Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Thăm nhà rông lớn nhất Tây Nguyên

PV - 12:02, 06/06/2021

Trong hương men rượu cần nồng nàn bên mái nhà rông, già làng Sôn, làng Kon Sơ Lăl, xã Hà Tây (huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai) nói với chúng tôi rằng: Với người làng Kon Sơ Lăl, nhà rông là hồn cốt dân tộc, là văn hóa mà ông bà để lại từ hàng ngàn đời nay. Vì vậy, ông luôn tìm mọi cách để giữ gìn vốn quý đó. Và đó cũng là lý do mà căn nhà rông được mệnh danh lớn nhất Tây Nguyên được ra đời.

Nhà rông làng Kon Sơ Lăl lớn nhất Tây Nguyên. Ảnh: Thùy Dung
Nhà rông làng Kon Sơ Lăl lớn nhất Tây Nguyên. Ảnh: Thùy Dung

Theo lời hẹn trước, già làng Sôn đón chúng tôi từ đầu làng. Già Sôn là người đã chứng kiến bao thăng trầm lịch sử của làng Kon Sơ Lăl. Chúng tôi theo chân già Sôn đến nhà rông, từ xa, nhà rông hiện lên thật sừng sững và uy nghi. Cùng chúng tôi vào tham quan nhà rông, già làng Sôn lấy một ghè rượu cần để mời khách quý. Trong hương men rượu cần, già Sôn bắt đầu đưa chúng tôi ngược dòng kí ức: “Đối với người làng Kon Sơ Lăl, ai cũng tự hào vì làng mình có nhà rông lớn nhất Tây Nguyên. Không những thế, nhà rông còn là hồn cốt, là văn hóa mà ông cha để lại, nó gắn liền với cuộc đời của mỗi con người và là niềm tự hào của dân tộc”.

“Tuy nhiên, ít ai biết rằng, người làng Kon Sơ Lăl từng phải chứng kiến cảnh nhà rông bị cháy. Đó là nhà rông ở làng Kon Sơ Lăl cũ cách làng mới khoảng chừng 4km. Ngày trước, hầu hết người làng đều ở đó, sau này chính quyền đã vận động người dân chuyển đến khu tái định cư gần trung tâm xã để thuận lợi cho việc phát triển kinh tế. Về làng mới, người làng tiếp tục dựng một nhà rông mới. Đồng thời, vẫn giữ gìn nhà rông ở làng cũ vì nó đã gắn bó với người làng bao đời nay”- già Sôn kể.

Những tưởng mọi thứ đều yên bình, nhưng một chiều tháng 4-2015, một cơn mưa giông, sấm sét đánh vang rền, phá tan sự yên bình vốn có của ngôi làng cũ. Nhà rông sừng sững bao năm qua bỗng cháy rực như ngọn đuốc trong sự bất lực của dân làng. Sau trận hỏa hoạn, ngôi làng trở nên trầm mặc. Người già trong làng đưa đôi mắt buồn hoang vắng bên những tàn tích còn sót lại như cố giữ lại những ngày hội, những đêm say rượu cần bên nhịp xoang, tiếng chiêng trong tiềm thức.

Sau bao đêm suy nghĩ, già làng Sôn quyết định bàn với những Người có uy tín ở làng để kêu gọi sức dân xây dựng lại căn nhà rông mới và làm theo kiến trúc nhà rông cũ. Sau khi hội đồng làng đã thống nhất, họ liền thông báo với người dân trong niềm vui mừng, phấn khởi và già làng Sôn là người chỉ đạo chính.

