảo

Tin tức - Thiên An - 18:15, 27/02/2024
Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Ninh Bình xuất hiện một số đối tượng sử dụng số điện thoại lạ và mạo danh lãnh đạo Sở Thông tin và Truyền thông (TT&TT), Công an tỉnh Ninh Bình gọi điện lừa đảo nhằm chiếm đoạt tài sản.
Hội đồng Khoa học và Công nghệ Ủy ban Dân tộc họp phiên thứ nhất

Hội đồng Khoa học và Công nghệ Ủy ban Dân tộc họp phiên thứ nhất

Công tác Dân tộc - Hoàng Quý - 18:06, 27/02/2024
Ngày 27/2, tại Hà Nội, Hội đồng Khoa học và Công nghệ Ủy ban Dân tộc đã tổ chức phiên họp Hội đồng lần thứ nhất. Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Nông Thị Hà - Chủ tịch Hội đồng, chủ trì phiên họp.