Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Bước tiến mới của lĩnh vực công tác dân tộc: Tháo gỡ nhiều vướng mắc trong thực hiện chính sách (Bài 4)

Sỹ Hào - 07:01, 08/12/2023

Với việc xem xét, thông qua 2 nghị quyết riêng về lĩnh vực dân tộc trong một nhiệm kỳ, Quốc hội Khóa XIV đã cụ thể hóa Khoản 5, Điều 70, Hiến pháp năm 2013: “Quốc hội quyết định chính sách dân tộc của Nhà nước”. Việc Quốc hội quyết định chính sách dân tộc cũng đã tháo gỡ được nhiều vướng mắc trong thực hiện chính sách dân tộc, nhất là giải được bài toán “chính sách chờ vốn” kéo dài trong những năm qua.

Quốc hội biểu quyết thông qua Đề án Tổng thể phát triển KT – XH vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 – 2030 chiều ngày 18/11/2019.
Quốc hội biểu quyết thông qua Đề án Tổng thể phát triển KT – XH vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 – 2030 chiều ngày 18/11/2019.

Làm rõ nguyên nhân chồng chéo

Cách đây 4 năm, trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết số 88/2019/QH 14 phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 – 2030, tại Kỳ họp thứ 8, các đại biểu Quốc hội (ĐBQH) khóa XIV đã thảo luận, cho ý kiến về tình trạng chống chéo, trùng lắp, chỗ thừa, chỗ thiếu trong hệ thống chính sách dân tộc. Tính đến tháng 10/2018, với việc có 118 chính sách đang còn hiệu lực thực hiện, cho thấy sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước đối với vùng đồng bào DTTS và miền núi.

Nhưng hệ thống chính sách lại có tình trạng chồng chéo, phân tán, thậm chí chính sách này suy giảm, triệt tiêu hiệu quả chính sách khác. Phân tích thực trạng này, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Quàng Văn Hương cho rằng, theo báo cáo của Chính phủ, đến tháng 10/2018 có 118 chính sách, nhưng thực tế, đây là 118 văn bản chính sách chứ không phải là chính sách. Nhiều chính sách không liên quan đến đối tượng DTTS như các nghị định về khuyến công, khuyến nông, phát triển thủy sản, bảo hiểm nông nghiệp, phát triển ngành nghề,… cũng được tính là một chính sách dân tộc.

Nguyên nhân dẫn đến thực trạng này, trước hết là chưa làm rõ thẩm quyền ban hành chính sách dân tộc. Khoản 5, Điều 70, Hiến pháp năm 2013 quy định Quốc hội quyết định chính sách dân tộc của Nhà nước. Tính đến năm 2019, Quốc hội đã ban hành 86 luật với 218 điều khoản có quy định liên quan đến chính sách dân tộc. Tuy nhiên, kết quả rà soát cho thấy, tính đến năm 2019, Quốc hội đã ban hành 86 luật và nhiều nghị quyết có quy định liên quan đến chính sách dân tộc, nhưng mới chỉ có 38/86 luật và 3/20 nghị quyết của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội được Chính phủ cụ thể hóa trong các chính sách dân tộc.

Thực tế, thẩm quyền ban hành chính sách dân tộc mới được quy định tại Khoản 5, Điều 70, Hiến pháp năm 2013. Nhưng Quốc hội quyết định chính sách dân tộc ở tầm nào và giao Chính phủ quy định cụ thể các chính sách ở tầm nào thì hiện vẫn chưa có văn bản pháp quy nào quy định rõ ràng.

