Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Những đầu bếp chợ phiên

PV - 15:37, 27/08/2020

“Chú có nhìn thấy những ngôi nhà xây khang trang kia không? Ở xã Nàn Sán có 1/3 nhà là nhà xây thì đều của những hộ người Nùng cả. Thế chưa là gì đâu, đến 2/3 nhà xây hoành tráng ở thị trấn Si Ma Cai (Lào Cai) ở những vị trí “đắc địa” cũng đều do người Nùng xã Nàn Sán sở hữu đấy. Người Nùng ở đây làm nhiều nghề mưu sinh, nhưng nghề chính là tráng bánh phở, bán phở chợ phiên”, anh Trần Văn Kình, Bí thư Đảng ủy xã Nàn Sán khoe.

Xã Nàn Sán có gần 100 hộ làm nghề tráng bánh phở, bán phở.
Xã Nàn Sán có gần 100 hộ làm nghề tráng bánh phở, bán phở.

Cả làng bán phở chợ phiên

5 giờ, mưa rơi lất phất, chợ phiên Sín Chéng vẫn chìm trong sương trắng xóa và vắng vẻ như chưa thức dậy sau giấc ngủ say. Nơi ngã tư chợ, hai phụ nữ dừng xe máy, vội vã dỡ những thứ đồ lỉnh kỉnh xuống, nào là chiếc lù cở nặng trĩu, bó củi to tướng, nào là nồi, xoong, chảo… Cứ thứ 4 hằng tuần, mẹ con chị Lùng Thị Nương lại ngược dốc hơn 10 km từ thôn Nàn Vái, xã Nàn Sán vào chợ Sín Chéng. Người dân ở đây đã quá quen chị, người gần 20 năm bán phở ở chợ phiên. Khi chị Nương vừa nhóm lửa bếp lò và bắc nồi nước to lên thì những gian hàng bên cạnh tiếng chuyện trò đã râm ran. Giục con gái tranh thủ dọn rửa bát đĩa để sẵn trong góc lán, chị tất tả chạy đi mua chục kg thịt lợn ngon và hai con gà bản về chế biến.

7 giờ, chợ Sín Chéng đã khá nhộn nhịp. Lúc này trên chiếc bàn nhỏ trong quầy phở của chị Nương bày đủ món ăn, mùi thơm tỏa ra trong không gian se lạnh của buổi sớm khiến ai đi qua cũng phải thòm thèm. Chiếc chân giò thui vàng ruộm, luộc lên nhìn ngon quá, cỗ lòng lợn nghi ngút khói, con gà luộc căng bóng nước da vàng béo ngậy. Nhanh tay lấy bánh phở đã thái sợi nhúng qua nồi nước đang sôi sùng sục, thái thịt, thêm hành băm vào bát, chế thêm muôi nước dùng, chỉ trong vài phút chị đã làm xong bát phở nóng hổi cho khách.

Tươi cười mời khách vào thưởng thức, chị Nương chia sẻ: Nghề bán phở chợ phiên vất vả lắm chú ạ. Đi sớm, về muộn, ngày mưa, ngày nắng, lại làm dâu trăm họ. Phiên chợ nào gặp phải mấy ông khách say rượu có khi chẳng được tiền. Nhiều người nghèo quá chỉ ăn 5.000 đồng, 10.000 đồng, mình vẫn bán thôi. Vất vả vậy, nhưng là nghề nuôi sống gia đình tôi mười mấy năm qua. Thứ 4 đi chợ Sín Chéng, Chủ nhật đi chợ Si Ma Cai. Mỗi phiên chợ trừ chi phí cũng kiếm được 500.000 - 700.000 đồng, đủ trang trải cuộc sống.

Ở chợ phiên Sín Chéng, không chỉ chị Nương mà còn có nhiều người Nùng khác ở xã Nàn Sán vào đây bán phở. Thăm mấy quầy phở gần đó, tôi gặp chị Thền Thị Nguyên, nhà ở Đội 1, xã Nàn Sán đang tất bật bán phở cho khách. Chị Nguyên người dong dỏng, dáng thắt đáy lưng ong, mặc chiếc áo xanh truyền thống của phụ nữ Nùng, bán hàng có duyên nên quầy phở lúc nào cũng chật kín. Hỏi có bí quyết gì mà khách đông vậy, chị cười: Có bí quyết gì đâu, mình tráng bánh phở ngon, làm phở sạch, thịt lợn, thịt gà đều chọn đồ ngon cho khách, phục vụ tận tình, cởi mở thì khách sẽ quay trở lại thôi!

