Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Độc đáo trang phục bằng vỏ cây của người Cơ Tu

Pơloong Plênh - 18:30, 14/11/2021

Trong những dịp lễ hội của buôn làng, ngoài trang phục phổ biến được làm bằng thổ cẩm, người Cơ Tu ở các huyện biên giới của Quảng Nam còn diện trang phục rất độc đáo làm từ vỏ cây rừng.

Nghệ nhân Cơ Tu vui hội thổi khèn trong lễ hội tạ ơn rừng trong trang phục bằng vỏ cây
Các Nghệ nhân người Cơ Tu mặc trang phục bằng vỏ cây, biểu diễn khèn trong lễ hội tạ ơn rừng

Xa xưa khi chưa biết đến sự tồn tại của cây bông, chưa biết kỹ nghệ dệt vải, người Cơ Tu phải vào rừng sâu tìm vỏ của các loại cây như t'cóng, t'dúi, amướt, tr'rang... (loại cây nhiều mủ, vỏ dày) để làm trang phục, trang sức cho riêng mình, cho gia đình và tặng cho bà con thân quý. Người đàn ông Cơ Tu ngoài săn, bắt, dựng nhà cửa, chạm khắc gỗ, làm nương rẫy giỏi còn phải giỏi chế tác nhạc cụ, trình diễn nhạc cụ, nói lý-hát lý. Đặc biệt, họ phải giỏi làm trang phục, trang sức bằng cây rừng để tặng người thương.

Già làng Cơlâu Bhlao (thôn Voòng, xã Tr’hy, huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam) cho biết: “Trước đây, khi chưa phát hiện cây bông kết sợi, chưa biết dệt các tấm thổ cẩm, người Cơ Tu chủ yếu mặc trang phục bằng vỏ cây, dây rừng. Phải chọn những cây vừa đủ độ rộng, độ dài, độ dẻo, mềm và bền để có thể làm tấm khố, tấm váy”.

Nghệ nhân ưu tú Cơlâu Bhlao (ngoài cùng, bên trái) trong trang phục truyền thống bằng vỏ cây
Nghệ nhân ưu tú Cơlâu Bhlao (ngoài cùng, bên trái) trong trang phục truyền thống bằng vỏ cây


Thường người Cơ Tu chọn vỏ cây pơ plem- một loại cây thân gỗ, mọc nhiều ở rừng làm các tấm khố, váy, còn đối với áo, mũ thì chọn giây cây zilang - loại cây này thân giây có đường kính 05cm, mọc thành từng bùi 5 đến 7 cây.

Tìm được vỏ cây ưng ý đã không dễ, nhưng để làm được những chiếc áo vỏ cây còn rất kỳ công và đòi hỏi sự khéo léo. Sau khi vỏ cây pơ plem, zilang kết thành tấm to, dài có thể làm khố, váy, áo, mũ...phải đem ra suối, sông ngâm ba đến bốn ngày để cho ra hết chất nhựa, rồi đem phơi khô dưới ánh nắng mặt trời một, hai ngày.  Khi đã phơi khô xong, các tấm vỏ cây sẽ được cắt, khâu lại thành những chiếc áo, khố, váy và mũ theo kích cỡ của người mặc. Để chắp nối các mảnh vỏ cây lại, người Cơ Tu dùng dây gai, cây bhơ nương (loại cây rất dẻo và chắc) làm chỉ khâu. Nếu có tấm vỏ cây lớn, người ta chỉ cần khoét lỗ làm thành cổ áo, rồi gài thêm các sợi dây vào bên mép áo để khi mặc thì thắt lại với nhau thay cho nút áo. Người thợ giỏi nhất một ngày cũng chỉ có thể làm được từ 02-03 bộ. Già Cơlâu Bhlao cho biết thêm.

Tác giả trong trang phục truyền thống bằng vỏ cây của người Cơ-Tu
Tác giả trong trang phục truyền thống bằng vỏ cây của người Cơ-Tu


Dẫu đã qua 70 mùa rẫy nhưng đôi tay già Cơlâu Bhlao vẫn khéo léo, đôi chân vẫn khoẻ, vẫn thoăn thoắt đi rừng tìm cây pơlem, cây zilang miệt mài đêm ngày làm thành cái áo, cái khố, cái váy... Làm xong trang phục, già lại cất đầy không gian nhà và đem gửi tặng bà con, cán bộ văn hóa nếu ai có nhu cầu.

