Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Không để di sản văn hóa mất “quốc tịch”

Hồng Phúc - 10:16, 23/06/2020

Thế giới phẳng, sự hội nhập toàn cầu giúp các nền văn hóa dễ dàng giao lưu, tạo động lực bảo tồn và phát triển. Thế nhưng, chúng ta cũng phải đối diện với những nguy cơ nhiều sản phẩm văn hóa truyền thống bị mất chủ quyền.

Áo dài là trang phục truyền thống mang đậm nét văn hóa đặc trưng của phụ nữ Việt Nam
Áo dài là trang phục truyền thống mang đậm nét văn hóa đặc trưng của phụ nữ Việt Nam

Phim cổ trang “Thịnh Đường huyễn dạ” của Trung Quốc được sản xuất năm 2018 mới đây đã bị khán giả Việt tố ăn cắp “Nhã nhạc cung đình Huế” vào một phân cảnh. Phim được chiếu trên sóng VTV8 và được nhiều đơn vị khác mua bản quyền phát sóng. 

Giới chuyên môn nhận định, bản nhạc được dùng trong phim là “Lưu thủy - Kim tiền” - bản hòa tấu quen thuộc của người Việt trong các sinh hoạt, nghi lễ mang tính cộng đồng hay lễ hội truyền thống ở khắp đất nước chúng ta từ hàng trăm năm qua. 

Tại Tuần lễ thời trang Trung Quốc Xuân-Hè 2019, áo dài mà các người mẫu mặc trong sự kiện này cùng với chiếc nón lá được truyền thông nước này gọi là “phong cách Trung Quốc”. Thậm chí, phía nhãn hàng còn cung cấp tài liệu chứng minh từ phom dáng, sắc màu và hoạ tiết trong trang phục Trung Quốc giống đến 99% thiết kế Việt Nam.

Đó chỉ là hai trong nhiều ví dụ di sản văn hoá của chúng ta bị “nhận vơ”, dù rằng có di sản đã được UNESCO công nhận. Đây là vấn đề vĩ mô cần được nhìn nhận nghiêm túc, bởi trong thời đại truyền thông bùng nổ như hiện nay, mọi công dân trên toàn cầu dễ dàng tiếp cận những sản phẩm, ấn phẩm văn hoá của mọi quốc gia thông qua các trang mạng xã hội.

Chính những tính năng xoá tan ranh giới địa lý của những ứng dụng này khiến nguy cơ “mất quốc tịch” của những di sản văn hoá của chúng ta trở thành một nỗi lo có cơ sở. Công chúng nước ngoài mặc nhiên sẽ cho rằng, những gì họ đang được xem, thưởng thức là văn hoá nước khác chứ không phải Việt Nam. 

Áo dài Việt Nam đã bị một số nhà thiết kế Trung Quốc “đánh cắp bản quyền”. (Trong ảnh: Bộ sưu tập của thương hiệu Ne Tiger của tuần lễ Thời trang Trung Quốc Xuân – Hè 2019, Áo dài Việt Nam được các báo Trung Quốc gọi là phong cách Trung Quốc)
Áo dài Việt Nam đã bị một số nhà thiết kế Trung Quốc “đánh cắp bản quyền”. (Trong ảnh: Bộ sưu tập của thương hiệu Ne Tiger của tuần lễ Thời trang Trung Quốc Xuân – Hè 2019, Áo dài Việt Nam được các báo Trung Quốc gọi là phong cách Trung Quốc)

Khán giả nước ngoài khó trách nếu hiểu nhầm quốc tịch của di sản, nhưng không ít người Việt cũng hiểu biết “không tới nơi tới chốn” để có thể phản biện. Nếu không bảo vệ vững chắc chủ quyền văn hoá, bản sắc của chúng ta sẽ đi về đâu? 

Thậm chí, trên thực tế, đã có nhiều trường hợp những đặc sản văn hoá của Việt Nam lại nổi tiếng ở nước ngoài chứ không phải được biết đến từ nơi khai sinh. Điều này đặt ra vấn đề đối với các cơ quan quản lý văn hoá về truyền thông di sản. Chúng ta sẽ ứng xử với di sản nào? 

Kinh nghiệm từ các quốc gia thành công trong việc quảng bá văn hóa ra thế giới như Hàn Quốc, Nhật Bản… cho thấy, đầu tư cho quảng bá văn hóa nội địa ra nước ngoài chính là tăng cường tiềm lực, “sức mạnh mềm” cho quốc gia. Việt Nam có một nền văn hóa lâu đời và đậm đà bản sắc, tuy nhiên để “mã định danh” này có sức sống và lan tỏa mạnh mẽ; để thế giới chỉ cần nhìn vào đó đã có thể khẳng định là Việt Nam, thì cần phải tập trung quảng bá và định vị thương hiệu. Khi sức mạnh của “mã định danh” văn hóa Việt được lan tỏa, sẽ không còn chuyện âm nhạc, trang phục, món ăn… của nước này bị lẫn, “nhận vơ” thành nước khác. 

