Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Những chiếc ghe ka hâu của đồng bào Khmer chỉ còn lại trong chùa

Minh Ly - N. Tâm - 12:45, 21/05/2022

Ka hâu được hiểu là ghe hầu, loại thuyền độc mộc dành cho Thượng tọa, Đại đức, Người có uy tín ngồi và chỉ đạo các đội ghe thi đấu trong các cuộc đua ghe ngo. Ngoài ra, ghe ka hâu còn dùng để chuyên chở lương thực, nước uống, dàn nhạc… phục vụ, tiếp hậu cần cho đội ghe Ngo trong những cuộc đua, đường đua.

Đại đức Lý Phét bên ghe Ka hâu chùa Serey Kandal
Đại đức Lý Phét, trụ trì chùa Serey Kandal giới thiệu về chiếc ghe ka hâu tại chùa

Hiện nay, ghe ka hâu không còn được dùng trong các dịp đua ghe ngo của đồng bào Khmer như trước, nhưng với ý thức, trách nhiệm trong việc bảo tồn những vật dụng sinh hoạt, có giá trị văn hóa độc đáo trong đời sống tinh thần của đồng bào, một số ghe ka hâu cổ thiết kế, trang trí kỳ công, vẫn đang được các chùa Khmer ở Sóc Trăng đưa vào bảo quản, trưng bầy.

Tại chùa Bô Tum Reng Sây Tum Nup, tọa lạc tại ấp Châu Thành, xã An Ninh, huyện Châu Thành, ghe ka hâu đi theo "hầu" một chiếc ghe ngo cổ còn “giữ nguyên được lý lịch” từ khi được tạo thành. 

Đại đức Lâm Hiệp, trụ trì chùa Bô Tum Reng Sây Tum Nup cho biết:  Đối với đồng bào Khmer, ghe ngo không chỉ là vật dụng sinh hoạt văn hoá được chế tạo, bảo quản ở trong chùa của từng phum, sóc... nó được xem như là một linh vật, đại diện cho phum sóc, biểu tượng của sự ấm no, sung túc...do vậy, ghe ka hâu cũng không kém phần quan trọng, bởi xưa kia nó cũng luôn song hành cùng ghe ngo mỗi khi vào mùa lễ hội đua ghe Ngo.

Ghe ka hâu được làm bằng một thân cây gỗ lớn, theo hình thức “độc mộc”, đuôi ghe ngo và mũi cong vút, được ráp lại và trang trí với những hình thức hoa văn chạm khắc kỳ công hoặc sơn vẽ với hoa văn chủ đạo là hình “hoa lửa, khói sóng…”.

Theo Đại đức Lý Phét, trụ trì chùa Serey Kandal, thị xã Vĩnh Châu và các vị sư ở chùa,  chiếc ka hâu dù là nhiệm vụ đi phục vụ cho đoàn đua, nhưng qui định về người được ngồi trên đó rất khắc khe. Thường chở các vị chức sắc Khmer, và tuyệt nhiên không có phụ nữ ngồi trên ghe ka hâu.

Trước kia, mỗi chùa Khmer điều có một đội ghe đua và ghe ka hâu đi kèm, giữ vai trò như ghe chỉ huy, chở ban quản trị chùa và chức sắc của chùa, và làm nhiệm vụ hậu cần để tiếp tế cho đội ghe đua nên cũng được xem là chiếc ghe truyền thống độc đáo của đồng bào Khmer.

Nói về những chiếc ka hâu, Đại đức Lâm Hiệp, trụ trì chùa Bô Tum Reng Sây Tum Nup kể, đại đức là sư trụ trì đời thứ 10 của chùa Tum Nup, hiện trong văn thư chùa còn giữ được biên bản bàn giao 2 chiếc ghe này từ vị trụ trì thứ 2 sang vị thứ 3 vào năm 1802. Biên bản ghi rõ, 2 chiếc ghe gỗ naỳ được đặt mua từ tỉnh Champasac ở nước Lào và vận chuyển về chùa bằng đường sông Me Kong. Nhẩm tính qua, có thể thấy, 2 chiếc ghe này đã có mặt ở Chùa  trên 300 năm.

