Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Những vấn đề cấp bách của các dân tộc có khó khăn đặc thù: Gỡ rào cản phát triển dân số dân tộc Si La (Bài 8)

Cù Hương - Sỹ Hào - 16:32, 29/11/2023

Không những tỷ lệ nghèo cao mà tình hình phát triển dân số có dấu hiệu chững lại bởi nhiều rào cản cho sự gia tăng dân số tự nhiên. Đây là những vấn đề cấp bách cần được giải quyết để bảo vệ, phát triển dân tộc Si La – một trong 5 dân tộc có dân số dưới 1.000 người hiện nay và là một trong 14 dân tộc thiểu số có khó khăn đặc thù của cả nước.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên Lò Văn Tiến kiểm tra thực tế đời sống đồng bào dân tộc Si La tại bản Nậm Sin, xã Chung Chải, huyện Mường Nhé ngày 28 – 29/4/2023.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên Lò Văn Tiến kiểm tra thực tế đời sống đồng bào dân tộc Si La tại bản Nậm Sin, xã Chung Chải, huyện Mường Nhé ngày 28 – 29/4/2023.

Những rào cản phát triển dân số

Dân tộc Si La cư trú tập trung ở Lai Châu và Điện Biên, chỉ một vài nhân khẩu di cư sinh sống ở một số địa phương khác trên cả nước. Trong đó, ở Lai Châu, đồng bào sinh sống thành cộng đồng tại 02 bản: Seo Hai và Sì Thâu Chải của xã Kan Hồ, huyện Mường Tè; ở Điện Biên, đồng bào cư trú tại bản Nậm Sin, xã Chung Chải, huyện Mường Nhé.

Tại bản Nậm Sin, số liệu được UBND xã Chung Chải báo cáo với đoàn công tác tỉnh Điện Biên do Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lò Văn Tiến làm Trưởng đoàn kiểm tra tiến độ triển khai Đề án hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội (KT – XH) dân tộc Si La trên địa bàn huyện Mường Nhé hồi tháng 4/2023 cho thấy, toàn bản có 52 hộ với 233 nhân khẩu đều là dân tộc Si La. Còn tại tỉnh Lai Châu, theo số liệu của UBND xã Kan Hồ, trên địa bàn xã hiện có hơn 112 hộ, với 550 nhân khẩu là người dân tộc Si La sống tập trung tại bản Seo Hai và bản Sì Thâu Chải.

Số liệu từ các địa phương nêu cho thấy một thực tế đáng lo ngại về sự chững lại, thậm chí có dấu hiệu suy giảm về số lượng dân số của dân tộc Si La. Nếu tính chung các bản: Nậm Sin, Seo Hai và Sì Thâu Chải (chưa tính một số ít nhân khẩu đang sinh sống ở các địa phương khác) thì dân tộc Si La hiện có hơn 152 hộ, với 783 nhân khẩu. 

Trong khi đó, theo kết quả điều tra thu thập thông tin KT – XH 53 DTTS do Ủy ban Dân tộc và Tổng cục Thống kê thực hiện tháng 4/2019 cho thấy, dân tộc Si La có 228 hộ, với 909 nhân khẩu. Trước đó, năm 2009, theo kết quả điều tra dân số của Tổng cục Thống kê, dân tộc Si La có 709 người.

Từ nhận thức rất tiến bộ nên hầu hết con em dân tộc Si La đều học hết cấp II, tỷ lệ bỏ học sớm ở các cấp rất thấp. (Trong ảnh: Lớp Mầm non bản Nậm Sin hiện có 19 học sinh dân tộc Si La
Từ nhận thức rất tiến bộ nên hầu hết con em dân tộc Si La đều học hết cấp II, tỷ lệ bỏ học sớm ở các cấp rất thấp. (Trong ảnh: Lớp Mầm non bản Nậm Sin hiện có 19 học sinh dân tộc Si La

Những rào cản về phát triển dân số của dân tộc Si La đã được khuyến nghị cách đây hơn 4 năm, từ kết quả điều tra thu thập thông tin KT – XH 53 DTTS. Theo đó, bên cạnh điều kiện kinh tế đặc biệt khó khăn, thì trong đời sống, bà con vẫn còn có những hủ tục đe dọa đến chất lượng dân số. Chính vì vậy, trong khi tuổi thọ của dân tộc Si La thấp hơn nhiều so với bình quân chung 53 DTTS (66,0/70,7 tuổi) thì tỷ lệ suất chết của trẻ em dưới 1 tuổi cao hơn gấp 2 lần (51,60/22,13 ‰); tỷ suất chết thô của dân tộc Si La cũng cao hơn nhiều bình quân chung 53 DTTS (11,0/7,65 ‰).

