Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nghệ nhân Ksor Krôh giữ hồn tượng gỗ

Thùy Dung - 20:22, 21/04/2020

Mặc dù đã bước vào tuổi 66, nhưng Nghệ nhân Ưu tú Ksor Ksôh ở làng Mrông Ngó 4, xã Ia Ka, huyện Chư Păh (Gia Lai) vẫn miệt mài thổi hồn vào những bức tượng gỗ, để cho ra đời những tác phẩm nghệ thuật mang đậm nét văn hóa của người Jrai. Đây cũng là một nghề truyền thống đang dần mai một ở các làng DTTS vùng Tây Nguyên.

Nghệ nhân Ưu tú Ksor Krôh miệt mài tạc tượng trước sân nhà.
Nghệ nhân Ưu tú Ksor Krôh miệt mài tạc tượng trước sân nhà.

Chia sẻ về cái duyên đến với tạc tượng truyền thống, nghệ nhân Ksor Ksôh cho biết: Nghề này chẳng ai dạy mình đâu, là tự mình học cả đấy. Ngày xưa, người ở đây quan niệm, con trai mới lớn chưa dựng vợ là không được học tạc tượng, nên người ta thường lên rừng để tạc. Thời đó mình mới 15 tuổi, vì thích tạc tượng nên mình lén cha lên rừng, vào nhà mả xem người ta tạc tượng, rồi về đi kiếm gỗ khô để tạc. Cứ thế, từ những bức tượng cứng nhắc chưa có hồn, đến nay mình đã tạc được rất nhiều tượng gỗ với những hình hài khác nhau.

Đôi tay tỉ mỉ từng đường nét chạm trổ trên bức tượng mang hình hài người mẹ cõng con, ông Ksor Ksôh bộc bạch: “Người Jrai tại địa phương có lễ Pơ Thi (lễ bỏ mả). Những ngày này, họ sẽ tạc tượng để thể hiện tình cảm của người sống với người đã về với cõi A Tâu (thế giới người âm). Những bức tượng gỗ được đặt ở nhà mồ và thường gắn liền với đời sống tinh thần hằng ngày của người đó lúc còn sống. “Người tạc tượng phải có một tâm hồn thư thái mới tạo nên cái hồn, thần thái cho nhân vật mình hướng đến”, nghệ nhân Ksor Ksôh chia sẻ.

Trong số những bức tượng nhà mồ, hình tượng được ông tạc nhiều là hình người ngồi ôm mặt trong dáng vẻ buồn bã, loại tượng hình người mẹ địu con trên lưng hoặc bế con trên tay hoặc hình chim thú, thể hiện đời sống gắn với thiên nhiên của đồng bào Tây Nguyên.

Sự tài hoa của người nghệ nhân đều được thể hiện rõ trên các bức tượng gỗ khiến người xem không khỏi khâm phục. Vì thế, ở làng Mrông Ngó 4, người làng nếu cần tượng thì đều đến nhà nghệ nhân để đặt làm. Họ sẽ trả chi phí cho ông, nhờ vậy ông cũng có thêm chút đồng ra đồng vào trang trải cho cuộc sống. “Thường tạc tượng nhiều nhất là vào tháng 3, vì đây là thời điểm diễn ra lễ Pơ Thi, những ngày này, tôi phải làm cả ngày lẫn đêm để kịp giao cho người ta. Bức tượng nhỏ, vừa thì mất 2 - 3 ngày. Bức tượng nào lớn thì phải mất cả tháng”, nghệ nhân Ksor Ksôh bộc bạch.

Để gìn giữ nghề tạc tượng, ông không chỉ dạy cho con, cháu trong nhà. Nếu ở làng có ai muốn học thì ông vẫn sẵn sàng dạy nghề. Cả làng bây giờ có khoảng 7, 8 người là học trò của ông.

Ngoài tạc tượng, nghệ nhân Ksor Krôh còn giỏi đan lát, làm nhà sàn, nhà rông truyền thống, chế tác các loại nhạc cụ dân tộc. Ông còn biết đánh chiêng. Ông luôn có mặt trong các đội chiêng lớn nhỏ của làng.

