Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Lễ mừng cơm mới của đồng bào Nùng ở Hoàng Su Phì

Hoàng Quý - 19:44, 12/10/2021

Lễ cúng mừng cơm mới là một nét văn hóa truyền thống mang tính nhân văn sâu sắc, được đồng bào dân tộc Nùng coi trọng và gìn giữ từ đời này qua đời khác. Mỗi mùa lúa chín, là khoảng thời gian để người thân trong gia đình, làng xóm hội ngộ, chung vui, chia sẻ với nhau công việc làm ăn, xây dựng gia đình và thắt chặt thêm tình đoàn kết cộng đồng…

Lễ cúng mừng cơm mới cũng là tết đoàn viên của người Nùng. (Ảnh IT)
Lễ cúng mừng cơm mới cũng là tết đoàn viên của người Nùng. (Ảnh IT)

Mới đây, trong chuyến công tác về Hoàng Su Phì (Hà Giang), chúng tôi may mắn được  tham dự lễ cúng mừng cơm mới của một gia đình dân tộc Nùng. Quây quần bên mâm cơm đoàn viên, nghe những câu chuyện của người Nùng về đời sống tâm linh, cuộc sống hàng ngày, càng cảm nhận được nhiều hơn những nét đẹp văn hóa của đồng bào.

Chia sẻ với chúng tôi về Lễ cúng mừng cơm mới, già Lù Sính Vần là người cao tuổi ở thôn Cốc Soọc (xã Pố Lồ, Hoàng Su Phì) cho biết, từ bao đời nay, hàng năm cứ vào độ tháng 8, 9 âm lịch, khi màu vàng của cây lúa phủ khắp trên những thửa ruộng bậc thang, cũng là lúc đồng bào dân tộc Nùng chuẩn bị đón Tết “Kin khẩu mấu” (Lễ mừng cơm mới).

Lễ mừng cơm mới được người Nùng tiến hành trước khi bước vào vụ gặt. Vì các nương lúa thường không chín đồng loạt, nên các nhà thường chọn ngày khác nhau để làm Lễ mừng cơm mới. Họ thường chọn ngày đẹp (thường là ngày “Thìn”) tránh vào ngày kiêng cữ của gia đình để ăn tết.

Đây cũng là dịp để người Nùng thể hiện tình cảm, tạ ơn tổ tiên và công ơn sinh thành của cha mẹ, mừng mùa màng thắng lợi; cầu cho con cháu khỏe mạnh, mưa thuận, gió hòa giúp năm sau lại có những mùa vụ tươi tốt.

Lễ cúng mừng cơm mới được tổ chức khi đến mùa lúa chín. (Ảnh IT)
Lễ cúng mừng cơm mới được tổ chức khi đến mùa lúa chín. (Ảnh IT)

Theo lời già Vần nghi thức quan trọng nhất trong Lễ mừng cơm mới của người Nùng là rước hồn lúa mới về nhà. Người Nùng quan niệm cây lúa cũng có linh hồn. Vì vậy, trước khi tổ chức Lễ mừng cơm mới, mỗi gia đình phải đi rước hồn lúa mới từ cánh đồng, nương rẫy về nhà. 

Để thực hiện nghi lễ này, vào buổi sáng sớm, người phụ nữ trong gia đình ra ruộng lúa tỉa những bông to trĩu hạt vừa chín, buộc thành những bó lúa gánh về nhà; sau đó chọn ra những bông to nhất buộc thành hai túm treo lên vách hai đầu bàn thờ. Còn lại đem tuốt để làm cốm hoặc nấu thành xôi dâng lên tổ tiên, trời đất.

“Nếu vì lý do nào đó mà gia đình không có đủ số thóc gạo mới để làm cốm hoặc nấu xôi, thì có thể trộn lẫn một ít gạo cũ để nấu. Hoặc có thể dùng một vài bông lúa mới đặt vào trong nồi xôi để lấy tinh chất hương hoa của hạt lúa mới dâng lên tổ tiên”, ông Vần chia sẻ thêm.