Một rào cản nữa trong nỗ lực phát triển dân số của đồng bào dân tộc Si La là tâm lý không muốn sinh thêm, dù được chính quyền các cấp khuyến khích, tuyên truyền, vận động. Số liệu điều tra thu thập thông tin KT – XH 53 DTTS cho thấy, trong khi bình quân mỗi hộ DTTS có 4,1 nhân khẩu thì với dân tộc Si La, tỷ lệ chỉ có 3,8 nhân khẩu/hộ; vị chi có rất nhiều hộ đồng bào Si La chỉ sinh một con.

Nghèo là rào cản lớn

Một trong những nguyên nhân khiến đồng bào dân tộc Si La không muốn sinh nhiều do do điều kiện kinh tế còn khó khăn. Đồng bào Si La vốn là những người rất chịu thương chịu khó và có tư tưởng tiến bộ. Ý thức được việc nuôi dạy một đứa trẻ cần nhiều điều kiện nên dù nhận được sự hỗ trợ của Nhà nước, đồng bào cũng không muốn sinh thêm.

Theo cái lý của người Si La, đẻ ít để lo cho con cái học hành. Từ nhận thức rất tiến bộ này nên hầu hết con em dân tộc Si La đều học hết cấp II, tỷ lệ bỏ học sớm ở các cấp rất thấp. Đặc biệt, tỷ lệ con em người Si La học lên trung cấp, cao đẳng, đại học rất cao. Cách đây hơn 4 năm, tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng, chứng chỉ của người Si La đã đạt 17,0%; tỷ trọng lao động làm việc trong khu vực phi nông nghiệp là 16,0%; tỷ trọng lao động làm công việc quản lý hoặc chuyên môn kỹ thuật bậc cao và trung là 12,2%, cao hơn mức bình quân chung của 53 DTTS và cao hơn rất nhiều lần so với các dân tộc rất ít người.

Trở lại với “cái lý” của đồng bào Si La khi không muốn sinh thêm, là do còn khó khăn về kinh tế. Quả thực, thực trạng nghèo đã và đang là một rào cản lớn trong việc thực hiện mục tiêu phát triển dân số của dân tộc Si La bấy lâu nay. 

Hơn 4 năm trước, theo chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều giai đoạn 2016 – 2020, tỷ lệ hộ nghèo của dân tộc Si La đã chiếm 34,4%, cùng với đó là 13,4% hộ cận nghèo. Giai đoạn 2021 – 2025, áp dụng chuẩn nghèo đa chiều theo Nghị định số 07/NĐ-CP, tỷ lệ nghèo trong đồng bào dân tộc Si La tiếp tục tăng lên.

Đồng bào dân tộc Si La ở xã Kan Hồ, huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu chủ yếu sản xuất trong lĩnh vực nông, lâm nghiệp.
Đồng bào dân tộc Si La ở xã Kan Hồ, huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu chủ yếu sản xuất trong lĩnh vực nông, lâm nghiệp.

Cụ thể, tại huyện Mường Tè, theo Quyết định số 1141/QĐ-UBND ngày 7/6/2022 phê duyệt kết quả rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo thời điểm tháng 6/2022, trên địa bàn huyện có 74 hộ nghèo và 38 hộ cận nghèo là dân tộc Si La. Vị chi, đại đa số hộ dân tộc Si La trên địa bàn huyện Mường Tè (tập trung tại 2 bản: Seo Hai và Sì Thâu Chải) đều thuộc diện nghèo đa chiều. Còn tại bản Nậm Sin của huyện Mường Nhé, số liệu của UBND xã Chung Chải báo cáo với Phó Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên Lò Văn Tiến trong buổi làm việc ngày 29/4/2023 cho thấy, bản có 52 hộ dân tộc Si La thì tỷ lệ hộ nghèo chiếm 76,9%), hộ cận nghèo 5,7%.

Từ thực trạng này cho thấy, để phát triển dân số dân tộc Si La thì phải bắt đầu gỡ từ “cái lý” của đồng bào – đó là giải quyết tình trạng nghèo. Với nền tảng năng lực sản xuất hiện có cùng với tư duy tiến bộ của đồng bào dân tộc Si La, để hỗ trợ đồng bào thoát nghèo, vươn lên làm giàu không phải là bài toán quá khó giải; điều cần nhất là đầu tư, hỗ trợ đúng nhu cầu, trúng địa bàn. 

