Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Văn hóa Ba Na trên vùng cao Vĩnh Thạnh

PV - 11:55, 02/03/2018

Cũng như các dân tộc anh em chung sống trên dãy Trường Sơn, người Ba Na ở Vĩnh Thạnh (Bình Định) trong quá trình tồn tại và phát triển đã kiến tạo cho mình một bản sắc văn hóa riêng biệt. Ngày nay, cho dù đã có nhiều sự thay đổi, phát triển, nhưng đồng bào Ba Na vẫn luôn có ý thức cao trong việc giữ gìn bản sắc của dân tộc mình.

Từ giữ hồn thổ cẩm

Từ bao đời nay, người Ba Na ở Vĩnh Thạnh vẫn giữ nguyên cách dệt thổ cẩm bằng tay truyền thống. Mỗi người thợ dệt thổ cẩm ở đây chính là một họa sĩ trang trí, cái tinh tế của người dệt và sự sáng tạo hiện lên rõ nét qua từng sản phẩm.

Đường nét cổ kính, họa tiết truyền thống của người Ba Na quyện với những hoa văn tân kỳ, được thăng hoa bằng những màu sắc rực rỡ: xanh mơ, xanh chuối, xanh dạ quang, đỏ, hồng... đã làm cho những bộ váy, những chiếc áo, tấm chăn... ở đây toát lên được cái “hồn thiêng” của người Ba Na.

Phụ nữ làng Hà Ri giữ gìn nghề dệt thổ cẩm. Phụ nữ làng Hà Ri giữ gìn nghề dệt thổ cẩm.

 

Hiện nay, làng Hà Ri, xã Vĩnh Kim là một trong những làng dệt thổ cẩm nổi tiếng nhất còn tồn tại. Các loại trang phục được làm ra của làng nghề này đã được giới thiệu qua các hội chợ trong nước. Đặc biệt trong các mùa lễ hội văn hóa thể thao các dân tộc thiểu số miền núi cấp huyện, cấp tỉnh trong nhiều năm qua, những trang phục thổ cẩm theo nguyên gốc và trang phục cải tiến đã làm tăng thêm vẻ đẹp và không khí sôi động qua các chương trình Hội thi người đẹp vùng cao, phong tục vùng cao...

baodantoc_tcbaodantoc_det

Hà Ri cũng là một trong 5 làng nghề truyền thống của tỉnh được quy hoạch phát triển làng nghề gắn với du lịch. Theo đó, làng Hà Ri được xây dựng thành làng nghề dệt vải thổ cẩm và sản xuất các mặt hàng thủ công mỹ nghệ từ thổ cẩm, phục vụ tiêu dùng cho người dân trong vùng, phục vụ du lịch và tiến tới xuất khẩu.

Việc đầu tư xây dựng các làng nghề dệt thổ cẩm cùng với cảnh quan sạch đẹp và những nét văn hóa đặc trưng, làng Hà Ri hoàn toàn có thể trở thành một địa chỉ hấp dẫn với du khách.

Đến tình yêu âm nhạc truyền thống

Đối với người Bana, cồng chiêng là biểu tượng của sự linh thiêng, cao quý và là tài sản có giá trị nhất trong đời sống vật chất. Cồng chiêng có vị trí quan trọng trong đời sống tinh thần của người Ba Na, có mặt trong mọi nghi lễ cộng đồng cũng như của từng gia đình, cá nhân.

Các Nghệ nhân Ba Na huyện Vĩnh Thạnh biểu diễn nhạc cụ truyền thống tại Ngày Hội Văn hóa thể thao các dân tộc tỉnh Bình Định năm 2017. Các Nghệ nhân Ba Na huyện Vĩnh Thạnh biểu diễn nhạc cụ truyền thống tại Ngày Hội Văn hóa thể thao các dân tộc tỉnh Bình Định năm 2017.

 

Theo nhà nghiên cứu văn hóa Ba Na-Yang Danh: “Cồng chiêng có mặt trong mọi nghi lễ cộng đồng cũng như của từng gia đình, cá nhân. Người Ba Na không đơn thuần coi cồng chiêng là nhạc cụ mà coi đó là phương tiện giúp con người giao tiếp với thần linh!”.

baodantoc_bana3

 

Già làng Đinh Chương ở xã Vĩnh Sơn khẳng định: “Ngày xưa đa số các gia đình Ba Na đều có cồng chiêng, đó là tài sản quý. Cồng chiêng càng cổ và có âm thanh hay càng quý, một bộ cồng chiêng tốt có thể đổi được tới vài chục con trâu”.

