Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Văn hóa Ba Na trên vùng cao Vĩnh Thạnh

PV - 11:55, 02/03/2018

Cũng như các dân tộc anh em chung sống trên dãy Trường Sơn, người Ba Na ở Vĩnh Thạnh (Bình Định) trong quá trình tồn tại và phát triển đã kiến tạo cho mình một bản sắc văn hóa riêng biệt. Ngày nay, cho dù đã có nhiều sự thay đổi, phát triển, nhưng đồng bào Ba Na vẫn luôn có ý thức cao trong việc giữ gìn bản sắc của dân tộc mình.

Từ giữ hồn thổ cẩm

Từ bao đời nay, người Ba Na ở Vĩnh Thạnh vẫn giữ nguyên cách dệt thổ cẩm bằng tay truyền thống. Mỗi người thợ dệt thổ cẩm ở đây chính là một họa sĩ trang trí, cái tinh tế của người dệt và sự sáng tạo hiện lên rõ nét qua từng sản phẩm.

Đường nét cổ kính, họa tiết truyền thống của người Ba Na quyện với những hoa văn tân kỳ, được thăng hoa bằng những màu sắc rực rỡ: xanh mơ, xanh chuối, xanh dạ quang, đỏ, hồng... đã làm cho những bộ váy, những chiếc áo, tấm chăn... ở đây toát lên được cái “hồn thiêng” của người Ba Na.

Phụ nữ làng Hà Ri giữ gìn nghề dệt thổ cẩm. Phụ nữ làng Hà Ri giữ gìn nghề dệt thổ cẩm.

 

Hiện nay, làng Hà Ri, xã Vĩnh Kim là một trong những làng dệt thổ cẩm nổi tiếng nhất còn tồn tại. Các loại trang phục được làm ra của làng nghề này đã được giới thiệu qua các hội chợ trong nước. Đặc biệt trong các mùa lễ hội văn hóa thể thao các dân tộc thiểu số miền núi cấp huyện, cấp tỉnh trong nhiều năm qua, những trang phục thổ cẩm theo nguyên gốc và trang phục cải tiến đã làm tăng thêm vẻ đẹp và không khí sôi động qua các chương trình Hội thi người đẹp vùng cao, phong tục vùng cao...

baodantoc_tcbaodantoc_det

Hà Ri cũng là một trong 5 làng nghề truyền thống của tỉnh được quy hoạch phát triển làng nghề gắn với du lịch. Theo đó, làng Hà Ri được xây dựng thành làng nghề dệt vải thổ cẩm và sản xuất các mặt hàng thủ công mỹ nghệ từ thổ cẩm, phục vụ tiêu dùng cho người dân trong vùng, phục vụ du lịch và tiến tới xuất khẩu.

Việc đầu tư xây dựng các làng nghề dệt thổ cẩm cùng với cảnh quan sạch đẹp và những nét văn hóa đặc trưng, làng Hà Ri hoàn toàn có thể trở thành một địa chỉ hấp dẫn với du khách.

Đến tình yêu âm nhạc truyền thống

Đối với người Bana, cồng chiêng là biểu tượng của sự linh thiêng, cao quý và là tài sản có giá trị nhất trong đời sống vật chất. Cồng chiêng có vị trí quan trọng trong đời sống tinh thần của người Ba Na, có mặt trong mọi nghi lễ cộng đồng cũng như của từng gia đình, cá nhân.

Các Nghệ nhân Ba Na huyện Vĩnh Thạnh biểu diễn nhạc cụ truyền thống tại Ngày Hội Văn hóa thể thao các dân tộc tỉnh Bình Định năm 2017. Các Nghệ nhân Ba Na huyện Vĩnh Thạnh biểu diễn nhạc cụ truyền thống tại Ngày Hội Văn hóa thể thao các dân tộc tỉnh Bình Định năm 2017.

 

Theo nhà nghiên cứu văn hóa Ba Na-Yang Danh: “Cồng chiêng có mặt trong mọi nghi lễ cộng đồng cũng như của từng gia đình, cá nhân. Người Ba Na không đơn thuần coi cồng chiêng là nhạc cụ mà coi đó là phương tiện giúp con người giao tiếp với thần linh!”.

baodantoc_bana3

 

Già làng Đinh Chương ở xã Vĩnh Sơn khẳng định: “Ngày xưa đa số các gia đình Ba Na đều có cồng chiêng, đó là tài sản quý. Cồng chiêng càng cổ và có âm thanh hay càng quý, một bộ cồng chiêng tốt có thể đổi được tới vài chục con trâu”.