Ủy ban Dân tộc tổ chức nhiều hội nghị, hội thảo để tham vấn, chia sẻ kinh nghiệm trong thực hiện Chương trình MTQG 1719. (Trong ảnh: Hội thảo chia sẻ kinh nghiệm được tổ chức tại Quảng Ngãi ngày 19/4/2023)
Ủy ban Dân tộc tổ chức nhiều hội nghị, hội thảo để tham vấn, chia sẻ kinh nghiệm trong thực hiện Chương trình MTQG 1719. (Trong ảnh: Hội thảo chia sẻ kinh nghiệm được tổ chức tại Quảng Ngãi ngày 19/4/2023)

Vì vậy, với việc Quốc hội ban hành Nghị quyết số 88/2019/QH14 ngày 19/11/2019 phê duyệt Đề án Tổng thể phát triển kinh tế - xã hội (KT – XH) vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 – 2030; tiếp đó là Nghị quyết số 120/2020/QH14 ngày 19/6/2020 phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình MTQG phát triển KT – XH vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 – 2030 là một bước cụ thể hóa quy định của Hiến pháp.

Trước đó, trong Nghị quyết số 74/2018/QH14 ngày 20/11/2018, Quốc hội cũng đã “giao Chính phủ xây dựng Đề án Tổng thể đầu tư phát triển KT - XH vùng đồng bào DTTS và miền núi, vùng có điều kiện đặc biệt khó khăn, trình Quốc hội xem xét, quyết định”.

Giải bài toán “chính sách chờ vốn”

Việc Quốc hội quyết định chính sách dân tộc với chiến lược dài hơi cơ bản khắc phục được các hạn chế, bất cập trong việc ban hành chính sách dân tộc của giai đoạn trước, nhất là tình trạng chồng chéo, chung chung, dàn trải, vừa thừa, vừa thiếu. Đặc biệt, Quốc hội quyết định chính sách dân tộc đã cơ bản giải được bài toán “chính sách chờ vốn” kéo dài trong nhiều năm qua.

Thực tế cho thấy, một thực trạng, đúng hơn là một hạn chế rất lớn trong việc triển khai các chính sách dân tộc từ nhiều năm nay, là thiếu nguồn lực thực hiện các chính sách dân tộc đã ban hành. Theo báo cáo của Ủy ban Dân tộc, cũng như kết quả giám sát của Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, ngoài Chương trình 135 được bố trí đủ nguồn lực, thì hầu hết các chính sách dân tộc đều bố trí chưa đến 50% tổng nguồn lực thực hiện.

Thậm chí, có một số chính sách sẽ hết hiệu lực cuối năm 2020, nhưng đến trước thời điểm Quốc hội quyết nghị thông qua Đề án Tổng thể vẫn chưa bố trí được vốn để thực hiện. Đó là chính sách đặc thù hỗ trợ phát triển KT – XH vùng DTTS và miền núi theo Quyết định 2085/QĐ-TTg; chính sách bảo vệ, phát triển rừng, gắn với chính sách giảm nghèo nhanh, bền vững và hỗ trợ đồng bào DTTS giai đoạn 2015 - 2020 theo Nghị định số 75/2015/NĐ-CP của Chính phủ đến nay cũng mới chỉ bố trí được 18% nhu cầu vốn…

Nguồn lực được bố trí đủ, kịp thời để thực hiện các chương trình, dự án đầu tư, hỗ trợ góp phần thúc đẩy phát triển KT – XH vùng đồng bào DTTS và miền núi. (Trong ảnh: Một góc vùng đồng bào DTTS và miền núi xã Tiến Xuân, huyện Thạch Thất, TP. Hà Nội)
Nguồn lực được bố trí đủ, kịp thời để thực hiện các chương trình, dự án đầu tư, hỗ trợ góp phần thúc đẩy phát triển KT – XH vùng đồng bào DTTS và miền núi. (Trong ảnh: Một góc vùng đồng bào DTTS và miền núi xã Tiến Xuân, huyện Thạch Thất, TP. Hà Nội)

Bài toán này đã được giải khi Quốc hội quyết nghị chủ trương đầu tư Chương trình MTQG phát triển KT – XH vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 – 2030 tại Nghị quyết số 120/2020/QH14 ngày 19/6/2020. Trên cơ sở đó, Chính phủ đã xây dựng Chương trình MTQG thực hiện trong giai đoạn 1: từ năm 2021 đến năm 2025 tại Quyết định số 1719/QĐ-TTg ngày 14/10/2021, với tổng vốn dự kiến gần 137.665 tỷ đồng.

