Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phát huy tối đa nguồn lực để bảo tồn, phát triển văn hóa dân tộc Bố Y

Trọng Bảo - 04:45, 26/11/2023

Bố Y là một trong 14 dân tộc có khó khăn đặc thù của cả nước. Hiện nay, đồng bào Bố Y sinh sống chủ yếu tại một số xã trên địa bàn huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai. Bà con hiện còn lưu giữ được nhiều nét văn hóa đặc sắc của dân tộc mình, ấn tượng nhất là trang phục truyền thống của người Bố Y.

Trang phục dân tộc Bố Y mang vẻ đẹp khỏe khoắn
Trang phục dân tộc Bố Y mang vẻ đẹp khỏe khoắn

Vẻ đẹp độc đáo trang phục dân tộc Bố Y

Trang phục của người Bố Y có vẻ đẹp khỏe khoắn, mạnh mẽ nhưng không kém phần nữ tính (đối với trang phục cho nữ giới). Nghệ nhân dân gian Lồ Lài Sửu, dân tộc Bố Y,  ở xã Thanh Bình, huyện Mường Khương cho biết: Điểm nhấn của trang phục dân tộc Bố Y là trang sức bạc được thiết kế, chế tác rất tinh xảo.

Theo nghệ nhân Sửu, bạc không chỉ để làm trang sức góp phần tôn lên vẻ đẹp của phụ nữ, mà còn thể hiện nguyện vọng được bảo hộ, chở che từ các đấng thần linh. Người Bố Y còn quan niệm, bạc là để trừ tà ma, chống gió độc, mang lại những điều tốt lành, sức khỏe cho người dùng…Do đó, phụ nữ Bố Y thường dùng nhiều đồ trang sức bằng bạc trắng như: Vòng tai, nhẫn bạc, vòng tay, yếm bạc... Trong đó, bộ yếm bạc là độc đáo, tinh xảo nhất.

“Yếm bạc của người phụ nữ Bố Y được thiết kế có dây dài 46cm, hai đầu dây đính vào hai bên của cổ áo với đôi bướm bạc; nối giữa hai đôi bướm là ba sợi dây xích bạc. Mỗi dây mắt xích có 240 vòng bạc nhỏ. Phần dưới của yếm bạc là ba sợi dây xích dài 15cm với 360 vòng xích. Ba đầu trên của ba sợi dây xích gắn với 6 con cá nhỏ và nhiều hoa văn bằng những chùm hạt nhỏ. Phần dưới của mỗi sợi dây xích được gắn với 6 con cá nhỏ hơn. Nối giữa mắt xích của hoa văn cá là hai đồng bạc”, Nghệ nhân Sửu cho biết.

Một trong những nét đặc sắc nữa trong trang phục của người Bố Y đó là chiếc khăn đội đầu của phụ nữ với nhiều thông điệp. Chị em phụ nữ Bố Y thường đội khăn bằng vải bông thô, tự dệt, nhuộm chàm với 3 kiểu khác nhau tùy theo độ tuổi.

Nghệ nhân Lồ Lài Sửu cho hay, những cô gái chưa chồng, thì đội kiểu khăn có hoa văn hình chữ nhật, chiều dài khoảng 1,8m rộng 0,35m, ở giữa khăn có các đường chỉ màu rực rỡ chạy song song và các họa tiết hoa văn thêu nổi. Khi đội, họ gập khăn làm tư theo chiều dọc rồi vấn tròn lên đầu, tóc tết thành hai dải cuốn ra ngoài khăn.

 Khi có chồng, người phụ nữ dùng khăn màu chàm dài 1,35m rộng 0,36m không có hoa văn. Phụ nữ có chồng tết tóc thành hai dải, vấn quanh đầu rồi chít khăn bên ngoài để hai đầu khăn rủ xuống hai bên tai. Đến tuổi trung niên, họ vấn tóc quanh đầu rồi chít khăn chàm thô, không thêu hoa văn; khăn được gấp làm đôi theo chiều dọc rồi chít phủ xung quanh đầu.

