Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Người thầy hơn 30 năm cống hiến để bảo tồn, phổ biến ngôn ngữ Bru Vân Kiều

Khánh Ngân - 19:34, 22/11/2022

Suốt hành trình hơn 30 năm, tận tâm từ giảng dạy đến biên soạn nhiều tài liệu tiếng Bru Vân Kiều, thầy Hồ Quang Tuyến - giáo viên Trường PTDT Nội trú Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị, đã thực hiện được mong muốn của mình “không để ngôn ngữ, chữ viết của người Bru Vân kiều bị mai một”.

Thầy Hồ Quang Tuyến miệt mài cống hiến cho việc bảo tồn tiếng nói, chữ viết Bru Vân Kiều
Thầy Hồ Quang Tuyến miệt mài cống hiến cho việc bảo tồn tiếng nói, chữ viết Bru Vân Kiều

Tận tâm cống hiến

Sau khi tốt nghiệp trường Đại học Sư phạm Vinh (2003), thầy Tuyến được phân công về Trường PTDT Nội trú Vĩnh Linh. Ngoài giờ lên lớp, thầy dành phần lớn thời gian cho việc nghiên cứu, biên soạn nhiều giáo trình, tài liệu tiếng Bru Vân Kiều chất lượng.

Để thực hiện được việc này, thầy Hồ Quang Tuyến đã chủ động tìm hiểu về nguồn gốc ngôn ngữ, văn hóa, tập quán người Bru Vân Kiều, thông qua các nguồn tư liệu có từ trước và thường xuyên gặp gỡ già làng, trưởng bản, bậc cao niên tại nhiều địa phương trong tỉnh để củng cố thêm kiến thức. 

Thầy Tuyến chia sẻ, ngôn ngữ Bru Vân Kiều đa âm, chữ viết ra đời muộn. Cái khó là ở chỗ chữ viết chưa được phổ biến rộng rãi, mà đồng bào chỉ lưu truyền bằng miệng. Do đó, các tài liệu về chữ viết không nhiều, nên khó khăn trong khâu biên soạn, hệ thống chữ viết. Cùng với đó, nhiều từ gốc bị mất đi, nên phải vay mượn từ ngôn ngữ khác để thay thế. Vì vậy, việc truyền giữ ngôn ngữ này gặp nhiều khó khăn. 

Để hệ thống lại chữ viết, thầy Tuyến phải đi khắp các bản làng vùng đồng bào Bru Vân Kiều để tìm gặp những người biết chữ để sưu tập, nâng cao hiểu biết, với mong muốn biên soạn ra được tài liệu dễ hiểu nhất, đúng nhất phục vụ cho việc dạy và học tiếng Bru Vân Kiều.

Với tâm niệm “không để cho ngôn ngữ và chữ viết của đồng bào mình bị mai một”, thầy Tuyến đã triển khai ngay ý tưởng ấp ủ nhiều năm trước đó, tranh thủ ngoài giờ để dạy tiếng nói và chữ viết Bru Vân Kiều cho cả học sinh lẫn giáo viên nhà trường. Với sáng kiến “20 từ Bru Vân Kiều/1 bảng tin/1 tuần”, tạo điều kiện thuận lợi về môi trường giao tiếp cho học sinh, giáo viên. Xây dựng mối quan hệ gắn kết hơn giữa học sinh dân tộc Bru Vân Kiều với đội ngũ cán bộ, giáo viên người dân tộc Kinh, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường.

Giáo trình, tài liệu tiếng Bru Vân Kiều do thầy Hồ Quang Tuyến biên soạn đã được đưa vào giảng trên địa bàn tỉnh Quảng Trị
Giáo trình, tài liệu tiếng Bru Vân Kiều do thầy Hồ Quang Tuyến biên soạn đã được đưa vào giảng trên địa bàn tỉnh Quảng Trị

Chắp cánh ước mơ

Với hiểu biết sâu rộng và kinh nghiệm truyền thụ tiếng nói, chữ viết Bru Vân Kiều, tận tâm với công việc, năm 2011, thầy Tuyến được Sở Giáo dục và Đào tạo Quảng Trị điều động tham gia Hội đồng bộ môn tiếng Bru Vân Kiều. Cũng từ đó, ý tưởng truyền dạy để bảo tồn tiến tới phổ biến tiếng Bru Vân Kiều được lan tỏa trong cộng đồng dân tộc Bru Vân Kiều.

Từ chủ trương của ngành giáo dục, các cấp các ngành ở Quảng Trị, những lớp học tiếng Bru Vân Kiều liên tục được khai giảng. Cán bộ ở các sở, ban, ngành cấp tỉnh hoạt động vùng đồng bào DTTS được cử đi học tiếng Bru Vân Kiều. Rồi những lớp học dành cho công chức, viên chức các huyện Vĩnh Linh, Gio Linh… cũng được triển khai. Thầy Hồ Quang Tuyến lại miệt mài lên lớp dạy tiếng Bru Vân Kiều trong niềm say sưa. Hết lớp này đến lớp khác được truyền dạy, ấp ủ dự định của thầy Tuyến dần được hiện thực hóa. Ngôn ngữ Bru Vân Kiều không những được bảo tồn mà đang hướng tới phổ biến.

