Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phục dựng lễ hội của các DTTS: Cần giữ được những giá trị vốn có

Hồng Phúc - 15:06, 18/02/2020

Bảo tồn giá trị của lễ hội là câu chuyện không riêng của dân tộc nào, đồng thời cũng không chỉ riêng cơ quan quản lý nhà nước. Để trả lễ hội về đúng ý nghĩa vốn có của nó, cần có những điều chỉnh kịp thời về chiến lược, cách thức thực hiện từ các cơ quan chức năng cho đến điều chỉnh trong mỗi cá nhân - chủ thể của lễ hội sẽ khai thác hiệu quả, giúp lễ hội ngày càng phát triển một cách lành mạnh, đúng hướng, góp phần làm giàu tài sản văn hóa dân tộc.

Lễ hội Lồng Tồng của người Tày
Lễ hội Lồng Tồng của người Tày

Theo thống kê của Cục Di sản Văn hóa (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), tính đến nay, cả nước có 301 di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia, trong đó có hơn 100 lễ hội truyền thống. Đây là tài sản vô cùng phong phú của 54 dân tộc anh em, mỗi lễ hội mang những nét văn hoá độc đáo, đặc trưng riêng của từng dân tộc. 

Đáng chú ý, nhiều lễ hội đặc sắc của các DTTS không chỉ nổi tiếng ở trong nước mà còn được quốc tế biết đến như: Lễ hội Gầu Tào của đồng bào dân tộc Mông, Lễ hội Lồng Tồng của người Tày, Lễ hội Xoè Chiêng của người Thái, … Các lễ hội của đồng bào DTTS giữ vai trò quan trọng trong việc gìn giữ, bảo tồn văn hoá của mỗi dân tộc, đồng thời thu hút khách du lịch đến với mỗi miền đất. 

Tuy nhiên, theo thời gian, không ít lễ hội dần bị mai một, thất truyền. Các nghệ Nhân dân gian có những hiểu biết đầy đủ về lễ hội đã ít, ngày càng già yếu, các nghệ nhân mất đi sẽ khó tìm được người truyền những kinh nghiệm, hiểu biết... cho con cháu dẫn đến việc thế hệ trẻ có xu hướng “thờ ơ” với văn hoá truyền thống. Ngoài ra, “tài nguyên tinh thần” này còn phải đối diện với nguy cơ bị xâm lấn bởi nhiều văn hoá mới, hình thức, nội dung của nhiều lễ hội lộ ra tính chất thương mại hóa dẫn đến nguy cơ nhiều lễ hội bị thất truyền hoặc biến dạng. 

Trình diễn điệu tiếng chiêng, điệu xoang trong lễ hội cơm mới của người Jrai
Trình diễn điệu tiếng chiêng, điệu xoang trong lễ hội cơm mới của người Jrai

Điển hình là lễ hội cầu mưa của người Thái ở Mường Sang, Mộc Châu (Sơn La), dù được duy trì nhiều năm nay nhưng lễ hội này đang bị mai một dần đi. Khi tổ chức năm 2019, ở phần lễ, địa phương này không có thầy cúng mà phải đi mời thầy cúng ở xã khác; phần “hội” được rút ngắn, không xuất hiện các trò chơi dân gian như: tó má lẹ, bắn nỏ, đẩy gậy, đập mõ trâu,…

Bảo tồn giá trị của lễ hội là câu chuyện không riêng của dân tộc nào, đồng thời cũng không chỉ riêng cơ quan quản lý nhà nước. Theo nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Nguyễn Hùng Vỹ, công tác quản lý và thực hành lễ hội với ý nghĩa như một di sản văn hóa truyền thống, đòi hỏi tuân thủ một nguyên tắc phổ quát là phải đồng bộ giữa bốn việc: nghiên cứu thấu hiểu - thẩm định bảo tồn - thực hành phát triển - quảng bá truyền thông. Chúng ta cần phải hiểu mới có thể thẩm định xem những gì cần bảo lưu, bảo tồn và những gì cần thay đổi để đẹp hơn, nhân văn hơn, thậm chí, cần nghiêm khắc loại bỏ những gì không còn phù hợp. 

Muốn xóa bỏ tận gốc những lệch lạc, biến tướng trong lễ hội, cần thay đổi nhận thức, hành vi của cộng đồng, đối tượng thực hành lễ hội. Giải pháp vừa cơ bản, vừa lâu dài không gì khác là phải đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục. Những điều chỉnh kịp thời về chiến lược, cách thức thực hiện từ các cơ quan chức năng cho đến điều chỉnh trong mỗi cá nhân - chủ thể của lễ hội sẽ khai thác hiệu quả, giúp lễ hội ngày càng phát triển một cách lành mạnh, đúng hướng, góp phần làm giàu tài sản văn hóa dân tộc.

