Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phục dựng lễ hội của các DTTS: Cần giữ được những giá trị vốn có

Hồng Phúc - 15:06, 18/02/2020

Bảo tồn giá trị của lễ hội là câu chuyện không riêng của dân tộc nào, đồng thời cũng không chỉ riêng cơ quan quản lý nhà nước. Để trả lễ hội về đúng ý nghĩa vốn có của nó, cần có những điều chỉnh kịp thời về chiến lược, cách thức thực hiện từ các cơ quan chức năng cho đến điều chỉnh trong mỗi cá nhân - chủ thể của lễ hội sẽ khai thác hiệu quả, giúp lễ hội ngày càng phát triển một cách lành mạnh, đúng hướng, góp phần làm giàu tài sản văn hóa dân tộc.

Lễ hội Lồng Tồng của người Tày
Lễ hội Lồng Tồng của người Tày

Theo thống kê của Cục Di sản Văn hóa (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), tính đến nay, cả nước có 301 di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia, trong đó có hơn 100 lễ hội truyền thống. Đây là tài sản vô cùng phong phú của 54 dân tộc anh em, mỗi lễ hội mang những nét văn hoá độc đáo, đặc trưng riêng của từng dân tộc. 

Đáng chú ý, nhiều lễ hội đặc sắc của các DTTS không chỉ nổi tiếng ở trong nước mà còn được quốc tế biết đến như: Lễ hội Gầu Tào của đồng bào dân tộc Mông, Lễ hội Lồng Tồng của người Tày, Lễ hội Xoè Chiêng của người Thái, … Các lễ hội của đồng bào DTTS giữ vai trò quan trọng trong việc gìn giữ, bảo tồn văn hoá của mỗi dân tộc, đồng thời thu hút khách du lịch đến với mỗi miền đất. 

Tuy nhiên, theo thời gian, không ít lễ hội dần bị mai một, thất truyền. Các nghệ Nhân dân gian có những hiểu biết đầy đủ về lễ hội đã ít, ngày càng già yếu, các nghệ nhân mất đi sẽ khó tìm được người truyền những kinh nghiệm, hiểu biết... cho con cháu dẫn đến việc thế hệ trẻ có xu hướng “thờ ơ” với văn hoá truyền thống. Ngoài ra, “tài nguyên tinh thần” này còn phải đối diện với nguy cơ bị xâm lấn bởi nhiều văn hoá mới, hình thức, nội dung của nhiều lễ hội lộ ra tính chất thương mại hóa dẫn đến nguy cơ nhiều lễ hội bị thất truyền hoặc biến dạng. 

Trình diễn điệu tiếng chiêng, điệu xoang trong lễ hội cơm mới của người Jrai
Trình diễn điệu tiếng chiêng, điệu xoang trong lễ hội cơm mới của người Jrai

Điển hình là lễ hội cầu mưa của người Thái ở Mường Sang, Mộc Châu (Sơn La), dù được duy trì nhiều năm nay nhưng lễ hội này đang bị mai một dần đi. Khi tổ chức năm 2019, ở phần lễ, địa phương này không có thầy cúng mà phải đi mời thầy cúng ở xã khác; phần “hội” được rút ngắn, không xuất hiện các trò chơi dân gian như: tó má lẹ, bắn nỏ, đẩy gậy, đập mõ trâu,…

Bảo tồn giá trị của lễ hội là câu chuyện không riêng của dân tộc nào, đồng thời cũng không chỉ riêng cơ quan quản lý nhà nước. Theo nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Nguyễn Hùng Vỹ, công tác quản lý và thực hành lễ hội với ý nghĩa như một di sản văn hóa truyền thống, đòi hỏi tuân thủ một nguyên tắc phổ quát là phải đồng bộ giữa bốn việc: nghiên cứu thấu hiểu - thẩm định bảo tồn - thực hành phát triển - quảng bá truyền thông. Chúng ta cần phải hiểu mới có thể thẩm định xem những gì cần bảo lưu, bảo tồn và những gì cần thay đổi để đẹp hơn, nhân văn hơn, thậm chí, cần nghiêm khắc loại bỏ những gì không còn phù hợp. 

