Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Sene Dolta - mùa tri ân, báo hiếu: Nhớ về cội nguồn (Bài 1)

N.Tâm – H.Diễm - 04:04, 24/09/2022

Hàng năm cứ vào ngày 29 tháng 8 đến ngày mùng 01 tháng 9 Âm lịch, trên khắp các phum sóc, các chùa trong vùng đồng bào Khmer các tỉnh Nam bộ lại nhộp nhịp không khí của lễ Sene Dolta (lễ cúng ông bà). Đây là thời gian bà con đã xong vụ cấy lúa mùa, mọi người thường tranh thủ đi thăm hỏi ông bà, cha mẹ, người thân. Một hoạt động không thể thiếu của đồng bào Khmer trong dịp này là lên chùa để tham gia các lễ tưởng nhớ công ơn và cầu phước cho linh hồn của các bậc sinh thành, những người trong thân tộc quá cố và tri ân tổ tiên đã khai phá đất đai, phù hộ cho phum, sóc được an lành, hạnh phúc, ấm no.


Phật tử và các vị sư đang tất bật treo cờ trong khung viên chùa chuẩn bị cho lễ Sen Dolta
Phật tử và các vị sư đang tất bật treo cờ trong khuôn viên chùa chuẩn bị cho lễ Sen Dolta

Bảo tồn trong xu hướng hội nhập 

Theo tiếng Khmer, từ “Sen” có nghĩa là cúng, còn “Dol” có nghĩa là bà, “Ta” nghĩa là ông. Lễ Sen Dolta của đồng bào dân tộc Khmer thể hiện tấm lòng thành kính với ông bà, tổ tiên đã khuất. Dịp lễ này, trong gia đình có người đi làm ăn hay đi học xa nhà sẽ tranh thủ về sum vầy.

Lễ Sene Dolta rất trang nghiêm nên việc chuẩn bị cần phải chu đáo, với nhiều nghi lễ mang đậm nét văn hóa đặc trưng riêng của đồng bào Khmer. Tại các chùa thì treo cờ phướn, quét dọn khuôn viên, sơn phết. Đặc biệt là sơn và di tu những tháp đựng cốt…; còn các gia đình thì dọn dẹp nhà cửa, bàn thờ và chuẩn bị nhiều món ăn truyền thống để dâng cúng ông bà, tổ tiên.

Theo nghi lễ truyền thống, Lễ Sen Dolta thường được tổ chức trong thời gian nửa tháng, với 4 nghi thức chính: lễ dâng cơm vắt (Bos Bai Ben), lễ cúng ông bà (Sen Dolta), lễ rước ông bà (Phchum Ben) và lễ đưa tiễn ông bà (chun Đôn Ta).Thời gian gần đây, đồng bào Khmer cũng đã có những cải tiến, chắt lọc những nét đặc trưng của dân tộc để phù hợp hơn với điều kiện thực tế nhưng vẫn giữ được những ngày lễ truyền thống của dân tộc. Theo đó, Lễ Sen Dolta được ấn định tổ chức trong 3 ngày. Năm 2022, Sen Dolta sẽ diễn ra từ 29/8 đến mùng 1/9 âm lịch (ngày 24,25 và 26/9 dương lịch).

 “Thay áo mới” tại chùa Khmer Tà Mơn nhân dịp đón lễ Sen Dolta năm 2022
Chùa Khmer Tà Mơn chỉnh trang khuôn viên nhân dịp đón lễ Sen Dolta năm 2022

Hoà thượng Đào Như, Viện trưởng Học viện Phật giáo Nam tông cho biết: Cùng với chính trị, kinh tế và xã hội, thì văn hóa là một trong các trụ cột phát triển đất nước. Lễ Sen Dolta được bảo tồn qua năm tháng, trở thành thói quen trong đời sống của đồng bào Khmer, được tiếp nối từ thế hệ này qua thế hệ khác. 

