Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Bước tiến mới của lĩnh vực công tác dân tộc: Đột phá về tư duy làm chính sách (Bài 3)

Sỹ Hào - 09:42, 07/12/2023

Đề án Tổng thể phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 – 2030 với những đột phá về tư duy làm chính sách, đã được Quốc hội khóa XIV thông qua tại Nghị quyết số 88/2019/QH14 ngày 18/11/2019, vừa đúng 1 năm sau khi có Nghị quyết số 74/2018/QH14 ngày 20/11/2018. Điều này cho thấy, sự thống nhất và tinh thần trách nhiệm cao của cả hệ thống chính trị trong thực hiện mục tiêu phát triển nhanh, bền vững vùng đồng bào DTTS và miền núi.

Thường trực Hội đồng Dân tộc của Quốc hội thẩm tra sơ bộ Đề án Tổng thể ngày 4/9/2019. (Ảnh TL)
Thường trực Hội đồng Dân tộc của Quốc hội thẩm tra sơ bộ Đề án Tổng thể ngày 4/9/2019. (Ảnh TL)

Khẩn trương nhưng kỹ lưỡng

Theo Báo cáo số 526/BC-CP ngày 4/10/2018 của Chính phủ tại kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XIV (tháng 11/2018), với nguồn lực đầu tư, hỗ trợ của Nhà nước, vùng đồng bào DTTS và miền núi đã có những bước tiến tích cực trên tất cả các lĩnh vực. Tuy nhiên, địa bàn này đang tồn tại “5 nhất”: vùng khó khăn nhất, chất lượng nguồn nhân lực thấp nhất, kinh tế - xã hội (KT – XH) phát triển chậm nhất, tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản thấp nhất và tỷ lệ hộ nghèo cao nhất.

Vì vậy, trong Nghị quyết số 74/2018/QH14 ngày 20/11/2018, Quốc hội giao Chính phủ xây dựng Đề án Tổng thể phát triển KT – XH vùng đồng bào DTTS và miền núi, vùng có điều kiện đặc biệt khó khăn (gọi tắt là Đề án), trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 8 (tháng 10/2019) để thực hiện từ năm 2021. 

Ngay sau kỳ họp, thực hiện nhiệm vụ Chính phủ giao, Ủy ban Dân tộc đã khẩn trương chủ trì, chủ động phối hợp với các Bộ, ngành xây dựng Đề án. Với sự khẩn trương những kỹ lưỡng, Đề án đã được hoàn thiện, các thành viên Chính phủ đã xem xét, nhất trí thông qua nội dung Đề án tại phiên họp thường kỳ tháng 7/2019,

Theo Tờ trình số 473/TTr-CP ngày 11/10/2019 của Chính phủ gửi Quốc hội, để xây dựng Đề án, Chính phủ đã tổ chức Hội nghị toàn quốc tổng kết, đánh giá tình hình thực hiện chính sách dân tộc và thực trạng đời sống KT – XH vùng đồng bào DTTS và miền núi, vùng đặc biệt khó khăn (ngày 3/1/2019). Sau hội nghị, Chính phủ đã tổng hợp đầy đủ ưu điểm, khuyết điểm, tồn tại, hạn chế, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm để xây dựng Đề án.

Dự thảo Đề án (lần 1) được hoàn thành tháng 4/2019. Để hoàn thiện Đề án trước khi trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 8, Ban soạn thảo đã tổ chức lấy ý kiến góp ý (chia làm 2 đợt) của các Bộ, ngành và 51 tỉnh vùng đồng bào DTTS và miền núi. Bên cạnh các ý kiến góp ý trên Công thông tin điện tử của Chính phủ, tính đến hết tháng 7/2019, đã có 37 địa phương và 26 Bộ, ngành, cơ quan Trung ương góp ý kiến bằng văn bản.