Nguồn kinh phí được dự toán sẵn nên ngay sau khi có Quyết định 1719/QĐ-TTg, các Bộ, ngành, địa phương đã quyết liệt triển khai thực hiện các dự án thành phần của Chương trình MTQG. Nhưng do khối lượng công việc quá lớn, nhiều nội dung phải triển khai nên đa số các Bộ, cơ quan Trung ương và các địa phương đều chưa thể giải ngân nguồn vốn các dự án, tiểu dự án, buộc phải đề xuất chuyển nguồn sang năm sau tiếp tục thực hiện.

Trước thực tế khó bảo đảm tiến độ giải ngân nguồn vốn các chính sách, ngày 1/11/2023, Chính phủ đã có Tờ trình số 614/TTr-CP trình Quốc hội xem xét việc kéo dài thời gian thực hiện, giải ngân vốn ngân sách nhà nước năm 2022 (bao gồm cả vốn năm 2021 được chuyển nguồn sang năm 2022) của các chương trình MTQG chưa giải ngân hết trong năm 2023, sang thực hiện trong năm 2024. 

Quốc hội khóa XV đã nhất trí với tờ trình của Chính phủ trong khuôn khổ Kỳ họp thứ 6, khi biểu quyết thông qua Nghị quyết về giám sát chuyên đề về 03 Chương trình MTQG giai đoạn 2021 – 2025, ngày 29/11/2023.

Trong quá trình triển khai Chương trình MTQG 1719, các địa phương cũng tranh thủ tham vấn ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học. (Trong ảnh: Hội thảo khoa học với chủ đề: “Phát triển kinh tế, đảm bảo an sinh xã hội vùng đồng bào DTTS ở tỉnh Sóc Trăng hiện nay” tổ chức ngày 30/11/2023)
Trong quá trình triển khai Chương trình MTQG 1719, các địa phương cũng tranh thủ tham vấn ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học. (Trong ảnh: Hội thảo khoa học với chủ đề: “Phát triển kinh tế, đảm bảo an sinh xã hội vùng đồng bào DTTS ở tỉnh Sóc Trăng hiện nay” tổ chức ngày 30/11/2023)

Nguồn lực được bố trí đủ, kịp thời nên các chương trình, dự án đầu tư, hỗ trợ trong Chương trình MTQG 1719 đã phát huy hiệu quả, giải quyết những vấn đề cấp bách của đồng bào DTTS, thúc đẩy phát triển KT – XH vùng đồng bào DTTS và miền núi. Sau 03 năm triển khai, Chương trình MTQG 1719/QĐ-TTg đã đạt được những kết quả quan trọng, nhất là trong tư duy thực hiện chính sách của các cấp ủy, chính quyền các địa phương cũng như cách tiếp cận chính sách đầu tư, hỗ trợ của đồng đồng bào các DTTS.

Chủ trương đầu tư Chương trình MTQG phát triển KT - XH vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030 được Quốc hội khóa XIV phê duyệt tại Nghị quyết số 120/QH14, với số phiếu đồng thuận tuyệt đối 100% của các đại biểu Quốc hội có mặt. Sự kiện này được bình chọn là một trong 10 sự kiện nổi bật nhất trong hoạt động của Quốc hội năm 2020.

Báo Dân tộc và Phát triển sẽ phản ánh nội dung này trong bài viết tiếp theo.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Thanh Hóa: Biểu dương, tôn vinh 150 điển hình tiên tiến trong vùng đồng bào DTTS và miền núi

Thanh Hóa: Biểu dương, tôn vinh 150 điển hình tiên tiến trong vùng đồng bào DTTS và miền núi

