Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nơi lưu giữ bản sắc văn hóa dân tộc Lự

PV - 11:27, 27/08/2020

Với 561 hộ, 2.747 nhân khẩu, xã Bản Hon (huyện Tam Đường, Lai Châu) có 2 dân tộc sinh sống, trong đó dân tộc Lự chiếm 89,83%. Trải qua nhiều năm tháng, đồng bào dân tộc Lự nơi đây vẫn lưu giữ được bản sắc văn hóa độc đáo của dân tộc mình.

Đội văn nghệ bản Thẳm, xã Bản Hon (huyện Tam Đường, tỉnh Lai Châu) luyện tập điệu múa giỏ của dân tộc Lự.
Đội văn nghệ bản Thẳm, xã Bản Hon (huyện Tam Đường, tỉnh Lai Châu) luyện tập điệu múa giỏ của dân tộc Lự.

Khi biết chúng tôi muốn tìm hiểu bản sắc văn hóa dân tộc Lự, anh Lò Văn Lả - Phó Chủ tịch UBND xã Bản Hon cho biết: “Từ bao đời nay, người Lự xã Bản Hon gắn liền với sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi gia súc, gia cầm. Những lúc nông nhàn, phụ nữ Lự thường quây quần thêu thùa, may áo, váy. Thiếu nữ Lự trước khi lấy chồng phải thành thạo việc dệt vải, thêu khăn, gối cho từng thành viên trong gia đình. Sản phẩm dệt của người Lự khá phong phú như: khăn đội đầu, váy, áo, thắt lưng, túi…”.

Đúng như lời anh Lả nói, hầu hết gia đình người dân tộc Lự xã Bản Hon đều có dụng cụ se sợi, quay sợi và khung cửi dệt vải. Đây là một trong những nét đặc sắc văn hoá truyền thống dân tộc Lự. Từ đôi bàn tay khéo léo, phụ nữ dân tộc Lự thêu, dệt thủ công những họa tiết hoa văn độc đáo. Đối với trang phục áo của người phụ nữ Lự được thiết kế khá tỷ mỷ, công phu như: nhuộm chàm, xẻ ngực, vạt trái đè lên vạt phải và được buộc thắt bởi những dây tua sặc sỡ. Ngày thường, phụ nữ Lự mặc váy chàm với họa tiết thêu đơn giản để thuận lợi trong công việc đồng áng, bếp núc. Dịp lễ, tết hoặc gia đình có khách quý, phụ nữ Lự mặc váy 2 lớp với hoa văn 3 tầng trang trí đẹp mắt, phần trên được dệt với những họa tiết hình quả trám, phần dưới vải chàm đen, phần gấu váy có điểm thêm màu vàng, đỏ, đẹp mắt.

Song song với trang phục, phụ nữ Lự xã Bản Hon đeo vòng cổ, vòng tay bằng bạc, nhôm hoặc đồng. Vòng vía được làm bằng sợi chỉ chàm đeo tay người Lự có ý nghĩa tránh gió, tránh những điều không may. Phụ nữ Lự đeo hoa tai dạng ống, có sợi chỉ xiên qua để treo các chùm hoa sặc sỡ. Trang phục của phụ nữ dân tộc Lự được kết hợp cùng trang sức, khăn đầu làm tăng thêm vẻ đẹp mặn mà, đằm thắm. Chị Lò Thị Đăm, dân tộc Lự ở bản Thẳm (xã Bản Hon) tâm sự: “Tôi được mẹ dạy cho cách cuốn khăn nghiêng về phía trái, để lộ gương mặt trước những đường viền khăn thêu hoa văn màu trắng, kẻ sọc. Tôi tự tay thêu, dệt cho mình vài chiếc túi thổ cẩm với đủ màu sắc rực rỡ đeo ngang sườn mỗi khi xuống chợ. Đây là sản phẩm có giá trị cả về thẩm mỹ và giá trị truyền thống dân tộc Lự mà tôi rất yêu thích”.

Thực tế, trang phục nam dân tộc Lự xã Bản Hon đơn giản với quần, áo được nhuộm chàm đen. Áo cánh nam dân tộc Lự xẻ ngực, cài cúc tết dây vải, có hai túi ở hai vạt. Trước đây, nam dân tộc Lự đội khăn đen gấp nếp cuốn nhiều vòng nhưng giờ đây họ ít khi đội khăn. Người Lự trước đây chủ yếu sản xuất theo hình thức tự cung, tự cấp. Đàn ông dân tộc Lự phải thực hiện từ dựng nhà, đến làm trang thiết bị, vật dụng thiết yếu phục vụ cho cuộc sống sinh hoạt của gia đình. Giờ đây, nam giới dân tộc Lự lưu giữ nghề thủ công như: mộc, đan lát và thợ rèn. Theo một số phụ nữ dân tộc Lự ở bản Hon (xã Bản Hon) thì trước đây, trẻ em gái từ 13 - 14 tuổi trở lên đều phải nhuộm răng đen từ loại cây gỗ được gọi là “mạy chum cài” hay “mạy tỉu” cho răng chắc và thể hiện nét đẹp của người con gái Lự. Người con gái Lự nào không nhuộm răng đen sẽ kém duyên, chàng trai Lự không lấy làm vợ. Hiện nay, con gái Lự không còn nhuộm răng đen, chỉ còn ít phụ nữ lớn tuổi vẫn còn giữ thói quen này.

