Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Những vấn đề cấp bách của các dân tộc có khó khăn đặc thù: Tạo sinh kế tại chỗ cho dân tộc Ơ Đu (Bài 14)

Cù Hương - Sỹ Hào - 08:42, 06/12/2023

Là dân tộc có dân số ít nhất cả nước, những năm qua, dân tộc Ơ Đu đã được thụ hưởng nhiều chính sách để phát triển kinh tế - xã hội; khôi phục, gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống. Nhưng để bảo vệ, phát triển dân tộc Ơ Đu thì vẫn cần một cách làm mới.

Từ nguồn đầu tư của Nhà nước, sự học của đồng bào dân tộc Ơ Đu ở Nghệ An đã có phát triển vượt bậc. (Ảnh: Thanh Hải)
Từ nguồn đầu tư của Nhà nước, sự học của con em đồng bào dân tộc Ơ Đu ở Nghệ An đã có phát triển vượt bậc. (Ảnh: Thanh Hải)

Phát triển đồng đều

Dân tộc Ơ Đu hiện sinh sống duy nhất ở bản Văng Môn, xã Nga My (huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An). Trong 4 năm gần đây, dân tộc Ơ Đu có sự gia tăng dân số, nhưng không nhiều. Cụ thể, theo kết quả điều tra thu thập thông tin kinh tế – xã hội (KT – XH) 53 DTTS năm 2019, dân tộc Ơ Đu có 428 nhân khẩu. Đến giữa năm 2022, trong văn bản trả lời kiến nghị cử tri để chuẩn bị cho kỳ họp thường lệ của HĐND tỉnh khóa XVIII, UBND tỉnh Nghệ An cho biết, ở bản Văng Môn hiện có 445 nhân khẩu người dân tộc Ơ Đu.

Là dân tộc có ít người nhất trong 53 DTTS, Đảng, Nhà nước ta đặc biệt quan tâm chăm lo, bảo vệ, phát triển dân tộc Ơ Đu. Những năm qua, cùng với chính sách chung đầu tư, hỗ trợ phát triển KT – XH vùng đồng bào DTTS và miền núi thì đồng bào dân tộc Ơ Đu còn được thụ hưởng chính sách đặc thù theo Đề án hỗ trợ phát triển KT-XH các dân tộc thiểu số ít người giai đoạn 2016 – 2025 tại Quyết định số 2086/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ (Đề án 2086).

Với nguồn lực từ các chính sách đầu tư, hỗ trợ đó, hiện 100% hộ dân tộc Ơ Đu được sử dụng điện lưới thắp sáng, nước hợp vệ sinh, được cấp thẻ Bảo hiểm y tế. Các chế độ, chính sách như hỗ trợ cây, con giống, hỗ trợ tiền điện, vay vốn phát triển kinh tế cho đồng bào dân tộc Ơ Đu được các cấp chính quyền tỉnh Nghệ An thực hiện đầy đủ.

Bản Văng Môn, xã Nga My, huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An hiện có 445 nhân khẩu người dân tộc Ơ Đu. (Ảnh: TL)
Bản Văng Môn, xã Nga My, huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An hiện có 445 nhân khẩu người dân tộc Ơ Đu. (Ảnh: TL)

Bên cạnh đó, các phong tục tập quán, bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc Ơ Đu từng bước được khôi phục, gìn giữ. Bản Văng Môn hiện đã thành lập được một đội văn nghệ, một câu lạc bộ xây dựng gia đình hạnh phúc bền vững; nghề dệt thổ cẩm trong bản được duy trì; các nghi thức, lễ hội như lễ hội Tiếng sấm đầu năm, các trò chơi nhảy sạp, thổi sáo, sản phẩm mây tre đan…được phục dựng, phát triển.

Cùng với phát triển kinh tế, khôi phục, gìn giữ bản sắc văn hóa, Nhà nước cũng đặc biệt quan tâm chăm lo cho sự nghiệp giáo dục ở bản Văng Môn. Các chính sách hỗ trợ học tập được thực hiện kịp thời đã giúp tỷ lệ học sinh dân tộc Ơ Đu đến trường/ra lớp đúng độ tuổi đạt 100%. Năm học 2023 – 2024, bản Văng Môn có 27 con em dân tộc Ơ Đu đang học tại Trường Tiểu học Nga My.

Cách đây hơn 4 năm, kết quả điều tra thu thập thông tin KT – XH 53 DTTS đã cho thấy, tỷ lệ người Ơ Đu từ 15 tuổi trở lên không biết đọc, không biết viết tiếng Việt chỉ 10,6%. Đặc biệt, kể từ khi về định cư tại bản Văng Môn (năm 2006) đến nay, sự học của đồng bào dân tộc Ơ Đu ở Nghệ An đã có phát triển vượt bậc, với hơn 20 em thi đỗ các trường Đại học, Cao đẳng và Trung cấp trên cả nước. Trong những sinh viên dân tộc Ơ Đu đã tốt nghiệp, có 13 em đã được bố trí vào làm việc tại các cơ quan, đơn vị trên địa bàn.