Muốn xóa bỏ tận gốc những lệch lạc, biến tướng trong lễ hội, cần thay đổi nhận thức, hành vi của cộng đồng, đối tượng thực hành lễ hội. Giải pháp vừa cơ bản, vừa lâu dài không gì khác là phải đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục. Những điều chỉnh kịp thời về chiến lược, cách thức thực hiện từ các cơ quan chức năng cho đến điều chỉnh trong mỗi cá nhân - chủ thể của lễ hội sẽ khai thác hiệu quả, giúp lễ hội ngày càng phát triển một cách lành mạnh, đúng hướng, góp phần làm giàu tài sản văn hóa dân tộc.

Được biết, mới đây Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã có Văn bản số 458/BVHTTDL-VHDT về việc hướng dẫn thực hiện hỗ trợ phục dựng lễ hội các DTTS thuộc Chương trình mục tiêu phát triển văn hóa giai đoạn 2016 -2020 theo Quyết định số 936/QĐ-TTg ngày 30/6/2017 của Thủ tướng Chính phủ. Một trong những nội dung quan trọng mà Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch yêu cầu trong quá trình phục dựng lễ hội là phải tránh mang nặng yếu tố thương mại hoặc lợi dụng để hoạt động mê tín dị đoan, rượu chè, cờ bạc và các tệ nạn xã hội khác trong đời sống xã hội, gây phản cảm và xa lạ với đồng bào DTTS.

Trong năm 2020, Bộ VHTTDL lựa chọn 7 lễ hội truyền thống các DTTS cần được phục dựng, bảo tồn gồm: Lễ hội truyền thống dân tộc Lào, tỉnh Điện Biên; Lễ hội truyền thống dân tộc La Chí, huyện Quang Bình (Hà Giang); Lễ hội truyền thống dân tộc Nùng, huyện Hoàng Su Phì (Hà Giang); Lễ hội truyền thống dân tộc Thái, tỉnh Yên Bái; Lễ hội truyền thống tỉnh Bình Phước; Lễ hội truyền thống dân tộc Si La, tỉnh Lai Châu; Lễ hội truyền thống dân tộc Jrai, tỉnh Kon Tum.

Tin cùng chuyên mục
Trưng bày áo dài truyền thống trong lòng phố cổ Hà Nội

Trưng bày áo dài truyền thống trong lòng phố cổ Hà Nội

Ngày 16/1, tại Ngôi nhà di sản (87 phố Mã Mây, Hà Nội), Ban Quản lý Phố cổ Hà Nội phối hợp với Trung tâm Hỗ trợ phát triển Áo dài truyền thống Đình làng Việt tổ chức trưng bày, giới thiệu áo dài truyền thống.
Tin nổi bật trang chủ
Mặt trái của mạng xã hội: Tạo điều kiện cho nạn tảo hôn phát triển

Mặt trái của mạng xã hội: Tạo điều kiện cho nạn tảo hôn phát triển

Xã hội - Việt Hưng - 4 phút trước
Với sự phát triển của công nghệ thông tin và các ứng dụng mạng xã hội, con người xích lại gần nhau hơn. Nhưng mặt trái của các ứng dụng mạng xã hội cũng đã được nhận diện; trong đó mạng xã hội đã và đang “hỗ trợ” nạn tảo hôn có điều kiện gia tăng.
Hòa Bình: Thực hiện hiệu quả chính sách dân tộc, nâng cao đời sống Nhân dân

Hòa Bình: Thực hiện hiệu quả chính sách dân tộc, nâng cao đời sống Nhân dân

Dân tộc - Miền núi - Hoàng Quý - 25 phút trước
Thời gian qua, nhờ thực hiện tốt các chính sách dân tộc, tỉnh Hòa Bình đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống người dân.
Thanh Hóa: Cơ chế

Thanh Hóa: Cơ chế "phục vụ", tạo bức phá trong cải cách hành chính

Sự kiện - Bình luận - Quỳnh Trâm - 1 giờ trước
Những năm gần đây, công tác cải cách hành chính được tỉnh Thanh Hóa chú trọng thực hiện đồng bộ và quyết liệt từ cấp tỉnh đến cấp xã. Đây được xem là chìa khóa quan trọng trong việc hiện thực hóa các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội nhanh và bền vững của tình. Thước đo hiệu quả đầu tiên có thể thấy rõ đó chính là sự hài lòng của Nhân dân, doanh nghiệp...
Hoàn thành tiêm thử nghiệm liều thứ nhất Nanocovax 75 mcg