Trang phục truyền thống còn góp phần làm nên vẻ đẹp rạng rỡ cho phụ nữ Bố Y
Trang phục truyền thống còn góp phần làm nên vẻ đẹp rạng rỡ cho phụ nữ Bố Y

Không như trang phục của nhiều dân tộc khác, phụ nữ Bố Y không mặc váy mà mặc áo lửng xẻ tà và quần. Trong đó, tay áo được thiết kế ngắn, rộng. Trong mỗi chiếc áo đều có đôi ống tay rời, khi mặc sẽ lồng ống tay rời vào thân áo. Ống tay rời được trang trí với nhiều hoa văn và những đường viền, nếp gấp đan xen nhau.

Trang phục ngày thường của nam giới Bố Y thì khá đơn giản; tuy nhiên, trang phục cho những ngày lễ, thì được thiết kế khá tỉ mỉ, cầu kỳ. Trong ngày cưới, chú rể mặc áo dài có hai vạt, cổ đứng, thân chùng quá gối, ống tay áo nhỏ dần đều bó lấy cánh tay, hai bên nách có hai đường chiết li. Điểm đặc biệt đó là nam giới Bố Y chỉ mặc áo dài hai lần trong cuộc đời là trong lễ cưới và khi nhắm mắt xuôi tay.

Phát huy tối đa nguồn lực để bảo tồn, phát triển văn hóa dân tộc Bố Y 

Thực tế cho thấy, thời gian qua, dân tộc Bố Y đã gìn giữ và phát huy tốt văn hóa truyền thống, đặc biệt là trang phục của mình. Điều này cho thấy vai trò của Người có uy tín, các nghệ nhân đã làm tốt công tác tuyền truyền, giáo dục cho giới trẻ về vẻ đẹp riêng có trong văn hóa truyền thống của dân tộc mình; cũng như trách nhiệm của mỗi cá nhân trong việc giàn giữ nét đẹp này.

Nhiều năm nay, Nghệ nhân Lồ Lài Sửu đã miệt mài truyền bá, lưu giữ nét văn hóa của dân tộc mình. Bà là người tiên phong trong việc giữ nghề làm trang phục truyền thống. Ngôi nhà của bà là nơi lưu giữ, trưng bày trang phục dân tộc. 

Để thuận lợi cho việc giữ gìn trang phục dân tộc, bà Sửu còn làm riêng một tiệm may nhỏ; nơi đây không chỉ giúp bà thỏa mãn đam mê với việc làm nên những bộ trang phục của dân tộc, mà còn là nơi để bà hướng dẫn, truyền dạy cho con cháu cách vấn khăn, buộc tóc, mặc áo, đeo trang sức...

Chiếc khăn đội đầu của phụ nữ Bố Y chứa đựng nhiều thông điệp
Chiếc khăn đội đầu của phụ nữ Bố Y cũng ẩn chứa nhiều thông điệp

Ông Phùng Huy Tường, Chủ tịch UBND xã Thanh Bình cho biết: Trong nhịp sống hiện đại nhiều nét văn hóa của đồng bào các dân tộc có nguy cơ mai một thì những người như nghệ nhân Lồ Lài Sửu là rất đáng trân trọng.

“Chúng tôi rất mừng khi Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2030, có giành nguồn lực để hỗ trợ, thúc đẩy phát triển các dân tộc rất ít người; trong đó, có lĩnh vực bảo tồn phát triển văn hóa. Chúng tôi sẽ phát huy tối đa nguồn lực này để bảo tồn, phát triển văn hóa của đồng bào Bố Y trên địa bàn”, ông Tường khẳng định.

Trang phục là một thành tố văn hóa không thể thiếu trong di sản văn hóa truyền thống, rất dễ nhận biết của từng dân tộc. Trang phục truyền thống không chỉ mang đậm bản sắc dân tộc, mà còn chứa đựng những giá trị nghệ thuật, giá trị lịch sử của từng tộc người, tồn tại từ nhiều đời, là thông điệp của quá khứ để lại cho ngày nay. 

