Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Ama H’Loan với tình yêu âm nhạc dân tộc

Hồng Minh - 15:53, 25/04/2020

Tôi gặp nghệ nhân Ama H’Loan trong ngôi nhà dài của người Ê-đê tại Làng Văn hóa, Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Hà Nội) khi ông đang ngồi chơi đinh năm - một loại nhạc cụ truyền thống của người Ê-đê. Nhìn ông cầm nhạc cụ trên tay và biểu diễn say sưa, tôi mới hiểu hết được tình yêu của người nghệ nhân đã ở tuổi 80 dành cho văn hóa dân tộc mình.

Nghệ nhân Ama H’Loan biểu diễn nhạc cụ dân tộc tại Làng Văn hóa, Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Hà Nội)
Nghệ nhân Ama H’Loan biểu diễn nhạc cụ dân tộc tại Làng Văn hóa, Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Hà Nội)

Sinh ra và lớn lên ở buôn làng người Ê-đê thuộc xã Cư Pơng, huyện Krông Búk (Đăk Lăk), những mạch nguồn văn hóa của người Ê-đê thấm sâu vào tâm thức của “lão nghệ nhân” Ama H’Loan.

Năm 10 tuổi, bằng đôi bàn tay khéo léo, niềm đam mê và tinh thần chịu khó học hỏi từ nghệ nhân lớn tuổi, ông đã chế tác được những nhạc cụ tre, nứa đầu tiên. Không chỉ dành tình yêu cho nhạc cụ dân tộc, ông Ama H’Loan còn mang tình yêu đó vào tình yêu đất nước. Năm 13 tuổi, ông xung phong tham gia làm cách mạng.

Âm nhạc truyền thống cùng ông trên mọi nẻo đường trong suốt những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước cho đến những năm sau giải phóng, khi ông làm Phó Bí thư Tỉnh đoàn rồi công tác ở Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Đăk Lăk và nghỉ hưu năm 2000.

Sau khi nghỉ hưu, nghệ nhân Ama H’Loan có nhiều thời gian hơn để dành cho niềm đam mê nhạc cụ truyền thống. Trăn trở trước thực trạng những nhạc cụ dân tộc đang có nguy cơ bị mai một, thất truyền, ông đã tự mình đi nhiều nơi, gặp nhiều người để sưu tầm, ghi chép lại tài liệu về nhạc cụ của người Ê-đê. Nhờ đó, ông am hiểu và nắm vững cấu trúc cũng như diễn xướng và chế tác thành thạo nhạc cụ truyền thống. 

Nghệ nhân Ama H’Loan là người đầu tiên sử dụng gỗ xoan, gỗ hương, gỗ trắc để chế tác kipăh (tù và) để thay thế sừng trâu. Những chiếc kipăh của ông chế tác bằng nguyên liệu này có âm thanh không kém so với làm bằng sừng trâu.

Không chỉ chế tác thành thạo, nghệ nhân Ama H’Loan còn sử dụng nhuần nhuyễn, am hiểu, nắm vững cấu trúc cũng như diễn xướng nhạc cụ truyền thống từ tre nứa đến cồng chiêng Ê-đê. Ông là một trong số nghệ nhân hiếm hoi ở Đăk Lăk giữ được bí quyết tạo ra thanh âm, điệu thức chuẩn xác và giàu bản sắc nhất cho mỗi loại nhạc cụ làm bằng tre, trúc. Ông cũng là người có khả năng thẩm âm, chỉnh chiêng theo đúng chuẩn của âm nhạc truyền thống dân gian Tây Nguyên. 

Cũng vì thế, ông được Bảo tàng tỉnh Đăk Lăk mời về để nhờ chỉnh chiêng, phục chế nhạc cụ và là người giới thiệu với du khách các sản phẩm nhạc cụ dân tộc Ê-đê. Ngoài ra, ông đã giúp sửa chữa, hoàn thiện nhiều bộ chiêng hỏng ở các buôn làng trong tỉnh. 

Năm 2014, ông có dịp cùng các nghệ nhân của tỉnh Đăk Lăk đi biểu diễn trong Chương trình Festival âm nhạc dân gian quốc tế Sommelo tại Phần Lan. Tại đây ông đã có dịp giới thiệu văn hóa Ê-đê với thế giới.

