Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Văn hóa Ba Na trên vùng cao Vĩnh Thạnh

PV - 11:55, 02/03/2018

Cũng như các dân tộc anh em chung sống trên dãy Trường Sơn, người Ba Na ở Vĩnh Thạnh (Bình Định) trong quá trình tồn tại và phát triển đã kiến tạo cho mình một bản sắc văn hóa riêng biệt. Ngày nay, cho dù đã có nhiều sự thay đổi, phát triển, nhưng đồng bào Ba Na vẫn luôn có ý thức cao trong việc giữ gìn bản sắc của dân tộc mình.

Từ giữ hồn thổ cẩm

Từ bao đời nay, người Ba Na ở Vĩnh Thạnh vẫn giữ nguyên cách dệt thổ cẩm bằng tay truyền thống. Mỗi người thợ dệt thổ cẩm ở đây chính là một họa sĩ trang trí, cái tinh tế của người dệt và sự sáng tạo hiện lên rõ nét qua từng sản phẩm.

Đường nét cổ kính, họa tiết truyền thống của người Ba Na quyện với những hoa văn tân kỳ, được thăng hoa bằng những màu sắc rực rỡ: xanh mơ, xanh chuối, xanh dạ quang, đỏ, hồng... đã làm cho những bộ váy, những chiếc áo, tấm chăn... ở đây toát lên được cái “hồn thiêng” của người Ba Na.

Phụ nữ làng Hà Ri giữ gìn nghề dệt thổ cẩm. Phụ nữ làng Hà Ri giữ gìn nghề dệt thổ cẩm.

 

Hiện nay, làng Hà Ri, xã Vĩnh Kim là một trong những làng dệt thổ cẩm nổi tiếng nhất còn tồn tại. Các loại trang phục được làm ra của làng nghề này đã được giới thiệu qua các hội chợ trong nước. Đặc biệt trong các mùa lễ hội văn hóa thể thao các dân tộc thiểu số miền núi cấp huyện, cấp tỉnh trong nhiều năm qua, những trang phục thổ cẩm theo nguyên gốc và trang phục cải tiến đã làm tăng thêm vẻ đẹp và không khí sôi động qua các chương trình Hội thi người đẹp vùng cao, phong tục vùng cao...

baodantoc_tcbaodantoc_det

Hà Ri cũng là một trong 5 làng nghề truyền thống của tỉnh được quy hoạch phát triển làng nghề gắn với du lịch. Theo đó, làng Hà Ri được xây dựng thành làng nghề dệt vải thổ cẩm và sản xuất các mặt hàng thủ công mỹ nghệ từ thổ cẩm, phục vụ tiêu dùng cho người dân trong vùng, phục vụ du lịch và tiến tới xuất khẩu.

Việc đầu tư xây dựng các làng nghề dệt thổ cẩm cùng với cảnh quan sạch đẹp và những nét văn hóa đặc trưng, làng Hà Ri hoàn toàn có thể trở thành một địa chỉ hấp dẫn với du khách.

Đến tình yêu âm nhạc truyền thống

Đối với người Bana, cồng chiêng là biểu tượng của sự linh thiêng, cao quý và là tài sản có giá trị nhất trong đời sống vật chất. Cồng chiêng có vị trí quan trọng trong đời sống tinh thần của người Ba Na, có mặt trong mọi nghi lễ cộng đồng cũng như của từng gia đình, cá nhân.

Các Nghệ nhân Ba Na huyện Vĩnh Thạnh biểu diễn nhạc cụ truyền thống tại Ngày Hội Văn hóa thể thao các dân tộc tỉnh Bình Định năm 2017. Các Nghệ nhân Ba Na huyện Vĩnh Thạnh biểu diễn nhạc cụ truyền thống tại Ngày Hội Văn hóa thể thao các dân tộc tỉnh Bình Định năm 2017.

 

Theo nhà nghiên cứu văn hóa Ba Na-Yang Danh: “Cồng chiêng có mặt trong mọi nghi lễ cộng đồng cũng như của từng gia đình, cá nhân. Người Ba Na không đơn thuần coi cồng chiêng là nhạc cụ mà coi đó là phương tiện giúp con người giao tiếp với thần linh!”.

baodantoc_bana3

 

Già làng Đinh Chương ở xã Vĩnh Sơn khẳng định: “Ngày xưa đa số các gia đình Ba Na đều có cồng chiêng, đó là tài sản quý. Cồng chiêng càng cổ và có âm thanh hay càng quý, một bộ cồng chiêng tốt có thể đổi được tới vài chục con trâu”.