Nhìn sang gian hàng bên cạnh, chị Lèng Thị Lan, nhà ở Đội 4, xã Nàn Sán cũng đã bán vơi rổ phở gần 30 kg. Cùng với bán phở bát phục vụ bà con đi chợ, chị Lan còn gói phở thành từng túi sẵn, mỗi túi từ 1 - 2 kg, có cả túi gia vị nhỏ như muối ớt, đậu xị, bột canh…để khách mua về dùng. Mỗi kg phở chị bán 20.000 đồng. Khách mua quen, có người lấy cả 5 kg về làm quà cho người thân.

Nghề bán phở tại chợ phiên đem lại thu nhập ổn định cho nhiều hộ ở Nàn Sán.
Nghề bán phở tại chợ phiên đem lại thu nhập ổn định cho nhiều hộ ở Nàn Sán.

Xây nhà lầu nhờ tráng bánh phở

Trong dịp lên Si Ma Cai lần này, tôi dành thêm thời gian vào xã Nàn Sán là quê hương của những “đầu bếp chợ phiên” để tìm hiểu thêm về nghề tráng bánh phở truyền thống. Trong gian nhà mới xây khang trang, anh Vàng Văn Thành cùng vợ là chị Lồ Thị Sinh đang làm mẻ bánh phở mới. Anh Thành bảo: Không biết nghề tráng bánh phở của người Nùng xã Nàn Sán có từ bao giờ, nhưng từ đời ông tôi, bố tôi đã làm nghề tráng phở, bán phở chợ phiên. Nhà tôi neo người nên mở luôn hàng bán phở ở nhà phục vụ bà con quanh đây.

Muốn bánh phở tráng ngon thì trước hết phải chọn loại gạo nương ngon, là loại gạo cứng thì mới tráng được bánh phở. Để phở dai và không bị nát, cần pha nước bột gạo nấu chín với nước bột gạo sống theo tỷ lệ thích hợp, sau đó mới tráng bằng khay giống như tráng bánh cuốn. Tráng xong phơi ra bàn hoặc trên sào vài phút cho bánh phở se lại, rồi dùng dao thái thành sợi nhỏ. Ai thích ăn phở cuốn thì cứ để nguyên bánh phở như vậy, cuộn vào là xong. Phở tráng của người Nùng xã Nàn Sán làm hoàn toàn thủ công, không sử dụng hóa chất, nên vừa sạch, vừa đảm bảo vệ sinh.

Khi được hỏi về nghề tráng bánh phở của người Nùng ở xã Nàn Sán, anh Trần Văn Kình, Bí thư Đảng ủy xã Nàn Sán tự hào: Nghề tráng bánh phở là nghề truyền thống lâu đời của người Nùng quê mình. Cũng nhờ nghề này mà đời sống bà con ngày càng ấm no. Cả xã có khoảng 100 hộ làm nghề tráng bánh phở thì đa số là hộ khá, giàu, không có hộ nghèo. Nhiều hộ chỉ bán phở mà ra phố mua “đất vàng” ở ngã ba, ngã tư, gần chợ… xây nhà to để tiện kinh doanh.

Theo chỉ dẫn của anh Kình, tôi tìm đến khu phố nhà lầu mới “mọc” lên ở gần cổng Bệnh viện Đa khoa huyện Si Ma Cai. Ngày trước, khu này là đồi núi đá, vậy mà giờ đây đã trở thành khu phố nhộn nhịp, chủ yếu là nhà hai tầng, ba tầng, kinh doanh hàng phở. Tiếp đón tôi trong ngôi nhà mới xây, anh Lùng Phin Chiến, một hộ mới từ Nàn Sán ra đây kinh doanh chia sẻ: Gia đình tôi làm nghề tráng bánh phở, bán phở chợ phiên cách đây 20 năm. Ngày đó kinh tế khó khăn, chưa có xe máy, vợ chồng gồng gánh đi bộ vào Sín Chéng bán phở, vất vả lắm. Kiên trì với nghề, gia đình tôi cũng tích cóp được chút vốn liếng để mở quán bán phở, không phải đi bán ở chợ phiên nữa.