Ghe Ka hâu cổ tại chùa Bô Tum Reng Sây Tum Nup
Ghe ka hâu cổ tại chùa Bô Tum Reng Sây Tum Nup có tuổi đời đến gần 300 năm

Tuy nhiên, loại ghe ka hầu này không còn được sử dụng như trước, nên dần dần vắng bóng trong các cuộc đua ghe Ngo với nhiều lý do khác nhau. Theo tìm hiểu tại các chùa Khmer trên địa bàn Sóc Trăng, loại ghe ka hâu còn không được 10 chiếc, không phải đội đua ghe nào cũng có ghe ka hâu. Bởi có chùa vì  thiếu kinh phí cho đội đua nên không có điều kiện để quan tâm đến đầu tư ghe ka hâu. Có chùa thì các sư quá trẻ chưa từng biết đến tầm quan trọng, nét độc đáo của loại ghe này. 

Cách đây, 6 năm (2016) nhân dịp lễ hội Oóc om bok - đua ghe ngo của đồng bào Khmer, tỉnh từng tổ chức cuộc thi phục dựng lại ghe ka hâu, với mục đích cùng nhau nhìn lại và giữ gìn cho một loại ghe truyền thống, từng gắn liền với nét văn hóa đặc sắc của dân tộc Khmer, nhưng sau khi thi, thì cũng không có chùa nào có thêm ghe, vì là cuộc thi chủ yếu là phục dựng lại mô hình.”, Đại đức Lâm Hiệp, trụ trì chùa Tum Nup cho biết.

Tin cùng chuyên mục
Móng Cái: Rộn ràng Khai hội đình Trà Cổ

Móng Cái: Rộn ràng Khai hội đình Trà Cổ

Sáng 29/6, UBND Tp. Móng Cái (tỉnh Quảng Ninh) đã tổ chức Khai hội đình Trà Cổ năm 2022. Lễ hội sẽ diễn ra đến hết ngày 1/7, tại Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia đình Trà Cổ và các khu vực phụ cận thuộc Khu du lịch Trà Cổ.
Tin nổi bật trang chủ
Nhiều ý kiến đóng góp vào quá trình triển khai thực hiện Chương trình MTQG

Nhiều ý kiến đóng góp vào quá trình triển khai thực hiện Chương trình MTQG

Sáng 29/6, tại Hà Nội, Ủy ban Dân tộc đã tổ chức Hội nghị trực tuyến toàn quốc sơ kết công tác dân tộc 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2022. Tham dự Hội nghị, các đại biểu đã phát biểu, đề xuất, kiến nghị nhiều nội dung liên quan đến việc triển khai công tác dân tộc, đặc biệt là Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi (Chương trình MTQG). Báo Dân tộc và Phát triển lược ghi một số ý kiến của các đại biểu tại Hội nghị.
Tăng cường công tác phối hợp trong cuộc chiến với “bão ngầm”

Tăng cường công tác phối hợp trong cuộc chiến với “bão ngầm”

Pháp luật - Xuân Hải - Vân Khánh - 10 phút trước
Thời gian qua, ngành Hải quan đã tích cực phối hợp với các lực lượng chức năng điều tra, xác minh, bắt giữ và xử lý nhiều vụ vận chuyển, mua bán trái phép ma túy lớn với những thủ đoạn ngày càng tinh vi.
Nhà thơ, nhà văn hóa lớn của nhân loại Nguyễn Đình Chiểu

Nhà thơ, nhà văn hóa lớn của nhân loại Nguyễn Đình Chiểu

Sự kiện - Bình luận - PV - 2 giờ trước
Ngày 1/7/2022 là tròn 200 năm ngày sinh Danh nhân Nguyễn Đình Chiểu (1/7/1822 - 1/7/2022). Với quy mô của một chương trình quốc tế, lễ kỷ niệm 200 năm ngày sinh Danh nhân Nguyễn Đình Chiểu - nhà thơ, nhà văn hóa lớn của nhân loại, ngôi sao sáng của văn hóa-nghệ thuật Việt Nam, được tổ chức tại Di tích Quốc gia đặc biệt Mộ và Khu lưu niệm Nguyễn Đình Chiểu, xã An Đức, huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre tối 30/6/2022.
Thường trực Chính phủ yêu cầu khắc phục ngay tình trạng thiếu thuốc, thiết bị, vật tư y tế

Thường trực Chính phủ yêu cầu khắc phục ngay tình trạng thiếu thuốc, thiết bị, vật tư y tế