Đây là vấn đề cần được tỉnh Lai Châu và tỉnh Điện Biên lưu tâm trong thưc hiện Chương trình MTQG phát triển KT – XH vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 – 2025 theo Quyết định số 1719/QĐ-TTg, dài hơi hơn là Đề án Tổng thể phát triển KT – XH vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 – 2030 và Chiến lược Công tác dân tộc giai đoạn 2021 – 2030, định hướng đến năm 2045.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Đi qua những bản làng của đồng bào dân tộc rất ít người ở Lai Châu: Tiếp tục thực hiện hiệu quả các chính sách dân tộc (Bài cuối)

Đi qua những bản làng của đồng bào dân tộc rất ít người ở Lai Châu: Tiếp tục thực hiện hiệu quả các chính sách dân tộc (Bài cuối)

Lai Châu hiện có 20 dân tộc sinh sống, với dân số khoảng trên 484.000 người, trong đó có 4 dân tộc Mảng, Cống, Lự, Si La là thuộc nhóm dân tộc có khó khăn đặc thù. Nhờ các chính sách đối với của Đảng, Nhà nước, bộ mặt các bản làng dân tộc rất ít người của tỉnh Lai Châu dần thay đổi. Đặc biệt, giai đoạn 2021-2025, Chương trình MTQG phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi đã thiết kế tiểu dự án 1, Dự án 9 về đầu tư phát triển nhóm dân tộc thiểu số rất ít người và nhóm dân tộc còn nhiều khó khăn nhằm giải quyết toàn diện những vấn đề cấp thiết của đồng bào.
Đảng ủy Bộ Tư lệnh Quân khu 9 gặp mặt Báo chí đầu Xuân Giáp Thìn năm 2024

Đảng ủy Bộ Tư lệnh Quân khu 9 gặp mặt Báo chí đầu Xuân Giáp Thìn năm 2024

Trang địa phương - Như Tâm - 13 phút trước
Chiều 22/2, Đảng ủy Bộ Tư lệnh Quân khu 9 (QK9) tổ chức buổi gặp mặt báo chí đầu Xuân năm 2024. Chủ trì buổi họp mặt có Thiếu tướng Hồ Văn Thái - Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Bộ Tư lệnh QK9. Cùng tham dự có đại diện lãnh đạo, phóng viên các báo Quân khu và các cơ quan báo chí của Trung ương, địa phương trên địa bàn.
Nhận diện âm mưu, thủ đoạn kích động, xuyên tạc về cuộc chiến bảo vệ chủ quyền biên giới, lãnh thổ

Nhận diện âm mưu, thủ đoạn kích động, xuyên tạc về cuộc chiến bảo vệ chủ quyền biên giới, lãnh thổ

Chống diễn biến hòa bình - PV - 2 giờ trước
Thời gian qua, các thế lực thù địch, phản động gia tăng nhiều hoạt động tuyên truyền chống phá Đảng và Nhà nước ta trên tất cả các lĩnh vực, trong đó có nội dung xuyên tạc hoạt động quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia. Trong đó, các thế lực thù địch, các tổ chức phản động triệt để lợi dụng, tuyên truyền xuyên tạc cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1979 bằng luận điệu vu khống Đảng, Nhà nước ta né tránh, lãng quên, không quan tâm đến chính sách đối với thương binh, cựu binh, thân nhân liệt sĩ tham gia cuộc chiến đấu; xuyên tạc, kích động, chống phá Đảng, Nhà nước.
Tổ chức chương trình nghệ thuật

Tổ chức chương trình nghệ thuật "Hương sắc áo dài Việt"

Tin tức - T.Hợp - 2 giờ trước
Nhằm hướng đến kỷ niệm 114 năm Ngày quốc tế Phụ nữ (8/3/1910-8/3/2024) Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam kết hợp cùng CLB Áo dài Việt Nam và SVF Holding sẽ tổ chức Chương trình nghệ thuật "Hương sắc áo dài Việt" hưởng ứng “Tuần lễ áo dài” từ 19-21h30 ngày 29/2 tới tại Nhà hát Hồ Gươm.
Đặc sắc các nghi lễ ở Đền Trần Nam Định

Đặc sắc các nghi lễ ở Đền Trần Nam Định

Tin tức - Minh Nhật - 22:48, 22/02/2024
Vào các ngày 20 và 21/2 (tức các ngày 11, 12 tháng Giêng năm Giáp Thìn), tại Khu di tích lịch sử, văn hóa Đền Trần - Chùa Tháp (phường Lộc Vượng, Tp. Nam Định, tỉnh Nam Định) đã diễn ra các nghi lễ quan trọng của Lễ hội khai ấn Đền Trần. Đó là lễ rước kiệu Ngọc Lộ và lễ nước, tế cá.
Điều gì khiến An Bàng và Mỹ Khê trong Top 10 bãi biển đẹp nhất châu Á 2024?

