Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Lưu giữ ché quý cho thế hệ mai sau

PV - 17:03, 25/05/2022

Ché (ghè) là vật dụng gắn liền với đời sống sinh hoạt của người Gia Rai, Ba Na. Ý thức được các giá trị văn hóa dân tộc, nhiều gia đình đã tích cực lưu giữ những chiếc ché quý, góp phần trao truyền cho thế hệ mai sau.

Gia đình chị Siu H’Vân (làng Plei Kual, xã Ia Yeng, huyện Phú Thiện) hiện có 8 chiếc ché cổ. Ảnh: R’Ô HOK
Gia đình chị Siu H’Vân (làng Plei Kual, xã Ia Yeng, huyện Phú Thiện) hiện có 8 chiếc ché cổ. Ảnh: R’Ô HOK

 Dưới cái nắng tháng 5, chúng tôi đến thăm nhà bà Siu H’Bro (làng Kte lớn A, xã Ia Yeng, huyện Phú Thiện). Trong căn nhà sàn rộng rãi, những chiếc ché được bà H’Bro sắp xếp ngay ngắn, thẳng hàng ở phía góc nhà. Theo bà H’Bro kể: Ngày trước, nhà nào cũng có ché. Trải qua nhiều đời người cất giữ, gia đình bà sở hữu 11 chiếc ché cổ. Những chiếc ché này có từ thời ông bà cố. Ngày xưa, để mua được nó phải đổi bằng rất nhiều con trâu.

Bà H’Bro cho biết thêm, ché của người Gia Rai có nhiều loại và kiểu dáng, mỗi loại lại có ý nghĩa và tên gọi khác nhau. Người thông thạo, hiểu biết chỉ cần quan sát các họa tiết được trang trí bề ngoài là biết tên của từng loại. Khác với ché thường, ché cổ có kích thước lớn hơn và có màu sẫm đất nung. Ngoài ra, ở những chiếc ché cổ thường có cách điêu khắc nổi, trang trí hoa văn tinh xảo, nhiều tai (quai) và có hình muông thú khá độc đáo. Trong số này, phải kể đến các loại ché như: Slam Hla, Wanh, Htôk Long Hong, Rbia, Rbia Pôm, Jú, Jơ Bô... Đặc biệt, các loại ché này chỉ được sử dụng khi gia đình có việc đại sự, không được đem ra ngoài. Rượu ủ trong các loại ché này mang lại hương vị thơm ngon hơn so với rượu được ủ trong ché thường. Sau khi sử dụng, các loại ché cổ lại được gia chủ đem bảo quản, cất giữ cẩn thận và bịt kín miệng ché bằng nắp hoặc túi ni lông nhằm phòng tránh chuột, côn trùng, bụi bặm xâm hại.

Thông thường, khi mua ché mới hoặc được người khác tặng, cho, gia đình đó bắt buộc phải làm lễ Pôk Miang để đón ché vào nhà. Già làng là người chủ trì việc cúng. Lễ vật gồm 1 con heo, 1 ché rượu. Mục đích của lễ này là mong muốn thần linh bảo vệ, cai quản để ché được bền chắc, tránh rơi vỡ, mất mát và giúp ủ rượu thơm ngon hơn. Chị Siu H’Năp-con gái bà H’Bro cho biết: Ngoài 11 chiếc ché cổ, gia đình chị còn sở hữu 1 chiếc trống da trâu với đường kính hơn 1 m và 3 bộ chiêng. Trong đó, 1 bộ chiêng Tơnah, 1 bộ chiêng Arap và 1 bộ chiêng cải tiến với tổng cộng 62 chiếc. “Là con gái út trong gia đình nên mình quản lý, gìn giữ bảo vệ tài sản này rất cẩn thận. Từ các hiện vật này con cháu sẽ thấy được bản sắc văn hóa của dân tộc mình”, chị H’Năp chia sẻ.