Nghề dệt truyền thống của đồng bào Ơ Đu được gìn giữ, phát huy. (Ảnh: TL)
Nghề dệt truyền thống của đồng bào Ơ Đu được gìn giữ, phát huy. (Ảnh: TL)

Tìm cách làm mới

Sự phát triển đồng đều trên tất cả các lĩnh vực của đồng bào dân tộc Ơ Đu, là nỗ lực của cả hệ thống chính trị, từ Trung ương tới cơ sở. Đặc biệt, để gia tăng dân số tự nhiên của dân tộc Ơ Đu là một hành trình đây chông gai, bởi bên cạnh điều kiện kinh tê – xã hội còn quá khó khăn thì tình trạng tảo hôn là một thách thức lớn.

Theo kết quả điều tra thực trạng KT – XH 53 DTTS năm 2015, tỷ lệ tảo hôn của dân tộc Ơ Đu lên tới 72,73%. Với sự vào cuộc quyết liệt của các cấp chính quyền trong công tác tuyên truyền, vận động, cùng với các chính sách đầu tư phát triển kinh tế, hỗ trợ chăm sóc sức khỏe Nhân dân, dân số dân tộc Ơ Đu đã tăng từ 376 người (năm 2009) lên 103 hộ/445 nhân khẩu như hiện nay.

Nhưng để bảo đảm cho sự phát triển ổn định dân số dân tộc Ơ Đu, một trong những vấn đề cấp bách cần được quan tâm thực hiện là tạo sinh kế, giải quyết việc làm tại chỗ cho lao động người dân tộc Ơ Đu. Một thống kê gần đây cho thấy, tính đén ngày 15/4/2023, ở Văng Môn có 70 lao động, trong đó 90% là người dân tộc Ơ Đu, đã rời bản đi làm ăn xa. Nguyên nhân là Văng Môn thiếu đất trồng lương thực, thực phẩm, đặc biệt không có đất hay ruộng để trồng lúa.

Thực tế, khi lựa chọn địa điểm hiện tại để lập bản tái định cư Văng Môn, Nhà nước đã quan tâm đến vấn đề đất canh tác. Tổng diện tích đất được cấp khi lập bản là 115ha, trong đó có hơn 80ha đất nông nghiệp. Về tái định cư, mỗi khẩu được cấp 2.500m2 đất nông nghiệp. Nhưng ở Văng Môn, đất sản xuất chủ yếu là đất đồi, khó canh tác lương thực, chủ yếu để trồng cây lâu năm.

Trang phục truyền thống của phụ nữ dân tộc Ơ Đu. (Ảnh: TL)
Trang phục truyền thống của phụ nữ dân tộc Ơ Đu. (Ảnh: TL)

Theo văn bản trả lời kiến nghị cử tri để chuẩn bị cho kỳ họp thường lệ giữa năm 2022 của HĐND tỉnh khóa XVIII, UBND tỉnh Nghệ An cho biết, để tạo sinh kế cho đồng bào Ơ Đu, thực hiện Đề án 2086, trong 2 năm (2019, 2020), tỉnh đã hỗ trợ bò giống và xây chuồng trại cho 78/103 hộ dân tộc Ơ Đu ở Văng Môn; đồng thời hỗ trợ cải tạo 8,5ha đất trồng cỏ, cung cấp cỏ giống và 70 máy cắt cỏ. Còn 25 hộ chưa được hỗ trợ theo Đề án 2086, từ năm 2021 chuyển sang thực hiện theo Chương trình MTQG phát triển KT – XH vùng đồng bào DTTS và miền núi theo Quyết định số 1719/QĐ-TTg.

Việc tạo sinh kế tại chỗ phải được xác định là vấn đề cấp bách của dân tộc Ơ Đu, không chỉ giải quyết nhu cầu kinh tế mà còn là giải pháp để khôi phục, bảo tồn văn hóa truyền thống của dân tộc ít người nhất cả nước hiện nay. Thời gian qua, để khôi phục những nét văn hóa truyền thống của đồng bào, các cấp ngành, địa phương đã bỏ không ít công sức.

Đặc biệt là để khôi phục ngôn ngữ cho dân tộc Ơ Đu, tỉnh Nghệ An đã đưa một số người Ơ Đu ở Văng Môn sang nước bạn Lào để giao lưu; rồi mời một số người Ơ Đu từ Lào về Văng Môn dạy tiếng. Nhưng việc khôi phục ngôn ngữ Ơ Đu cứ như người leo núi mùa mưa, tiến một bước lùi hai bước do đồng bào vẫn dùng tiếng Thái, Khơ Mú hoặc tiếng Kinh để giao tiếp hằng ngày.