"Bảo tồn và phát huy trang phục truyền thống các DTTS, trong đó có trang phục của đồng bào Bố Y, không chỉ là trách nhiệm của ngành văn hóa, của cấp ủy, chính quyền địa phương mà cần sự chung tay, góp sức của cả xã hội", ông Phùng Huy Tường, Chủ tịch UBND xã Thanh Bình nhấn mạnh.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Đi qua những bản làng của đồng bào dân tộc rất ít người ở Lai Châu: Tiếp tục thực hiện hiệu quả các chính sách dân tộc (Bài cuối)

Đi qua những bản làng của đồng bào dân tộc rất ít người ở Lai Châu: Tiếp tục thực hiện hiệu quả các chính sách dân tộc (Bài cuối)

Lai Châu hiện có 20 dân tộc sinh sống, với dân số khoảng trên 484.000 người, trong đó có 4 dân tộc Mảng, Cống, Lự, Si La là thuộc nhóm dân tộc có khó khăn đặc thù. Nhờ các chính sách đối với của Đảng, Nhà nước, bộ mặt các bản làng dân tộc rất ít người của tỉnh Lai Châu dần thay đổi. Đặc biệt, giai đoạn 2021-2025, Chương trình MTQG phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi đã thiết kế tiểu dự án 1, Dự án 9 về đầu tư phát triển nhóm dân tộc thiểu số rất ít người và nhóm dân tộc còn nhiều khó khăn nhằm giải quyết toàn diện những vấn đề cấp thiết của đồng bào.
Đảng ủy Bộ Tư lệnh Quân khu 9 gặp mặt Báo chí đầu Xuân Giáp Thìn năm 2024

Đảng ủy Bộ Tư lệnh Quân khu 9 gặp mặt Báo chí đầu Xuân Giáp Thìn năm 2024

Trang địa phương - Như Tâm - 1 giờ trước
Chiều 22/2, Đảng ủy Bộ Tư lệnh Quân khu 9 (QK9) tổ chức buổi gặp mặt báo chí đầu Xuân năm 2024. Chủ trì buổi họp mặt có Thiếu tướng Hồ Văn Thái - Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Bộ Tư lệnh QK9. Cùng tham dự có đại diện lãnh đạo, phóng viên các báo Quân khu và các cơ quan báo chí của Trung ương, địa phương trên địa bàn.
Nhận diện âm mưu, thủ đoạn kích động, xuyên tạc về cuộc chiến bảo vệ chủ quyền biên giới, lãnh thổ

Nhận diện âm mưu, thủ đoạn kích động, xuyên tạc về cuộc chiến bảo vệ chủ quyền biên giới, lãnh thổ

Chống diễn biến hòa bình - PV - 3 giờ trước
Thời gian qua, các thế lực thù địch, phản động gia tăng nhiều hoạt động tuyên truyền chống phá Đảng và Nhà nước ta trên tất cả các lĩnh vực, trong đó có nội dung xuyên tạc hoạt động quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia. Trong đó, các thế lực thù địch, các tổ chức phản động triệt để lợi dụng, tuyên truyền xuyên tạc cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1979 bằng luận điệu vu khống Đảng, Nhà nước ta né tránh, lãng quên, không quan tâm đến chính sách đối với thương binh, cựu binh, thân nhân liệt sĩ tham gia cuộc chiến đấu; xuyên tạc, kích động, chống phá Đảng, Nhà nước.
Tổ chức chương trình nghệ thuật

Tổ chức chương trình nghệ thuật "Hương sắc áo dài Việt"

Tin tức - T.Hợp - 3 giờ trước
Nhằm hướng đến kỷ niệm 114 năm Ngày quốc tế Phụ nữ (8/3/1910-8/3/2024) Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam kết hợp cùng CLB Áo dài Việt Nam và SVF Holding sẽ tổ chức Chương trình nghệ thuật "Hương sắc áo dài Việt" hưởng ứng “Tuần lễ áo dài” từ 19-21h30 ngày 29/2 tới tại Nhà hát Hồ Gươm.
Đặc sắc các nghi lễ ở Đền Trần Nam Định

Đặc sắc các nghi lễ ở Đền Trần Nam Định

Tin tức - Minh Nhật - 22:48, 22/02/2024
Vào các ngày 20 và 21/2 (tức các ngày 11, 12 tháng Giêng năm Giáp Thìn), tại Khu di tích lịch sử, văn hóa Đền Trần - Chùa Tháp (phường Lộc Vượng, Tp. Nam Định, tỉnh Nam Định) đã diễn ra các nghi lễ quan trọng của Lễ hội khai ấn Đền Trần. Đó là lễ rước kiệu Ngọc Lộ và lễ nước, tế cá.
Điều gì khiến An Bàng và Mỹ Khê trong Top 10 bãi biển đẹp nhất châu Á 2024?