Ông Nay Bang, Trưởng thôn Kte lớn A-thông tin: Hiện nay, các bộ cồng chiêng, việc dệt thổ cẩm, đan lát... vẫn được bà con lưu giữ và phát huy giá trị. Trong các buổi họp dân, hệ thống chính trị thường xuyên tuyên truyền, nhắc nhở bà con bảo quản, gìn giữ các loại ché cổ. Nhờ đó, bà con nâng cao ý thức, cất giữ cẩn thận. “Hiện trong làng có hơn 30% hộ dân có ché cổ, các loại ché này được lưu giữ từ nhiều thế hệ. Trước kia, nhiều nhà sưu tầm đến hỏi mua với giá rất cao nhưng bà con nhất quyết không bán”, ông Bang bày tỏ.
Ở làng Brò (xã An Trung, huyện Kông Chro), gia đình ông Đinh Êch (SN 1957) sở hữu nhiều ché cổ nhất. “Ngoài các bộ ché được bố mẹ để lại, mình đã dành rất nhiều thời gian, công sức, tiền bạc để sưu tầm các bộ ché của người Ba Na. Bây giờ, mình đã sở hữu 80 ché cổ rất giá trị”-ông Êch bộc bạch. Ngoài gìn giữ những bộ ché quý, ông Êch còn chế biến rượu cần và chủ trì thực hiện các nghi lễ cúng của dân làng.

Trao đổi với phóng viên, ông Đinh Văn Long, Phó Chủ tịch UBND xã An Trung-cho biết: “Trên địa bàn xã, gia đình ông Đinh Êch còn lưu giữ rất nhiều đồ truyền thống có giá trị. Chính quyền địa phương thường xuyên tuyên truyền, vận động bà con gìn giữ, bảo vệ không được bán chiêng, ché cổ, đồ có giá trị nhằm góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc tại địa phương”.

Tin cùng chuyên mục
Móng Cái: Rộn ràng Khai hội đình Trà Cổ

Móng Cái: Rộn ràng Khai hội đình Trà Cổ

Sáng 29/6, UBND Tp. Móng Cái (tỉnh Quảng Ninh) đã tổ chức Khai hội đình Trà Cổ năm 2022. Lễ hội sẽ diễn ra đến hết ngày 1/7, tại Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia đình Trà Cổ và các khu vực phụ cận thuộc Khu du lịch Trà Cổ.
Tin nổi bật trang chủ
“Đổi mới, quyết liệt, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ công tác dân tộc 6 tháng cuối năm 2022”

“Đổi mới, quyết liệt, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ công tác dân tộc 6 tháng cuối năm 2022”

Đó là phát biểu của Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh tại Hội nghị toàn quốc sơ kết công tác dân tộc 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2022, diễn ra ngày 29/6, do Ủy ban Dân tộc tổ chức tại Hà Nội.
Nhà thơ, nhà văn hóa lớn của nhân loại Nguyễn Đình Chiểu

Nhà thơ, nhà văn hóa lớn của nhân loại Nguyễn Đình Chiểu

Sự kiện - Bình luận - PV - 2 giờ trước
Ngày 1/7/2022 là tròn 200 năm ngày sinh Danh nhân Nguyễn Đình Chiểu (1/7/1822 - 1/7/2022). Với quy mô của một chương trình quốc tế, lễ kỷ niệm 200 năm ngày sinh Danh nhân Nguyễn Đình Chiểu - nhà thơ, nhà văn hóa lớn của nhân loại, ngôi sao sáng của văn hóa-nghệ thuật Việt Nam, được tổ chức tại Di tích Quốc gia đặc biệt Mộ và Khu lưu niệm Nguyễn Đình Chiểu, xã An Đức, huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre tối 30/6/2022.
Thường trực Chính phủ yêu cầu khắc phục ngay tình trạng thiếu thuốc, thiết bị, vật tư y tế

Thường trực Chính phủ yêu cầu khắc phục ngay tình trạng thiếu thuốc, thiết bị, vật tư y tế

Tin tức - BĐT - 23:34, 29/06/2022
Văn phòng Chính phủ vừa phát đi Văn bản số 4035/VPCP-KTTH ngày 29/6, truyền đạt ý kiến của Thường trực Chính phủ về việc khắc phục tình trạng thiếu thuốc, thiết bị, vật tư y tế.
Chủ tịch nước tiếp đoàn chức sắc các Hội thánh và tổ chức Cao Đài

