Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Độc đáo trang phục bằng vỏ cây của người Cơ Tu

Pơloong Plênh - 18:30, 14/11/2021

Trong những dịp lễ hội của buôn làng, ngoài trang phục phổ biến được làm bằng thổ cẩm, người Cơ Tu ở các huyện biên giới của Quảng Nam còn diện trang phục rất độc đáo làm từ vỏ cây rừng.

Nghệ nhân Cơ Tu vui hội thổi khèn trong lễ hội tạ ơn rừng trong trang phục bằng vỏ cây
Các Nghệ nhân người Cơ Tu mặc trang phục bằng vỏ cây, biểu diễn khèn trong lễ hội tạ ơn rừng

Xa xưa khi chưa biết đến sự tồn tại của cây bông, chưa biết kỹ nghệ dệt vải, người Cơ Tu phải vào rừng sâu tìm vỏ của các loại cây như t'cóng, t'dúi, amướt, tr'rang... (loại cây nhiều mủ, vỏ dày) để làm trang phục, trang sức cho riêng mình, cho gia đình và tặng cho bà con thân quý. Người đàn ông Cơ Tu ngoài săn, bắt, dựng nhà cửa, chạm khắc gỗ, làm nương rẫy giỏi còn phải giỏi chế tác nhạc cụ, trình diễn nhạc cụ, nói lý-hát lý. Đặc biệt, họ phải giỏi làm trang phục, trang sức bằng cây rừng để tặng người thương.

Già làng Cơlâu Bhlao (thôn Voòng, xã Tr’hy, huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam) cho biết: “Trước đây, khi chưa phát hiện cây bông kết sợi, chưa biết dệt các tấm thổ cẩm, người Cơ Tu chủ yếu mặc trang phục bằng vỏ cây, dây rừng. Phải chọn những cây vừa đủ độ rộng, độ dài, độ dẻo, mềm và bền để có thể làm tấm khố, tấm váy”.

Nghệ nhân ưu tú Cơlâu Bhlao (ngoài cùng, bên trái) trong trang phục truyền thống bằng vỏ cây
Nghệ nhân ưu tú Cơlâu Bhlao (ngoài cùng, bên trái) trong trang phục truyền thống bằng vỏ cây


Thường người Cơ Tu chọn vỏ cây pơ plem- một loại cây thân gỗ, mọc nhiều ở rừng làm các tấm khố, váy, còn đối với áo, mũ thì chọn giây cây zilang - loại cây này thân giây có đường kính 05cm, mọc thành từng bùi 5 đến 7 cây.

Tìm được vỏ cây ưng ý đã không dễ, nhưng để làm được những chiếc áo vỏ cây còn rất kỳ công và đòi hỏi sự khéo léo. Sau khi vỏ cây pơ plem, zilang kết thành tấm to, dài có thể làm khố, váy, áo, mũ...phải đem ra suối, sông ngâm ba đến bốn ngày để cho ra hết chất nhựa, rồi đem phơi khô dưới ánh nắng mặt trời một, hai ngày.  Khi đã phơi khô xong, các tấm vỏ cây sẽ được cắt, khâu lại thành những chiếc áo, khố, váy và mũ theo kích cỡ của người mặc. Để chắp nối các mảnh vỏ cây lại, người Cơ Tu dùng dây gai, cây bhơ nương (loại cây rất dẻo và chắc) làm chỉ khâu. Nếu có tấm vỏ cây lớn, người ta chỉ cần khoét lỗ làm thành cổ áo, rồi gài thêm các sợi dây vào bên mép áo để khi mặc thì thắt lại với nhau thay cho nút áo. Người thợ giỏi nhất một ngày cũng chỉ có thể làm được từ 02-03 bộ. Già Cơlâu Bhlao cho biết thêm.

Tác giả trong trang phục truyền thống bằng vỏ cây của người Cơ-Tu
Tác giả trong trang phục truyền thống bằng vỏ cây của người Cơ-Tu


Dẫu đã qua 70 mùa rẫy nhưng đôi tay già Cơlâu Bhlao vẫn khéo léo, đôi chân vẫn khoẻ, vẫn thoăn thoắt đi rừng tìm cây pơlem, cây zilang miệt mài đêm ngày làm thành cái áo, cái khố, cái váy... Làm xong trang phục, già lại cất đầy không gian nhà và đem gửi tặng bà con, cán bộ văn hóa nếu ai có nhu cầu.