Nói về nỗi lo mai một nhạc cụ truyền thống, Ama H’Loan cho biết, cả tỉnh Đăk Lăk hiện chỉ còn 2 nghệ nhân nhạc cụ truyền thống, ngoài ông ra, còn Ama Kim. “Thế hệ trẻ bây giờ mê các loại nhạc cụ du nhập từ nước ngoài hơn là thích những nhạc cụ truyền thống của ông cha. Người biết chế tác, sử dụng nhạc cụ dân tộc ngày càng hiếm hoi. Giờ đây, ở các buôn làng không còn mấy người biết chế tác, chỉnh sửa nhạc cụ nữa. Tôi tuổi cao, sức yếu, chỉ mong có người kế thừa nhưng vẫn chưa tìm được”, nghệ nhân trải lòng.

Mong rằng nghệ nhân Ama H’Loan sẽ sớm tìm được người giữ lửa tình yêu với nhạc cụ của người Ê-đê để những tiếng chiêng, đinh puốt, đinh năm được vang mãi ở mỗi buôn làng.

Tin cùng chuyên mục
Người nghệ nhân tâm huyết với văn hóa Cao Lan

Người nghệ nhân tâm huyết với văn hóa Cao Lan

Hàng chục năm tâm huyết sưu tầm, nghiên cứu, gìn giữ bản sắc văn hóa của người Cao Lan (thuộc dân tộc Sán Chay), với trách nhiệm và niềm đam mê, nghệ nhân Ưu tú Hoàng Giang Lâm, 58 tuổi, xã Quang Yên, huyện Sông Lô (Vĩnh Phúc) đã góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống dân tộc.
Tin nổi bật trang chủ
Phát hành báo chí đến vùng đồng bào DTTS ở Bình Định: Thấy gì qua một đợt kiểm tra?

Phát hành báo chí đến vùng đồng bào DTTS ở Bình Định: Thấy gì qua một đợt kiểm tra?

Công tác Dân tộc - Lê Phương - 21:38, 26/10/2020
Mới đây, Đoàn công tác Ban Dân tộc tỉnh Bình Định đã đi kiểm tra thực tế tại một số địa phương về việc thực hiện Quyết định 45/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ (Quyết định 45) về việc “Cấp một số ấn phẩm báo, tạp chí cho vùng DTTS và miền núi, vùng đặc biệt khó khăn (ĐBKK)” giai đoạn 2019 - 2021, tại tỉnh Bình Định. Kết quả kiểm tra cho thấy, việc thực hiện cấp phát báo vẫn chưa đủ và đúng số lượng.
Hàng chục hộ dân ở Thường Xuân (Thanh Hóa): Sống bất hợp pháp vì không thích nghi với khu TĐC

Hàng chục hộ dân ở Thường Xuân (Thanh Hóa): Sống bất hợp pháp vì không thích nghi với khu TĐC

Bạn đọc - Quỳnh Trâm - 21:34, 26/10/2020
Năm 2004, dự án Hồ thủy điện Cửa Đạt tại huyện Thường Xuân (Thanh Hóa) triển khai thực hiện, nhiều hộ dân nằm trong vùng lòng hồ phải di dời. Nhà nước đã cấp kinh phí đền bù, bố trí nơi tái định cư (TĐC), song do không thích nghi được nơi ở mới, nhiều hộ dân trở về quê cũ sống tạm bợ, bất hợp pháp ven Quốc lộ 47 ở xã Yên Nhân.
Đường đi của bão số 9 trên Biển Đông

Đường đi của bão số 9 trên Biển Đông

Tin tức - PV - 17:16, 26/10/2020
Dự báo trong 24 giờ tới, bão di chuyển theo hướng Tây, mỗi giờ đi được 20-25km và tiếp tục mạnh thêm. Đến 10 giờ ngày 27/10/2020, vị trí tâm bão ở khoảng 13,8 độ Vĩ Bắc; 114,5 độ Kinh Đông, cách đảo Song Tử Tây khoảng 280km về phía Bắc. Sức gió mạnh nhất vùng gần tâm bão mạnh cấp 12-13 (115-150km/giờ), giật cấp 15.
Tổng Công ty Điện lực miền Bắc: Chung tay ủng hộ đồng bào miền Trung khắc phục hậu quả lũ lụt