Sau khi Quốc hội phê duyệt Nghị quyết số 88/2019/NQ/QH14, Ủy ban Dân tộc đã tổ chức các hội thảo để tham vấn ý kiến triển khai Nghị quyết.
Sau khi Quốc hội phê duyệt Nghị quyết số 88/2019/NQ/QH14, Ủy ban Dân tộc đã tổ chức các hội thảo để tham vấn ý kiến triển khai Nghị quyết.

Trước khi Đề án được trình Quốc hội, Hội đồng Dân tộc của Quốc hội đã tổ chức 02 phiên (phiên mở rộng ngày 4/9/2019 và phiên toàn thể ngày 24/9/2019) để thẩm tra; Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng đã tổ chức cuộc họp cho ý kiến vào Đề án ngày 18/9/2019. Với sự chuẩn bị khẩn trương nhưng rất kỹ lưỡng đó, ngày 18/11/2019, tại kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XIV đã thông qua Nghị quyết số 88/2019/QH14 phê duyệt Đề án Tổng thể phát triển KT - XH vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 – 2030 (từ đây gọi là Đề án Tổng thể) với số phiếu rất cao (432/434 đại biểu Quốc hội biểu quyết tán thành).

Tầm nhìn chiến lược

Đề án Tổng thể là bước tiến mạnh mẽ trong lĩnh vực công tác dân tộc, thực hiện chính sách dân tộc, nhất là trên phương diện đổi mới tư duy xây dựng chính sách. Nếu như trước đây, các chính sách chủ yếu là hỗ trợ thì Đề án Tổng thể xác định quan điểm đầu tư phát triển KT – XH vùng đồng bào DTTS và miền núi là đầu tư cho phát triển bền vững gắn liền với xóa đói, giảm nghèo, nâng cao đời sống vật chất tinh thần của đồng bào các DTTS, góp phần quan trọng thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội, nhằm đạt được mục tiêu “không để ai bị bỏ lại phía sau”.

Để xóa “khoảng trống” chính sách do tư duy nhiệm kỳ, Đề án Tổng thể đề ra lộ trình 10 năm (2021 – 2030), đồng thời có định hướng chính sách cho những năm tiếp theo. Đề án Tổng thể đều đặt ra những mục tiêu cụ thể cho từng giai đoạn (2021 – 2025; 2026 – 2030); trong đó, mục tiêu cao nhất là cuối giai đoạn 2 hoàn thành cơ bản các chỉ tiêu đề ra trong mục tiêu phát triển bền vững đến năm 2030 mà Việt Nam đã cam kết với Liên hợp quốc.

Tại kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XIV ban hành Nghị quyết số 120/2020/QH14 ngày 19/6/2020 phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình MTQG phát triển KT – XH vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 – 2030. (Ảnh TL)
Tại kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XIV ban hành Nghị quyết số 120/2020/QH14 ngày 19/6/2020 phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình MTQG phát triển KT – XH vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 – 2030. (Ảnh TL)

Sự đổi mới tư duy xây dựng chính sách được thể hiện rất rõ trong Đề án Tổng thể, đáp ứng được yêu cầu công tác dân tộc trong tình hình mới. Với việc chuyển từ hỗ trợ sang đầu tư phát triển bền vững, đòi hỏi huy động nguồn lực lớn hơn và một quyết tâm chính trị cao hơn của cả hệ thống chính trị từ Trung ương tới cơ sở để đầu tư cho vùng đồng bào DTTS và miền núi; hiện thực hóa chủ trương của Đảng về công tác dân tộc là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, của hệ thống chính trị.

Đổi mới về tư duy làm chính sách, cũng đồng thời đòi hỏi sự nỗ lực rất cao của đồng bào các DTTS. Với quan điểm đầu tư phát triển, Nhà nước chủ yếu tổ chức, giúp đỡ và hướng dẫn chứ không làm thay cho người dân. Vì thế, Đề án Tổng thể là giải pháp để phát huy được những tiềm năng lợi thế so sánh của từng vùng miền, huy động được nội lực của đồng bào các DTTS, cùng với sự hỗ trợ của Nhà nước để làm thay đổi bộ mặt nông thôn, miền núi, vùng đồng bào DTTS.