Khi được hỏi về giá trị của trang phục làm bằng vỏ cây, già Cơlâu Bhlao cười hiền từ: “Khi xưa, áo vỏ cây thời ông cha mình làm ra có thể đổi một con heo 3 gang tay, thời mình áo vỏ cây có giá 500 đến 800 nghìn. Giờ đây, mình làm để giữ bản sắc, để giữ nghề thôi”.

Với đồng bào Cơ Tu, trang phục bằng vỏ cây không đơn thuần là để che thân mà còn chứa đựng rất nhiều giá trị văn hoá, phản ánh quá trình phát triển của cả tộc người. Nó còn phản ánh tinh thần đoàn kết, thương yêu giữa con người với con người, giữa con người với núi rừng, thiên nhiên cây cỏ.

Hiện nay, trang phục bằng vỏ cây không được sử dụng phổ biến trong các hoạt động thường nhật nhưng trong tiềm thức của già Cơlâu Bhlao và những người yêu văn hoá vẫn luôn đau đáu bảo tồn và trao truyền kỹ nghệ làm trang phục vỏ cây cho lớp trẻ.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Độc đáo Lễ hội Trò Trám

Độc đáo Lễ hội Trò Trám

Trong hai ngày 20, 21/2 (tức ngày 11, 12 tháng Giêng), tại xã Tứ Xã, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ, người dân khắp nơi lại nô nức về tham dự lễ hội Trò Trám, hay còn gọi là “Linh tinh tình phộc”. Đây là lễ hội độc đáo bậc nhất, được tổ chức nhằm tôn vinh tín ngưỡng phồn thực cổ xưa của người Việt.
Cận cảnh bộ cửa rồng tuyệt mỹ còn được lưu giữ từ thời Trần

Cận cảnh bộ cửa rồng tuyệt mỹ còn được lưu giữ từ thời Trần

Tìm trong di sản - Vũ Mừng - 1 giờ trước
Là một trong những ngôi chùa cổ nổi tiếng nhất Việt Nam, chùa Phổ Minh (phường Lộc Vượng, Tp. Nam Định, tỉnh Nam ĐỊnh) được xây dựng từ thời Lý và trùng tu lớn vào thời Trần. Chùa còn lưu giữ bộ cánh cửa gồm 4 tấm chạm khắc hình rồng ở gian giữa nhà Tiền đường, được phục dựng theo tỷ lệ 1:1 so với bản gốc đang trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia và Bảo tàng tỉnh Nam Định, có niên đại từ thời Trần.
Miền biên viễn vào Xuân

Miền biên viễn vào Xuân

Công tác Dân tộc - Thùy Như - 1 giờ trước
Là tỉnh miền núi, biên giới, khép lại năm 2023, Cao Bằng trở thành một trong những địa phương đạt thành tựu giảm nghèo ấn tượng, cao hơn mức bình quân chung của vùng đồng bào DTTS và miền núi. Cùng với các chính sách khác thì Chương trình MTQG 1719 là “đòn bẩy” để Cao Bằng giảm nghèo bền vững, giúp đồng bào các dân tộc trên địa bàn nâng cao đời sống vật chất và tinh thần.
Xứ Tuyên vươn tầm cao mới

Xứ Tuyên vươn tầm cao mới

Công tác Dân tộc - Lê Anh - 1 giờ trước
Những ngày này, từ thành thị đến nông thôn hay những bản làng xa xôi trên quê hương cách mạng Tuyên Quang đều bừng lên một không khí vui Xuân, đón Tết phơi phới. Toàn Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân của “Thủ đô kháng chiến” đang vững niềm tin, bứt phá đi lên, từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành tỉnh phát triển khá, toàn diện, bền vững trong khu vực miền núi phía Bắc.
Kon Plông triển khai thực hiện hiệu quả các chính sách dân tộc

Kon Plông triển khai thực hiện hiệu quả các chính sách dân tộc

Công tác Dân tộc - Ngọc Chí - 1 giờ trước
Là một trong những huyện nghèo, với 98% dân số là đồng bào DTTS, những năm qua, huyện Kon Plông (Kon Tum) đã tập trung triển khai thực hiện kịp thời các chương trình, chính sách dành cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS). Qua đó, từng bước làm thay đổi diện mạo thôn, làng và nâng cao đời sống của đồng bào DTTS.
Độc đáo Lễ hội Trò Trám