Thêm một nét độc đáo nữa của dân tộc Lự xã Bản Hon phải kể đến là 7 đội văn nghệ thường xuyên luyện tập những làn điệu dân ca phong phú gắn liền với đời sống, lao động sản xuất. Dân ca dân tộc Lự được chia thành nhiều thể loại, phù hợp với đời sống thường nhật của bà con như: hát trong đám cưới, hát mừng nhà mới, hát ru con và hát đối đáp. Làn điệu dân ca dân tộc Lự là động lực, sức mạnh, thúc đẩy sự phấn khởi, thi đua lao động sản xuất và vui chơi, giải trí. Nhạc cụ truyền thống dân tộc Lự gồm: trống, chiêng, sáo. Hiện nay, nhạc cụ dân tộc Lự đang dần bị mai một, cả nghệ nhân chế tác đến người sử dụng cũng ít đi. Vừa qua, Vụ Văn hóa dân tộc, Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) phối hợp với Sở VHTT&DL, UBND huyện Tam Đường tổ chức Hội nghị tập huấn; xây dựng Câu lạc bộ Văn hóa, văn nghệ dân gian nhằm bảo tồn và phát triển giá trị văn hóa, nghệ thuật dân gian truyền thống tốt đẹp của dân tộc Lự trước nguy cơ dần bị mai một. Tại Hội nghị, nghệ nhân Lò Thị Sọn truyền dạy các làn điệu dân ca dân tộc Lự; nghệ nhân Tao Văn Ngân truyền dạy cách thổi sáo và chế tác sáo; nghệ nhân Lò Thị Khằm truyền dạy một số điệu múa dân tộc Lự. Từ đó, các nghệ nhân giao lưu, học hỏi lẫn nhau trong việc bảo tồn, giữ gìn và phát huy văn hóa truyền thống thông qua lớp tập huấn, truyền dạy.

Ngoài ra, dân tộc Lự xã Bản Hon còn lưu giữ tín ngưỡng lễ cúng rừng (còn gọi là Căm Lung) được tổ chức vào ngày mồng 3 tháng 3 và ngày mồng 6 tháng 6 âm lịch hàng năm để cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, muôn dân khỏe mạnh. Với nhiều bản sắc văn hoá truyền thống đặc sắc, dân tộc Lự xã Bản Hon bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa độc đáo, góp phần xây dựng nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Bản sắc văn hóa các dân tộc hội tụ tại Tuần lễ Văn hóa, Du lịch và Ẩm thực

Bản sắc văn hóa các dân tộc hội tụ tại Tuần lễ Văn hóa, Du lịch và Ẩm thực

Nhằm tôn vinh bản sắc văn hóa các dân tộc, quảng bá ẩm thực truyền thống, sản phẩm OCOP và đặc sản địa phương đến với Nhân dân và du khách, tỉnh Đắk Lắk tổ chức Tuần lễ Văn hóa, Du lịch và Ẩm thực Đắk Lắk 2025 với nhiều hoạt động phong phú, hấp dẫn.
Tin nổi bật trang chủ
Quảng Trị: Trích gần 185 tỉ đồng tặng quà Nhân dân trong dịp lễ Quốc khánh

Quảng Trị: Trích gần 185 tỉ đồng tặng quà Nhân dân trong dịp lễ Quốc khánh

Tin tức - Khánh Ngân - 1 giờ trước
UBND tỉnh Quảng Trị vừa có quyết định trích kinh phí gần 185 tỉ đồng tặng quà cho Nhân dân trong dịp đại lễ Quốc khánh 2/9. Số tiền trên sẽ được chuyển về các xã, phường và đặc khu để thực hiện việc tặng quà cho Nhân dân.
Từ phố biển đến bản làng, rộn ràng Quốc khánh

Từ phố biển đến bản làng, rộn ràng Quốc khánh

Trang địa phương - Mỹ Dung - 1 giờ trước
Cờ đỏ sao vàng tung bay từ quảng trường trung tâm Hạ Long đến nóc nhà vùng cao Kỳ Thượng, hòa cùng sắc hoa, tiếng trống, tiếng hát. Không khí kỷ niệm 80 năm Quốc khánh lan tỏa khắp miền ngược, miền xuôi Quảng Ninh, trở thành sợi dây gắn kết niềm tự hào dân tộc.
Gia Lai tăng cường các biện pháp đảm bảo an toàn giao thông dịp Lễ 2/9

Gia Lai tăng cường các biện pháp đảm bảo an toàn giao thông dịp Lễ 2/9

Pháp luật - T.Nhân-H.Trường - 3 giờ trước
Để đảm bảo trật tự, an toàn giao thông và giảm thiểu tai nạn trong dịp nghỉ Lễ Quốc khánh 2/9, Công an tỉnh Gia Lai đã đồng loạt triển khai kế hoạch tổng kiểm tra, xử lý vi phạm trên toàn địa bàn, tập trung vào các tuyến giao thông trọng điểm dẫn về phố biển Quy Nhơn.
Vinamilk tạo điểm nhấn tại Triển lãm thành tựu đất nước 80 năm