Âm vang cồng chiêng luôn gắn bó chặt chẽ với các cuộc vui, với đời sống tâm linh, nghi lễ của họ. Cồng chiêng theo suốt đời người, từ lúc sinh ra tiếng cồng chiêng đã cung cấp cho những đứa trẻ tín hiệu đầu tiên về văn hóa tộc người, rồi theo họ lớn lên, say đắm trong những lúc vui buồn, kể cả những lúc đau khổ nhất, đến khi vĩnh biệt cuộc đời, tiếng cồng chiêng cũng linh thiêng đưa họ về với tổ tiên. “Nghe tiếng chiêng, những người trong làng hiểu rằng, ở phía đó đang có việc gì để đến chia buồn hoặc chung vui”, già làng Đinh Chương chia sẻ thêm..

Không chỉ có cồng chiêng, người Ba Na còn có nhiều nhạc cụ khác như đàn T’rưng, đàn Blơng khơng... Sau bữa cơm chiều, các bok, các bá lại lấy những nhạc cụ truyền thống tự chế để tấu lên những bài dân ca quen thuộc. Khi âm thanh của các nhạc cụ được trỗi lên, các yá các mí lại cất lên những bài dân ca của người Ba Na.

“Nếu như dệt thổ cẩm thể hiện sự tài hoa của dân tộc Ba Na qua bàn tay người thợ dệt thì cồng chiêng cùng với các loại nhạc cụ truyền thống lại thể hiện tâm hồn nghệ sĩ nên trong mỗi người Ba Na đều có một tình yêu lớn dành cho văn hóa truyền thống và luôn ước vọng giữ gìn”, nhà nghiên cứu văn hóa Ba Na-Yang Danh bộc bạch.

PHƯƠNG LÊ

Tin cùng chuyên mục
Nhạc ngũ âm  với đời sống tinh thần của đồng bào Khmer

Nhạc ngũ âm với đời sống tinh thần của đồng bào Khmer

Trong văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer, bên cạnh kiến trúc nghệ thuật và các lễ hội đặc sắc thì nhạc ngũ âm cũng là một nét văn hóa độc đáo, gắn bó với đời sống tinh thần của đồng bào và được gìn giữ, phát huy từ thế hệ này qua thế hệ khác.
Tin nổi bật trang chủ
Công bố kết quả điều tra thu thập thông tin thực trạng KT -XH của 53 DTTS năm 2019

Công bố kết quả điều tra thu thập thông tin thực trạng KT -XH của 53 DTTS năm 2019

So với năm 2015, đời sống của đồng bào DTTS ngày càng được nâng lên, việc tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản được cải thiện. Tuy nhiên so với mặt bằng chung, tình hình kinh tế-xã hội (KT -XH) của đồng bào DTTS vẫn còn rất nhiều khó khăn. Điều đó đã được thể hiện rõ ràng, cụ thể, sinh động qua Kết quả điều tra thu thập thông tin thực trạng KT-XH của 53 DTTS năm 2019. Hội nghị công bố Kết quả điều tra diễn ra chiều ngày 3/7/2020 tại Hà Nội, do Ủy ban Dân tộc (UBDT) và Tổng cục Thống kê (TCTK) phối hợp tổ chức.
“Tăng cường quyền tiếp cận sử dụng đất cho đồng bào DTTS”

“Tăng cường quyền tiếp cận sử dụng đất cho đồng bào DTTS”

Tin tức - Ngọc Lê - 21:35, 03/07/2020
Ngày 3/7, HELVETAS (Tổ chức phi chính phủ của Thụy Sĩ) phối hợp với Liên minh Đất đai (LANDA) và Trung tâm Nghiên cứu Phát triển Cộng đồng nông thôn (CCRD) tổ chức Hội nghị Khởi động Dự án “Tăng cường quyền tiếp cận sử dụng đất cho đồng bào DTTS”. Dự án do Liên minh châu Âu (EU) tài trợ, HELVETAS cùng LANDA và CCRD đồng chủ trì, thực hiện trong thời gian 3 năm, từ 1/6/2020 - 31/5/2023.
Lương y Đinh Thị Phiển: Gần nửa thế kỷ cống hiến cho nền y học cổ truyền

Lương y Đinh Thị Phiển: Gần nửa thế kỷ cống hiến cho nền y học cổ truyền

Sức khỏe - Nghĩa Hiệp - 16:49, 03/07/2020
Hòa Bình là tỉnh miền núi có nhiều cây thuốc, bài thuốc quý, với nền y học cổ truyền phát triển. Khi nhắc đến y học cổ truyền tại tỉnh Hòa Bình, người dân nơi đây đều nhắc đến Lương y Đinh Thị Phiển, người đã gần 50 năm cống hiến cho nền y học dân tộc.
Nhân rộng niềm vui mang tên “Sữa học đường”

Nhân rộng niềm vui mang tên “Sữa học đường”

Sản phẩm - Thị trường - PV - 15:00, 03/07/2020
Chương trình Sữa học đường (SHĐ) theo hình thức xã hội hóa với nguồn kinh phí thực hiện đến từ ngân sách nhà nước, doanh nghiệp hỗ trợ và phụ huynh đóng góp. Trong đó, Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) là doanh nghiệp tích cực đồng hành triển khai tại 23 tỉnh thành, mang sữa đến hơn 3,3 triệu học sinh bậc mầm non và tiểu học.
Liên đoàn Lao động tỉnh Thanh Hóa: Có hay không lập quỹ đen từ “Quỹ mái ấm công đoàn”?