Từ năm 2013 - 2019, thầy Tuyến đã tham gia chỉnh sửa, biên soạn nhiều tài liệu quan trọng liên quan đến ngôn ngữ Bru Vân Kiều như, tài liệu giảng dạy cho học sinh người Bru Vân Kiều trong các trường học; bồi dưỡng tiếng Bru Vân Kiều dành cho cán bộ, công chức, viên chức đang công tác tại vùng DTTS, miền núi tỉnh Quảng Trị do UBND tỉnh chủ trì; tự học tiếng Bru Vân Kiều do Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì…

Dân tộc Bru Vân Kiều có chữ viết và ngôn ngữ riêng
Dân tộc Bru Vân Kiều có chữ viết và ngôn ngữ riêng

Hơn 30 năm âm thầm cống hiến, thầy Tuyến đã "thổi hồn" và góp phần bảo tồn, phổ biến tiếng nói, chữ viết Bru Vân Kiều. Trước vòng xoáy của cơ chế thị trường, hội nhập sâu rộng, tiếng nói và chữ viết người Bru Vân Kiều vẫn có một chỗ đứng vững chắc không mai một.

Thầy Tuyến cho biết, thầy ấp ủ dự định sẽ phối hợp thực hiện giới thiệu văn hóa dân tộc Bru Vân Kiều thông qua mạng xã hội để phản ánh một cách cụ thể, từ nguồn gốc, ngôn ngữ, phong tục tập quán, lễ hội đến phong cảnh, đời sống, trang phục, ẩm thực, làn điệu dân ca… Qua đó, lưu giữ những nét đẹp cho thế hệ sau hiểu hơn về cội nguồn, khơi dậy ý thức, tình yêu, lòng tự hào đối với truyền thống dân tộc.

Những năm qua, từ những chương trình, chính sách ưu tiên phát huy giá trị văn hóa vùng DTTS  nói chung, dân tộc Bru Vân Kiều nói riêng, còn có sự đóng góp tích cực của rất nhiều nghệ nhân, đội ngũ cán bộ trí thức, và những giáo viên như thầy Tuyến, đang cống hiến âm thầm công sức, trí tuệ, mà không đòi hỏi bất cứ thù lao nào cho công tác bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc... nhờ đó nhiều loại hình văn hóa đặc sắc của đồng bào DTTS được bảo tồn và phát huy giá trị.

Để tiếp tục phát huy thành quả này, trong Dự án 6, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS đã đặt ra nhiều mục tiêu, trong đó có mục tiêu xây dựng chính sách và hỗ trợ nghệ nhân nhân dân, nghệ nhân ưu tú người DTTS trong việc lưu truyền, phổ biến hình thức sinh hoạt văn hóa truyền thống và đào tạo, bồi dưỡng, truyền dạy người kế cận...

Tin rằng, với sự triển khai quyết liệt, hiệu quả của Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng DTTS, miền núi, bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào các DTTS sẽ tiếp tục được lan tỏa, sống mãi trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam. 

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Chuyển Trường Đại học Bách khoa Hà Nội thành Đại học Bách khoa Hà Nội

Chuyển Trường Đại học Bách khoa Hà Nội thành Đại học Bách khoa Hà Nội

Thủ tướng Chính phủ vừa có quyết định số 1512/QĐ-TTg về việc chuyển Trường Đại học Bách khoa Hà Nội thành Đại học Bách khoa Hà Nội. Theo đó, Đại học Bách khoa Hà Nội là đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ thuộc Bộ GD&ĐT, có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng.
Chuyển Trường Đại học Bách khoa Hà Nội thành Đại học Bách khoa Hà Nội

Chuyển Trường Đại học Bách khoa Hà Nội thành Đại học Bách khoa Hà Nội

Giáo dục - T.Hợp - 21:05, 05/12/2022
Thủ tướng Chính phủ vừa có quyết định số 1512/QĐ-TTg về việc chuyển Trường Đại học Bách khoa Hà Nội thành Đại học Bách khoa Hà Nội. Theo đó, Đại học Bách khoa Hà Nội là đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ thuộc Bộ GD&ĐT, có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng.
Thành phố Thái Nguyên: Chuyển đổi số để phát triển nhanh và bền vững

Thành phố Thái Nguyên: Chuyển đổi số để phát triển nhanh và bền vững

Khoa học - Công nghệ - Hoàng Phúc - 19:33, 05/12/2022
Nhận thức rõ ý nghĩa và tầm quan trọng của việc thực hiện chuyển đổi số (CĐS) đối với công cuộc phát triển kinh tế - xã hội trong xây dựng đô thị văn minh, hiện đại. Thời gian qua, TP. Thái Nguyên đã nỗ lực triển khai thực hiện đồng bộ Chương trình chuyển đổi số. Từ đó, đời sống của người dân và doanh nghiệp được nâng cao, từng bước đáp ứng nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Cam Ranh (Khánh Hòa): Nỗ lực xóa nhà tạm cho đồng bào DTTS