Âm vang cồng chiêng luôn gắn bó chặt chẽ với các cuộc vui, với đời sống tâm linh, nghi lễ của họ. Cồng chiêng theo suốt đời người, từ lúc sinh ra tiếng cồng chiêng đã cung cấp cho những đứa trẻ tín hiệu đầu tiên về văn hóa tộc người, rồi theo họ lớn lên, say đắm trong những lúc vui buồn, kể cả những lúc đau khổ nhất, đến khi vĩnh biệt cuộc đời, tiếng cồng chiêng cũng linh thiêng đưa họ về với tổ tiên. “Nghe tiếng chiêng, những người trong làng hiểu rằng, ở phía đó đang có việc gì để đến chia buồn hoặc chung vui”, già làng Đinh Chương chia sẻ thêm..

Không chỉ có cồng chiêng, người Ba Na còn có nhiều nhạc cụ khác như đàn T’rưng, đàn Blơng khơng... Sau bữa cơm chiều, các bok, các bá lại lấy những nhạc cụ truyền thống tự chế để tấu lên những bài dân ca quen thuộc. Khi âm thanh của các nhạc cụ được trỗi lên, các yá các mí lại cất lên những bài dân ca của người Ba Na.

“Nếu như dệt thổ cẩm thể hiện sự tài hoa của dân tộc Ba Na qua bàn tay người thợ dệt thì cồng chiêng cùng với các loại nhạc cụ truyền thống lại thể hiện tâm hồn nghệ sĩ nên trong mỗi người Ba Na đều có một tình yêu lớn dành cho văn hóa truyền thống và luôn ước vọng giữ gìn”, nhà nghiên cứu văn hóa Ba Na-Yang Danh bộc bạch.

PHƯƠNG LÊ

Tin cùng chuyên mục
Lễ Cúng dòng họ của người Mông Sơn La

Lễ Cúng dòng họ của người Mông Sơn La

Theo truyền thống, đồng bào dân tộc Mông rất coi trọng dòng họ. Người Mông quan niệm, người cùng dòng họ là những người anh em có cùng tổ tiên, có thể đẻ và chết trong nhà nhau, luôn giúp đỡ, cưu mang nhau. Từ đó, hình thành lễ cúng dòng họ.
Tin nổi bật trang chủ
Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh gặp mặt Đoàn cán bộ, giáo viên, học sinh Trường PTDT Nội trú huyện Mèo Vạc

Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh gặp mặt Đoàn cán bộ, giáo viên, học sinh Trường PTDT Nội trú huyện Mèo Vạc

Chiều 23/5, tại trụ sở Ủy ban Dân tộc (UBDT), Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Hoàng Thị Hạnh đã tiếp Đoàn đại biểu gồm 60 cán bộ, giáo viên và học sinh tiêu biểu Trường Phổ thông Dân tộc (PTDT) Nội trú huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang nhân dịp Đoàn về thăm Thủ đô Hà Nội.
Lễ Bế mạc SEA Games 31: Hội tụ để tỏa sáng

Lễ Bế mạc SEA Games 31: Hội tụ để tỏa sáng

Thể thao - Giải trí - Bích Ngọc - 23:16, 23/05/2022
SEA Games 31 đã khép lại với Lễ Bế mạc đầy ý nghĩa, được tổ chức lúc 20h00 ngày 23/5, tại Cung điền kinh trong nhà Mỹ Đình, Hà Nội. Trong Lễ Bế mạc, khách mời, khán giả trong và ngoài nước đã được xem lại những khoảnh khắc đáng nhớ của các vận động viên cũng như những màn biểu diễn văn nghệ đầy sắc màu.
Thông cáo báo chí số 1, Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XV

Thông cáo báo chí số 1, Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XV

Thời sự - PV - 22:02, 23/05/2022
Thứ Hai, ngày 23/5/2022, Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XV chính thức khai mạc và bước vào ngày làm việc đầu tiên tại Nhà Quốc hội, Thủ đô Hà Nội.
Chốt danh sách 25 cầu thủ dự VCK U23 châu Á 2022

Chốt danh sách 25 cầu thủ dự VCK U23 châu Á 2022

Thể thao - Giải trí - T.Hợp - 20:21, 23/05/2022
Chiều 23/5, tân huấn luyện viên Gong Oh-kyun đã công bố danh sách 25 cầu thủ U23 Việt Nam sẽ tham dự vòng chung kết U23 Châu Á 2022 tại Uzbekistan. Tại giải đấu này, thầy trò HLV Gong Oh-kyun sẽ đá trận ra quân gặp U23 Thái Lan vào ngày 2/6/2022.
Lai Châu: Triển khai công tác tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2022

