Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nghệ nhân trong lĩnh vực văn hóa phi vật thể: Trăn trở đằng sau một danh hiệu cao quý

Hồng Minh - 21:39, 07/08/2020

Sau 2 đợt xét tặng danh hiệu “Nghệ nhân Nhân dân” và “Nghệ nhân Ưu tú” trong lĩnh vực Di sản văn hóa phi vật thể (năm 2015 và năm 2019) theo Nghị định 62/2014/NĐ-CP năm 2014 của Thủ tướng Chính phủ, đã có tổng số 1.253 nghệ nhân được phong tặng danh hiệu, gồm 66 Nghệ nhân Nhân dân và 1.187 Nghệ nhân Ưu tú. Tuy nhiên, sau vinh danh, câu chuyện đãi ngộ nghệ nhân, hay làm thế nào để nhận diện đúng đối tượng vinh danh vẫn là điều được dư luận, công chúng quan tâm hàng đầu.

Nghệ nhân Then Nông Thị Lìm (ở giữa) được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú năm 2015
Nghệ nhân Then Nông Thị Lìm (ở giữa) được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú năm 2015

Theo TS. Phạm Cao Quý, Cục Di sản văn hóa (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), do tính chất, đặc thù của di sản văn hóa phi vật thể, khi xác định, nhận diện nghệ nhân thực hành di sản văn hóa phi vật thể, có thể căn cứ vào tài năng, kỹ năng, kỹ thuật mà nghệ nhân đó đang nắm giữ; căn cứ vào các di sản văn hóa phi vật thể mà nghệ nhân đó đang nắm giữ và sự đóng góp của cá nhân đó đối với cộng đồng trong việc thực hành di sản văn hóa phi vật thể; khả năng truyền dạy, số lượng các học trò mà nghệ nhân đó đã trao truyền…

Việc nhận diện rõ hơn về nghệ nhân thực hành di sản văn hóa phi vật thể sẽ góp phần thực hiện tốt các quy định của Nghị định 62/2014/NĐ-CP, Kế hoạch xét tặng danh hiệu “Nghệ nhân Nhân dân”, “Nghệ nhân Ưu tú” trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể; đồng thời góp phần vào việc đề xuất các chính sách liên quan tới nghệ nhân thực hành di sản văn hóa phi vật thể trong tương lai.

Hiện nay, việc nhận diện “đúng người đúng việc” đã khó, để đãi ngộ nghệ nhân sau vinh danh cũng đang là vấn đề cần phải đặc biệt quan tâm. Bởi lẽ, việc vinh danh nghệ nhân là thể hiện sự trọng thị của cộng đồng đối với những người đã không ngừng cống hiến, đóng góp công sức vào việc bảo tồn di sản văn hóa của địa phương, dân tộc. 

Các nghệ nhân hát soọng cô tại Ngày hội Văn hóa, Thể thao và Du lịch các dân tộc vùng Đông Bắc
Các nghệ nhân hát soọng cô tại Ngày hội Văn hóa, Thể thao và Du lịch các dân tộc vùng Đông Bắc

Song điều đó chỉ có ý nghĩa thiết thực, khi các nghệ nhân sau khi được vinh danh có được một đời sống tốt để họ toàn tâm, toàn ý với công việc gìn giữ, trao truyền các giá trị văn hóa, mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng, cho thế hệ tương lai.

Vậy làm thế nào để tạo cho nghệ nhân sau khi vinh danh có một đời sống tốt? Câu hỏi này đã không ít lần được dư luận, các nhà nghiên cứu đưa ra bàn luận. 

Được biết, để chuẩn bị cho đợt xét tặng danh hiệu “Nghệ nhân Nhân dân”, “Nghệ nhân Ưu tú” trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể lần thứ ba - 2021, ngày 9/10/2019, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ký Quyết định số 3470/QĐ-BVHTTDL với nhiều nội dung căn cứ cụ thể. Theo đó, tiến độ thực hiện của các cấp hội đồng được thực hiện từ tháng 8/2019 đến tháng 3/2021. Hy vọng rằng, ở đợt xét tặng danh hiệu lần thứ ba, sẽ là sự hài lòng của cả nghệ nhân lẫn công chúng dành cho một danh hiệu cao quý

Được phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú năm 2019, Nghệ nhân dân ca Sán Chí - Lâm Minh Sặp, huyện Lục Ngạn (Bắc Giang) có thêm cơ hội để đi giao lưu nhiều hơn. Nghệ nhân Lâm Minh Sặp chia sẻ: “Sau khi được phong tặng Nghệ nhân Ưu tú, điều tôi nhận lại được không phải những khoản hỗ trợ về vật chất mà là môi trường, không gian để phát huy hơn nữa những giá trị đặc sắc của dân ca Sán Chí. Những năm qua, chính quyền địa phương cũng đã hỗ trợ, khuyến khích để tôi mở lớp truyền dạy, … Tôi nghĩ rằng, đây chính điều quý giá nhất với mỗi nghệ nhân khi được phong tặng danh hiệu để nghệ nhân có điều kiện gìn giữ và lan tỏa giá trị văn hóa của dân tộc”.