Khi được hỏi về giá trị của trang phục làm bằng vỏ cây, già Cơlâu Bhlao cười hiền từ: “Khi xưa, áo vỏ cây thời ông cha mình làm ra có thể đổi một con heo 3 gang tay, thời mình áo vỏ cây có giá 500 đến 800 nghìn. Giờ đây, mình làm để giữ bản sắc, để giữ nghề thôi”.

Với đồng bào Cơ Tu, trang phục bằng vỏ cây không đơn thuần là để che thân mà còn chứa đựng rất nhiều giá trị văn hoá, phản ánh quá trình phát triển của cả tộc người. Nó còn phản ánh tinh thần đoàn kết, thương yêu giữa con người với con người, giữa con người với núi rừng, thiên nhiên cây cỏ.

Hiện nay, trang phục bằng vỏ cây không được sử dụng phổ biến trong các hoạt động thường nhật nhưng trong tiềm thức của già Cơlâu Bhlao và những người yêu văn hoá vẫn luôn đau đáu bảo tồn và trao truyền kỹ nghệ làm trang phục vỏ cây cho lớp trẻ.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Bản sắc văn hóa các dân tộc hội tụ tại Tuần lễ Văn hóa, Du lịch và Ẩm thực

Bản sắc văn hóa các dân tộc hội tụ tại Tuần lễ Văn hóa, Du lịch và Ẩm thực

Nhằm tôn vinh bản sắc văn hóa các dân tộc, quảng bá ẩm thực truyền thống, sản phẩm OCOP và đặc sản địa phương đến với Nhân dân và du khách, tỉnh Đắk Lắk tổ chức Tuần lễ Văn hóa, Du lịch và Ẩm thực Đắk Lắk 2025 với nhiều hoạt động phong phú, hấp dẫn.
Tin nổi bật trang chủ
Từ phố biển đến bản làng, rộn ràng Quốc khánh

Từ phố biển đến bản làng, rộn ràng Quốc khánh

Trang địa phương - Mỹ Dung - 22 phút trước
Cờ đỏ sao vàng tung bay từ quảng trường trung tâm Hạ Long đến nóc nhà vùng cao Kỳ Thượng, hòa cùng sắc hoa, tiếng trống, tiếng hát. Không khí kỷ niệm 80 năm Quốc khánh lan tỏa khắp miền ngược, miền xuôi Quảng Ninh, trở thành sợi dây gắn kết niềm tự hào dân tộc.
Gia Lai tăng cường các biện pháp đảm bảo an toàn giao thông dịp Lễ 2/9

Gia Lai tăng cường các biện pháp đảm bảo an toàn giao thông dịp Lễ 2/9

Pháp luật - T.Nhân-H.Trường - 2 giờ trước
Để đảm bảo trật tự, an toàn giao thông và giảm thiểu tai nạn trong dịp nghỉ Lễ Quốc khánh 2/9, Công an tỉnh Gia Lai đã đồng loạt triển khai kế hoạch tổng kiểm tra, xử lý vi phạm trên toàn địa bàn, tập trung vào các tuyến giao thông trọng điểm dẫn về phố biển Quy Nhơn.
Vinamilk tạo điểm nhấn tại Triển lãm thành tựu đất nước 80 năm

Vinamilk tạo điểm nhấn tại Triển lãm thành tựu đất nước 80 năm

Xã hội - PV - 2 giờ trước
Tại Triển lãm “80 năm hành trình Độc lập – Tự do – Hạnh phúc” đang diễn ra tại Hà Nội, không gian trưng bày và trải nghiệm của Vinamilk thu hút đông đảo người dân ghé thăm. Với thiết kế bắt mắt, trải nghiệm tương tác và dùng thử các sản phẩm dinh dưỡng, không gian triển lãm của Vinamilk trở thành một trong những điểm dừng chân được yêu thích của sự kiện.
Hưng Yên: Tăng cường tuần tra, đảm bảo an toàn giao thông dịp cao điểm