Tổng Công ty Điện lực miền Bắc: Chung tay ủng hộ đồng bào miền Trung khắc phục hậu quả lũ lụt

Nhịp cầu nhân ái - PV - 17:15, 26/10/2020
Thể hiện trách nhiệm xã hội, với tinh thần “tương thân tương ái”, “lá lành đùm lá rách”, CBCNV - LĐ trong toàn Tổng công ty Điện lực miền Bắc đã tự nguyện tham gia ủng hộ một phần tiền lương của mình.
Thủ tướng tiếp Tổng Giám đốc Cơ quan Phát triển Tài chính Quốc tế Hoa Kỳ

Thủ tướng tiếp Tổng Giám đốc Cơ quan Phát triển Tài chính Quốc tế Hoa Kỳ

Tin tức - PV - 17:13, 26/10/2020
Sáng 26/10, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tiếp Tổng Giám đốc Cơ quan Phát triển Tài chính Quốc tế Hoa Kỳ - DFC, ông Adam Boehler.
Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo triển khai ứng phó khẩn cấp bão số 9

Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo triển khai ứng phó khẩn cấp bão số 9

Tin tức - PV - 16:23, 26/10/2020
Thủ tướng Chính phủ vừa có Công điện yêu cầu các Bộ ngành, địa phương liên quan triển khai ứng phó khẩn cấp với bão MOLAVE (bão số 9).
Lào Cai: Nâng cao giá trị kinh tế từ sản xuất chuyên canh

Lào Cai: Nâng cao giá trị kinh tế từ sản xuất chuyên canh

Kinh tế - Bảo Long - 15:25, 26/10/2020
Với đặc thù về điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng phù hợp gieo trồng nhiều loại cây nông nghiệp khác nhau, những năm gần đây, nhằm nâng cao giá trị kinh tế trong sản xuất, ngành Nông nghiệp Lào Cai đã chuyển hướng tập trung xây dựng các vùng sản xuất chuyên canh, qua đó nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống cho nông dân.
Cán bộ thôn, bản thời 4.0

Cán bộ thôn, bản thời 4.0

Khoa học - Công nghệ - Hoàng Quý - 10:39, 26/10/2020
Từ lâu, Internet đã trở thành kho kiến thức rộng lớn của mọi người. Thế nhưng, đối với những cán bộ thôn ở Hùng Mỹ, huyện Chiêm Hóa (Tuyên Quang), nơi điều kiện kinh tế, hạ tầng cơ sở còn nhiều khó khăn thì việc tận dụng sự phát triển của công nghệ thông tin, Internet dường như chỉ mới bắt đầu. Mặc dù muộn, nhưng những cán bộ thôn bản ở Hùng Mỹ đã nhanh chóng tiếp cận được lợi ích từ Internet mang lại trong việc phát triển kinh tế ở địa phương.
Dưới chân Pù Mát

Dưới chân Pù Mát

Kinh tế - Thanh Hải - 10:32, 26/10/2020
Pù Mát được biết đến không chỉ là Vườn quốc gia nằm ở phía Tây xứ Nghệ (Nghệ An). Nơi ấy, đã và đang nức tiếng với những sản phẩm cây dược liệu đạt tiêu chuẩn OCOP (Chương trình Mỗi xã một sản phẩm) 4 sao, trở thành một trong những sản phẩm chủ lực của huyện. Trong những thành quả đó, có ý tưởng của chàng trai trẻ Phan Xuân Diện, có sự lao động cần mẫn của đồng bào dân tộc Thái ở vùng đệm Pù Mát, huyện Con Cuông.
Thế giới đã có hơn 43,3 triệu ca mắc Covid-19

Thế giới đã có hơn 43,3 triệu ca mắc Covid-19

Tin tức - PV - 10:15, 26/10/2020
Sáng 26/10, thế giới ghi nhận 43.306.011 ca mắc, trong đó 1.158.401 ca tử vong do Covid-19.