Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phục dựng lễ hội của các DTTS: Cần giữ được những giá trị vốn có

Hồng Phúc - 15:06, 18/02/2020

Bảo tồn giá trị của lễ hội là câu chuyện không riêng của dân tộc nào, đồng thời cũng không chỉ riêng cơ quan quản lý nhà nước. Để trả lễ hội về đúng ý nghĩa vốn có của nó, cần có những điều chỉnh kịp thời về chiến lược, cách thức thực hiện từ các cơ quan chức năng cho đến điều chỉnh trong mỗi cá nhân - chủ thể của lễ hội sẽ khai thác hiệu quả, giúp lễ hội ngày càng phát triển một cách lành mạnh, đúng hướng, góp phần làm giàu tài sản văn hóa dân tộc.

Lễ hội Lồng Tồng của người Tày
Lễ hội Lồng Tồng của người Tày

Theo thống kê của Cục Di sản Văn hóa (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), tính đến nay, cả nước có 301 di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia, trong đó có hơn 100 lễ hội truyền thống. Đây là tài sản vô cùng phong phú của 54 dân tộc anh em, mỗi lễ hội mang những nét văn hoá độc đáo, đặc trưng riêng của từng dân tộc. 

Đáng chú ý, nhiều lễ hội đặc sắc của các DTTS không chỉ nổi tiếng ở trong nước mà còn được quốc tế biết đến như: Lễ hội Gầu Tào của đồng bào dân tộc Mông, Lễ hội Lồng Tồng của người Tày, Lễ hội Xoè Chiêng của người Thái, … Các lễ hội của đồng bào DTTS giữ vai trò quan trọng trong việc gìn giữ, bảo tồn văn hoá của mỗi dân tộc, đồng thời thu hút khách du lịch đến với mỗi miền đất. 

Tuy nhiên, theo thời gian, không ít lễ hội dần bị mai một, thất truyền. Các nghệ Nhân dân gian có những hiểu biết đầy đủ về lễ hội đã ít, ngày càng già yếu, các nghệ nhân mất đi sẽ khó tìm được người truyền những kinh nghiệm, hiểu biết... cho con cháu dẫn đến việc thế hệ trẻ có xu hướng “thờ ơ” với văn hoá truyền thống. Ngoài ra, “tài nguyên tinh thần” này còn phải đối diện với nguy cơ bị xâm lấn bởi nhiều văn hoá mới, hình thức, nội dung của nhiều lễ hội lộ ra tính chất thương mại hóa dẫn đến nguy cơ nhiều lễ hội bị thất truyền hoặc biến dạng. 

Trình diễn điệu tiếng chiêng, điệu xoang trong lễ hội cơm mới của người Jrai
Trình diễn điệu tiếng chiêng, điệu xoang trong lễ hội cơm mới của người Jrai

Điển hình là lễ hội cầu mưa của người Thái ở Mường Sang, Mộc Châu (Sơn La), dù được duy trì nhiều năm nay nhưng lễ hội này đang bị mai một dần đi. Khi tổ chức năm 2019, ở phần lễ, địa phương này không có thầy cúng mà phải đi mời thầy cúng ở xã khác; phần “hội” được rút ngắn, không xuất hiện các trò chơi dân gian như: tó má lẹ, bắn nỏ, đẩy gậy, đập mõ trâu,…

Bảo tồn giá trị của lễ hội là câu chuyện không riêng của dân tộc nào, đồng thời cũng không chỉ riêng cơ quan quản lý nhà nước. Theo nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Nguyễn Hùng Vỹ, công tác quản lý và thực hành lễ hội với ý nghĩa như một di sản văn hóa truyền thống, đòi hỏi tuân thủ một nguyên tắc phổ quát là phải đồng bộ giữa bốn việc: nghiên cứu thấu hiểu - thẩm định bảo tồn - thực hành phát triển - quảng bá truyền thông. Chúng ta cần phải hiểu mới có thể thẩm định xem những gì cần bảo lưu, bảo tồn và những gì cần thay đổi để đẹp hơn, nhân văn hơn, thậm chí, cần nghiêm khắc loại bỏ những gì không còn phù hợp. 

Muốn xóa bỏ tận gốc những lệch lạc, biến tướng trong lễ hội, cần thay đổi nhận thức, hành vi của cộng đồng, đối tượng thực hành lễ hội. Giải pháp vừa cơ bản, vừa lâu dài không gì khác là phải đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục. Những điều chỉnh kịp thời về chiến lược, cách thức thực hiện từ các cơ quan chức năng cho đến điều chỉnh trong mỗi cá nhân - chủ thể của lễ hội sẽ khai thác hiệu quả, giúp lễ hội ngày càng phát triển một cách lành mạnh, đúng hướng, góp phần làm giàu tài sản văn hóa dân tộc.