"Khi xã hội văn minh, con người tiến bộ, chúng ta cũng phải biết sắp xếp các nghi lễ cho phù hợp để bảo tồn, nếu không thì níu kéo văn hóa trở về với quá khứ, làm cho văn hóa dân tộc khó thích nghi với thời đại mới, rồi kêu mai một không bảo tồn", Hòa thượng Đào Như nhìn nhận.

Đặc sắc nghi lễ Sen Dolta 

Trong những ngày này, khắp trong phum, sóc tràng ngập không khí của ngày lễ Sen Dolta, nhất là tại các chùa Khmer. Trong 3 ngày lễ Sen Dolta, ngoài dâng hương và mâm lễ ở nhà, mọi nghi thức quan trọng đều diễn ra tại chùa-“ngôi nhà” chung của cả phum, sóc. 

Có mặt tại điểm chùa Som Rong, phường 5, TP. Sóc Trăng. Mới 4 giờ sáng, tại đây đã nhộn nhịp, các phật tử đã có mặt để chuẩn bị cho việc dâng cơm phiên. Người người miệt mài với việc làm cắt cờ cá sấu, cờ tre để chuẩn bị trang trí các mâm bai-band (cơm vắt) rất đẹp mắt.

Nghi thức dâng cơm phiên tại chùa
Nghi thức dâng cơm phiên tại chùa

Bà Nguyễn Thị Hoàng, 68 tuổi ngụ phường 5, TP. Sóc Trăng cho biết: Mâm vật phẩm không có qui định gồm lễ vật gì, nhưng theo truyền thống, tôi chuẩn bị những món ăn mà người thân khi còn sống thích…; Đồng thời, món không thể thiếu trong ngày lễ chính là món cơm vắt, bánh tét và bánh gừng. Riêng lễ dâng cơm phiên, tôi chuẩn bị trước ở nhà, 4 giờ lên chùa, chờ các vị chư tăng đánh trống (trước 5h sáng), tôi cùng bà con phật tử bưng mâm cơm, lễ vật lên chánh điện để làm lễ dâng cơm các vị chư tăng tụng kinh, cầu siêu cho thân tộc đã khuất...”.

Cùng đi chùa dâng cơm như bà Hoàng, bà Thạch Thị Phụng, nhà ở phường 5 (TP. Sóc Trăng) chia sẻ: “Từ nhỏ tôi đã theo gia đình lên chùa làm lễ, còn ở nhà thì phụ làm các loại bánh. Bây giờ có gia đình riêng, tôi làm theo phong tục của gia đình, tất cả những vật phẩm dâng lên tổ tiên, phải tự tay các thành viên trong gia đình làm nên, mâm lễ vật càng chu đáo, càng thể hiện lòng thành kính đối với tổ tiên...”

Theo Thượng tọa Lý Minh Đức, Đại biểu Quốc hội, Phó Hội trưởng Hội Đoàn kết sư sãi tỉnh Sóc Trăng, Trụ trì chùa Som Rong, Sen Dolta, là lễ hội lớn trong năm của đồng bào Khmer mang màu sắc tín ngưỡng dân gian xen lẫn tôn giáo, chứa đựng nhiều yếu tố tích cực, không lẫn lộn một nghi lễ nào. Đặc biệt, tất cả lễ vật phải tự tay người dâng cúng làm, những nguyên liệu phải lấy tại phum sóc.

 Lễ Sene Dolta mang đậm tính nhân văn và giáo dục đạo đức sâu sắc, nhắc nhở mọi người về lòng hiếu thảo với ông bà, cha mẹ; tri ân những bậc tổ tiên đã đóng góp cho công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước. Lễ hội mang lại cho mỗi gia đình không khí đầm ấm, sum vầy và thắt chặt tình đoàn kết thương yêu giúp đỡ nhau trong phum sóc.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Mường Tè hội tụ sắc màu biên cương trong ngày hội văn hóa