Sau khi rước hồn lúa mới xong, bà con chuẩn bị lễ cúng cơm mới. Nét đặc sắc của tục lệ này, là lễ vật dùng để cúng; chủ yếu là sản vật sẵn có được trồng từ nương rẫy, chăn nuôi; và đặc biệt, trong mâm cúng không thể thiếu xôi và bánh dày. Theo đó, gia chủ sẽ lựa chọn những bông lúa nếp của vụ mới to và mẩy nhất, những người phụ nữ trong gia đình sẽ đồ xôi trong những chiếc chõ gỗ. Khi xôi chín, một nửa được bày lên mâm cỗ, nửa còn lại được các mẹ, các chị giã mịn, nặn thành bánh giầy.

Trong lễ cúng mừng cơm mới các thành viên trong gia đình sẽ quây quần bên nhau. Đây sẽ là dịp để ông bà, cha mẹ dạy bảo con cháu biết quý trọng sức lao động, đạo lý, lối sống đúng mực ở đời. Vì thế, dù công việc bận rộn đến đâu, con cháu vẫn cố gắng sắp xếp thời gian về sum vầy cùng gia đình trong ngày mừng cơm mới.

Tin cùng chuyên mục
Móng Cái: Rộn ràng Khai hội đình Trà Cổ

Móng Cái: Rộn ràng Khai hội đình Trà Cổ

Sáng 29/6, UBND Tp. Móng Cái (tỉnh Quảng Ninh) đã tổ chức Khai hội đình Trà Cổ năm 2022. Lễ hội sẽ diễn ra đến hết ngày 1/7, tại Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia đình Trà Cổ và các khu vực phụ cận thuộc Khu du lịch Trà Cổ.
Tin nổi bật trang chủ
Triển lãm ảnh

Triển lãm ảnh "Trường Sa - Nhà giàn qua ống kính nhiếp ảnh"

Tin tức - Nguyệt Anh - 48 phút trước
Hội Nhiếp ảnh Thành phố Hồ Chí Minh vừa tổ chức giới thiệu Triển lãm ảnh thời sự, nghệ thuật và ra mắt sách ảnh với chủ đề “Trường Sa-nhà giàn-qua ống kính nhiếp ảnh” của Nghệ sỹ nhiếp ảnh Đoàn Hoài Trung, Chủ tịch Hội Nhiếp ảnh Thành phố.
Tiến Linh: Trái bóng nhựa đầu đời và cuộc trùng phùng với mẹ

Tiến Linh: Trái bóng nhựa đầu đời và cuộc trùng phùng với mẹ

Thể thao - PV - 1 giờ trước
Năm 9 tuổi, Tiến Linh mới gặp mẹ lần đầu tiên sau 7 năm xa cách. Trong khi cơ duyên đến với bóng đá là một buổi gặp tình cờ mấy bạn cùng trường đang quần thảo quả bóng nhựa ở sân bóng rổ. Sự nhập cuộc tuyệt vời lần đầu ấy, đã giúp ngọn lửa bóng đá trong tâm hồn Linh được nhen lên.
Tuần lễ xoài và nông sản an toàn tỉnh Sơn La tại Hà Nội diễn ra đến hết ngày 3/7

Tuần lễ xoài và nông sản an toàn tỉnh Sơn La tại Hà Nội diễn ra đến hết ngày 3/7

Sản phẩm - Thị trường - Cát Tường - 1 giờ trước
Từ 29/6- 3/7, tại siêu thị Big C - Thăng Long (Hà Nội), UBND tỉnh Sơn La phối hợp cùng Tập đoàn Central Retail Việt Nam tổ chức Tuần lễ xoài và nông sản an toàn tỉnh Sơn La.
Bảo tồn và phát huy nghệ thuật hát xẩm Yên Mô

Bảo tồn và phát huy nghệ thuật hát xẩm Yên Mô

Sắc màu 54 - Nguyệt Anh - 1 giờ trước
Nghệ thuật hát xẩm đang được bảo tồn, phát huy ở Yên Mô, tỉnh Ninh Bình, đóng góp quan trọng cho hành trình của Việt Nam đề nghị UNESCO công nhận hát Xẩm là Di sản văn hóa phi vật thể của thế giới.
Giới thiệu phim tư liệu về Chủ tịch Hồ Chí Minh đến bạn bè châu Phi