Được biết, mới đây Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã có Văn bản số 458/BVHTTDL-VHDT về việc hướng dẫn thực hiện hỗ trợ phục dựng lễ hội các DTTS thuộc Chương trình mục tiêu phát triển văn hóa giai đoạn 2016 -2020 theo Quyết định số 936/QĐ-TTg ngày 30/6/2017 của Thủ tướng Chính phủ. Một trong những nội dung quan trọng mà Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch yêu cầu trong quá trình phục dựng lễ hội là phải tránh mang nặng yếu tố thương mại hoặc lợi dụng để hoạt động mê tín dị đoan, rượu chè, cờ bạc và các tệ nạn xã hội khác trong đời sống xã hội, gây phản cảm và xa lạ với đồng bào DTTS.

Trong năm 2020, Bộ VHTTDL lựa chọn 7 lễ hội truyền thống các DTTS cần được phục dựng, bảo tồn gồm: Lễ hội truyền thống dân tộc Lào, tỉnh Điện Biên; Lễ hội truyền thống dân tộc La Chí, huyện Quang Bình (Hà Giang); Lễ hội truyền thống dân tộc Nùng, huyện Hoàng Su Phì (Hà Giang); Lễ hội truyền thống dân tộc Thái, tỉnh Yên Bái; Lễ hội truyền thống tỉnh Bình Phước; Lễ hội truyền thống dân tộc Si La, tỉnh Lai Châu; Lễ hội truyền thống dân tộc Jrai, tỉnh Kon Tum.

Tin cùng chuyên mục
Lễ tảo mộ Ramưwan của đồng bào Chăm ở Bình Thuận

Lễ tảo mộ Ramưwan của đồng bào Chăm ở Bình Thuận

Sáng 11/4 (nhằm ngày 29/8 Hồi lịch), đồng bào Chăm ở Bình Thuận đã tập trung về nghĩa trang người Chăm (hay còn gọi là động đỏ) ở xã Phan Rí Thành, huyện Bắc Bình (Bình Thuận) để thực hiện nghi thức tảo mộ ông bà, tổ tiên, mở đầu cho Tết Ramưwan cổ truyền của người Chăm theo đạo Hồi giáo (Bà Ni) sống ở Bình Thuận.
Tin nổi bật trang chủ
Hiểm họa từ sòng bạc ở vùng biên

Hiểm họa từ sòng bạc ở vùng biên

Pháp luật - PV - 14 phút trước
Gần đây, tình hình hoạt động của tội phạm đánh bạc ở Tây Ninh có xu hướng gia tăng và diễn biến phức tạp dưới nhiều hình thức như đá gà, lắc tài xỉu, bài cào… Đối tượng cầm đầu không chỉ là nam mà còn xuất hiện nhiều “chị đại” với thủ đoạn đánh bạc tinh vi. Phải lần mò suốt thời gian dài các trinh sát mới tóm được những con nghiện cờ bạc mà đa phần thuộc về "nửa kia của thế giới".
Tà Xùa mây trắng bay

Tà Xùa mây trắng bay

Du lịch - Ẩm thực - PV - 43 phút trước
Thuộc huyện Bắc Yên (Sơn La), xã vùng cao Tà Xùa được khách du lịch ưu ái gọi là “Thiên đường mây”. Không chỉ là điểm sáng trên bản đồ du lịch tỉnh, Tà Xùa còn hấp dẫn với hai đặc sản nổi tiếng là chè Shan Tuyết cổ thụ và quả táo mèo.
Sáng 14/4: Thêm 3 ca mắc COVID-19 tại Khánh Hoà, hơn 60.000 người Việt Nam đã tiêm vắc xin

Sáng 14/4: Thêm 3 ca mắc COVID-19 tại Khánh Hoà, hơn 60.000 người Việt Nam đã tiêm vắc xin

Tin tức - PV - 1 giờ trước
Bản tin sáng 14/4 của Bộ Y tế cho biết có 3 ca mắc mới COVID-19 là người nhập cảnh tại Khánh Hoà, nâng tổng số ca mắc tại Việt Nam lên 2.717. Hiện, đã có trên 60.000 người Việt Nam tiêm vắc xin COVID-19, các tỉnh, thành phố chuẩn bị tiêm đợt 2.
Thái Lan ghi nhận gần 1000 ca nhiễm mới trong một ngày

Thái Lan ghi nhận gần 1000 ca nhiễm mới trong một ngày

Tin tức - PV - 1 giờ trước
Thái Lan thông báo ghi nhận 965 ca mắc mới trong ngày hôm qua, nâng tổng số ca mắc lên 34.575 ca, trong đó 97 ca tử vong. Đây là ngày thứ 3 liên tiếp Thái Lan ghi nhận số ca mắc mới gần mốc 1.000 ca.
Sóc Trăng: Họp mặt mừng Tết Chôl Chnăm Thmây 2021