Mường Tè hội tụ sắc màu biên cương trong ngày hội văn hóa

Ngày hội văn hóa, thể thao các dân tộc huyện Mường Tè (tỉnh Lai Châu) lần thứ 2, năm 2022 diễn ra trong 4 ngày từ 24 - 27/11 với nhiều hoạt động thể thao, văn nghệ, ẩm thực và tái hiện lại đời sống sinh hoạt thường nhật của đồng bào các dân tộc trên địa bàn huyện biên cương này.
Tin nổi bật trang chủ
World Cup 2022: Hàn Quốc để thua Ghana đầy nuối tiếc

World Cup 2022: Hàn Quốc để thua Ghana đầy nuối tiếc

Thể thao - Giải trí - Hoàng Quý - 23:27, 28/11/2022
Ở lượt trận thứ 2 bảng H World Cup 2022, Hàn Quốc đã thất bại trước Ghana với tỷ số 3-2 dù đã nỗ lực rất nhiều trong việc rượt đuổi tỷ số.
Lịch thi đấu World Cup 2022 ngày 29/11/2022

Lịch thi đấu World Cup 2022 ngày 29/11/2022

Thể thao - Giải trí - B. Ngân - 23:11, 28/11/2022
Ngày 29/11/2022, vòng bảng World Cup 2022 diễn ra 4 trận đấu ở các bảng H và A . Sau đây là lịch thi đấu chi tiết vòng bảng World Cup 2022 ngày 29/11/2022 mời bạn đọc theo dõi.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc gặp tài năng trẻ trong lĩnh vực văn học

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc gặp tài năng trẻ trong lĩnh vực văn học

Thời sự - PV - 22:09, 28/11/2022
Chiều 28/11, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã gặp tài năng trẻ văn học Nguyễn Bình, 21 tuổi, là du học sinh Việt Nam tại Mỹ, vừa được Hội Nhà văn Việt Nam trao giải thưởng Tác giả trẻ năm 2021 ở hạng mục Văn học dịch với tác phẩm dịch Truyện Kiều sang tiếng Anh.
World Cup 2022: Đôi công hấp dẫn, Cameroon hòa Serbia trong trận cầu 6 bàn thắng

World Cup 2022: Đôi công hấp dẫn, Cameroon hòa Serbia trong trận cầu 6 bàn thắng

Thể thao - Giải trí - Hoàng Minh - 19:42, 28/11/2022
Serbia và Cameroon đã cống hiến cho người hâm mộ một trận đấu hấp dẫn nhất vòng bảng từ đầu World Cup 2022 với màn rượt đuổi tỷ số đầy kịch tính. Với 6 bàn thắng được ghi, 2 đội kết thúc trận đấu với tỷ số hòa 3-3 và cùng có được 1 điểm.
Xem xét, phân bổ vốn đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách Trung ương của 3 chương trình mục tiêu quốc gia

Xem xét, phân bổ vốn đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách Trung ương của 3 chương trình mục tiêu quốc gia

Thời sự - PV - 19:30, 28/11/2022
Chiều 28/11, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã xem xét việc phân bổ vốn đầu tư phát triển nguồn ngân sách Trung ương giai đoạn 2021 - 2025 còn lại của 3 chương trình mục tiêu quốc gia và bổ sung vốn nước ngoài cho Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021 - 2025.
Thịt Trâu sấy - Nét đẹp văn hóa ẩm thực đồng bào Tày ở Bảo Yên

Thịt Trâu sấy - Nét đẹp văn hóa ẩm thực đồng bào Tày ở Bảo Yên

Trước kia, khi đời sống còn nhiều khó khăn, đồng bào các dân tộc ở huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai chỉ mổ trâu trong dịp lễ tết hay cúng bái, nên thịt trâu sấy cũng chỉ có nhiều trong những dịp đặc biệt. Nhưng giờ đây, thịt trâu sấy Bảo Yên đã có tên tuổi, được bảo hộ nhãn hiệu sản phẩm, người dân ở khắp mọi nơi có thể tiếp cận dễ dàng. Là người tiên phong trong việc khôi phục và phát triển thịt trâu sấy tại địa phương, anh Hoàng Văn Sử, bản Pác Mạc, xã Vĩnh Yên luôn cố gắng giữ gìn và phát huy nét đặc trưng của món ăn truyền thống này.
Bắc Giang: Hội nghị gặp mặt, tiếp xúc, đối thoại với 200 Người có uy tín tiêu biểu