Với tài năng và tâm huyết gìn giữ, bảo tồn di sản văn hóa dân tộc Jrai, năm 2019, nghệ nhân Ksor Krôh vinh dự được Chủ tịch nước trao tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú trong lĩnh vực tri thức dân gian. Ông cũng được Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam tặng Giấy khen vì có thành tích xuất sắc trong bảo tồn di sản văn hóa của dân tộc Jrai.

Tin cùng chuyên mục
Dâng đèn hạ - nét đẹp truyền thống của đồng bào Khmer

Dâng đèn hạ - nét đẹp truyền thống của đồng bào Khmer

Trong đời sống văn hóa tâm linh của đồng bào Phật giáo Nam tông Khmer có nghi thức dâng đèn hạ trong mùa Lễ Nhập hạ của các vị sư. Lễ Nhập hạ diễn ra từ rằm tháng 6 đến rằm tháng 9 âm lịch hằng năm. Năm nay, là năm nhuận (2 tháng 4 âm lịch) nên lễ nhập hạ của đồng bào Khmer diễn ra vào rằm tháng 5 âm lịch (ngày 5/7 dương lịch).
Tin nổi bật trang chủ
Bộ trưởng, Chủ nhiệm Đỗ Văn Chiến làm việc với Học viện Chính trị Công an Nhân dân

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Đỗ Văn Chiến làm việc với Học viện Chính trị Công an Nhân dân

Sáng 8/7/2020, tại Hà Nội, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương, Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc (UBDT) Đỗ Văn Chiến đã có buổi làm việc với Đoàn công tác của Học viện Chính trị Công an Nhân dân (CAND) do Trung tướng Trần Vi Dân, Giám đốc Học viện làm Trưởng đoàn. Cùng dự buổi làm việc có Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh; Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Y Thông; Lãnh đạo các Vụ, đơn vị thuộc UBDT và Học viện Chính trị CAND.
Ban hành danh mục bí mật nhà nước thuộc lĩnh vực công tác dân tộc

Ban hành danh mục bí mật nhà nước thuộc lĩnh vực công tác dân tộc

Tin tức - PV - 16:01, 08/07/2020
Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc vừa ký Quyết định số 971/QĐ-TTg ban hành Danh mục bí mật Nhà nước thuộc lĩnh vực công tác dân tộc.
Sáu Cựu chiến binh ra tù vẫn kêu oan

Sáu Cựu chiến binh ra tù vẫn kêu oan

Bạn đọc - Lê Hường - Hoàng Tiến - 10:37, 08/07/2020
Bị kết tội hủy hoại rừng, dù đã chấp hành án xong nhưng 6 Cựu chiến binh (CCB) tại xã Trường Xuân, huyện Đăk Song (Đăk Nông) vẫn “đội đơn” đi kêu oan.
Gói hỗ trợ người có công bị ảnh hưởng bởi Covid-19: Nhiều ý nghĩa nhân văn

Gói hỗ trợ người có công bị ảnh hưởng bởi Covid-19: Nhiều ý nghĩa nhân văn

Đời sống - Xã hội - Vân Khánh - 10:33, 08/07/2020
Thời gian vừa qua, Chính phủ đã ban hành gói hỗ trợ 62 nghìn tỷ đồng nhằm ổn định cuộc sống cho người dân bị ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19. Đối với người có công tỉnh Yên Bái nói riêng, cả nước nói chung, gói hỗ trợ này không chỉ mang ý nghĩa về kinh tế mà còn mang giá trị nhân văn sâu sắc.
Người “truyền lửa” nghề dệt cho phụ nữ Xơ Đăng

Người “truyền lửa” nghề dệt cho phụ nữ Xơ Đăng

Gương sáng giữa cộng đồng - KHÁNH NGUYÊN - 10:26, 08/07/2020
Lầu đầu tiên gặp bà, người phụ nữ Xơ Đăng hồn hậu, mải miết với công việc trình diễn nghề dệt truyền thống phục vụ du khách tại không gian Lễ hội Sâm Ngọc Linh, diễn ra vào cuối năm 2019. Ít lâu sau, khi ngược núi lên vùng đất Trà My, tôi lại gặp bà cần mẫn ngồi bên khung dệt để truyền nghề cho cháu con trong làng. Người phụ nữ thầm lặng ấy là Trần Thị Kim Hoa, nhà ở nóc Tắc Chưng, thôn 3, xã Trà Cang, huyện Nam Trà My (Quảng Nam).
Vĩnh Phúc tri ân các Anh hùng liệt sĩ