Theo các chuyên gia dân tộc học, muốn khôi phục ngôn ngữ Ơ Đu một cách có hiệu quả thì cần phải bắt đầu từ những dự án cộng đồng, do chính người dân xây dựng, khơi dậy được sự chủ động của họ khi học lại tiếng mẹ đẻ của mình. Nghĩa là làm cho ngôn ngữ gắn với cuộc sống của người dân thì mới có sức sống, cơ hội khôi phục sẽ nhiều hơn. Điều này cũng đồng nghĩa, việc tạo sinh kế tại chỗ, lao động người Ơ Đu không phải đi xa làm ăn là điều kiện cần để hình thành môi trường thuận lợi khôi phục, gìn giữ ngôn ngữ cũng như các bản sắc văn hóa truyền thống dân tộc Ơ Đu ở bản Văng Môn.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Đi qua những bản làng của đồng bào dân tộc rất ít người ở Lai Châu: Tiếp tục thực hiện hiệu quả các chính sách dân tộc (Bài cuối)

Đi qua những bản làng của đồng bào dân tộc rất ít người ở Lai Châu: Tiếp tục thực hiện hiệu quả các chính sách dân tộc (Bài cuối)

Lai Châu hiện có 20 dân tộc sinh sống, với dân số khoảng trên 484.000 người, trong đó có 4 dân tộc Mảng, Cống, Lự, Si La là thuộc nhóm dân tộc có khó khăn đặc thù. Nhờ các chính sách đối với của Đảng, Nhà nước, bộ mặt các bản làng dân tộc rất ít người của tỉnh Lai Châu dần thay đổi. Đặc biệt, giai đoạn 2021-2025, Chương trình MTQG phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi đã thiết kế tiểu dự án 1, Dự án 9 về đầu tư phát triển nhóm dân tộc thiểu số rất ít người và nhóm dân tộc còn nhiều khó khăn nhằm giải quyết toàn diện những vấn đề cấp thiết của đồng bào.
Đảng ủy Bộ Tư lệnh Quân khu 9 gặp mặt Báo chí đầu Xuân Giáp Thìn năm 2024

Đảng ủy Bộ Tư lệnh Quân khu 9 gặp mặt Báo chí đầu Xuân Giáp Thìn năm 2024

Trang địa phương - Như Tâm - 1 giờ trước
Chiều 22/2, Đảng ủy Bộ Tư lệnh Quân khu 9 (QK9) tổ chức buổi gặp mặt báo chí đầu Xuân năm 2024. Chủ trì buổi họp mặt có Thiếu tướng Hồ Văn Thái - Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Bộ Tư lệnh QK9. Cùng tham dự có đại diện lãnh đạo, phóng viên các báo Quân khu và các cơ quan báo chí của Trung ương, địa phương trên địa bàn.
Nhận diện âm mưu, thủ đoạn kích động, xuyên tạc về cuộc chiến bảo vệ chủ quyền biên giới, lãnh thổ

Nhận diện âm mưu, thủ đoạn kích động, xuyên tạc về cuộc chiến bảo vệ chủ quyền biên giới, lãnh thổ

Chống diễn biến hòa bình - PV - 3 giờ trước
Thời gian qua, các thế lực thù địch, phản động gia tăng nhiều hoạt động tuyên truyền chống phá Đảng và Nhà nước ta trên tất cả các lĩnh vực, trong đó có nội dung xuyên tạc hoạt động quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia. Trong đó, các thế lực thù địch, các tổ chức phản động triệt để lợi dụng, tuyên truyền xuyên tạc cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1979 bằng luận điệu vu khống Đảng, Nhà nước ta né tránh, lãng quên, không quan tâm đến chính sách đối với thương binh, cựu binh, thân nhân liệt sĩ tham gia cuộc chiến đấu; xuyên tạc, kích động, chống phá Đảng, Nhà nước.
Tổ chức chương trình nghệ thuật

Tổ chức chương trình nghệ thuật "Hương sắc áo dài Việt"

Tin tức - T.Hợp - 3 giờ trước
Nhằm hướng đến kỷ niệm 114 năm Ngày quốc tế Phụ nữ (8/3/1910-8/3/2024) Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam kết hợp cùng CLB Áo dài Việt Nam và SVF Holding sẽ tổ chức Chương trình nghệ thuật "Hương sắc áo dài Việt" hưởng ứng “Tuần lễ áo dài” từ 19-21h30 ngày 29/2 tới tại Nhà hát Hồ Gươm.
Đặc sắc các nghi lễ ở Đền Trần Nam Định

