Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Trám bùi rụng... gọi Thu sang

Đông Khánh - 15:07, 20/08/2021

Mùa Thu cũng là lúc người dân ở xã Hoàng Vân, huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang bước vào vụ thu hoạch trám đen - một thứ quà tặng mà ai về mảnh đất này cũng mong được thưởng thức. Quả trám đen (Trám bùi) được chế biến thành nhiều món ăn độc đáo và chứa đựng những giá trị văn hóa ẩm thực.

Quả trám đen chín khi mùa Thu sang
Quả trám đen chín khi mùa Thu sang

Hoàng Vân là mảnh đất giàu truyền thống  cách mạng. Nơi đây được xem là An toàn khu II trong thời kỳ tiền khởi nghĩa và còn lưu giữ hệ thống các di tích gắn với quá trình lãnh đạo cách mạng của các đồng chí ở Trung ương Đảng hoạt động thời kỳ trước năm 1945.

Đến Hoàng Vân vào mùa Thu, khi những hàng cây trám cổ thụ chi chít bước vào mùa thu hoạch, chúng tôi quan sát thấy hầu như gia đình nào trong xã cũng có ít nhất một cây trám trong vườn, vừa làm bóng mát, vừa lấy trái ăn. Đặc biệt, hễ đến ngày rằm, mồng một âm lịch, mọi nhà nơi đây đều có đĩa trám đen dâng lên thắp hương bàn thờ tổ tiên. Nhà nào cầu kỳ hơn thì làm món "nhám" (tên gọi riêng món gỏi) hay xôi trám.

Trám bùi rụng gọi mùa Thu sang 1
Quả trám đen ở Hoàng Vân

Anh Nguyễn Việt Phương, cán bộ văn hoá xã Hoàng Vân cho biết: Cả xã có gần 3 nghìn cây trám, trong đó có 100 cây cổ thụ trên 100 năm tuổi và hơn 200 cây từ 70-100 năm tuổi. Riêng thôn Vân Xuyên đã trồng hơn 1.000 cây trám đen. Ai đã từng thưởng thức trám đen đều nhận thấy hương vị vừa bùi vừa ngọt thanh, để lại dư vị tan trên đầu lưỡi. Ăn nhiều trám đâm nghiện, lâu lâu không ăn thấy thèm, thấy nhớ. Trám đen nhiều nơi có nhưng chẳng phải ngẫu nhiên mà nhiều người lại thích trám đen ở Hoàng Vân, bởi cái hương vị thơm ngậy lẫn bùi bùi. Và đương nhiên, giá bán đặc sản này ở đây cũng cao hơn nhiều nơi khác.

Theo những người dân trong vùng, trám ở Hoàng Vân ngon có tiếng và được dùng như một đặc sản. Từ quả trám đen có thể chế biến ra thành nhiều món ăn ngon như: Trám kho cá, kho thịt, trám nhồi, nem cuốn, trám sâm (trám om)… Nhất là món cá kho trám, khi ăn ta cảm nhận vị bùi của trám quyện với vị đậm của cá, của tương qua lửa, ai đã thưởng thức một lần khó có thể quên.

Quả trám đen chế biến thành nhiều món
Quả trám đen chế biến thành nhiều món

Hoặc là nồi cá trám vùi trong lửa trấu qua đêm thì đúng là… “có cá gọi thêm cơm”. Vị chua của trám ngấm vào làm cá mềm có vị giôn giốt chua, còn vị ngọt của tương, chất đạm của cá ngấm vào trám làm mất vị chát, giảm vị chua, ăn mãi không chán. Quả trám cuối mùa, là quả trám ngon nhất vụ, đặc biệt là trái trám rụng cuối Thu.