Âm vang cồng chiêng luôn gắn bó chặt chẽ với các cuộc vui, với đời sống tâm linh, nghi lễ của họ. Cồng chiêng theo suốt đời người, từ lúc sinh ra tiếng cồng chiêng đã cung cấp cho những đứa trẻ tín hiệu đầu tiên về văn hóa tộc người, rồi theo họ lớn lên, say đắm trong những lúc vui buồn, kể cả những lúc đau khổ nhất, đến khi vĩnh biệt cuộc đời, tiếng cồng chiêng cũng linh thiêng đưa họ về với tổ tiên. “Nghe tiếng chiêng, những người trong làng hiểu rằng, ở phía đó đang có việc gì để đến chia buồn hoặc chung vui”, già làng Đinh Chương chia sẻ thêm..

Không chỉ có cồng chiêng, người Ba Na còn có nhiều nhạc cụ khác như đàn T’rưng, đàn Blơng khơng... Sau bữa cơm chiều, các bok, các bá lại lấy những nhạc cụ truyền thống tự chế để tấu lên những bài dân ca quen thuộc. Khi âm thanh của các nhạc cụ được trỗi lên, các yá các mí lại cất lên những bài dân ca của người Ba Na.

“Nếu như dệt thổ cẩm thể hiện sự tài hoa của dân tộc Ba Na qua bàn tay người thợ dệt thì cồng chiêng cùng với các loại nhạc cụ truyền thống lại thể hiện tâm hồn nghệ sĩ nên trong mỗi người Ba Na đều có một tình yêu lớn dành cho văn hóa truyền thống và luôn ước vọng giữ gìn”, nhà nghiên cứu văn hóa Ba Na-Yang Danh bộc bạch.

PHƯƠNG LÊ

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Huyền bí những Pram

Huyền bí những Pram

Họ xuất hiện trong dạng hình kỳ dị, trong huyên náo cuối cánh rừng giữa những gốc cây cổ thụ. Sự có mặt của họ như một phần tâm điểm của lễ Pơthi (Lễ Bỏ mả) hay dịp lễ hội của đồng bào các DTTS Tây Nguyên, đó là những Pram (người hóa trang) và Pơtual (người múa hề) mang đầy sự bí ẩn như chính vùng đất Tây Nguyên này.
Tin nổi bật trang chủ
“Người có uy tín luôn cố gắng hết mình, đi trước và cống hiến”

“Người có uy tín luôn cố gắng hết mình, đi trước và cống hiến”

Người có uy tín - Mỹ Dung - 7 giờ trước
“Thường người ta vẫn nói, Người có uy tín là già làng, trưởng bản là người có quyền uy lắm, nhưng không phải đâu. Trước tiên, là Người có uy tín thì phải cố gắng hết mình, đi trước và phải cống hiến, hi sinh nhiều cho bà con ấy ”, đó là trải lòng của bà Vi Thị Nhu, dân tộc Tày, thôn Hợp Thành, xã Đồng Ý, huyện Bắc Sơn (Lạng Sơn) với hơn 10 năm được bầu là Người có uy tín trên địa bàn.
Huyền bí những Pram

Huyền bí những Pram

Phóng sự - Tiêu Dao - 7 giờ trước
Họ xuất hiện trong dạng hình kỳ dị, trong huyên náo cuối cánh rừng giữa những gốc cây cổ thụ. Sự có mặt của họ như một phần tâm điểm của lễ Pơthi (Lễ Bỏ mả) hay dịp lễ hội của đồng bào các DTTS Tây Nguyên, đó là những Pram (người hóa trang) và Pơtual (người múa hề) mang đầy sự bí ẩn như chính vùng đất Tây Nguyên này.
Tết trồng cây, nghĩ về công tác quản lý, bảo vệ rừng

Tết trồng cây, nghĩ về công tác quản lý, bảo vệ rừng

Sự kiện - Bình luận - An Yên - 8 giờ trước
Những ngày đầu xuân Giáp Thìn, các địa phương trên cả nước đã náo nức ra quân, phát động “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ”. Trước đó, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ban hành Chỉ thị về tổ chức “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ” và tăng cường công tác quản lý, bảo vệ, phát triển rừng. Đó chính là một thông điệp đầy ý nghĩa của người đứng đầu Chính phủ trước mùa xuân mới.
Đakrông (Quảng Trị): Đổi mới, nâng cao chất lượng xây dựng đời sống văn hóa vùng đồng bào DTTS

Đakrông (Quảng Trị): Đổi mới, nâng cao chất lượng xây dựng đời sống văn hóa vùng đồng bào DTTS

Công tác Dân tộc - Phạm Tiến - 8 giờ trước
Đakrông (Quảng Trị) là huyện miền núi có trên 80% người dân sinh sống là đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS), việc thực hiện hiệu quả Đề án “Đổi mới, nâng cao chất lượng xây dựng đời sống văn hóa” đã và đang được các cấp chính quyền, đồng bào các DTTS trên địa bàn huyện tích cực thực hiện nhằm góp phần nâng cao chất lượng đời sống tinh thần cho Nhân dân.
Kon Tum: Phát động Tháng hoạt động thể dục thể thao cho mọi người