Ông Yưuh (thôn trưởng cũ làng Kon Sơ Lăl) cho biết: “Dựng nhà rông mới mất 1 năm. Tiền dựng nhà rông có được nhờ bán các trụ gỗ còn sót lại của nhà rông cũ. Chúng tôi huy động hết sức lực của dân làng để cùng chung sức xây dựng nhà rông. Cả làng chia làm 6 tổ. Mỗi tổ sẽ phải chịu trách nhiệm lên rừng lấy 2 cái trụ gỗ, 1 đà (xà) trên, 1 đà dưới. Các tổ tiếp tục phân chia công việc cho nhau, đàn ông, thanh niên trai tráng trong làng thì lên rừng lấy gỗ, mây, tre, nứa. Phụ nữ trong làng lên rừng lấy tranh về lợp mái, cứ 1 người thì phải lấy được 10 bó tranh”.

Cứ thế, nhà rông Kon Sơ Lăl được xây dựng trong vòng 4 tháng, bắt đầu từ tháng 4-2017. Trước đó, người dân đã bỏ ra 1 năm để chuẩn bị nguyên liệu. Khi thi công, người dân bỏ gần 4.000 ngày công. Nhà rông được hoàn thành vào tháng 8-2017 và trở thành nhà rông lớn nhất Tây Nguyên, với chiều dài là 23m, cao 20m, rộng chính giữa là 12m, rộng 2 bên, mỗi bên 10m.

Già làng Sôn (thứ 2 từ trái qua) và ông Yưuh - một trong những người có uy tín của làng Kon Sơ Lăl kể về những ngày dựng nhà rông. Ảnh: Thùy Dung
Già làng Sôn (thứ 2 từ trái qua) và ông Yưuh - một trong những người có uy tín của làng Kon Sơ Lăl kể về những ngày dựng nhà rông. Ảnh: Thùy Dung

Và một điều đặc biệt khi xây dựng căn nhà rông lớn nhất Tây Nguyên, đó là già làng Sôn không biết chữ, ông không vẽ bản thiết kế. Cách ông hướng dẫn người làng thực hiện các công việc là từ trí óc và con mắt. “Tôi không vẽ bản thiết kế nào cả, vì tôi không biết chữ, tất cả tôi chỉ nghĩ trong đầu. Tôi nói với bà con, nhà rông mới được dựng giống nhà rông ở làng cũ để bà con dễ hiểu. Bà con góp ý lại rằng, muốn làm nhà rông to hơn để chứa hết cả làng. Khi bắt tay vào thực hiện, những Người có uy tín trong làng đã cùng tôi giám sát các quy trình để đưa ra những phán đoán chuẩn xác nhất để dân làng mình thực hiện” - Già làng Sôn nói.

“Người làng lấy dây thừng làm thước đo. Dân mình làm nhà sàn ở quen rồi, cứ thế mà làm tuần tự thôi, dựng cột, đóng khung, đặt đà, lợp mái. Mà khó nhất là đặt đà ngang, nhìn không kĩ là sẽ làm nhà rông bị méo mó. Chúng tôi nhiều lần phải cùng nhau đứng xem và chỉnh sửa mới được như thế này”- Già làng Sôn cho biết thêm.

Cùng chúng tôi đi tham quan nhà rông, già làng Sôn trầm tư nói: “Nhà rông này được dựng lên để xoa dịu nỗi mất mát trong cơn hỏa hoạn năm xưa của dân làng. Nó được dựng lên theo đúng kiểu nhà rông truyền thống của người Ba Na. Để làm thành công nhà rông này là nhờ sự đoàn kết, cùng nhau chung sức, đồng lòng của dân làng. Đến nay, Kon Sơ Lăl được công nhận là làng văn hóa rồi, chỉ hy vọng sau này, thế hệ trẻ vẫn tích cực bảo tồn nhà rông của làng, giữ gìn hồn cốt dân tộc trên mảnh đất đại ngàn này”.