Kinh nghiệm từ những người dân địa phương cho biết: Thịt kho trám phải là thịt ba chỉ. Sau khoảng 30 phút ướp thịt và gia vị là có thể đem nấu, nhưng nhớ lửa phải để nhỏ liu riu để gia vị ngấm đều vào thịt và trám. Kho cho đến khi nước thịt trong nồi sóng sánh và thoảng thấy mùi thơm của trám là được. Từng miếng trám vàng màu cánh gián, căng mọng thấm đẫm chất béo, chất đạm của thịt. Nếm thử một miếng trám, một miếng thịt cũng không phân biệt được đâu là trám đâu là thịt. Vị chua chát của trám quyện với miếng thịt ba chỉ làm miếng cơm ngon miệng và đậm đà hơn.

Xôi trám
Xôi trám

Cũng từ quả trám, người Hoàng Vân có thể chế biến món xôi trám. Một chõ xôi vài cân gạo nếp cần có 1/3 là nhân trám. Như vậy, phải có vài rổ hạt trám mới lấy được 1kg nhân. Để chuẩn bị có một chõ xôi nhân trám, phải vo gạo nếp, ngâm gạo từ tối hôm trước, sáng hôm sau mới rửa hạt trám đổ ra nong. Mọi người trong gia đình xúm quanh nong hạt trám, kẻ chặt hạt, lấy nhân. Sau khi có đủ nhân trám mới xóc cùng gạo, thêm ít muối và cho vào chõ đun nhỏ lửa. Khoảng nửa giờ sau, mùi xôi thơm bay khắp xung quanh. Trong hơi gió thơm phảng phất mùi hương nhựa trám. Xôi được đơm vào đĩa, nhìn vào bạn sẽ ngỡ là chỉ có gạo nếp không, vì nhân trám cũng trắng tinh. Tuy nhiên, khi ăn, mới có cảm giác sần sật, béo, bùi lẫn trong hạt nếp dẻo quánh. Hương thơm của nếp cái hoa vàng quyện lẫn với hương thơm của nhân trám thành một hương vị khó tả.

Được biết hằng năm, nông dân các thôn Vân Xuyên, Vạn Thạch, Lạc Yên 1, xã Hoàng Vân thu hoạch khoảng 40 đến 50 tấn quả trám đen. Với giá bán trung bình từ 130-140 nghìn đồng/kg, doanh thu ước đạt hơn 6 tỷ đồng.

Những gia vị để làm món nham trám
Những gia vị để làm món nham trám

Nhằm bảo tồn loài gen quý, tạo sản phẩm đặc trưng của huyện, Viện Cải thiện giống và phát triển cây lâm sản Việt Nam (Hội Khoa học kỹ thuật lâm sản Việt Nam đã giúp huyện Hiệp Hòa xây dựng Dự án ghép mắt nhân rộng 3ha trám đen tại thôn Vân Xuyên, xã Hoàng Vân. Qua đó đã chọn được 40 cây trám đầu dòng là những cây trám ngon, năng suất ổn định, triển khai ghép mắt và trồng. Đến nay đã trồng được hơn 3ha. Mỗi cây trám ghép được Viện hỗ trợ 200 nghìn đồng, trong đó người dân tham gia được nhận 17 nghìn đồng/cây công trồng- chăm sóc, 30 nghìn đồng/mắt ghép và hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc… Qua đây góp phần bảo tồn loài gen quý, tạo sản phẩm đặc trưng của huyện.

Vườn trám ở Hoàng Vân
Vườn trám ở Hoàng Vân


Tin cùng chuyên mục
Hội nghị khuyến công các tỉnh miền Trung - Tây Nguyên

Hội nghị khuyến công các tỉnh miền Trung - Tây Nguyên

Chiều 18/8, tại Ninh Thuận, Cục Công Thương địa phương (Bộ Công Thương) phối hợp với Sở Công Thương tỉnh Ninh Thuận tổ chức Hội nghị công tác khuyến công các tỉnh, thành phố khu vực miền Trung - Tây Nguyên năm 2022.
Tin nổi bật trang chủ
Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh tiếp Đại sứ New ZeaLand tại Việt Nam