Chủ tịch nước tiếp đoàn chức sắc các Hội thánh và tổ chức Cao Đài

Thời sự - PV - 23:16, 29/06/2022
Chiều 29/6, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp đoàn các vị chức sắc lãnh đạo các Hội thánh và tổ chức Cao Đài. Cùng dự có Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Đỗ Văn Chiến.
Bổ nhiệm ông Y Vinh Tơr giữ chức Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc

Bổ nhiệm ông Y Vinh Tơr giữ chức Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc

Tin tức - BĐT - 18:46, 29/06/2022
Thủ tướng Phạm Minh Chính vừa ký Quyết định số 775/QĐ-TTg ngày 28/6/2022 điều động, bổ nhiệm ông Y Vinh Tơr, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội khóa XV tỉnh Đắk Lắk giữ chức Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc.
Đắk Lắk: Thành lập 4 tổ công tác đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công

Đắk Lắk: Thành lập 4 tổ công tác đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công

Tin địa phương - Hoàng Thùy - 18:10, 29/06/2022
Ngày 29/6, Văn phòng UBND tỉnh Đắk Lắk thông tin, UBND tỉnh vừa ban hành Quyết định thành lập các tổ công tác, kiểm tra, đôn đốc, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công năm 2022 trên địa bàn tỉnh (sau đây gọi tắt là Tổ công tác).
Những loại thực phẩm quan trọng trong phát triển trí não cho trẻ

Những loại thực phẩm quan trọng trong phát triển trí não cho trẻ

Là cha mẹ, ai cũng mong mỏi con mình sinh ra được phát triển toàn diện cả thể chất lẫn trí tuệ. Ngoài yếu tố di truyền, giáo dục từ gia đình và nhà trường, dinh dưỡng góp phần quan trọng cho sự phát triển trí não của trẻ. Vì vậy, bạn cần bổ sung những thực phẩm sau đây để não bộ của con được phát triển mỗi ngày.
Ngày 29/6: Việt Nam có 777 ca mắc COVID-19 và 9.387 ca khỏi bệnh

Ngày 29/6: Việt Nam có 777 ca mắc COVID-19 và 9.387 ca khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 18:10, 29/06/2022
Ngày 29/6, Việt Nam có 777 ca mắc mới COVID-19 và 9.387 ca khỏi bệnh. Trong ngày không có F0 tử vong.
Kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm: Khởi sắc ở hầu hết các ngành, lĩnh vực

Kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm: Khởi sắc ở hầu hết các ngành, lĩnh vực

Tin tức - Hồng Minh - 18:08, 29/06/2022
Sáng 29/6, tại Hà Nội, Tổng cục Thống kê đã tổ chức Họp báo Công bố số liệu thống kê kinh tế - xã hội quý II và 6 tháng đầu năm 2022.
Móng Cái: Rộn ràng Khai hội đình Trà Cổ

Móng Cái: Rộn ràng Khai hội đình Trà Cổ

Trang địa phương - Thiên An - Mỹ Dung - 18:05, 29/06/2022
Sáng 29/6, UBND Tp. Móng Cái (tỉnh Quảng Ninh) đã tổ chức Khai hội đình Trà Cổ năm 2022. Lễ hội sẽ diễn ra đến hết ngày 1/7, tại Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia đình Trà Cổ và các khu vực phụ cận thuộc Khu du lịch Trà Cổ.
Triển lãm áo vua quan triều Nguyễn

Triển lãm áo vua quan triều Nguyễn

Sắc màu 54 - Nguyệt Anh - 18:05, 29/06/2022
Những chiếc áo dài của hoàng đế, hoàng thái hậu, các bậc quan lại, thái giám cận vệ và cung nữ... triều Nguyễn được trưng bày tại Trung tâm nghệ thuật Lê Bá Đảng, từ ngày 27/6 đến 10/7.
Hoa hậu các dân tộc Việt Nam 2022 công bố top 30 chung cuộc

Hoa hậu các dân tộc Việt Nam 2022 công bố top 30 chung cuộc

Giải trí - Hồng Phúc - 18:03, 29/06/2022
Ban tổ chức Hoa hậu các dân tộc Việt Nam 2022 đã công bố danh sách 30 thí sinh được lựa chọn vào vòng Chung kết cuộc thi Hoa hậu các dân tộc Việt Nam 2022.