Vinamilk tạo điểm nhấn tại Triển lãm thành tựu đất nước 80 năm

Xã hội - PV - 3 giờ trước
Tại Triển lãm “80 năm hành trình Độc lập – Tự do – Hạnh phúc” đang diễn ra tại Hà Nội, không gian trưng bày và trải nghiệm của Vinamilk thu hút đông đảo người dân ghé thăm. Với thiết kế bắt mắt, trải nghiệm tương tác và dùng thử các sản phẩm dinh dưỡng, không gian triển lãm của Vinamilk trở thành một trong những điểm dừng chân được yêu thích của sự kiện.
Hưng Yên: Tăng cường tuần tra, đảm bảo an toàn giao thông dịp cao điểm

Hưng Yên: Tăng cường tuần tra, đảm bảo an toàn giao thông dịp cao điểm

Xã hội - Vân Khánh - 3 giờ trước
Kỳ nghỉ Lễ Quốc khánh 2/9 năm nay kéo dài 4 ngày, dự báo lượng phương tiện sẽ tăng đột biến. Trước tình hình đó, Phòng Cảnh sát giao thông (CSGT) Công an tỉnh Hưng Yên đã sớm triển khai kế hoạch cao điểm, huy động tối đa lực lượng, phương tiện nhằm đảm bảo an toàn giao thông trên địa bàn.
Hà Nội: Mưa lớn gây ngập lụt nghiêm trọng, nhiều tuyến đường ở Tây Mỗ và Đại lộ Thăng Long tê liệt

Hà Nội: Mưa lớn gây ngập lụt nghiêm trọng, nhiều tuyến đường ở Tây Mỗ và Đại lộ Thăng Long tê liệt

Cơn mưa lớn kéo dài suốt hai ngày qua đã khiến nhiều khu vực tại Hà Nội chìm trong biển nước. Tính đến 15h ngày 27/8, các tuyến đường huyết mạch như Quốc lộ 70 và Đại lộ Thăng Long đoạn qua phường Tây Mỗ (quận Nam Từ Liêm cũ) bị ngập sâu nghiêm trọng, gây tê liệt giao thông và ảnh hưởng nặng nề đến đời sống người dân.
Nghệ An chính thức cấm biển từ 15h ngày 30/8

Nghệ An chính thức cấm biển từ 15h ngày 30/8

Thời sự - T.Hải - 3 giờ trước
Trước tác động của Bão số 6 ảnh hưởng trực tiếp đến vùng ven biển, tỉnh Nghệ An đã ban bố lệnh cấm các loại tàu, thuyền và phương tiện vận tải ra khơi kể từ 10 giờ ngày 30/8. Các tàu, thuyền đang hoạt động trên biển phải về bờ neo đậu để bảo đảm an toàn trước 15 giờ ngày 30/8.
TP Hồ Chí Minh: 750 người dân đồng diễn chào mừng

TP Hồ Chí Minh: 750 người dân đồng diễn chào mừng "Tết Độc Lập"

Tin tức - PV - 3 giờ trước
Sáng 30/8, tại phường Bình Thạnh (TP Hồ Chí Minh), 750 người dân, trong trang phục cờ đỏ sao vàng, đã cùng đồng diễn, tạo nên bầu không khí vui tươi, phấn khởi chào mừng 80 năm Đại lễ 2/9.
Những “hạt nhân giữ lửa” văn hóa nơi non cao

Những “hạt nhân giữ lửa” văn hóa nơi non cao

Sắc màu 54 - Vũ Mừng - 4 giờ trước
Tại Tuyên Quang, các nghệ nhân và những người tâm huyết với văn hóa là hạt nhân quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy giá trị truyền thống của đồng bào DTTS. Họ không chỉ lưu giữ ký ức di sản, mà còn miệt mài “truyền lửa” cho thế hệ kế cận.
Cháy lớn tại khu vực chân cầu Vĩnh Tuy, cột khói đen bốc cao hàng chục mét

Cháy lớn tại khu vực chân cầu Vĩnh Tuy, cột khói đen bốc cao hàng chục mét

Thời sự - Hoàng Quý - 5 giờ trước
Một vụ cháy lớn vừa xảy ra ở khu vực chân cầu Vĩnh Tuy trên đường Nguyễn Khoái, phường Vĩnh Tuy (Thành phố Hà Nội).
Quảng Trị: Họp nhanh để ứng phó với bão số 6

Quảng Trị: Họp nhanh để ứng phó với bão số 6

Tin tức - PV - 6 giờ trước
Đến 7h sáng nay 30/8, bão số 6 đang cách tỉnh Quảng Trị khoảng 210km về phía Đông. Để kịp thời ứng phó với bão, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị đã chủ trì cuộc họp nhanh với sở, ngành và các địa phương .