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh tiếp Đại sứ New ZeaLand tại Việt Nam

Ngày 18/8, tại Trụ sở Ủy ban Dân tộc (UBDT), Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh đã tiếp bà Tredene Dobson, Đại sứ New ZeaLand tại Việt Nam. Tham dự buổi tiếp có Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Y Thông; lãnh đạo một số vụ, đơn vị thuộc UBDT; các cộng sự Đại sứ quán New ZeaLand tại Việt Nam.
Tuần lễ Văn hóa, Du lịch - Liên hoan ẩm thực Nam Bộ, gắn với Lễ hội Ooc Om Bok tại Trà Vinh

Tuần lễ Văn hóa, Du lịch - Liên hoan ẩm thực Nam Bộ, gắn với Lễ hội Ooc Om Bok tại Trà Vinh

Sắc màu 54 - Nguyệt Anh (T/h) - 2 phút trước
Ban Tổ chức Tuần lễ Văn hóa, Du lịch - Liên hoan ẩm thực Nam Bộ gắn với Lễ hội Ooc Om Bok vừa tổ chức cuộc họp thông qua kế hoạch tổ chức các hoạt động trong Tuần lễ Văn hóa, Du lịch - Liên hoan ẩm thực Nam Bộ, gắn với Lễ hội Ok Om Bok năm 2022, dự kiến diễn ra từ trong 7 ngày (từ ngày 2/11 đến ngày 8/11/2022).
Giao lưu nghệ thuật trong Lễ hội Namaste Việt Nam 2022

Giao lưu nghệ thuật trong Lễ hội Namaste Việt Nam 2022

Nhìn ra thế giới - Nguyệt Anh (T/h) - 1 giờ trước
Tối 18/8, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Khánh Hòa, UBND tỉnh Khánh Hòa phối hợp với Tổng Lãnh sự quán Ấn Độ tại TP. Hồ Chí Minh tổ chức chương trình nghệ thuật trong khuôn khổ Lễ hội Namaste Việt Nam 2022.
Phát huy giá trị vĩ đại của Cách mạng Tháng Tám

Phát huy giá trị vĩ đại của Cách mạng Tháng Tám

Thời sự - PV - 1 giờ trước
Cách đây 77 năm, nhân dân ta dưới sự lãnh đạo của Ðảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tiến hành cuộc Cách mạng Tháng Tám vĩ đại, đập tan ách áp bức, bóc lột của chế độ thực dân và phong kiến, giành lấy chính quyền, lập nên nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa, nhà nước dân chủ nhân dân đầu tiên ở Ðông Nam Á.
Hỗ trợ tối đa 7 tỷ đồng để sửa chữa, bảo dưỡng tài sản trường nghề ở huyện nghèo

Hỗ trợ tối đa 7 tỷ đồng để sửa chữa, bảo dưỡng tài sản trường nghề ở huyện nghèo

Nghề nghiệp - Việc làm - Cát Tường - 22:28, 18/08/2022
Theo Thông tư 46/2022/TT-BTC của Bộ Tài chính, mức chi sửa chữa, bảo dưỡng tài sản ở cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn tỉnh có huyện nghèo tối đa bằng 30% vốn sự nghiệp thực hiện dự án theo quyết định của cấp có thẩm quyền và không quá 7 tỷ đồng/trường, cơ sở.
Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Kazakhstan

Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Kazakhstan

Thời sự - PV - 22:19, 18/08/2022
Ngày 18/8, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tiếp xã giao Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Kazakhstan Mukhtar Tileuberdi nhân chuyến thăm chính thức Việt Nam từ 17 - 18/8.
Dân tộc Cờ Lao