Đặc biệt, một giải pháp đột phá trong Đề án Tổng thể là phủ xây dựng Chương trình MTQG phát triển KT - XH vùng đồng bào DTTS và miền núi. Trên cơ sở xác định công tác dân tộc là vấn đề chiến lược cơ bản, lâu dài, cấp bách, Đề án Tổng thể yêu cầu xây dựng một Chương trình MTQG dành riêng cho vùng đồng bào DTTS và miền núi có thời gian thực hiện trong 10 năm (2021 – 2030), trong khi các Chương trình MTQG khác chỉ có thời gian thực hiện 5 năm.

Để hoàn thiện Đề án trước khi trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 8, đã có 4 hội nghị được tổ chức tại 4 vùng để lấy ý kiến góp ý.
Để hoàn thiện Đề án trước khi trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 8, đã có 4 hội nghị được tổ chức tại 4 vùng để lấy ý kiến góp ý.

Với tầm nhìn chiến lược đó, Đề án Tổng thể “đặt hàng” để Chính phủ xây dựng Chương trình MTQG hướng tới mục tiêu thúc đẩy phát triển KT – XH, từ đó nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân để giảm dần khoảng cách giữa vùng đồng bào DTTS và miền núi so với vùng phát triển. 

Đồng thời, Chương trình MTQG sẽ giải quyết những nhu cầu cấp bách hiện nay ở vùng đồng bào DTTS và miền núi. Quan trọng nhất, khi xây dựng Chương trình MTQG phải tiếp cận theo hướng lấy người dân làm trung tâm, chính sách sẽ xuất phát từ yêu cầu của người dân với phương châm là “dân cần, dân bàn, dân làm, dân hưởng lợi”.

Chương trình MTQG phát triển KT – XH vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 – 2030 được Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 120/2020/QH14 ngày 19/6/2020. Với 10 dự án thành phần, theo nguyên tắc đầu tư có trọng tâm, trọng điểm và bền vững, chủ trương đầu tư Chương trình MTQG với chặng đường 10 năm là bước tiến đột phá của lĩnh vực công tác dân tộc, là một bước cụ thể hóa quy định tại Khoản 5, Điều 70, Hiến pháp năm 2013: “Quốc hội quyết định chính sách dân tộc của Nhà nước”.

Việc Quốc hội giao Chính phủ xây dựng Đề án Tổng thể là nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về công tác dân tộc. Văn kiện Đại hội lần thứ XII của Đảng yêu cầu: “Tiếp tục hoàn thiện các cơ chế, chính sách, bảo đảm các dân tộc bình đẳng, tôn trọng, đoàn kết, giải quyết hài hòa quan hệ giữa các dân tộc, giúp nhau cùng phát triển, tạo chuyển biến rõ rệt trong phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội vùng có đông đồng bào DTTS…”.

Báo Dân tộc và Phát triển sẽ phản ánh nội dung này trong bài viết tiếp theo.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Nghệ An: Đồng bào DTTS liên kết sản xuất để thoát nghèo

Nghệ An: Đồng bào DTTS liên kết sản xuất để thoát nghèo

Phát triển hợp tác xã (HTX) theo mô hình liên kết chuỗi giá trị được chính quyền tỉnh Nghệ An xác định là một trong những giải pháp hữu hiệu giúp người dân, đặc biệt là đồng bào DTTS tại các huyện miền núi, vùng sâu, vùng xa phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững.
Tin nổi bật trang chủ
Tạo sự linh hoạt, chủ động từ cơ chế, chính sách đặc thù