Đặc sắc các nghi lễ ở Đền Trần Nam Định

Tin tức - Minh Nhật - 22:48, 22/02/2024
Vào các ngày 20 và 21/2 (tức các ngày 11, 12 tháng Giêng năm Giáp Thìn), tại Khu di tích lịch sử, văn hóa Đền Trần - Chùa Tháp (phường Lộc Vượng, Tp. Nam Định, tỉnh Nam Định) đã diễn ra các nghi lễ quan trọng của Lễ hội khai ấn Đền Trần. Đó là lễ rước kiệu Ngọc Lộ và lễ nước, tế cá.
Điều gì khiến An Bàng và Mỹ Khê trong Top 10 bãi biển đẹp nhất châu Á 2024?

Điều gì khiến An Bàng và Mỹ Khê trong Top 10 bãi biển đẹp nhất châu Á 2024?

Du lịch - Minh Nhật - 22:38, 22/02/2024
Cảnh đẹp, nước biển trong và sạch cùng các hoạt động thể thao dưới nước phong phú và ẩm thực hấp dẫn là những yếu tố khiến hai bãi biển An Bàng (Hội An) và Mỹ Khê (Đà Nẵng) nằm Top 10 bãi biển đẹp nhất châu Á, do Tripadvisor bình chọn.
Tin trong ngày - 22/2/2024

Tin trong ngày - 22/2/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 22/2, có những thông tin đáng chú ý sau: Từ 25 - 27/2, thanh niên cả nước lên đường thực hiện nghĩa vụ quân sự. Hội An được đánh giá là điểm đến thân thiện nhất Việt Nam 2024. Người giữ “lửa” văn hóa truyền thống Cơ Tu. Cùng các tin tức thời sự khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Đẩy nhanh nghiên cứu, triển khai đầu tư nâng cấp các tuyến đường bộ cao tốc đang khai thác, đang đầu tư theo quy mô phân kỳ

Đẩy nhanh nghiên cứu, triển khai đầu tư nâng cấp các tuyến đường bộ cao tốc đang khai thác, đang đầu tư theo quy mô phân kỳ

Tin tức - Hoàng Quý - 22:31, 22/02/2024
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Công điện số 16/CĐ-TTg ngày 21/2/2024 đẩy nhanh nghiên cứu, triển khai đầu tư nâng cấp các tuyến đường bộ cao tốc đang khai thác, đang đầu tư theo quy mô phân kỳ.
Những danh thủ Việt Nam dành nhiều Quả bóng Vàng nhất

Những danh thủ Việt Nam dành nhiều Quả bóng Vàng nhất

Thể thao - Hoàng Minh - 22:29, 22/02/2024
Quả bóng Vàng Việt Nam 2023 đã chính thức thuộc về Nguyễn Hoàng Đức, đây là lần thứ 2 anh nhận được danh hiệu cao quý này. Thế nhưng, trước Hoàng Đức đã có rất nhiều danh thủ làm được điều tương tự.
Đại tướng Tô Lâm làm việc với Ban Thường vụ tỉnh ủy Lào Cai

Đại tướng Tô Lâm làm việc với Ban Thường vụ tỉnh ủy Lào Cai

Tin tức - Trọng Bảo - 22:27, 22/02/2024
Ngày 22/2, Đại tướng Tô Lâm - Ủy viên Bộ chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an và Đoàn công tác đã có buổi làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lào Cai về kết quả triển khai Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng; Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh và kết quả thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2023.
Truy tố nguyên Giám đốc CDC Đắk Lắk và đồng phạm

Truy tố nguyên Giám đốc CDC Đắk Lắk và đồng phạm

Pháp luật - Lê Hường - 22:14, 22/02/2024
Ngày 22/2, thông tin từ Viện Kiểm sát Nhân dân (KSND) tỉnh Đắk Lắk cho biết, đơn vị đã ban hành cáo trạng truy tố đối với 5 bị can về tội “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng”, quy định tại các điểm b, đ khoản 1, khoản 3 Điều 222 Bộ luật Hình sự.
Kéo dài thời gian tổ chức các giải chuyên nghiệp để hướng đến mục tiêu của Đội tuyển quốc gia Việt Nam

Kéo dài thời gian tổ chức các giải chuyên nghiệp để hướng đến mục tiêu của Đội tuyển quốc gia Việt Nam

Thể thao - Hoàng Quý - 22:12, 22/02/2024
Ban Chấp hành Liên đoàn bóng đá Việt Nam (VFF) vừa thông qua Kế hoạch tổ chức các giải bóng đá chuyên nghiệp 2024/25. Theo đó, Ban Chấp hành VFF phê duyệt phương án tổ chức mùa giải 2024/25 từ tháng 8/2024 và kết thúc vào tháng 6/2025.