Liên đoàn Lao động tỉnh Thanh Hóa: Có hay không lập quỹ đen từ “Quỹ mái ấm công đoàn”?

Bạn đọc - Quỳnh Chi - 14:47, 03/07/2020
Lãnh đạo Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) tỉnh Thanh Hóa đang bị “tố” lập quỹ đen từ việc rút tiền lãi từ “Quỹ mái ấm công đoàn” chi cho hoạt động của cơ quan. Vậy thực hư sự việc này như thế nào?
Sản xuất lâm nghiệp 6 tháng cuối năm 2020: Nỗ lực duy trì mức tăng trưởng

Sản xuất lâm nghiệp 6 tháng cuối năm 2020: Nỗ lực duy trì mức tăng trưởng

Kinh tế - PV - 14:42, 03/07/2020
So với cùng kỳ năm 2019, 6 tháng đầu năm 2020, diện tích rừng trồng mới giảm, trong khi đó, diện tích rừng bị thiệt hại do cháy lại tăng. Để duy trì mức tăng trưởng của lĩnh vực sản xuất lâm nghiệp là điều không hề dễ, nhất là trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp.
Đa dạng hóa ngành nghề để đạt tiêu chí về thu nhập

Đa dạng hóa ngành nghề để đạt tiêu chí về thu nhập

Kinh tế - Tùng Nguyên - 14:37, 03/07/2020
Trong xây dựng nông thôn mới (NTM) nâng cao, thu nhập là thước đo quan trọng đánh giá kết quả thực hiện của địa phương. Nhưng việc đạt được tiêu chí này là không hề dễ, ngay cả với các xã ở vùng đồng bằng.
“Đường về” của một liệt sĩ

“Đường về” của một liệt sĩ

Phóng sự - Ký sự - Tuấn Trình - 10:34, 03/07/2020
“Thầy mẹ đừng lo, con đi con sẽ trở về với thầy mẹ và gia đình. Còn nếu con có hy sinh, gia đình ta cũng vinh dự là gia đình liệt sĩ”, đó là câu nói của liệt sĩ Lê Văn Tâm, xã Thọ Ngọc, huyện Triệu Sơn (Thanh Hóa) với thầy mẹ trước khi lên đường vào chiến trường miền Nam. Lời nói của Tâm đã trở thành lời từ biệt với gia đình khi anh mãi mãi ra đi ở tuổi 18.
Nhạc ngũ âm với đời sống tinh thần của đồng bào Khmer

Nhạc ngũ âm với đời sống tinh thần của đồng bào Khmer

Sắc màu 54 - Như Hải - 10:03, 03/07/2020
Trong văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer, bên cạnh kiến trúc nghệ thuật và các lễ hội đặc sắc thì nhạc ngũ âm cũng là một nét văn hóa độc đáo, gắn bó với đời sống tinh thần của đồng bào và được gìn giữ, phát huy từ thế hệ này qua thế hệ khác.
Ngành Chăn nuôi trước dịch tả lợn châu Phi: Khó khăn thực hiện nhiệm vụ “kép”

Ngành Chăn nuôi trước dịch tả lợn châu Phi: Khó khăn thực hiện nhiệm vụ “kép”

Tin tức - Sỹ Hào - 09:54, 03/07/2020
Dịch tả lợn châu Phi (TLCP) đang có nguy cơ tái bùng phát. Lúc này, cùng với công tác dập dịch thì việc triển khai các chính sách hỗ trợ người chăn nuôi là hết sức cần thiết.
Cuộc sống của người Xinh Mun ở Điện Biên: Còn đó nhiều khó khăn

Cuộc sống của người Xinh Mun ở Điện Biên: Còn đó nhiều khó khăn

Đời sống - Xã hội - Nam Hương - 09:35, 03/07/2020
Bên đôi bờ sông Mã chảy qua địa phận xã Chiềng Sơ, huyện Điện Biên Đông (Điện Biên), đồng bào dân tộc Xinh Mun lập bản, sống quần tụ và định cư lâu đời. Do nhiều yếu tố chủ quan và khách quan, cho đến nay, đời sống của đồng bào Xinh Mun vẫn còn gặp rất nhiều khó khăn, kéo theo đó là nguy cơ hòa tan bản sắc văn hóa với cộng đồng dân tộc khác.