Độc đáo Lễ hội Trò Trám

Sắc màu 54 - Minh Nhật - 1 giờ trước
Trong hai ngày 20, 21/2 (tức ngày 11, 12 tháng Giêng), tại xã Tứ Xã, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ, người dân khắp nơi lại nô nức về tham dự lễ hội Trò Trám, hay còn gọi là “Linh tinh tình phộc”. Đây là lễ hội độc đáo bậc nhất, được tổ chức nhằm tôn vinh tín ngưỡng phồn thực cổ xưa của người Việt.
Tin trong ngày - 21/2/2024

Tin trong ngày - 21/2/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 21/2, có những thông tin đáng chú ý sau: Độc đáo Lễ hội Trò Trám. Nam Định: Chấn chỉnh việc “đóng ấn, thu tiền” ở đền Bảo Lộc. Những người giữ hồn dân tộc ở buôn Mghí. Cùng các tin tức thời sự khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Giá trị chuyển nhượng của Công Phượng bất ngờ tăng cao tại Yokohama FC

Giá trị chuyển nhượng của Công Phượng bất ngờ tăng cao tại Yokohama FC

Thể thao - Hoàng Minh - 1 giờ trước
Công Phương hiện đang là một trong những cái tên có giá trị chuyển nhượng Top đầu của Yokohama FC (Nhật Bản). Anh hiện đang được định giá 40 triệu yên (tương đương khoảng 6,5 tỷ đồng).
Tiền đạo Nguyễn Đình Bắc đưa ra lời xin lỗi vì vô kỷ luật

Tiền đạo Nguyễn Đình Bắc đưa ra lời xin lỗi vì vô kỷ luật

Thể thao - Hoàng Minh - 1 giờ trước
Tiền đạo Nguyễn Đình Bắc vừa bị Câu lạc bộ (CLB) Quảng Nam chuyển xuống đội trẻ và không được đăng ký thi đấu trận Quảng Nam gặp Hoàng Anh Gia Lai ở vòng 10 V-League vì... vô kỷ luật.
Bình Định: Tín hiệu vui từ du lịch

Bình Định: Tín hiệu vui từ du lịch

Du lịch - T.Nhân - H.Trường - 1 giờ trước
Theo thống kê từ Sở Du lịch tỉnh Bình Định, trong dịp Tết Nguyên đán, doanh thu du lịch đạt khoảng 146 tỷ đồng, tăng 20% so với cùng kỳ năm 2023. Đây là tín hiệu vui, là tiền đề cho ngành Du lịch Bình Định đạt được mục tiêu đề ra trong năm 2024.
Bình Định: Gặp mặt đại diện nhân sĩ, trí thức, doanh nhân, chức sắc tôn giáo, Người có uy tín và kiều bào tiêu biểu nhân dịp Tết Nguyên đán Giáp Thìn 2024

Bình Định: Gặp mặt đại diện nhân sĩ, trí thức, doanh nhân, chức sắc tôn giáo, Người có uy tín và kiều bào tiêu biểu nhân dịp Tết Nguyên đán Giáp Thìn 2024

Trang địa phương - T.Nhân - H.Trường - 1 giờ trước
Ngày 21/2, Tỉnh ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Bình Định tổ chức gặp mặt đại diện nhân sĩ, trí thức, doanh nhân, chức sắc tôn giáo, Người có uy tín và kiều bào tiêu biểu nhân dịp Tết Nguyên đán Giáp Thìn 2024.
Quảng Nam: Năm 2024 phấn đấu 70% sản phẩm tham gia Chương trình OCOP đạt 3 sao trở lên

Quảng Nam: Năm 2024 phấn đấu 70% sản phẩm tham gia Chương trình OCOP đạt 3 sao trở lên

Trang địa phương - T.Nhân-H.Trường - 2 giờ trước
UBND tỉnh Quảng Nam vừa ban hành Kế hoạch 973 triển khai Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) năm 2024 với mục tiêu có ít nhất 70% số sản phẩm đăng ký tham gia Chương trình OCOP đạt hạng 3 sao trở lên.