Dân tộc Cờ Lao

Dân tộc Cờ Lao hay còn gọi là Tứ Ðư, Ho Ki, Voa Ðề gồm các nhóm địa phương: Cờ Lao Xanh, Cờ Lao Trắng, Cờ Lao Ðỏ với dân số hơn 4000 người; cư trú chủ yếu ở huyện Đồng Văn và Hoàng Su Phì (tỉnh Hà Giang). Người Cờ Lao thuộc nhóm ngôn ngữ Ka Ðai, cùng nhóm với tiếng La Ha, La Chí, Pu Péo (ngữ hệ Thái - Ka Ðai). Hiện nay, thông qua các chính sách hỗ trợ tổng thể từ đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, hỗ trợ sản xuất, phát triển y tế, văn hóa, giáo dục của Đảng và Nhà nước đến từng hộ gia đình đã góp phần giúp đồng bào Cờ Lao phát triển mọi mặt đời sống, xã hội.
Lễ giỗ Chủ tịch Hồ Chí Minh trang trọng tại Nghệ An

Lễ giỗ Chủ tịch Hồ Chí Minh trang trọng tại Nghệ An

Thời sự - PV - 19:54, 18/08/2022
Ngày 18/8 (21/7 năm Nhâm Dần), tại Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Kim Liên, Nam Đàn (Nghệ An), Lễ tưởng niệm nhân ngày giỗ lần thứ 53 của Chủ tịch Hồ Chí Minh (21/7 năm Kỷ Dậu 1969 - 21/7 năm Nhâm Dần 2022) được tổ chức trang trọng.
Củng cố và phát triển quan hệ hữu nghị truyền thống Việt Nam - Kazakhstan

Củng cố và phát triển quan hệ hữu nghị truyền thống Việt Nam - Kazakhstan

Thời sự - PV - 19:43, 18/08/2022
Chiều 18/8, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã tiếp Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Kazakhstan, Mukhtar Tileuberdi, nhân dịp thăm chính thức Việt Nam.
Người giữ “hồn” chiêng ở Đạ M’Rông

Người giữ “hồn” chiêng ở Đạ M’Rông

Sắc màu 54 - Văn Yên- Lê Thuận - 19:38, 18/08/2022
Dù ở tuổi 73, nhưng già làng Pang Ting Ha Thét, ngụ thôn Liêng K’Rắc II, xã Đạ M’Rông, huyện Đam Rông, tỉnh Lâm Đồng vẫn say mê với nhịp điệu của cồng chiêng. Bởi theo ông, đây là loại hình văn hóa truyền thống đặc sắc của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên cần được bảo tồn và phát huy, trong đó có dân tộc Mnông.
Đại lễ Tưởng niệm-Kỳ siêu đồng bào tử vong và cán bộ, chiến sĩ hy sinh trong đại dịch Covid-19

Đại lễ Tưởng niệm-Kỳ siêu đồng bào tử vong và cán bộ, chiến sĩ hy sinh trong đại dịch Covid-19

Sáng 18/8, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam TP.Hồ Chí Minh tổ chức lễ khai mạc Đại lễ tưởng niệm, kỳ siêu đồng bào tử vong và cán bộ, chiến sĩ hy sinh trong đại dịch Covid-19, tại Việt Nam Quốc Tự, TP.Hồ Chí Minh.
Đoàn chuyên gia tái thẩm định Công viên địa chất toàn cầu Cao Nguyên đá Đồng Văn làm việc tại huyện Mèo Vạc

Đoàn chuyên gia tái thẩm định Công viên địa chất toàn cầu Cao Nguyên đá Đồng Văn làm việc tại huyện Mèo Vạc

Xã hội - Văn Hoa - Minh Đức - 19:25, 18/08/2022
Trong hai ngày 17 - 18/8, tại huyện Mèo Vạc (Hà Giang), Đoàn chuyên gia thẩm định Công viên địa chất toàn cầu Unesco do ông Artur Sá, Chuyên gia cao cấp - Chủ tịch Mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu châu Âu làm Trưởng đoàn, đã có buổi làm việc với Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Giang Trần Đức Quý, cùng đại diện các sở, ngành tỉnh Hà Giang và Lãnh đạo huyện Mèo Vạc.