Kon Tum: Phát động Tháng hoạt động thể dục thể thao cho mọi người

Trang địa phương - Ngọc Chí - 8 giờ trước
Sáng ngày 3/3, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Kon Tum phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh tổ chức Lễ phát động Tháng hoạt động thể dục thể thao cho mọi người và Ngày chạy Olympic vì sức khỏe toàn dân; đồng thời, tổ chức đồng diễn dân vũ năm 2024 với sự tham gia của 500 phụ nữ trên địa bàn tỉnh.
Vấn đề - Sự kiện (Tuần 9): Hành trình sau 6 năm vinh danh của Then: Bài học phát huy giá trị di sản

Vấn đề - Sự kiện (Tuần 9): Hành trình sau 6 năm vinh danh của Then: Bài học phát huy giá trị di sản

Kể từ khi được vinh danh đến nay đã 6 năm, các địa phương sở hữu di sản Then đã có nhiều giải pháp góp phần bảo tồn, phát huy, lan tỏa giá trị của Then trong cộng đồng. Đây là bài học quý trong câu chuyện gìn giữ mạch nguồn, phát huy giá trị văn hóa của di sản sau vinh danh. Chương trình Vấn đề - Sự kiện của Báo Dân tộc và Phát triển hôm nay sẽ bàn về: Hành trình sau 6 năm vinh danh của Then: Bài học phát huy giá trị di sản.
Đắk Lắk: Bắt đối tượng hoạt động tín dụng đen, tấn công người thi hành công vụ

Đắk Lắk: Bắt đối tượng hoạt động tín dụng đen, tấn công người thi hành công vụ

Pháp luật - Lê Hường - 8 giờ trước
Công an huyện Krông Pắk, tỉnh Đắk Lắk thông tin, đơn vị vừa khởi tố, bắt tạm giạm Võ Tấn Tùng (SN 1976), trú thị trấn Phước An (huyện Krông Pắk) về hành vi chuyên hoạt động tín dụng đen. Không những vậy, Tùng có hành động còn tấn công lực lượng Công an.
Đoàn Thanh niên Uỷ ban Dân tộc: Nhiều hoạt động ý nghĩa tại tỉnh Bắc Kạn

Đoàn Thanh niên Uỷ ban Dân tộc: Nhiều hoạt động ý nghĩa tại tỉnh Bắc Kạn

Tin tức - Mai Hương - 9 giờ trước
Ngày 01-02/3, được sự đồng ý của Ban Cán sự Đảng, Đảng ủy, Lãnh đạo Ủy ban Dân tộc (UBDT); Hưởng ứng tháng Thanh niên 2024, Đoàn Thanh niên UBDT phối hợp với Đoàn Thanh niên Sở Giao dịch chứng khoán thành phố Hà Nội tổ chức nhiều hoạt động thiện nguyện ý nghĩa tại tỉnh Bắc Kạn.
Quảng Bình: Nam sinh tử vong trong Hội khỏe Phù Đổng

Quảng Bình: Nam sinh tử vong trong Hội khỏe Phù Đổng

Sức khỏe - Khánh Ngân - 9 giờ trước
Ngày 2/3, Thầy Phan Thanh Xuân- Trưởng Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Quảng Trạch (Quảng Bình) xác nhận với phóng viên Báo Dân tộc và Phát triển có trường hợp nam sinh lớp 9 tử vong trong cuộc thi chạy tại Hội khỏe Phù Đổng cấp huyện năm học 2023 – 2024.
Kiên Giang: Trao 200 phần quà đến hộ gia đình DTTS khó khăn khu vực biên giới

Kiên Giang: Trao 200 phần quà đến hộ gia đình DTTS khó khăn khu vực biên giới

Trang địa phương - Tiến Vinh - Minh Triết - 9 giờ trước
Ngày 2/3, trên tuyến biên giới huyện Giang Thành, tỉnh Kiên Giang, Bộ chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh phối hợp cùng UBND 2 xã biên giới (Vĩnh Điều và Vĩnh Phú) đến thăm và tặng quà cho các hộ đồng bào DTTS gặp khó khăn đang sinh sống trên khu vực biên giới của huyện Giang Thành.
Khai mạc Ngày hội người Bình Định tại TP.Hồ Chí Minh lần thứ 8-năm 2024

Khai mạc Ngày hội người Bình Định tại TP.Hồ Chí Minh lần thứ 8-năm 2024

Xã hội - T.Nhân-H.Trường - 9 giờ trước
Ngày 2/3, ngày Hội người Bình Ðịnh tại TP.Hồ Chí Minh lần thứ 8 năm 2024 đã được khai mạc tại Công viên Hồ Kỳ Hòa (195 - 197 Cao Thắng nối dài, quận 10, TP.Hồ Chí Minh). Đây là dịp để cộng đồng người Bình Định ở các tỉnh phía Nam gặp nhau, thăm hỏi, chia sẻ công việc, cuộc sống, cũng như tạo không gian đậm đà tinh thần văn hóa về con người miền đất Võ.