Ngày 27/12, UBND tỉnh Thanh Hóa tổ chức Hội nghị biểu dương, tôn vinh các điển hình tiên tiến trong vùng đồng bào DTTS và miền núi của tỉnh năm 2023. Dự hội nghị có: Vụ trưởng Vụ Chính sách Dân tộc (Ủy ban Dân tộc) Lưu Xuân Thủy; Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa Trịnh Tuấn Sinh; Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng Ban Dân vận Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Thanh Hóa Phạm Thị Thanh Thủy; Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Đầu Thanh Tùng; lãnh đạo Ban Dân tộc tỉnh, một số sở, ngành, đơn vị của tỉnh, UBND 11 huyện miền núi và 6 huyện, thị xã giáp ranh có xã, thôn, bản miền núi cùng 150 đại biểu điển hình tiên tiến đại diện cho trên 701.000 người DTTS toàn tỉnh.
Đảng ủy Bộ Tư lệnh Quân khu 9 gặp mặt Báo chí đầu Xuân Giáp Thìn năm 2024

Đảng ủy Bộ Tư lệnh Quân khu 9 gặp mặt Báo chí đầu Xuân Giáp Thìn năm 2024

Trang địa phương - Như Tâm - 1 giờ trước
Chiều 22/2, Đảng ủy Bộ Tư lệnh Quân khu 9 (QK9) tổ chức buổi gặp mặt báo chí đầu Xuân năm 2024. Chủ trì buổi họp mặt có Thiếu tướng Hồ Văn Thái - Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Bộ Tư lệnh QK9. Cùng tham dự có đại diện lãnh đạo, phóng viên các báo Quân khu và các cơ quan báo chí của Trung ương, địa phương trên địa bàn.
Nhận diện âm mưu, thủ đoạn kích động, xuyên tạc về cuộc chiến bảo vệ chủ quyền biên giới, lãnh thổ

Nhận diện âm mưu, thủ đoạn kích động, xuyên tạc về cuộc chiến bảo vệ chủ quyền biên giới, lãnh thổ

Chống diễn biến hòa bình - PV - 3 giờ trước
Thời gian qua, các thế lực thù địch, phản động gia tăng nhiều hoạt động tuyên truyền chống phá Đảng và Nhà nước ta trên tất cả các lĩnh vực, trong đó có nội dung xuyên tạc hoạt động quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia. Trong đó, các thế lực thù địch, các tổ chức phản động triệt để lợi dụng, tuyên truyền xuyên tạc cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1979 bằng luận điệu vu khống Đảng, Nhà nước ta né tránh, lãng quên, không quan tâm đến chính sách đối với thương binh, cựu binh, thân nhân liệt sĩ tham gia cuộc chiến đấu; xuyên tạc, kích động, chống phá Đảng, Nhà nước.
Tổ chức chương trình nghệ thuật

Tổ chức chương trình nghệ thuật "Hương sắc áo dài Việt"

Tin tức - T.Hợp - 3 giờ trước
Nhằm hướng đến kỷ niệm 114 năm Ngày quốc tế Phụ nữ (8/3/1910-8/3/2024) Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam kết hợp cùng CLB Áo dài Việt Nam và SVF Holding sẽ tổ chức Chương trình nghệ thuật "Hương sắc áo dài Việt" hưởng ứng “Tuần lễ áo dài” từ 19-21h30 ngày 29/2 tới tại Nhà hát Hồ Gươm.
Đặc sắc các nghi lễ ở Đền Trần Nam Định

Đặc sắc các nghi lễ ở Đền Trần Nam Định

Tin tức - Minh Nhật - 22:48, 22/02/2024
Vào các ngày 20 và 21/2 (tức các ngày 11, 12 tháng Giêng năm Giáp Thìn), tại Khu di tích lịch sử, văn hóa Đền Trần - Chùa Tháp (phường Lộc Vượng, Tp. Nam Định, tỉnh Nam Định) đã diễn ra các nghi lễ quan trọng của Lễ hội khai ấn Đền Trần. Đó là lễ rước kiệu Ngọc Lộ và lễ nước, tế cá.
Điều gì khiến An Bàng và Mỹ Khê trong Top 10 bãi biển đẹp nhất châu Á 2024?