Được biết, mới đây Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã có Văn bản số 458/BVHTTDL-VHDT về việc hướng dẫn thực hiện hỗ trợ phục dựng lễ hội các DTTS thuộc Chương trình mục tiêu phát triển văn hóa giai đoạn 2016 -2020 theo Quyết định số 936/QĐ-TTg ngày 30/6/2017 của Thủ tướng Chính phủ. Một trong những nội dung quan trọng mà Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch yêu cầu trong quá trình phục dựng lễ hội là phải tránh mang nặng yếu tố thương mại hoặc lợi dụng để hoạt động mê tín dị đoan, rượu chè, cờ bạc và các tệ nạn xã hội khác trong đời sống xã hội, gây phản cảm và xa lạ với đồng bào DTTS.

Trong năm 2020, Bộ VHTTDL lựa chọn 7 lễ hội truyền thống các DTTS cần được phục dựng, bảo tồn gồm: Lễ hội truyền thống dân tộc Lào, tỉnh Điện Biên; Lễ hội truyền thống dân tộc La Chí, huyện Quang Bình (Hà Giang); Lễ hội truyền thống dân tộc Nùng, huyện Hoàng Su Phì (Hà Giang); Lễ hội truyền thống dân tộc Thái, tỉnh Yên Bái; Lễ hội truyền thống tỉnh Bình Phước; Lễ hội truyền thống dân tộc Si La, tỉnh Lai Châu; Lễ hội truyền thống dân tộc Jrai, tỉnh Kon Tum.

Tin cùng chuyên mục
Lễ hội đón tiếng sấm của dân tộc Ơ Đu

Lễ hội đón tiếng sấm của dân tộc Ơ Đu

Các dân tộc ở Việt Nam chủ yếu là cư dân nông nghiệp, trong quá trình mưu sinh đã hình thành nhiều lễ hội dân gian liên quan đến nông nghiệp như lễ hội cầu mưa, lễ cúng thổ địa, lễ cúng cơm mới, lễ cầu nước, tục cầu máng nước, cầu thần nước, cầu thần đập nước… Dưới đây là Lễ hội đón tiếng sấm của đồng bào Ơ Đu ở huyện Tương Dương (Nghệ An) được tái hiện tại Làng Văn hóa Du lịch các dân tộc Việt Nam..
Tin nổi bật trang chủ
Lập lại vị thế cây cà phê Arabica ở Đông Trường Sơn: Đồng bào Bru Vân Kiều tham gia xây dựng thương hiệu cà phê quốc gia (Bài 2)

Lập lại vị thế cây cà phê Arabica ở Đông Trường Sơn: Đồng bào Bru Vân Kiều tham gia xây dựng thương hiệu cà phê quốc gia (Bài 2)

Từ TP. Đông Hà ngược lên Đường 9 phẳng lỳ, qua bao địa danh lịch sử huyền thoại như Nghĩa trang Đường 9, Chiến khu Ba Lòng, thị trấn Khe Sanh… một thời hào hùng chống giặc. Ngược tiếp lên đỉnh Trường Sơn, Hướng Phùng đã ở ngay phía trước. Đó là một vùng đất Bazan trù phú với những thung lũng xanh mướt cây cà phê Arabica tuyệt đẹp.
Sản xuất gián đoạn, dòng tiền của doanh nghiệp 'tìm về' ngân hàng

Sản xuất gián đoạn, dòng tiền của doanh nghiệp 'tìm về' ngân hàng

Tài chính - Kinh doanh - PV - 1 giờ trước
Theo dữ liệu cập nhật mới nhất từ Ngân hàng Nhà nước, lần đầu tiên kể từ năm 2015 đến nay, tăng trưởng tiền gửi của các tổ chức kinh tế trong 5 tháng đầu năm cao hơn tăng trưởng tiền gửi của cư dân.
Bộ Y tế làm việc với TP. Cần Thơ về công tác phòng, chống dịch Covid-19

Bộ Y tế làm việc với TP. Cần Thơ về công tác phòng, chống dịch Covid-19

Tin tức - Minh Triết - 1 giờ trước
Ngày 31/7, Đoàn công tác của Bộ Y tế do Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long làm Trưởng đoàn đã làm việc với Thành ủy, UBND TP. Cần Thơ về công tác phòng, chống dịch Covid-19.
Lạng Sơn: Kiểm tra thực hiện nhiệm vụ tại Ban Dân tộc tỉnh

Lạng Sơn: Kiểm tra thực hiện nhiệm vụ tại Ban Dân tộc tỉnh

Công tác Dân tộc - T.Minh - 2 giờ trước
Ngày 30/7, Tổ Công tác của Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn (Tổ Công tác) đã thực hiện kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ, kết luận, chỉ đạo của UBND tỉnh, Chủ tịch, các Phó Chủ tịch UBND tỉnh tại Ban Dân tộc tỉnh.
Những điều cần lưu ý sau tiêm vắc xin phòng Covid-19