Trên một diễn đàn chia sẻ với báo chí, nhà nghiên cứu - nhạc sĩ Đặng Hoành Loan, người có nhiều năm nghiên cứu và gắn bó với âm nhạc dân gian cho rằng, việc đãi ngộ các nghệ nhân và đội ngũ kế cận để gìn giữ và phát huy di sản vẫn đang tồn tại nhiều bất cập. Theo nhạc sĩ Đặng Hoành Loan, nếu nhìn nhận một cách rành rọt, việc hỗ trợ nghệ nhân bằng tiền chưa hẳn đã là một giải pháp hữu ích. Với lớp nghệ nhân lớn tuổi sống quá nghèo, thì việc cấp một khoản tiền giúp họ sống tốt hơn để họ có thời gian toàn tâm, toàn ý trao truyền cho hậu thế là rất quý.

Nhưng hiện nay, đa phần là lớp nghệ sĩ dân gian trẻ kế thừa và họ không thích kiểu hỗ trợ như vậy, mà quan trọng hơn là cần sự khích lệ, động viên, là việc truyền cảm hứng để họ biết trân quý mà theo đuổi, gìn giữ di sản.

Tin cùng chuyên mục
Bảo tồn gắn với phát huy giá trị Cao nguyên đá Đồng văn: Cần sự chung tay của cộng đồng

Bảo tồn gắn với phát huy giá trị Cao nguyên đá Đồng văn: Cần sự chung tay của cộng đồng

Tháng 9 năm 2015, Liên hợp quốc đã đưa ra 17 mục tiêu phát triển bền vững đến năm 2030 để thay thế cho Mục tiêu phát triển Thiên niên kỷ. Trong đó, di sản văn hóa được xác định là trụ cột của phát triển bền vững. Và câu chuyện làm thế nào để hài hòa giữa khai thác, phát huy giá trị di sản với mục tiêu phát triển bền vững đang được đặt ra tại vùng Công viên địa chất toàn cầu (CVĐCTC) UNESCO Cao nguyên đá (CNĐ) Đồng Văn.
Tin nổi bật trang chủ
Châu Âu cuốn vào làn sóng COVID-19 thứ hai

Châu Âu cuốn vào làn sóng COVID-19 thứ hai

Tin tức - PV - 18:03, 23/09/2020
Nhiều nước châu Âu từng thành công trong việc giữ cho đồ thị COVID-19 đi ngang, giờ lại đang chứng kiến số ca mắc tăng cao và đồ thị tiếp tục đi lên.
Năm học mới nơi tâm dịch bạch hầu Cư Pui

Năm học mới nơi tâm dịch bạch hầu Cư Pui

Giáo dục - Lê Hường - 16:55, 23/09/2020
Xã Cư Pui, huyện Krông Bông là tâm dịch bệnh bạch hầu của tỉnh Đăk Lăk. Đến nay, toàn tỉnh ghi nhận 41 ca bệnh thì xã Cư Pui có 12 trường hợp mắc bệnh bạch hầu tại 6 thôn, buôn. Để bảo đảm an toàn cho học sinh, chính quyền xã Cư Pui, huyện Krông Bông cũng như ngành Y tế Đăk Lăk đã thực hiện nhiều biện pháp phòng ngừa, vừa đẩy mạnh công tác tuyên truyền phòng, chống dịch bệnh, vừa vận động học sinh đến trường để không ảnh hưởng công tác dạy và học.
Phổ biến, giáo dục pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số tại tỉnh Hậu Giang

Phổ biến, giáo dục pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số tại tỉnh Hậu Giang

Tin tức - Đỗ Văn Lâm - 16:50, 23/09/2020
Từ ngày 22-23/9/2020, tại Huyện Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang, Vụ Pháp chế và Vụ Địa phương III (Ủy ban Dân tộc) đã chủ trì, phối hợp với Ban Dân tộc tỉnh tổ chức Hội nghị phổ biến, giáo dục pháp luật cho 100 đại biểu là cán bộ làm công tác dân tộc, bí thư chi bộ, trưởng ấp, các vị chức sắc, trụ trì các Chùa Khmer và Người có uy tín trong đồng bào dân tộc thuộc các ấp trên địa bàn huyện.
Hội thảo về chuyển đổi số và định hướng nông thôn mới thông minh giai đoạn 2021-2025.