Trên thực tế, tại Việt Nam, nhiều địa phương đã chủ động tăng cường công tác quảng bá văn hóa ra nước ngoài, như: TP. Hà Nội làm các phim quảng cáo ngắn giới thiệu lịch sử, di sản, văn hóa, con người Hà Nội phát sóng trên kênh CNN; tỉnh Quảng Bình xúc tiến, quảng bá hình ảnh Phong Nha-Kẻ Bàng tại kinh đô điện ảnh thế giới Hollywood và tại New York Times Travel show 2019. Tuy nhiên song song với việc tích cực đẩy mạnh các hoạt động truyền thông về văn hoá, chúng ta, mỗi người dân, mỗi cơ quan, đặc biệt là cơ quan quản lý văn hoá cần có một thái độ kiên quyết khi chủ quyền văn hoá của mình bị xâm lăng.

Tin cùng chuyên mục
Nhạc ngũ âm  với đời sống tinh thần của đồng bào Khmer

Nhạc ngũ âm với đời sống tinh thần của đồng bào Khmer

Trong văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer, bên cạnh kiến trúc nghệ thuật và các lễ hội đặc sắc thì nhạc ngũ âm cũng là một nét văn hóa độc đáo, gắn bó với đời sống tinh thần của đồng bào và được gìn giữ, phát huy từ thế hệ này qua thế hệ khác.
Tin nổi bật trang chủ
Công bố kết quả điều tra thu thập thông tin thực trạng KT -XH của 53 DTTS năm 2019

Công bố kết quả điều tra thu thập thông tin thực trạng KT -XH của 53 DTTS năm 2019

So với năm 2015, đời sống của đồng bào DTTS ngày càng được nâng lên, việc tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản được cải thiện. Tuy nhiên so với mặt bằng chung, tình hình kinh tế-xã hội (KT -XH) của đồng bào DTTS vẫn còn rất nhiều khó khăn. Điều đó đã được thể hiện rõ ràng, cụ thể, sinh động qua Kết quả điều tra thu thập thông tin thực trạng KT-XH của 53 DTTS năm 2019. Hội nghị công bố Kết quả điều tra diễn ra chiều ngày 3/7/2020 tại Hà Nội, do Ủy ban Dân tộc (UBDT) và Tổng cục Thống kê (TCTK) phối hợp tổ chức.
“Tăng cường quyền tiếp cận sử dụng đất cho đồng bào DTTS”

“Tăng cường quyền tiếp cận sử dụng đất cho đồng bào DTTS”

Tin tức - Ngọc Lê - 21:35, 03/07/2020
Ngày 3/7, HELVETAS (Tổ chức phi chính phủ của Thụy Sĩ) phối hợp với Liên minh Đất đai (LANDA) và Trung tâm Nghiên cứu Phát triển Cộng đồng nông thôn (CCRD) tổ chức Hội nghị Khởi động Dự án “Tăng cường quyền tiếp cận sử dụng đất cho đồng bào DTTS”. Dự án do Liên minh châu Âu (EU) tài trợ, HELVETAS cùng LANDA và CCRD đồng chủ trì, thực hiện trong thời gian 3 năm, từ 1/6/2020 - 31/5/2023.
Lương y Đinh Thị Phiển: Gần nửa thế kỷ cống hiến cho nền y học cổ truyền

Lương y Đinh Thị Phiển: Gần nửa thế kỷ cống hiến cho nền y học cổ truyền

Sức khỏe - Nghĩa Hiệp - 16:49, 03/07/2020
Hòa Bình là tỉnh miền núi có nhiều cây thuốc, bài thuốc quý, với nền y học cổ truyền phát triển. Khi nhắc đến y học cổ truyền tại tỉnh Hòa Bình, người dân nơi đây đều nhắc đến Lương y Đinh Thị Phiển, người đã gần 50 năm cống hiến cho nền y học dân tộc.
Nhân rộng niềm vui mang tên “Sữa học đường”

Nhân rộng niềm vui mang tên “Sữa học đường”

Sản phẩm - Thị trường - PV - 15:00, 03/07/2020
Chương trình Sữa học đường (SHĐ) theo hình thức xã hội hóa với nguồn kinh phí thực hiện đến từ ngân sách nhà nước, doanh nghiệp hỗ trợ và phụ huynh đóng góp. Trong đó, Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) là doanh nghiệp tích cực đồng hành triển khai tại 23 tỉnh thành, mang sữa đến hơn 3,3 triệu học sinh bậc mầm non và tiểu học.
Liên đoàn Lao động tỉnh Thanh Hóa: Có hay không lập quỹ đen từ “Quỹ mái ấm công đoàn”?