Cách đây 4 năm, anh Chiến đầu tư 600 triệu đồng mua mảnh đất gần chợ Sín Chéng cho con trai cả mở hàng bán phở. Mới đây, anh ra thị trấn Si Ma Cai mua đất, xây ngôi nhà này cho con trai út mở quán ăn uống. Tôi hỏi, ngoài bán phở anh còn làm gì nữa không? Anh Chiến cười hỉ hả, mình là nông dân, chỉ bán phở với làm ít ruộng, nuôi con gà, con lợn thôi.

Anh Chiến chỉ ra dãy nhà xây xung quanh bảo cả khu này có hơn chục hộ là người Nùng ở Nàn Sán ra mua đất xây nhà mở quán phở. Còn tính cả thị trấn Si Ma Cai này cũng ngót 60 hộ là người Nùng ở Nàn Sán ra đây buôn bán, làm ăn. Tiêu biểu như các ông: Thền Chử Thương, Thền Chử Cương, Thền Chử Lâm, Thền Chử Năm, Vàng Văn Binh…

Phụ nữ người Nùng giữ nghề tráng bánh phở truyền thống.
Phụ nữ người Nùng giữ nghề tráng bánh phở truyền thống.

Mang hương vị phở bay xa

Câu chuyện về những “đầu bếp chợ phiên” ở Si Ma Cai chỉ xoay quanh chuyện tráng bánh phở, bán phở, ăn phở… vậy mà cũng khá nhiều điều thú vị. Mặc dù sinh ra và lớn lên ở Nàn Sán, rồi học nghề, làm nghề tráng bánh phở ở xã Nàn Sán, nhưng kỳ lạ là đi tìm cả xã Nàn Sán cũng chỉ thấy có một, hai quán bán phở. Lý do đơn giản vì chủ yếu bà con người Nùng làm bánh phở để bán ở các phiên chợ trong vùng. Thêm một lý do nữa là những người có điều kiện kinh doanh thì đều tìm vị trí đẹp ở các xã, thị trấn trong huyện để mở quán bán phở. Cũng chính vì thế mà đến chợ phiên Sín Chéng, chợ phiên Si Ma Cai, chợ phiên Cán Cấu, dù không cần hỏi cũng có thể đoán được những quán phở ngon nhất, to nhất ở đó đa số do người Nùng xã Nàn Sán làm chủ.


Bất ngờ hơn nữa, người Nùng xã Nàn Sán không chỉ bán phở ở Si Ma Cai, mà còn mang nghề truyền thống của mình đến nhiều nơi trong và ngoài tỉnh trên hành trình mưu sinh, lập nghiệp. Theo anh Trần Văn Kình, ở các huyện vùng cao biên giới trong tỉnh đều có người Nùng xã Nàn Sán đến định cư, bán phở. Ở Bắc Hà có anh Tải Văn Tròn, anh Vàng Văn Thương; ở Mường Khương có anh Lùng Lìn Quang, anh Lùng Pồ Ngân. Thậm chí người Nùng ở Nàn Sán còn mang nghề tráng phở đến nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước, như huyện Xín Mần (Hà Giang) có anh Ly Văn Pà, anh Lùng Văn Si; huyện Nậm Pồ (Điện Biên) có anh Chẩn Diu Sang, anh Vàng Dung Thưởng, anh Tải Văn Pin; một số hộ còn vào tận Đắk Nông, Đắk Lắk lập nghiệp bằng nghề tráng bánh phở truyền thống.

“Dù đi đâu về đâu, người Nùng quê Nàn Sán cũng nỗ lực vươn lên, giữ bản sắc dân tộc, đặc biệt là giữ nghề tráng bánh phở truyền thống. Bàn tay khéo léo, đức tính chăm chỉ và bánh phở giản dị, thảo thơm đã giúp những “đầu bếp chợ phiên” người Nùng quê Nàn Sán ngày càng ấm no, sung túc”, Bí thư Đảng ủy xã Nàn Sán nói.