Sóc Trăng: Họp mặt mừng Tết Chôl Chnăm Thmây 2021

Tin tức - N.Tâm - H.Diễm - 18:15, 13/04/2021
Chiều 13/4, Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Sóc Trăng tổ chức Họp mặt mừng Tết Chôl Chnăm Thmây 2021. Tham dự họp mặt có đồng chí Lâm Văn Mẫn, Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Sóc Trăng; đồng chí Hà Ngọc Chiến, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội; đại diện lãnh đạo, nguyên lãnh đạo một số Bộ, ngành, địa phương cùng các vị sư sãi, Ban quản trị các chùa phật giáo Nam tông Khmer, gia đình chính sách, Người có uy tín trong đồng bào dân tộc Khmer tỉnh Sóc Trăng. Về phía Uỷ ban Dân tộc có ông Tào Việt Thắng, Phó vụ Trưởng Vụ Địa phương III tham dự.
Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Yếu tố “hạnh phúc của nhân dân” đã được nhấn mạnh trong dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII của Đảng. Chủ trương này làm sâu sắc hơn giá trị lớn lao của 6 chữ “Độc lập – Tự do – Hạnh phúc”. 6 chữ này là khát vọng cháy bỏng cả dân tộc luôn hướng đến và cũng là mục tiêu mà Đảng, Nhà nước Việt Nam không ngừng nỗ lực để đạt được, để mỗi người dân được thụ hưởng đầy đủ các quyền cơ bản của con người, quyền công dân.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc dự Lễ phát động trồng cây tại Khu di tích lịch sử K9

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc dự Lễ phát động trồng cây tại Khu di tích lịch sử K9

Tin tức - PV - 18:11, 13/04/2021
Ngày 13/4, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đến dự và phát động trồng cây “Đời đời nhớ ơn Bác Hồ” tại Khu di tích lịch sử K9 - Đá Chông (Ba Vì, Hà Nội). Cùng dự có Thượng tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng.
Chiều 13/4, Việt Nam thêm 7 ca mắc mới COVID-19

Chiều 13/4, Việt Nam thêm 7 ca mắc mới COVID-19

Tin tức - PV - 18:10, 13/04/2021
Tính đến 18 giờ ngày 13/3, Việt Nam ghi nhận 7 ca mắc mới COVID-19 trong 12 giờ qua, đều là ca nhập cảnh.
Quỹ Khởi nghiệp Xanh Việt Nam trao Học bổng Dế Mèn tại Tiểu chủng Viện làng Sông

Quỹ Khởi nghiệp Xanh Việt Nam trao Học bổng Dế Mèn tại Tiểu chủng Viện làng Sông

Tin tức - Thu Nguyệt - 18:02, 13/04/2021
Vừa qua, tại Tiểu chủng viện Làng Sông (huyện Tuy Phước, Bình Định), Quỹ Khởi nghiệp Xanh Việt Nam trao Học bổng Dế Mèn cho 23 nữ sinh (mỗi suất học bổng trị giá 3 triệu đồng) nhằm hỗ trợ một phần học phí học tập cho các em là sinh viên các trường đại học, cao đẳng tại Quy Nhơn được các sơ tại Tiểu chủng viện nuôi dưỡng.

"Triệu ly sữa yêu thương, triệu nụ cười hạnh phúc" - Nơi đồng điệu của những trái tim muốn san sẻ yêu thương

Kinh tế - PV - 17:48, 13/04/2021
Sau hơn 10 ngày phát động, chiến dịch “Triệu ly sữa yêu thương, triệu nụ cười hạnh phúc” đã nhận sự hưởng ứng nhiệt tình của cộng đồng mạng vì ý nghĩa tích cực “kép” mà chương trình mang lại cho chính người tham gia lẫn các em nhỏ kém may mắn trên cả nước. Chiến dịch là một trong số các hoạt động ý nghĩa được Vinamilk và Quỹ sữa Vươn cao Việt Nam tổ chức, hướng đến kỷ niệm 45 năm thành lập của doanh nghiệp này.
Tết quân dân mừng Chôl Chnăm Thmây

Tết quân dân mừng Chôl Chnăm Thmây

Dân tộc - Miền núi - Như Tâm- H. Diễm - 16:37, 13/04/2021
Những ngày này, trên khắp các phum sóc, đồng bào Khmer đang đón mừng Tết Chôl Chnăm Thmây ,với không khí vui tươi, háo hức. Tại TP Cần Thơ, không khí lại càng phấn khởi hơn khi lần đầu tiên TP. Cần Thơ tổ chức Tết quân dân mừng Chôl Chnăm Thmây với nhiều việc làm ý nghĩa. Hoạt động này, không chỉ mang ý nghĩa sâu sắc, thể hiện sự quan tâm chăm lo của Đảng bộ, chính quyền và lực lượng vũ trang đối với đồng bào dân tộc Khmer, mà còn củng cố, thắt chặt tình cảm gắn kết quân dân.