Liên đoàn Lao động tỉnh Thanh Hóa: Có hay không lập quỹ đen từ “Quỹ mái ấm công đoàn”?

Bạn đọc - Quỳnh Chi - 14:47, 03/07/2020
Lãnh đạo Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) tỉnh Thanh Hóa đang bị “tố” lập quỹ đen từ việc rút tiền lãi từ “Quỹ mái ấm công đoàn” chi cho hoạt động của cơ quan. Vậy thực hư sự việc này như thế nào?
Sản xuất lâm nghiệp 6 tháng cuối năm 2020: Nỗ lực duy trì mức tăng trưởng

Sản xuất lâm nghiệp 6 tháng cuối năm 2020: Nỗ lực duy trì mức tăng trưởng

Kinh tế - PV - 14:42, 03/07/2020
So với cùng kỳ năm 2019, 6 tháng đầu năm 2020, diện tích rừng trồng mới giảm, trong khi đó, diện tích rừng bị thiệt hại do cháy lại tăng. Để duy trì mức tăng trưởng của lĩnh vực sản xuất lâm nghiệp là điều không hề dễ, nhất là trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp.
Đa dạng hóa ngành nghề để đạt tiêu chí về thu nhập

Đa dạng hóa ngành nghề để đạt tiêu chí về thu nhập

Kinh tế - Tùng Nguyên - 14:37, 03/07/2020
Trong xây dựng nông thôn mới (NTM) nâng cao, thu nhập là thước đo quan trọng đánh giá kết quả thực hiện của địa phương. Nhưng việc đạt được tiêu chí này là không hề dễ, ngay cả với các xã ở vùng đồng bằng.
“Đường về” của một liệt sĩ

“Đường về” của một liệt sĩ

Phóng sự - Ký sự - Tuấn Trình - 10:34, 03/07/2020
“Thầy mẹ đừng lo, con đi con sẽ trở về với thầy mẹ và gia đình. Còn nếu con có hy sinh, gia đình ta cũng vinh dự là gia đình liệt sĩ”, đó là câu nói của liệt sĩ Lê Văn Tâm, xã Thọ Ngọc, huyện Triệu Sơn (Thanh Hóa) với thầy mẹ trước khi lên đường vào chiến trường miền Nam. Lời nói của Tâm đã trở thành lời từ biệt với gia đình khi anh mãi mãi ra đi ở tuổi 18.
Nhạc ngũ âm với đời sống tinh thần của đồng bào Khmer

Nhạc ngũ âm với đời sống tinh thần của đồng bào Khmer

Sắc màu 54 - Như Hải - 10:03, 03/07/2020
Trong văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer, bên cạnh kiến trúc nghệ thuật và các lễ hội đặc sắc thì nhạc ngũ âm cũng là một nét văn hóa độc đáo, gắn bó với đời sống tinh thần của đồng bào và được gìn giữ, phát huy từ thế hệ này qua thế hệ khác.
Ngành Chăn nuôi trước dịch tả lợn châu Phi: Khó khăn thực hiện nhiệm vụ “kép”

Ngành Chăn nuôi trước dịch tả lợn châu Phi: Khó khăn thực hiện nhiệm vụ “kép”

Tin tức - Sỹ Hào - 09:54, 03/07/2020
Dịch tả lợn châu Phi (TLCP) đang có nguy cơ tái bùng phát. Lúc này, cùng với công tác dập dịch thì việc triển khai các chính sách hỗ trợ người chăn nuôi là hết sức cần thiết.
Cuộc sống của người Xinh Mun ở Điện Biên: Còn đó nhiều khó khăn

Cuộc sống của người Xinh Mun ở Điện Biên: Còn đó nhiều khó khăn

Đời sống - Xã hội - Nam Hương - 09:35, 03/07/2020
Bên đôi bờ sông Mã chảy qua địa phận xã Chiềng Sơ, huyện Điện Biên Đông (Điện Biên), đồng bào dân tộc Xinh Mun lập bản, sống quần tụ và định cư lâu đời. Do nhiều yếu tố chủ quan và khách quan, cho đến nay, đời sống của đồng bào Xinh Mun vẫn còn gặp rất nhiều khó khăn, kéo theo đó là nguy cơ hòa tan bản sắc văn hóa với cộng đồng dân tộc khác.