Giới thiệu phim tư liệu về Chủ tịch Hồ Chí Minh đến bạn bè châu Phi

Nhìn ra thế giới - Nguyệt Anh (T/h) - 2 giờ trước
Bộ phim tái hiện cuộc đời hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh từ việc Người tham dự Đại hội Tours (Pháp) năm 1920 đến các hoạt động đấu tranh giành độc lập cho đất nước.
Những loại thực phẩm quan trọng trong phát triển trí não cho trẻ

Những loại thực phẩm quan trọng trong phát triển trí não cho trẻ

Là cha mẹ, ai cũng mong mỏi con mình sinh ra được phát triển toàn diện cả thể chất lẫn trí tuệ. Ngoài yếu tố di truyền, giáo dục từ gia đình và nhà trường, dinh dưỡng góp phần quan trọng cho sự phát triển trí não của trẻ. Vì vậy, bạn cần bổ sung những thực phẩm sau đây để não bộ của con được phát triển mỗi ngày.
Tọa đàm cấp cao kinh tế thương mại Việt Nam - Anh

Tọa đàm cấp cao kinh tế thương mại Việt Nam - Anh

Thời sự - PV - 2 giờ trước
Tiếp tục chuyến thăm Chính thức Vương quốc Anh, chiều qua theo giờ địa phương, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã dự Tọa đàm cấp cao Việt Nam - Anh về kinh tế và thương mại.. Cùng tham dự có Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Văn Thành, Bộ trưởng Bộ Thương mại quốc tế Anh Anne Marie Trevelyan, Nghị sĩ Gờraham Sờtuet, Đặc phái viên Thủ tướng Anh, Lãnh đạo các Bộ, ngành Việt Nam cùng gần 200 doanh nghiệp hai nước.
Philippines có tổng thống mới

Philippines có tổng thống mới

Nhìn ra thế giới - NA (T/h) - 2 giờ trước
Ông Ferdinand Marcos Jr. đã tuyên thệ nhậm chức tổng thống Philippines trước hàng trăm người dân tại Bảo tàng Quốc gia ở Manila ngày 30/6.
Vòng 5 V-League 2022: Chờ những làn gió mới

Vòng 5 V-League 2022: Chờ những làn gió mới

Thể thao - Giải trí - PV - 2 giờ trước
Vòng 5 đánh dấu sự trở lại của V-League 2022 sau hơn 3 tháng im lìm để các đội tuyển Việt Nam làm nhiệm vụ quốc tế. Mọi người đang chờ đợi cảm hứng của U23 Việt Nam sẽ khiến bức tranh V-League tươi tắn hơn.
Tây Giang có tỷ lệ hộ nghèo cao nhất tỉnh Quảng Nam

Tây Giang có tỷ lệ hộ nghèo cao nhất tỉnh Quảng Nam

Tin tức - NA - 3 giờ trước
Theo chuẩn nghèo đa chiều mới giai đoạn 2022 - 2025, năm 2021, huyện Tây Giang có 3.581 hộ nghèo (chiếm 66,13%), 61 hộ cận nghèo (1,13%); năm 2022 có 3.582 hộ nghèo (66,15%) và là địa phương có tỷ lệ hộ nghèo cao nhất tỉnh Quảng Nam.
Lịch sử của Pau FC - Đội bóng Quang Hải đầu quân

Lịch sử của Pau FC - Đội bóng Quang Hải đầu quân

Thể thao - Bích Ngọc - 4 giờ trước
Chiều ngày 29/6, tiền vệ Quang Hải đã chính thức vượt qua bài kiểm tra y tế, hoàn tất các thủ tục cuối cùng và ký hợp đồng 2 năm, kèm điều khoản gia hạn thêm 1 năm với Pau FC. Tại câu lạc bộ mới, Quang Hải sẽ mang số áo 19 quen thuộc.