Vĩnh Phúc tri ân các Anh hùng liệt sĩ

Sự kiện - Bình luận - Hoàng Quý - 10:14, 08/07/2020
Ngày 27/7 đang đến gần, đây là ngày dành riêng để tưởng nhớ, tri ân các Anh hùng liệt sĩ, những người có công vì đất nước, vì độc lập tự do của Nhân dân. Ở tỉnh Vĩnh Phúc, địa phương cũng đang triển khai nhiều hoạt động tri ân nhằm thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”.
“Lời thì thầm” từ dòng Đăk Bla

“Lời thì thầm” từ dòng Đăk Bla

Phóng sự - Ký sự - M. Ngọc - Đ. Dũng - 10:09, 08/07/2020
Dòng sông Đăk Bla mang biết bao huyền thoại và cả những câu chuyện tình đẫm nước mắt. Nhưng tiếc thay, mấy năm gần đây dòng sông đang lịm dần giữa mùa nước cạn.
Mai Châu (Hòa Bình): Nỗ lực giảm thiểu nạn tảo hôn

Mai Châu (Hòa Bình): Nỗ lực giảm thiểu nạn tảo hôn

Công tác Dân tộc - Thu Thủy - Tố Niên - 10:08, 08/07/2020
Thời gian qua, cấp ủy đảng, chính quyền huyện Mai Châu (Hòa Bình) đã thực hiện nhiều giải pháp để từng bước ngăn chặn, xóa bỏ nạn tảo hôn. Hiện nay, nạn tảo hôn chủ yếu xảy ra tại 2 xã Hang Kia và Pà Cò.
Khánh Hòa: Già làng, Người có uy tín tích cực phổ biến chính sách, pháp luật

Khánh Hòa: Già làng, Người có uy tín tích cực phổ biến chính sách, pháp luật

Người có uy tín - Lê Phương - 09:52, 08/07/2020
Toàn tỉnh Khánh Hòa hiện có 92 Người có uy tín trong vùng đồng bào DTTS. Những năm qua, các già làng, Người có uy tín luôn phát huy vai trò là hạt nhân trong việc tuyên truyền, vận động người dân chấp hành tốt các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; xây dựng các mô hình bảo đảm an ninh trật tự (ANTT), nhờ đó, ý thức chấp hành pháp luật của người dân đã được nâng lên.
Giảm nghèo bền vững - Nhìn lại một chặng đường: Bất cập trong rà soát hộ nghèo (Bài 1)

Giảm nghèo bền vững - Nhìn lại một chặng đường: Bất cập trong rà soát hộ nghèo (Bài 1)

Chính sách dân tộc - Sỹ Hào - 09:37, 08/07/2020
LTS: Sau 5 năm (2016 - 2020) thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, kết quả giảm nghèo của nước ta đã đạt được những thành tựu ấn tượng. Tuy nhiên, kết quả giảm nghèo vẫn chưa bền vững, tỷ lệ hộ nghèo người DTTS vẫn còn rất cao; trong khi đó việc xây dựng và thực thi chính sách giảm nghèo nói chung còn có những “lỗ hổng” nhất định.
Khi học văn bằng nhạc Rap

Khi học văn bằng nhạc Rap

Giáo dục - Hồng Phúc - 09:18, 08/07/2020
Các tác phẩm thơ như “Sóng”, “Tây Tiến”, “Việt Bắc”, hay “Truyện Kiều” đã được phổ thành bài hát theo dòng nhạc Rap, có số lượng người xem lên đến vài triệu lượt trên kênh Youtube. Cách học này như một làn gió mới cho các bạn trẻ khi biết pha trộn đam mê âm nhạc vào kiến thức, khiến nhiều em yêu thích môn văn và việc học tập trở nên đơn giản, hiệu quả hơn.