Điều gì khiến An Bàng và Mỹ Khê trong Top 10 bãi biển đẹp nhất châu Á 2024?

Du lịch - Minh Nhật - 22:38, 22/02/2024
Cảnh đẹp, nước biển trong và sạch cùng các hoạt động thể thao dưới nước phong phú và ẩm thực hấp dẫn là những yếu tố khiến hai bãi biển An Bàng (Hội An) và Mỹ Khê (Đà Nẵng) nằm Top 10 bãi biển đẹp nhất châu Á, do Tripadvisor bình chọn.
Tin trong ngày - 22/2/2024

Tin trong ngày - 22/2/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 22/2, có những thông tin đáng chú ý sau: Từ 25 - 27/2, thanh niên cả nước lên đường thực hiện nghĩa vụ quân sự. Hội An được đánh giá là điểm đến thân thiện nhất Việt Nam 2024. Người giữ “lửa” văn hóa truyền thống Cơ Tu. Cùng các tin tức thời sự khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Đẩy nhanh nghiên cứu, triển khai đầu tư nâng cấp các tuyến đường bộ cao tốc đang khai thác, đang đầu tư theo quy mô phân kỳ

Đẩy nhanh nghiên cứu, triển khai đầu tư nâng cấp các tuyến đường bộ cao tốc đang khai thác, đang đầu tư theo quy mô phân kỳ

Tin tức - Hoàng Quý - 22:31, 22/02/2024
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Công điện số 16/CĐ-TTg ngày 21/2/2024 đẩy nhanh nghiên cứu, triển khai đầu tư nâng cấp các tuyến đường bộ cao tốc đang khai thác, đang đầu tư theo quy mô phân kỳ.
Những danh thủ Việt Nam dành nhiều Quả bóng Vàng nhất

Những danh thủ Việt Nam dành nhiều Quả bóng Vàng nhất

Thể thao - Hoàng Minh - 22:29, 22/02/2024
Quả bóng Vàng Việt Nam 2023 đã chính thức thuộc về Nguyễn Hoàng Đức, đây là lần thứ 2 anh nhận được danh hiệu cao quý này. Thế nhưng, trước Hoàng Đức đã có rất nhiều danh thủ làm được điều tương tự.
Đại tướng Tô Lâm làm việc với Ban Thường vụ tỉnh ủy Lào Cai

Đại tướng Tô Lâm làm việc với Ban Thường vụ tỉnh ủy Lào Cai

Tin tức - Trọng Bảo - 22:27, 22/02/2024
Ngày 22/2, Đại tướng Tô Lâm - Ủy viên Bộ chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an và Đoàn công tác đã có buổi làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lào Cai về kết quả triển khai Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng; Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh và kết quả thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2023.
Truy tố nguyên Giám đốc CDC Đắk Lắk và đồng phạm

Truy tố nguyên Giám đốc CDC Đắk Lắk và đồng phạm

Pháp luật - Lê Hường - 22:14, 22/02/2024
Ngày 22/2, thông tin từ Viện Kiểm sát Nhân dân (KSND) tỉnh Đắk Lắk cho biết, đơn vị đã ban hành cáo trạng truy tố đối với 5 bị can về tội “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng”, quy định tại các điểm b, đ khoản 1, khoản 3 Điều 222 Bộ luật Hình sự.
Kéo dài thời gian tổ chức các giải chuyên nghiệp để hướng đến mục tiêu của Đội tuyển quốc gia Việt Nam

Kéo dài thời gian tổ chức các giải chuyên nghiệp để hướng đến mục tiêu của Đội tuyển quốc gia Việt Nam

Thể thao - Hoàng Quý - 22:12, 22/02/2024
Ban Chấp hành Liên đoàn bóng đá Việt Nam (VFF) vừa thông qua Kế hoạch tổ chức các giải bóng đá chuyên nghiệp 2024/25. Theo đó, Ban Chấp hành VFF phê duyệt phương án tổ chức mùa giải 2024/25 từ tháng 8/2024 và kết thúc vào tháng 6/2025.