Tin tức - BĐT - 23:34, 29/06/2022
Văn phòng Chính phủ vừa phát đi Văn bản số 4035/VPCP-KTTH ngày 29/6, truyền đạt ý kiến của Thường trực Chính phủ về việc khắc phục tình trạng thiếu thuốc, thiết bị, vật tư y tế.
Chủ tịch nước tiếp đoàn chức sắc các Hội thánh và tổ chức Cao Đài

Chủ tịch nước tiếp đoàn chức sắc các Hội thánh và tổ chức Cao Đài

Thời sự - PV - 23:16, 29/06/2022
Chiều 29/6, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp đoàn các vị chức sắc lãnh đạo các Hội thánh và tổ chức Cao Đài. Cùng dự có Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Đỗ Văn Chiến.
Đắk Lắk: Thành lập 4 tổ công tác đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công

Đắk Lắk: Thành lập 4 tổ công tác đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công

Tin địa phương - Hoàng Thùy - 18:10, 29/06/2022
Ngày 29/6, Văn phòng UBND tỉnh Đắk Lắk thông tin, UBND tỉnh vừa ban hành Quyết định thành lập các tổ công tác, kiểm tra, đôn đốc, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công năm 2022 trên địa bàn tỉnh (sau đây gọi tắt là Tổ công tác).
Những loại thực phẩm quan trọng trong phát triển trí não cho trẻ

Những loại thực phẩm quan trọng trong phát triển trí não cho trẻ

Là cha mẹ, ai cũng mong mỏi con mình sinh ra được phát triển toàn diện cả thể chất lẫn trí tuệ. Ngoài yếu tố di truyền, giáo dục từ gia đình và nhà trường, dinh dưỡng góp phần quan trọng cho sự phát triển trí não của trẻ. Vì vậy, bạn cần bổ sung những thực phẩm sau đây để não bộ của con được phát triển mỗi ngày.
Ngày 29/6: Việt Nam có 777 ca mắc COVID-19 và 9.387 ca khỏi bệnh

Ngày 29/6: Việt Nam có 777 ca mắc COVID-19 và 9.387 ca khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 18:10, 29/06/2022
Ngày 29/6, Việt Nam có 777 ca mắc mới COVID-19 và 9.387 ca khỏi bệnh. Trong ngày không có F0 tử vong.
Kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm: Khởi sắc ở hầu hết các ngành, lĩnh vực

Kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm: Khởi sắc ở hầu hết các ngành, lĩnh vực

Tin tức - Hồng Minh - 18:08, 29/06/2022
Sáng 29/6, tại Hà Nội, Tổng cục Thống kê đã tổ chức Họp báo Công bố số liệu thống kê kinh tế - xã hội quý II và 6 tháng đầu năm 2022.
Móng Cái: Rộn ràng Khai hội đình Trà Cổ

Móng Cái: Rộn ràng Khai hội đình Trà Cổ

Trang địa phương - Thiên An - Mỹ Dung - 18:05, 29/06/2022
Sáng 29/6, UBND Tp. Móng Cái (tỉnh Quảng Ninh) đã tổ chức Khai hội đình Trà Cổ năm 2022. Lễ hội sẽ diễn ra đến hết ngày 1/7, tại Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia đình Trà Cổ và các khu vực phụ cận thuộc Khu du lịch Trà Cổ.
Triển lãm áo vua quan triều Nguyễn

Triển lãm áo vua quan triều Nguyễn

Sắc màu 54 - Nguyệt Anh - 18:05, 29/06/2022
Những chiếc áo dài của hoàng đế, hoàng thái hậu, các bậc quan lại, thái giám cận vệ và cung nữ... triều Nguyễn được trưng bày tại Trung tâm nghệ thuật Lê Bá Đảng, từ ngày 27/6 đến 10/7.
Hoa hậu các dân tộc Việt Nam 2022 công bố top 30 chung cuộc

Hoa hậu các dân tộc Việt Nam 2022 công bố top 30 chung cuộc

Giải trí - Hồng Phúc - 18:03, 29/06/2022
Ban tổ chức Hoa hậu các dân tộc Việt Nam 2022 đã công bố danh sách 30 thí sinh được lựa chọn vào vòng Chung kết cuộc thi Hoa hậu các dân tộc Việt Nam 2022.