Điều gì khiến An Bàng và Mỹ Khê trong Top 10 bãi biển đẹp nhất châu Á 2024?

Du lịch - Minh Nhật - 22:38, 22/02/2024
Cảnh đẹp, nước biển trong và sạch cùng các hoạt động thể thao dưới nước phong phú và ẩm thực hấp dẫn là những yếu tố khiến hai bãi biển An Bàng (Hội An) và Mỹ Khê (Đà Nẵng) nằm Top 10 bãi biển đẹp nhất châu Á, do Tripadvisor bình chọn.
Tin trong ngày - 22/2/2024

Tin trong ngày - 22/2/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 22/2, có những thông tin đáng chú ý sau: Từ 25 - 27/2, thanh niên cả nước lên đường thực hiện nghĩa vụ quân sự. Hội An được đánh giá là điểm đến thân thiện nhất Việt Nam 2024. Người giữ “lửa” văn hóa truyền thống Cơ Tu. Cùng các tin tức thời sự khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Đẩy nhanh nghiên cứu, triển khai đầu tư nâng cấp các tuyến đường bộ cao tốc đang khai thác, đang đầu tư theo quy mô phân kỳ

Đẩy nhanh nghiên cứu, triển khai đầu tư nâng cấp các tuyến đường bộ cao tốc đang khai thác, đang đầu tư theo quy mô phân kỳ

Tin tức - Hoàng Quý - 22:31, 22/02/2024
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Công điện số 16/CĐ-TTg ngày 21/2/2024 đẩy nhanh nghiên cứu, triển khai đầu tư nâng cấp các tuyến đường bộ cao tốc đang khai thác, đang đầu tư theo quy mô phân kỳ.
Những danh thủ Việt Nam dành nhiều Quả bóng Vàng nhất

Những danh thủ Việt Nam dành nhiều Quả bóng Vàng nhất

Thể thao - Hoàng Minh - 22:29, 22/02/2024
Quả bóng Vàng Việt Nam 2023 đã chính thức thuộc về Nguyễn Hoàng Đức, đây là lần thứ 2 anh nhận được danh hiệu cao quý này. Thế nhưng, trước Hoàng Đức đã có rất nhiều danh thủ làm được điều tương tự.
Đại tướng Tô Lâm làm việc với Ban Thường vụ tỉnh ủy Lào Cai

Đại tướng Tô Lâm làm việc với Ban Thường vụ tỉnh ủy Lào Cai

Tin tức - Trọng Bảo - 22:27, 22/02/2024
Ngày 22/2, Đại tướng Tô Lâm - Ủy viên Bộ chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an và Đoàn công tác đã có buổi làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lào Cai về kết quả triển khai Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng; Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh và kết quả thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2023.
Truy tố nguyên Giám đốc CDC Đắk Lắk và đồng phạm

Truy tố nguyên Giám đốc CDC Đắk Lắk và đồng phạm

Pháp luật - Lê Hường - 22:14, 22/02/2024
Ngày 22/2, thông tin từ Viện Kiểm sát Nhân dân (KSND) tỉnh Đắk Lắk cho biết, đơn vị đã ban hành cáo trạng truy tố đối với 5 bị can về tội “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng”, quy định tại các điểm b, đ khoản 1, khoản 3 Điều 222 Bộ luật Hình sự.
Kéo dài thời gian tổ chức các giải chuyên nghiệp để hướng đến mục tiêu của Đội tuyển quốc gia Việt Nam

Kéo dài thời gian tổ chức các giải chuyên nghiệp để hướng đến mục tiêu của Đội tuyển quốc gia Việt Nam

Thể thao - Hoàng Quý - 22:12, 22/02/2024
Ban Chấp hành Liên đoàn bóng đá Việt Nam (VFF) vừa thông qua Kế hoạch tổ chức các giải bóng đá chuyên nghiệp 2024/25. Theo đó, Ban Chấp hành VFF phê duyệt phương án tổ chức mùa giải 2024/25 từ tháng 8/2024 và kết thúc vào tháng 6/2025.