Bắc Giang: Hội nghị gặp mặt, tiếp xúc, đối thoại với 200 Người có uy tín tiêu biểu

Người có uy tín - Thiên An - Mỹ Dung - 19:29, 28/11/2022
Ngày 28/11, tại huyện Lục Ngạn, Ủy ban MTTQ tỉnh Bắc Giang phối hợp với Ban Dân tộc tỉnh, Huyện ủy Lục Ngạn tổ chức Hội nghị gặp mặt, tiếp xúc, đối thoại với 200 Người có uy tín tiêu biểu trong đồng bào DTTS thuộc các huyện: Lục Ngạn, Sơn Động và Lục Nam.
Online Friday2022 hứa hẹn sẽ đạt được 100 triệu lượt xem trên nền tảng TikTok

Online Friday2022 hứa hẹn sẽ đạt được 100 triệu lượt xem trên nền tảng TikTok

Kinh tế - Thúy Hồng - 19:28, 28/11/2022
Ngày 28/11, Bộ Công Thương (Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số) đã tổ chức Họp báo giới thiệu và cung cấp thông tin về Chương trình Tuần lễ Thương mại điện tử (TMĐT) quốc gia và Ngày mua sắm trực tuyến Online Friday 2022 tới các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và người tiêu dùng cùng các cơ quan, đơn vị truyền thông trên cả nước. Tuần lễ TMĐT quốc gia sẽ diễn ra từ ngày 28/11 - 4/12, trong đó ngày Thứ 6 đầu tiên của tháng 12 (2/12) sẽ là Ngày mua sắm trực tuyến lớn nhất trong trong năm.
Đắk Nông: Phát hiện mới về hệ thống hang động núi lửa Krông Nô

Đắk Nông: Phát hiện mới về hệ thống hang động núi lửa Krông Nô

Tìm trong di sản - Lê Hường - 19:27, 28/11/2022
Ngày 28/11, Ban Quản lý Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông cho biết, trong khuôn khổ Hội nghị quốc tế hang động núi lửa lần thứ 20 - ISV20 diễn ra tại Đắk Nông, từ ngày 22 - 26/11/2022, các chuyên gia quốc tế đã thực hiện khảo sát, thám hiểm một số hang động trong hệ thống hang động núi lửa Krông Nô (Đắk Nông) và có một số phát hiện mới về hệ thống hang động núi lửa này.
Kiên Giang: Khám bệnh, tư vấn sức khỏe cho phụ nữ DTTS

Kiên Giang: Khám bệnh, tư vấn sức khỏe cho phụ nữ DTTS

Sức khỏe - Văn Linh - 19:26, 28/11/2022
Ban Dân tộc và Hội Nông dân Việt Nam tỉnh Kiên Giang vừa phối hợp cùng Đoàn y bác sĩ thiện nguyện TP. Hồ Chí Minh đến khám, điều trị và phát thuốc miễn phí cho chị em phụ nữ DTTS ở huyện Châu Thành, tỉnh Kiên Giang.
Chương trình bố trí, ổn định dân cư vùng khó khăn, vùng đồng bào DTTS

Chương trình bố trí, ổn định dân cư vùng khó khăn, vùng đồng bào DTTS

Tin tức - Văn Yên - 19:25, 28/11/2022
Ngày 28/11, tại Tp. Đà Lạt (Lâm Đồng), Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNN) chủ trì, phối hợp với UBND tỉnh Lâm Đồng tổ chức Hội nghị Sơ kết thực hiện Nghị quyết số 22/NQ-CP của Chính phủ về ổn định dân di cư tự phát và triển khai Chương trình bố trí, ổn định dân cư theo Quyết định số 590/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.