Tạo sự linh hoạt, chủ động từ cơ chế, chính sách đặc thù

Vừa qua (ngày 18/1/2024), Quốc hội thông qua Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia gồm: Xây dựng nông thôn mới; Giảm nghèo bền vững; Phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai giai đoạn 2021-2025. Nghị quyết được ban hành với 8 cơ chế, chính sách đặc thù được đánh giá sẽ tháo gỡ nhiều vướng mắc về cơ chế, tăng cường phân cấp, phân quyền tạo sự linh hoạt, sáng tạo trong tổ chức thực hiện, nâng cao hiệu quả các Chương trình.
Tin trong ngày - 27/2/2024

Tin trong ngày - 27/2/2024

Media - BDT - 20:00, 27/02/2024
Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 27/2, có những thông tin đáng chú ý sau: Tôn vinh Thầy thuốc Việt Nam và trao giải cuộc thi viết. "Sự hy sinh thầm lặng". Phục dựng hội đu tiên truyền thống Phú Gia. Giữ gìn làng nghề làm nón lá truyền thống Xuân Lộc. Cùng các tin tức thời sự khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi
Du khách ấn tượng với Lễ hội Lồng tồng của đồng bào Tày, Nùng tỉnh Thái Nguyên tại

Du khách ấn tượng với Lễ hội Lồng tồng của đồng bào Tày, Nùng tỉnh Thái Nguyên tại "Ngôi nhà chung"

Sắc màu 54 - Thúy Hồng - 19:08, 27/02/2024
Vừa qua, tại "Ngôi nhà chung" - Làng Văn hóa - Du lịch các Dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội) đã tái hiện Lễ hội Lồng tồng của đồng bào các dân tộc Tày, Nùng tỉnh Thái Nguyên.
Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào DTTS gắn với phát triển du lịch cộng đồng ở Quỳ Châu

Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào DTTS gắn với phát triển du lịch cộng đồng ở Quỳ Châu

Sắc màu 54 - Nguyễn Thanh - 19:04, 27/02/2024
Quỳ Châu là huyện miền núi vùng cao của tỉnh Nghệ An, với 80% là đồng bào DTTS, trong đó chủ yếu là dân tộc Thái. Người Thái ở Quỳ Châu hiện nay còn lưu giữ được nhiều giá trị bản sắc văn hóa truyền thống. Đó là những cơ sở quan trọng để huyện đẩy mạnh phát triển du lịch từ các giá trị văn hóa. Đây cũng là một trong những nội dung quan trọng được đặt ra tại Nghị quyết đại hội Đảng bộ huyện nhiệm kỳ 2020-2025.
Các công trình đầu tư làm thay đổi diện mạo vùng đồng bào DTTS ở Đăk Tô

Các công trình đầu tư làm thay đổi diện mạo vùng đồng bào DTTS ở Đăk Tô

Công tác Dân tộc - Ngọc Chí - 19:00, 27/02/2024
Những công trình giao thông, trường học, nước sinh hoạt được đầu tư từ nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 – 2030, giai đoạn I: từ năm 2021 đến năm 2025 (gọi tắt là Chương trình MTQG 1719) đã và đang phát huy hiệu quả, giúp đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) ở huyện Đăk Tô (Kon Tum) có điều kiện phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao chất lượng đời sống.
Hoa ban nở rộ tô điểm vẻ đẹp phố phường Hà Nội

Hoa ban nở rộ tô điểm vẻ đẹp phố phường Hà Nội

Sắc màu 54 - Tào Đạt - Quang Anh - 18:49, 27/02/2024
Mỗi dịp xuân về (thường bắt đầu từ tháng 2 kéo dài đến hết tháng 3), dọc các tuyến đường Hoàng Diệu, Bắc Sơn, Thanh Niên, Yên Phụ (Hà Nội) lại được nhuộm tím bởi hàng hoa ban đang nở rộ mang hương sắc của núi rừng Tây Bắc.
Tin trong ngày - 26/2/2024