Hoàn thành tiêm thử nghiệm liều thứ nhất Nanocovax 75 mcg

Tin tức - PV - 16:28, 16/01/2021
Thêm 10 tình nguyện viên được tiêm liều 75 mcg Nanocovax ngày 15/1. Như vậy, toàn bộ 60 người nghiệm vaccine Covid-19 giai đoạn một đã tiêm ít nhất một liều.
Trưng bày áo dài truyền thống trong lòng phố cổ Hà Nội

Trưng bày áo dài truyền thống trong lòng phố cổ Hà Nội

Sắc màu 54 - Nguyệt Anh - 15:29, 16/01/2021
Ngày 16/1, tại Ngôi nhà di sản (87 phố Mã Mây, Hà Nội), Ban Quản lý Phố cổ Hà Nội phối hợp với Trung tâm Hỗ trợ phát triển Áo dài truyền thống Đình làng Việt tổ chức trưng bày, giới thiệu áo dài truyền thống.
Dưới mái nhà chung

Dưới mái nhà chung

Chiều 28/12/2020, tại trụ sở cơ quan Ủy ban Dân tộc (UBDT), Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Đỗ Văn Chiến đã gặp mặt Đoàn HS, SV, TN DTTS xuất sắc, tiêu biểu năm 2020. Cùng dự gặp mặt có Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh, các thành viên Ban Chỉ đạo, Ban Tổ chức Lễ Tuyên dương; đại diện Lãnh đạo các Vụ, đơn vị trực thuộc UBDT và 145 HS, SV, TN DTTS xuất sắc, tiêu biểu tham dự Lễ Tuyên dương.
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII diễn ra từ ngày 25/1-2/2/2021

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII diễn ra từ ngày 25/1-2/2/2021

Video - PV - 15:09, 16/01/2021
Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng có nhiệm vụ kiểm điểm việc thực hiện Nghị quyết Đại hội XII; đánh giá 35 năm tiến hành công cuộc đổi mới; 30 năm thực hiện cương lĩnh năm 1991; 10 năm thực hiện chiến lược phát triển KT-XH 2010-2020.
Bộ Y tế hướng dẫn ứng phó rét đậm, rét hại, nhất là với người già, trẻ em

Bộ Y tế hướng dẫn ứng phó rét đậm, rét hại, nhất là với người già, trẻ em

Sức khỏe - Nguyệt Anh - 14:56, 16/01/2021
Người dân cần che chắn nhà cửa, giữ ấm cơ thể, cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng, nước uống; bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm; không ăn thức ăn bị nhiễm khuẩn, để lâu ngày.

"Đất nước chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín như ngày nay"

Sự kiện - Bình luận - PV - 14:02, 16/01/2021
Nhìn lại 35 năm thực hiện công cuộc Đổi mới và 30 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH, lý luận về Đổi mới, về CNXH và con đường đi lên CNXH ở nước ta ngày càng được hoàn thiện và từng bước được hiện thực hóa.
Hội nghị Trung ương 15 giới thiệu nhân sự “đặc biệt” tham gia khóa XIII của Đảng

Hội nghị Trung ương 15 giới thiệu nhân sự “đặc biệt” tham gia khóa XIII của Đảng

Thời sự - PV - 13:59, 16/01/2021
Sáng nay (16/1), tại Trụ sở Trung ương Đảng diễn ra phiên khai mạc trọng thể Hội nghị Trung ương lần thứ 15 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XII.
Cô gái Việt trở thành viên chức chính quyền tiểu bang Mỹ

Cô gái Việt trở thành viên chức chính quyền tiểu bang Mỹ

Dân tộc hội nhập - PV - 11:42, 16/01/2021
Từ một thợ làm nail, cô gái Việt Nguyên Nguyễn đã giành vé tới trường đại học rồi trở thành kế toán tại một văn phòng chính phủ tiểu bang ở Mỹ. Câu chuyện và hành trình phi thường được Nguyên Nguyễn kể lại đã xuất sắc giành giải Ba cuộc thi “Hành trình nước Mỹ” trong khuôn khổ sự kiện “Vòng tay nước Mỹ 8” do Hội Thanh niên, sinh viên Việt Nam tại Mỹ tổ chức.