Tin cùng chuyên mục
Huyện miền núi Tri Tôn (An Giang): Triển khai nhiều giải pháp đảm bảo cuộc sống cho đồng bào Khmer hồi hương

Huyện miền núi Tri Tôn (An Giang): Triển khai nhiều giải pháp đảm bảo cuộc sống cho đồng bào Khmer hồi hương

Trở về sau những tháng ngày vô cùng khó khăn vì đại dịch Covid-19 tại các thành phố lớn, đồng bào Khmer huyện miền núi Tri Tôn (An Giang) đã dần vượt qua khó khăn trước mắt từ sự chung tay hỗ trợ của các cấp chính quyền, các tổ chức, lực lượng vũ trang. Tuy nhiên, vấn đề đảm bảo cuộc sống, kế sinh nhai cho đồng bào sau khi hết hạn cách ly, đang là vấn đề trăn trở của các cấp chính quyền sở tại.
Tin nổi bật trang chủ
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ: Bảo hiểm nông nghiệp dù khó cũng phải làm

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ: Bảo hiểm nông nghiệp dù khó cũng phải làm

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XV, sáng 25/10, Quốc hội tiến hành thảo luận tại tổ về dự án Luật Kinh doanh bảo hiểm (sửa đổi). Phát biểu tại phiên thảo luận tổ, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cho rằng cần thiết sửa đổi, bổ sung Luật để tháo gỡ các điểm nghẽn, các vướng mắc để thúc đẩy thị trường bảo hiểm phát triển nhanh hơn, bền vững hơn. Quan tâm đến bảo hiểm trong lĩnh vực nông, lâm, ngư nghiệp, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh: Dù khó cũng phải làm để tạo được bệ đỡ cho người nông dân.
Lào Cai: Tỉnh lộ 158 sạt lở nghiêm trọng, giao thông bị ách tắc

Lào Cai: Tỉnh lộ 158 sạt lở nghiêm trọng, giao thông bị ách tắc

Xã hội - T.Hợp - 1 giờ trước
Chiều 25/10, Ban chỉ huy Phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn huyện Bát Xát (Lào Cai) cho biết, hàng nghìn mét khối đá tảng rất lớn sạt lở từ trên cao 10m, đã vùi lấp hơn 70m đường tỉnh lộ 158, nối thị trấn Bát Xát với các xã phía bắc của huyện, làm ách tắc giao thông tại đây.
Đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công năm 2021

Đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công năm 2021

Tin tức - Cát Tường - 1 giờ trước
Văn phòng Chính phủ vừa có Công điện 7776/CĐ-VPCP ngày 25/10/2021 về việc đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công năm 2021.
Thủ tướng tham dự chuỗi hoạt động đối ngoại đa phương chính thức quy mô nhất trong năm 2021

Thủ tướng tham dự chuỗi hoạt động đối ngoại đa phương chính thức quy mô nhất trong năm 2021

Thời sự - PV - 2 giờ trước
Diễn ra trong tuần này, chuỗi Hội nghị Cấp cao ASEAN 38 và 39, Hội nghị Cấp cao với các Đối tác lần này sẽ là sự kiện cấp cao và quan trọng nhất của ASEAN, đồng thời là hoạt động đối ngoại đa phương chính thức có quy mô nhất trong năm 2021 mà Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tham dự sau khi Ban Lãnh đạo mới của Việt Nam được thành lập từ Đại hội XIII của Đảng.
Việt Nam có 5 nhà khoa học vào top 10.000 nhà khoa học hàng đầu thế giới

Việt Nam có 5 nhà khoa học vào top 10.000 nhà khoa học hàng đầu thế giới

Tin tức - Cát Tường (T/h) - 2 giờ trước
Theo công bố kết quả nghiên cứu của nhóm tác giả thuộc Đại học Stanford (Mỹ), Việt Nam có 5 nhà khoa học thuộc top 10.000 nhà khoa học hàng đầu thế giới, trong đó có 3 nhà khoa học liên tiếp lọt danh sách này trong 3 năm qua.
Nghệ An: Kết quả bước đầu thay đổi quy trình xả lũ thủy điện