Tin trong ngày - 26/2/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 26/2, có những thông tin đáng chú ý sau: Nhiều công trình, phần việc ý nghĩa được triển khai trong chương trình “Tháng Ba biên giới” 2024. Lễ hội Vua Hùng dạy dân cấy lúa. Tình yêu với y học dân tộc của nữ bác sĩ trẻ. Cùng các tin tức thời sự khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Gia Lai: Nguy cơ cháy rừng rất cao ở nhiều địa phương

Gia Lai: Nguy cơ cháy rừng rất cao ở nhiều địa phương

Trang địa phương - Ngọc Thu - 18:45, 27/02/2024
Tây Nguyên nói chung, Gia Lai nói riêng đang bước vào cao điểm mùa khô, nắng nóng kéo dài tiềm ẩn nguy cơ xảy ra cháy rừng rất cao. Vì vậy, các địa phương, đơn vị, chủ rừng đã nắm bắt tình hình, tổ chức triển khai đồng bộ nhiều giải pháp phòng cháy chữa cháy rừng, hạn chế thấp nhất thiệt hại có thể xảy ra.

"Sống lại" làng gốm cổ Thanh Hà 500 năm tuổi

Nghề nghiệp - Việc làm - T.Nhân-H.Trường - 18:42, 27/02/2024
Cách phố cổ Hội An chừng 2km về hướng Tây, làng gốm Thanh Hà (phường Thanh Hà, TP.Hội An, Quảng Nam) nép mình bên dòng sông Thu Bồn thơ mộng. Hơn 500 năm tồn tại và phát triển, có lúc sản phẩm làm ra không tiêu thụ được, làng gốm này cũng tưởng chừng rơi vào vào quên lãng. Tuy nhiên, với lòng yêu nghề, sự quyết tâm của các nghệ nhân đã làm “sống lại” làng nghề truyền thống ở xứ Quảng này. Đặc biệt, làng gốm Thanh Hà hiện nay đã trở thành địa danh nổi tiếng thu hút nhiều du khách trong và ngoài nước.
Văn xuôi lấn át thơ tại Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam năm 2023

Văn xuôi lấn át thơ tại Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam năm 2023

Tin tức - Thanh Thuận - 18:39, 27/02/2024
Ngày 27/2, tại Hà Nội, Hội Nhà văn Việt Nam đã tổ chức Lễ trao giải thưởng hàng năm Hội Nhà văn Việt Nam năm 2023, giải thưởng Tác giả trẻ 2023 và Tổng kết đợt 1 cuộc vận động sáng tác văn học về đề tài thiếu nhi.
Ninh Bình: Cảnh giác với chiêu trò mạo danh lãnh đạo Sở TT&TT và Công an tỉnh gọi điện lừa đảo

Ninh Bình: Cảnh giác với chiêu trò mạo danh lãnh đạo Sở TT&TT và Công an tỉnh gọi điện lừa đảo

Tin tức - Thiên An - 18:15, 27/02/2024
Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Ninh Bình xuất hiện một số đối tượng sử dụng số điện thoại lạ và mạo danh lãnh đạo Sở Thông tin và Truyền thông (TT&TT), Công an tỉnh Ninh Bình gọi điện lừa đảo nhằm chiếm đoạt tài sản.
Hội đồng Khoa học và Công nghệ Ủy ban Dân tộc họp phiên thứ nhất

Hội đồng Khoa học và Công nghệ Ủy ban Dân tộc họp phiên thứ nhất

Công tác Dân tộc - Hoàng Quý - 18:06, 27/02/2024
Ngày 27/2, tại Hà Nội, Hội đồng Khoa học và Công nghệ Ủy ban Dân tộc đã tổ chức phiên họp Hội đồng lần thứ nhất. Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Nông Thị Hà - Chủ tịch Hội đồng, chủ trì phiên họp.