Cam Ranh (Khánh Hòa): Nỗ lực xóa nhà tạm cho đồng bào DTTS

Xã hội - Hồng Bích - 19:32, 05/12/2022
Những năm qua, TP. Cam Ranh đã nỗ lực bố trí vốn ngân sách và kêu gọi xã hội hóa thực hiện hỗ trợ xây mới, sửa chữa nhà ở cho đồng bào DTTS. Nhờ vậy, trong giai đoạn 2016 - 2022, thành phố đã xóa được 153 căn nhà tạm, góp phần ổn định cuộc sống cho người dân.
Lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh tiếp các lãnh đạo địa phương của 3 nước Lào, Campuchia, Hàn Quốc

Lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh tiếp các lãnh đạo địa phương của 3 nước Lào, Campuchia, Hàn Quốc

Tin tức - Phương Thảo - 19:27, 05/12/2022
Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Ngô Minh Châu vừa tiếp các lãnh đạo địa phương của Lào, Campuchia và Hàn Quốc nhân dịp tổ chức Chương trình Đối thoại Hữu nghị TP. Hồ Chí Minh lần thứ nhất năm 2022.
Đắk Nông: Triệt phá đường dây cá độ bóng đá gần 600 tỷ đồng

Đắk Nông: Triệt phá đường dây cá độ bóng đá gần 600 tỷ đồng

Pháp luật - Hoàng Thùy - 19:10, 05/12/2022
Ngày 5/12, Công an tỉnh Đắk Nông cho biết, sau thời gian ngắn xác lập chuyên án, lực lượng Công an tỉnh Đắk Nông đã đấu tranh, triệt phá đường dây đánh bạc bằng hình thức cá độ bóng đá qua mạng Internet.
Video bàn thắng trận Anh và Senegal tại World Cup 2022

Video bàn thắng trận Anh và Senegal tại World Cup 2022

Đội tuyển Anh giành chiến thắng 3-0 trước đội tuyển Senegal tại vòng 1/8 để tiến vào tứ kết World Cup 2022 gặp đương kim vô địch Pháp. Sau đây là Video bàn thắng trận Anh và Senegal tại World Cup 2022 mời các bạn theo dõi.
Thủ tướng tiếp đoàn Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ-ASEAN và các doanh nghiệp Hoa Kỳ

Thủ tướng tiếp đoàn Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ-ASEAN và các doanh nghiệp Hoa Kỳ

Thời sự - PV - 19:10, 05/12/2022
Chiều 5/12, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tiếp ông Michael Michalak, Phó Chủ tịch cấp cao kiêm Giám đốc điều hành khu vực của Hội đồng kinh doanh Hoa Kỳ-ASEAN (USABC), cựu Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam.
Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh tiếp Cố vấn Liên minh Nghị sĩ Hữu nghị Nhật - Việt

Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh tiếp Cố vấn Liên minh Nghị sĩ Hữu nghị Nhật - Việt

Tin tức - Thiên An - Mỹ Dung - 19:09, 05/12/2022
Ngày 5/12, tại Tp. Hạ Long, ông Nguyễn Xuân Ký - Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh đã có buổi tiếp xã giao ông Takebe Tsutomu, Cố vấn đặc biệt Liên minh Nghị sĩ Hữu nghị Nhật - Việt, cố vấn đặc biệt Trường Đại học Hạ Long.
Lịch thi đấu vòng 1/8 World Cup 2022 ngày 6/12/2022

Lịch thi đấu vòng 1/8 World Cup 2022 ngày 6/12/2022

Thể thao - Giải trí - B. Ngân - 18:37, 05/12/2022
Ngày 6/12/2022, vòng 1/8 World Cup 2022 diễn ra 2 trận đấu giữa Brazil và Hàn Quốc; Ma-rốc và Tây Ban Nha. Sau đây là lịch thi đấu chi tiết của 2 trận đấu này mời bạn đọc theo dõi.
Tổng thống Hàn Quốc đón Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc theo nghi thức cao nhất

Tổng thống Hàn Quốc đón Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc theo nghi thức cao nhất

Thời sự - PV - 17:47, 05/12/2022
Chiều nay 5/12, tại Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc, Tổng thống Yoon Suk Yeol chủ trì lễ đón trọng thể Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc theo nghi thức cao nhất.
An Giang: Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa các DTTS gắn với phát triển du lịch

An Giang: Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa các DTTS gắn với phát triển du lịch

Sắc màu 54 - PV - 17:19, 05/12/2022
Nâng cao nhận thức của hệ thống chính trị, các tầng lớp Nhân dân về việc bảo tồn và phát huy giá trị dân ca, dân vũ, dân nhạc truyền thống các dân tộc, góp phần quan trọng hình thành bản sắc văn hóa Việt Nam, UBND tỉnh An Giang vừa ban hành Kế hoạch 695/KH-UBND triển khai đề án “Bảo tồn, phát huy giá trị dân ca, dân vũ, dân nhạc của các DTTS gắn với phát triển du lịch giai đoạn 2023 - 2030” trên địa bàn tỉnh An Giang.