Nghệ An: Kết quả bước đầu thay đổi quy trình xả lũ thủy điện

Môi trường sống - Phạm Việt Thắng - 2 giờ trước
Cứ đến mùa mưa lũ, bà con ở vùng hạ du của các hồ thủy điện, thủy lợi lại lo ngay ngáy không yên. Lũ chồng lũ đã gây ra nhiều thiệt hại về người và tài sản. Trước thực tế đó, tỉnh Nghệ An đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ ban hành quy trình vận hành liên hồ chứa lưu vực sông Cả, nhằm giảm thiểu thiệt hại đến mức tối đa cho vùng hạ du.
Đổi thay ở Mường Nhé

Đổi thay ở Mường Nhé

Về mảnh đất ngã ba biên giới Mường Nhé (Điện Biên) hôm nay không còn cảnh nghèo đói, lạc hậu, thay vào đó là những bản làng ấm no hiện hữu. Qua đó, khẳng định chủ trương, chính sách đầu tư đúng đắn của Đảng, Nhà nước và sự nỗ lực vươn lên của đồng bào nơi đây.
Cô gái Gia Rai đầu tiên đưa mô hình trồng nấm sạch về làng

Cô gái Gia Rai đầu tiên đưa mô hình trồng nấm sạch về làng

Kinh tế - Ksor H’Yuên - 2 giờ trước
Từ quyết tâm không cam chịu đói nghèo và làm việc gì đó giúp ích cho chính những người xung quang, Ksor H'Nhi, dân tộc Gia Rai ở buôn Rưng Ma Nin, xã Ia Rbol, thị xã Ayun Pa, tỉnh Gia Lai đã nhiều lần đến Công ty Cổ phần đầu tư phát triển xanh bền vững Fargreen Việt Nam ở Hà Nội để học cách trồng nấm sạch. Sau 3 năm triển khai, đến nay mô hình đã từng bước khẳng định chất lượng, thu hút sự tham gia, hưởng ứng của hội viên nông dân, góp phần gây dựng sản phẩm OCOP đặc trưng của địa phương.
Pháp phóng thành công vệ tinh quân sự hiện đại vào quỹ đạo Trái Đất

Pháp phóng thành công vệ tinh quân sự hiện đại vào quỹ đạo Trái Đất

Khoa học - Công nghệ - PV - 3 giờ trước
Pháp đã phóng thành công một vệ tinh hiện đại lên quỹ đạo Trái Đất, được thiết kể để giúp các lực lượng quân sự của Pháp trên thế giới liên lạc nhanh chóng và an toàn hơn.
Bắc Giang: Biểu dương 62 điển hình trong vùng đồng bào DTTS

Bắc Giang: Biểu dương 62 điển hình trong vùng đồng bào DTTS

Công tác Dân tộc - Trương Bảo - Minh Thu - 3 giờ trước
Sáng 25/10, Ban Dân tộc tỉnh Bắc Giang đã tổ chức Hội nghị biểu dương, tôn vinh các điển hình tiên tiến trong vùng đồng bào DTTS và miền núi năm 2021. Dự và chỉ đạo Hội nghị có Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bắc Giang Mai Sơn; đại diện các sở, ngành và 62 đại biểu người DTTS điển hình tiên tiến trên các lĩnh vực.
Chủ tịch nước dự kỷ niệm Ngày truyền thống Học viện An ninh nhân dân

Chủ tịch nước dự kỷ niệm Ngày truyền thống Học viện An ninh nhân dân

Thời sự - PV - 3 giờ trước
Sáng 25/10, tại Hà Nội, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc dự Chương trình Kỷ niệm 75 năm ngày truyền thống Học viện An ninh nhân dân, đón nhận Huân chương Chiến công hạng Nhất và khai giảng năm học 2021-2022.
Các địa phương lập kế hoạch tiêm vaccine COVID-19 cho trẻ từ 12-17 tuổi

Các địa phương lập kế hoạch tiêm vaccine COVID-19 cho trẻ từ 12-17 tuổi

Sức khỏe - T.Hợp - 3 giờ trước
Bộ Y tế vừa có Công điện số 1675/CĐ-BYT về việc triển khai tiêm chủng vaccine Covid-19 gửi các Bí thư Tỉnh ủy, Thành ủy, Trưởng Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch Covid-19 và Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.