Hội thảo về chuyển đổi số và định hướng nông thôn mới thông minh giai đoạn 2021-2025.

Tin tức - Nghĩa Hiệp - 16:48, 23/09/2020
Sáng ngày 23/9, tại Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Văn phòng Điều phối nông thôn mới chủ trì, phối hợp với Cục Tin học hoá, Bộ Thông tin và Truyền thông và các cơ quan có liên quan tổ chức “Hội thảo về chuyển đổi số và định hướng nông thôn mới thông minh giai đoạn 2021-2025”.
Xứng danh là Người có uy tín

Xứng danh là Người có uy tín

Người có uy tín - Minh Thu - 16:46, 23/09/2020
Ba năm là Người có uy tín, 5 năm làm Trưởng bản Khuổi Vùa, xã Quảng Bạch, huyện Chợ Đồn (Bắc Kạn), anh Triệu Đức Ngân (SN 1974) đã có nhiều đóng góp cho các phong trào địa phương. Xây cầu, làm đường, làm cán bộ y tế thôn bản, việc nào anh cũng tham gia tích cực và hoàn thành với trách nhiệm cao nhất.
Thừa Thiên - Huế khắc phục sạt lở bờ biển sau bão số 5

Thừa Thiên - Huế khắc phục sạt lở bờ biển sau bão số 5

Tin tức - PV - 16:43, 23/09/2020
Theo ông Đặng Văn Hòa, Phó Chánh văn phòng Ban Chỉ huy Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn tỉnh Thừa Thiên - Huế, tính đến sáng 23/9, các điểm sạt lở bờ biển sau bão số 5 đang được khẩn trương xử lý, khắc phục tạm thời.
Bắt giữ hai đối tượng mua bán 7 bánh heroin và 6.000 viên ma túy tổng hợp

Bắt giữ hai đối tượng mua bán 7 bánh heroin và 6.000 viên ma túy tổng hợp

Pháp luật - PV - 16:34, 23/09/2020
Ngày 23/9, Cơ quan điều tra Công an tỉnh Điện Biên cho biết: Các lực lượng chức năng tỉnh Điện Biên vừa phối hợp điều tra, phá thành công một chuyên án ma túy, bắt 2 đối tượng phạm tội, tang vật thu giữ gồm 7 bánh heroin, 6.000 viên ma túy tổng hợp và nhiều vật chứng liên quan.
Hỗ trợ làm nhà cho hộ nghèo tại huyện Nậm Pồ, Điện Biên

Hỗ trợ làm nhà cho hộ nghèo tại huyện Nậm Pồ, Điện Biên

Tin tức - PV - 16:26, 23/09/2020
Ngày 23/9, tại thành phố Điện Biên Phủ, Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên phối hợp với Bộ Công an, Tập đoàn Điện lực Việt Nam tổ chức Hội nghị tổng kết Kế hoạch số 1484/KH-UBND ngày 26/5/2020 của Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên về thực hiện chủ trương hỗ trợ làm nhà cho hộ nghèo huyện biên giới Nậm Pồ (tỉnh Điện Biên). Chủ trương hỗ trợ làm nhà cho hộ nghèo huyện Nậm Pồ do Đảng ủy Công an Trung ương, Lãnh đạo Bộ Công an phát động, Tập đoàn Điện lực Việt Nam tài trợ với kinh phí gần 30 tỷ đồng.
“Cầu nối” giữa chính quyền với người dân

“Cầu nối” giữa chính quyền với người dân

Người có uy tín - Văn Hoa - 13:41, 23/09/2020
Từng là bộ đội, tham gia chiến dịch biên giới Tây Nam và làm nhiệm vụ Quốc tế tại nước bạn Campuchia, trở về quê hương đảm nhận nhiều cương vị khác nhau, ông Bằng Văn Ngọc, dân tộc Sán Dìu, ở thôn Quang Minh, xã Minh Quang, huyện Tam Đảo (Vĩnh Phúc) hiện là Người có uy tín, ông luôn đi đầu trong mọi phong trào của thôn, xã và là “cầu nối” giữa chính quyền với người dân.
Thiếu nguồn lực, khó về đích

Thiếu nguồn lực, khó về đích

Kinh tế - Tùng Nguyên - 13:37, 23/09/2020
Giai đoạn 2016 – 2020, cả nước có 20.176 thôn đặc biệt khó khăn (ĐBKK) thuộc 2.018 xã khu vực II và 1.313 xã khu vực I của 51 tỉnh, thành phố vùng DTTS và miền núi. Để các địa phương này “về đích” nông thôn mới (NTM) là không hề dễ dàng.