Lai Châu: Triển khai công tác tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2022

Giáo dục dân tộc - Hà Minh Hưng - 20:08, 23/05/2022
Chiều 23/5, UBND tỉnh Lai Châu tổ chức Hội nghị triển khai công tác tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2022 bằng hình thức trực tiếp và trực tuyến. Ông Tống Thanh Hải - Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo kỳ thi cấp tỉnh chủ trì Hội nghị.
Bộ Y tế hướng dẫn chẩn đoán, điều trị và phòng bệnh sán lá gan nhỏ

Bộ Y tế hướng dẫn chẩn đoán, điều trị và phòng bệnh sán lá gan nhỏ

Sức khỏe - Như Ý - 19:57, 23/05/2022
Bộ Y tế vừa có Quyết định số 1172/QĐ-BYT ban hành Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị và phòng bệnh sán lá gan nhỏ.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 22/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 22/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về những hoạt động nổi bật kỷ niệm 132 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2022); cuộc chào xã giao của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh với Ủy viên Bộ Chính trị Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Lào xây dựng đất nước Xỉn-la-vông Khút-phay-thun nhân chuyến công tác tháp tùng Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ thăm chính thức nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào. Các hoạt động khác của lãnh đạo UBDT. Phần đọc báo sẽ giới thiệu bài viết: “Thiêng liêng hội thề" của tác giả Nguyễn Thanh.
Sóc Trăng: HĐND tỉnh giám sát việc triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia

Sóc Trăng: HĐND tỉnh giám sát việc triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia

Công tác Dân tộc - N.Tâm - 19:12, 23/05/2022
Ngày 23/5, Ban Dân tộc của HĐND tỉnh Sóc Trăng có buổi làm việc với Ban Dân tộc tỉnh về giám sát triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS giai đoạn 2021 – 2030 (giai đoạn 1: 2021 - 2025), trên địa bàn tỉnh.
Mưa lớn gây thiệt hại tại Tuyên Quang

Mưa lớn gây thiệt hại tại Tuyên Quang

Môi trường sống - Giang Lam - 19:09, 23/05/2022
Từ đêm 22 đến ngày 23/5, trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang xảy ra mưa lớn trên diện rộng. Mưa lớn đã gây lũ trên hệ thống sông, suối nhỏ, làm ngập úng tại một số vùng thấp ven sông, suối và gây sạt lở tại một số khu vực trên địa bàn tỉnh, ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống của người dân.
Đẩy nhanh tiến độ tiêm vắc xin phòng Covid-19 mũi 3 cho người từ 18 tuổi trở lên

Đẩy nhanh tiến độ tiêm vắc xin phòng Covid-19 mũi 3 cho người từ 18 tuổi trở lên

Sức khỏe - T.Hợp - 19:05, 23/05/2022
Ngày 23/5/2022, Văn phòng Chính phủ đã có Công văn số 3182/VPCP-KGVX gửi Bộ Y tế về việc tiêm vắc xin phòng Covid-19 mũi thứ 3 cho người từ 18 tuổi trở lên và tiêm mũi 4 cho lực lượng tuyến đầu.
Khởi động thảo luận về Khuôn khổ kinh tế Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương vì thịnh vượng

Khởi động thảo luận về Khuôn khổ kinh tế Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương vì thịnh vượng

Thời sự - PV - 18:53, 23/05/2022
Chiều ngày 23/5, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính dự và phát biểu tại Lễ công bố khởi động thảo luận về Khuôn khổ kinh tế Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương vì thịnh vượng (IPEF).
Vĩnh Phúc: Mưa lớn gây ngập úng tại nhiều địa bàn, 49 hộ dân ở Tam Đảo bị chia cắt

Vĩnh Phúc: Mưa lớn gây ngập úng tại nhiều địa bàn, 49 hộ dân ở Tam Đảo bị chia cắt

Tin địa phương - Ng. Anh (T/h) - 18:52, 23/05/2022
Theo thông tin nhanh từ Chi cục Thủy lợi tỉnh Vĩnh Phúc, tính đến chiều ngày 23/5, toàn tỉnh ghi nhận gần 3.700 lúa, hoa màu bị ngập úng; 22 ha thủy sản bị tràn bờ do ảnh hưởng từ đợt mưa lớn kéo dài từ ngày 22/5 đến nay. Riêng tại huyện Tam Đảo có 49 hộ dân bị nước lũ bao vây, gây chia cắt cục bộ.