Điều gì khiến An Bàng và Mỹ Khê trong Top 10 bãi biển đẹp nhất châu Á 2024?

Du lịch - Minh Nhật - 22:38, 22/02/2024
Cảnh đẹp, nước biển trong và sạch cùng các hoạt động thể thao dưới nước phong phú và ẩm thực hấp dẫn là những yếu tố khiến hai bãi biển An Bàng (Hội An) và Mỹ Khê (Đà Nẵng) nằm Top 10 bãi biển đẹp nhất châu Á, do Tripadvisor bình chọn.
Tin trong ngày - 22/2/2024

Tin trong ngày - 22/2/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 22/2, có những thông tin đáng chú ý sau: Từ 25 - 27/2, thanh niên cả nước lên đường thực hiện nghĩa vụ quân sự. Hội An được đánh giá là điểm đến thân thiện nhất Việt Nam 2024. Người giữ “lửa” văn hóa truyền thống Cơ Tu. Cùng các tin tức thời sự khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Đẩy nhanh nghiên cứu, triển khai đầu tư nâng cấp các tuyến đường bộ cao tốc đang khai thác, đang đầu tư theo quy mô phân kỳ

Đẩy nhanh nghiên cứu, triển khai đầu tư nâng cấp các tuyến đường bộ cao tốc đang khai thác, đang đầu tư theo quy mô phân kỳ

Tin tức - Hoàng Quý - 22:31, 22/02/2024
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Công điện số 16/CĐ-TTg ngày 21/2/2024 đẩy nhanh nghiên cứu, triển khai đầu tư nâng cấp các tuyến đường bộ cao tốc đang khai thác, đang đầu tư theo quy mô phân kỳ.
Những danh thủ Việt Nam dành nhiều Quả bóng Vàng nhất

Những danh thủ Việt Nam dành nhiều Quả bóng Vàng nhất

Thể thao - Hoàng Minh - 22:29, 22/02/2024
Quả bóng Vàng Việt Nam 2023 đã chính thức thuộc về Nguyễn Hoàng Đức, đây là lần thứ 2 anh nhận được danh hiệu cao quý này. Thế nhưng, trước Hoàng Đức đã có rất nhiều danh thủ làm được điều tương tự.
Đại tướng Tô Lâm làm việc với Ban Thường vụ tỉnh ủy Lào Cai

Đại tướng Tô Lâm làm việc với Ban Thường vụ tỉnh ủy Lào Cai

Tin tức - Trọng Bảo - 22:27, 22/02/2024
Ngày 22/2, Đại tướng Tô Lâm - Ủy viên Bộ chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an và Đoàn công tác đã có buổi làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lào Cai về kết quả triển khai Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng; Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh và kết quả thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2023.
Truy tố nguyên Giám đốc CDC Đắk Lắk và đồng phạm

Truy tố nguyên Giám đốc CDC Đắk Lắk và đồng phạm

Pháp luật - Lê Hường - 22:14, 22/02/2024
Ngày 22/2, thông tin từ Viện Kiểm sát Nhân dân (KSND) tỉnh Đắk Lắk cho biết, đơn vị đã ban hành cáo trạng truy tố đối với 5 bị can về tội “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng”, quy định tại các điểm b, đ khoản 1, khoản 3 Điều 222 Bộ luật Hình sự.
Kéo dài thời gian tổ chức các giải chuyên nghiệp để hướng đến mục tiêu của Đội tuyển quốc gia Việt Nam

Kéo dài thời gian tổ chức các giải chuyên nghiệp để hướng đến mục tiêu của Đội tuyển quốc gia Việt Nam

Thể thao - Hoàng Quý - 22:12, 22/02/2024
Ban Chấp hành Liên đoàn bóng đá Việt Nam (VFF) vừa thông qua Kế hoạch tổ chức các giải bóng đá chuyên nghiệp 2024/25. Theo đó, Ban Chấp hành VFF phê duyệt phương án tổ chức mùa giải 2024/25 từ tháng 8/2024 và kết thúc vào tháng 6/2025.