Tin cùng chuyên mục
Những nghi lễ tôn giáo độc đáo của người Chăm Ninh Thuận

Những nghi lễ tôn giáo độc đáo của người Chăm Ninh Thuận

Cộng đồng người Chăm theo đạo Bà-la- môn ở Ninh Thuận có nền văn hóa truyền thống phong phú và đặc sắc. Hiện nay, cộng đồng người Chăm vẫn bảo tồn, lưu giữ nhiều nghi lễ tôn giáo truyền thống độc đáo, trong đó có Lễ Pok Tapah và lễ Puis.
Tin nổi bật trang chủ
Báo chí trên mặt trận chống âm mưu phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc

Báo chí trên mặt trận chống âm mưu phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc

Cuộc chiến trên mặt trận tư tưởng nói chung và chống âm mưu chia rẽ, phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc nói chung, dẫu không tiếng súng nhưng chưa bao giờ thôi quyết liệt. Các cơ quan báo chí, các nhà báo đã và đang là những người lính xung kích không chỉ vạch trần mọi âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch, mà còn là cánh tay nối dài của Đảng và Nhà nước trong việc tuyên truyền đường lối, chủ trương, chính sách phát triển vùng DTTS và miền núi đến tận mỗi người dân...
Những điều cần nhớ khi tiêm vắc xin phòng Covid-19

Những điều cần nhớ khi tiêm vắc xin phòng Covid-19

Tin tức - PV - 23:06, 20/06/2021
Ngày 20/6, Bộ Y tế phối hợp với Thông tấn xã Việt Nam, Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) tại Việt Nam thực hiện và cho ra mắt 10 infographic với chủ đề "Những điều cần nhớ khi tiêm chủng vắc xin phòng Covid-19", để các địa phương, đơn vị, người dân lưu ý thực hiện bảo đảm an toàn, hiệu quả.
Quỹ vaccine phòng COVID-19 nhận được 5.777 tỷ đồng

Quỹ vaccine phòng COVID-19 nhận được 5.777 tỷ đồng

Tin tức - PV - 23:02, 20/06/2021
Theo Ban Quản lý Quỹ vaccine phòng COVID-19, tính đến 17h00 ngày 20/6 Quỹ đã tiếp nhận 5.777 tỷ VND (đã bao gồm ngoại tệ quy đổi).
Chủ tịch nước biểu dương các cơ quan báo chí trên

Chủ tịch nước biểu dương các cơ quan báo chí trên "mặt trận" phòng, chống dịch Covid-19

Tin tức - PV - 22:58, 20/06/2021
Nhân dịp Kỷ niệm 96 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2021), Chủ tịch nước đã trả lời phỏng vấn báo chí, biểu dương các cơ quan báo chí, các nhà báo tham gia phòng, chống dịch COVID-19.
Chính phủ luôn đánh giá cao, lắng nghe, thấu hiểu và chia sẻ với báo chí*

Chính phủ luôn đánh giá cao, lắng nghe, thấu hiểu và chia sẻ với báo chí*

Tin tức - PV - 22:54, 20/06/2021
Chiều ngày 20/6, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì cuộc Gặp mặt các cơ quan báo chí nhân Kỷ niệm 96 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925-21/6/2021). Cổng Thông tin điện tử Chính phủ trân trọng giới thiệu toàn văn phát biểu của Thủ tướng tại cuộc gặp mặt.
Công tác phòng chống thiên tai: Thông tin phải

Công tác phòng chống thiên tai: Thông tin phải "nhanh hơn thiên tai, bão lũ". Bài 2: Truyền thông cần được xem xét là nội dung trong công tác PCTT

Tin tức - Hoàng Thanh- Hiếu Anh (CĐ) - 22:38, 20/06/2021
Tuy đã đạt được những kết quả tích cực trong công tác truyền thông về phòng chống thiên tai (PCTT), nhưng những thiệt hại do thiên tai gây ra vẫn rất nghiêm trọng. Trước tác động của biến đổi khí hậu toàn cầu, thiên tai ngày càng phức tạp, khó lường và có thể xảy ra trên khắp các vùng miền trong cả nước. Điều đó cho thấy, công tác truyền thông về PCTT cần được đưa vào kế hoạch như một nội dung ưu tiên trong PCTT.
Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh làm việc các Vụ, đơn vị

Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh làm việc các Vụ, đơn vị

Từ ngày 18/4/2021 đến ngày 1/6/2021, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh đã làm việc với 21 Vụ, đơn vị trực thuộc Ủy ban Dân tộc để nắm bắt tình hình, kết quả, tiến độ triển khai thực hiện nhiệm vụ những tháng đầu năm và phương hướng, giải pháp triển khai nhiệm vụ những tháng cuối năm 2021 của các Vụ, đơn vị. Trên cơ sở đó, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh đã có những chỉ đạo kịp thời đối với các Vụ, đơn vị nhằm đẩy nhanh tiến độ, nâng cao hiệu quả công tác của các Vụ, đơn vị nói riêng, của UBDT nói chung.
Vòng loại thứ 3 World Cup 2022 khởi tranh ngày 2/9

Vòng loại thứ 3 World Cup 2022 khởi tranh ngày 2/9

Thể thao - Giải trí - PV - 22:33, 20/06/2021
Theo kế hoạch của FIFA, vòng loại thứ 3 World Cup 2022 khu vực châu Á dự kiến bắt đầu thi đấu từ ngày 2/9/2021 và kết thúc vào ngày 29/3/2022.
Việt Nam tiếp nhận 500.000 liều vaccine Vero-Cell

Việt Nam tiếp nhận 500.000 liều vaccine Vero-Cell

Tin tức - Ngân Anh (T/h) - 22:23, 20/06/2021
Chiều 20/6, được sự ủy quyền của Chính phủ, tại Sân bay Quốc tế Nội Bài, Ban Đối ngoại Trung ương, Bộ Ngoại giao và Bộ Y tế đã phối hợp với Đại sứ quán nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa tại Việt Nam tiếp nhận 500.000 liều vaccine Vero-Cell của Sinopharm và 502.400 chiếc bơm kim tiêm chủng dùng 1 lần, loại 1ml.
Chiều 20/6, Việt Nam có 94 ca mắc mới COVID-19, riêng TP. Hồ Chí Minh 57 ca

Chiều 20/6, Việt Nam có 94 ca mắc mới COVID-19, riêng TP. Hồ Chí Minh 57 ca

Tin tức - PV - 20:07, 20/06/2021
Từ 12 giờ đến 18 giờ ngày 20/6, Việt Nam có thêm 94 ca mắc mới COVID-19, trong đó riêng TP Hồ Chí Minh 57 ca.
Người có tiền sử dị ứng có nên tiêm phòng vaccine COVID-19?

Người có tiền sử dị ứng có nên tiêm phòng vaccine COVID-19?

Sức khỏe - PV - 17:32, 20/06/2021
Tại Hướng dẫn tạm thời khám sàng lọc trước tiêm chủng vaccine phòng COVID-19 của Bộ Y tế, quy định 4 đối tượng cần thận trọng tiêm chủng, trong đó người có tiền sử dị ứng với các dị nguyên. Tuy nhiên, không phải mọi trường hơp có tiền sử dị ứng đều chống chỉ định tiêm vaccine COVID-19.
Lễ hội Năm làng Mọc: Nét đẹp làng quê giữa chốn đô thành

Lễ hội Năm làng Mọc: Nét đẹp làng quê giữa chốn đô thành

Sắc màu 54 - PV - 16:04, 20/06/2021
Kẻ Mọc là vùng đất cổ của Thăng Long - Hà Nội, gồm 7 ngôi làng nằm ven sông Tô Lịch. Cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, các làng xưa giờ đã lên phường, nhưng Lễ hội Năm làng Mọc vẫn được tổ chức 5 năm một lần theo phong tục truyền thống, thể hiện sự cố kết cộng đồng giữa 5 làng kết chạ và nỗ lực bảo tồn, gìn giữ giá trị văn hóa của làng xã xưa trong bối cảnh đô thị hóa mạnh mẽ hôm nay. Lễ hội Năm làng Mọc đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào ngày 27/5//2021.