Những điều cần lưu ý sau tiêm vắc xin phòng Covid-19

Video - Mỹ Thanh- Hằng Nga - 2 giờ trước
Hiện nay, chiến dịch tiêm chủng vắc xin phòng Covid-19 toàn quốc đang được triển khai. Mới đây, Bộ Y tế đã ra Quyết định 3588/QĐ-BYT về việc ban hành hướng dẫn tổ chức buổi tiêm chủng vắc xin phòng Covid-19. Các đơn vị, địa phương căn cứ theo hướng dẫn này để triển khai thực hiện việc tiêm chủng vắc xin phòng Covid-19 bảo đảm an toàn, hiệu quả.
Quỹ Hỗ trợ nông dân góp phần giúp nông dân vượt khó, làm giàu

Quỹ Hỗ trợ nông dân góp phần giúp nông dân vượt khó, làm giàu

Bạn của nhà nông - PV - 3 giờ trước
Những năm qua, Quỹ hỗ trợ nông dân tỉnh Phú Thọ đã trở thành địa chỉ tin cậy, trợ giúp hàng nghìn hộ nông dân trên địa bàn tỉnh có điều kiện phát triển sản xuất, chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp nông thôn, từng bước nâng cao thu nhập, góp phần giảm nghèo bền vững tại nhiều địa phương.
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tuyên thệ nhậm chức

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tuyên thệ nhậm chức

Chiều 26/7, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết bầu đồng chí Phạm Minh Chính, Ủy viên Bộ Chính trị Khóa XIII, đại biểu Quốc hội khóa XV làm Thủ tướng Chính phủ. Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tuyên thệ và phát biểu nhậm chức sau khi Quốc hội thông qua nghị quyết.
Mở cánh cửa cho nông sản Việt vào EU và Anh

Mở cánh cửa cho nông sản Việt vào EU và Anh

Kinh tế - PV - 3 giờ trước
Xuất khẩu nông sản và thực phẩm chế biến hiện chiếm khoảng 10% tổng giá trị kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam vào EU và Vương quốc anh (UK), tương đương khoảng gần 3 tỷ USD/năm. Nhóm sản phẩm này còn có dư địa tăng trưởng tốt, có thể nâng giá trị xuất khẩu lên gấp đôi từ nay đến 2025 nếu các doanh nghiệp Việt Nam khai thác được các lợi thế, tăng cường đầu tư chế biến sâu và quảng bá thương hiệu ở nước ngoài.
Nghề kéo xăm

Nghề kéo xăm

Nghề nghiệp - Việc làm - PV - 3 giờ trước
Dọc vùng biển bãi ngang huyện Gio Linh (Quảng Trị) có nghề kéo xăm đánh bắt thủy sản gần bờ. Nghề này không dùng máy móc, trang thiết bị hiện đại, mà chỉ cần 1 chiếc ghe lớn, 1 tấm lưới xăm rộng và sức của nhiều người cộng lại. Mặc dù là nghề thời vụ, mỗi năm chỉ kéo dài từ tháng 6 - 8 âm lịch, nhưng nghề này mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho ngư dân bãi ngang.
Các địa phương tiếp tục thực hiện giãn cách xã hội để phòng, chống dịch bệnh Covid-19

Các địa phương tiếp tục thực hiện giãn cách xã hội để phòng, chống dịch bệnh Covid-19

Sức khỏe - Như Ý - 4 giờ trước
Thời gian qua, trước những diễn biến phức tạp của tình hình dịch bệnh Covid-19 các địa phương trên cả nước đã tiếp tục có các giải pháp mạnh nhằm tiếp tục thực hiện có hiệu quả hơn nữa công tác phòng, chống dịch Covid-19 trên địa bàn trong thời gian tới.
Hiểm họa khôn lường từ ma túy tổng hợp

Hiểm họa khôn lường từ ma túy tổng hợp

Pháp luật - PV - 4 giờ trước
Theo nhận định của ngành Công an, từ tội phạm ma túy, nghiện ma túy, ma túy tổng hợp có thể dẫn đến các loại tội phạm khác như: Cướp của, trộm cắp, giết người… Nếu không giảm ma túy thì không thể giảm các loại tội phạm khác được.
Hà Nội: Cán bộ, công chức chỉ đến công sở khi thực sự cần thiết

Hà Nội: Cán bộ, công chức chỉ đến công sở khi thực sự cần thiết

Tin tức - T.Hợp - 4 giờ trước
Ngày 30/7, UBND Thành phố Hà Nội ban hành Văn bản số 2456/UBND-KGVX về việc thực hiện nghiêm quy định giãn cách xã hội trên địa bàn Thành phố. Trong đó, cán bộ, công chức, viên chức, người lao động sử dụng công nghệ thông tin làm việc tại nhà, chỉ những trường hợp thực sự cần thiết mới đến làm việc trực tiếp tại công sở.