Hưng Yên: Tăng cường tuần tra, đảm bảo an toàn giao thông dịp cao điểm

Xã hội - Vân Khánh - 2 giờ trước
Kỳ nghỉ Lễ Quốc khánh 2/9 năm nay kéo dài 4 ngày, dự báo lượng phương tiện sẽ tăng đột biến. Trước tình hình đó, Phòng Cảnh sát giao thông (CSGT) Công an tỉnh Hưng Yên đã sớm triển khai kế hoạch cao điểm, huy động tối đa lực lượng, phương tiện nhằm đảm bảo an toàn giao thông trên địa bàn.
Nghệ An chính thức cấm biển từ 15h ngày 30/8

Nghệ An chính thức cấm biển từ 15h ngày 30/8

Thời sự - T.Hải - 2 giờ trước
Trước tác động của Bão số 6 ảnh hưởng trực tiếp đến vùng ven biển, tỉnh Nghệ An đã ban bố lệnh cấm các loại tàu, thuyền và phương tiện vận tải ra khơi kể từ 10 giờ ngày 30/8. Các tàu, thuyền đang hoạt động trên biển phải về bờ neo đậu để bảo đảm an toàn trước 15 giờ ngày 30/8.
Hà Nội: Mưa lớn gây ngập lụt nghiêm trọng, nhiều tuyến đường ở Tây Mỗ và Đại lộ Thăng Long tê liệt

Hà Nội: Mưa lớn gây ngập lụt nghiêm trọng, nhiều tuyến đường ở Tây Mỗ và Đại lộ Thăng Long tê liệt

Cơn mưa lớn kéo dài suốt hai ngày qua đã khiến nhiều khu vực tại Hà Nội chìm trong biển nước. Tính đến 15h ngày 27/8, các tuyến đường huyết mạch như Quốc lộ 70 và Đại lộ Thăng Long đoạn qua phường Tây Mỗ (quận Nam Từ Liêm cũ) bị ngập sâu nghiêm trọng, gây tê liệt giao thông và ảnh hưởng nặng nề đến đời sống người dân.
TP Hồ Chí Minh: 750 người dân đồng diễn chào mừng

TP Hồ Chí Minh: 750 người dân đồng diễn chào mừng "Tết Độc Lập"

Tin tức - PV - 2 giờ trước
Sáng 30/8, tại phường Bình Thạnh (TP Hồ Chí Minh), 750 người dân, trong trang phục cờ đỏ sao vàng, đã cùng đồng diễn, tạo nên bầu không khí vui tươi, phấn khởi chào mừng 80 năm Đại lễ 2/9.
Những “hạt nhân giữ lửa” văn hóa nơi non cao

Những “hạt nhân giữ lửa” văn hóa nơi non cao

Sắc màu 54 - Vũ Mừng - 3 giờ trước
Tại Tuyên Quang, các nghệ nhân và những người tâm huyết với văn hóa là hạt nhân quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy giá trị truyền thống của đồng bào DTTS. Họ không chỉ lưu giữ ký ức di sản, mà còn miệt mài “truyền lửa” cho thế hệ kế cận.
Cháy lớn tại khu vực chân cầu Vĩnh Tuy, cột khói đen bốc cao hàng chục mét

Cháy lớn tại khu vực chân cầu Vĩnh Tuy, cột khói đen bốc cao hàng chục mét

Thời sự - Hoàng Quý - 4 giờ trước
Một vụ cháy lớn vừa xảy ra ở khu vực chân cầu Vĩnh Tuy trên đường Nguyễn Khoái, phường Vĩnh Tuy (Thành phố Hà Nội).
Quảng Trị: Họp nhanh để ứng phó với bão số 6

Quảng Trị: Họp nhanh để ứng phó với bão số 6

Tin tức - PV - 5 giờ trước
Đến 7h sáng nay 30/8, bão số 6 đang cách tỉnh Quảng Trị khoảng 210km về phía Đông. Để kịp thời ứng phó với bão, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị đã chủ trì cuộc họp nhanh với sở, ngành và các địa phương .
Đà Nẵng tổ chức nhiều hoạt động hấp dẫn phục vụ người dân và du khách dịp lễ 2/9

Đà Nẵng tổ chức nhiều hoạt động hấp dẫn phục vụ người dân và du khách dịp lễ 2/9

Du lịch - T.Nhân - H.Trường - 6 giờ trước
Ngày 30/8, thông tin từ Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch, dịp lễ Quốc khánh 2/9, thành phố Đà Nẵng sẽ tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch phục vụ người dân và du khách.