Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Người “giữ lửa” nghệ thuật bài Chòi

Sơn Gia Phúc - 17:04, 21/07/2020

Năm nay, Nghệ nhân Ưu tú Đặng Đức Lai ở thôn Kỳ Phú, xã Tam Phước, huyện Phú Ninh (Quảng Nam) đã bước sang tuổi 74. Dù hoàn cảnh khó khăn, nhưng với niềm đam mê cháy bỏng, hết mình với loại hình nghệ thuật hô bài chòi, nghệ nhân đã dày công “truyền lửa”, đào tạo thế hệ trẻ phát triển bài Chòi, đem lại món ăn tinh thần ở vùng quê nông thôn mới Kỳ Phú.

Bài Chòi được tổ chức ở vùng quê xã Tam Phước, huyện Phú Ninh (Quảng Nam)
Bài Chòi được tổ chức ở vùng quê xã Tam Phước, huyện Phú Ninh (Quảng Nam)

Theo lời Nghệ nhân Đặng Đức Lai, bài Chòi là loại hình văn hóa độc đáo, là niềm đam mê cháy bỏng, là tiếng lòng của quê hương. Bài Chòi, tạo nên đời sống tinh thần phong phú hơn. Xưa, các loại nhạc cụ dùng trong bài chòi đơn giản, giờ đây có đầy đủ trống, kèn và đàn nữa. 

Để chơi, diễn bài Chòi, thường có 9 - 11 chòi làm bằng tre lợp tranh hay rạ… Xưa, bài Chòi thường được tổ chức những ngày đầu Xuân, dịp tết Nguyên đán. Nay, được chính quyền địa phương tạo điều kiện nên bài Chòi được tổ chức vào dịp Kỷ niệm ngày Quốc khánh (2/9), Ngày miền Nam giải phóng, đất nước thống nhất (30/4), Ngày hội Đại đoàn kết, hay trong các dịp lễ hội truyền thống khác. 

Trò chơi bài Chòi được mở màn bằng câu hát mở đầu của người hô chính (Hiệu) đứng hô bài chòi, nơi có đặt ống đựng bài, trong ống thường có 32 tấm thẻ bài. Mỗi thẻ bài đều ghi tên một con bài, chia đều cho 10 người, mỗi người 3 quân, 2 quân để lại. Người cầm chịch cuộc chơi cũng có một bộ thẻ bài như vậy đựng trong một chiếc ống cao vừa đủ để anh, chị Hiệu rút được nó. Khi anh hay chị Hiệu rút con bài nào thì không đọc tên mà hát các câu ca dao, điển tích liên quan đến tên con bài đó. Người chơi nào thuộc nhiều ca dao, điển tích gắn với tên các con bài và nhanh trí đoán ra trước thì người đó thắng cuộc. 

Khoảng 5 năm trở lại đây, người dân các thôn: Cẩm Khê, Kỳ Phú, Phú Mỹ, Thành Mỹ xã Tam Phước, huyện Phú Ninh và một số xã vùng phụ cận, đã quen với hình ảnh ông Đặng Đức Lai - thành viên Câu lạc bộ (CLB) hô hát bài Chòi thôn Kỳ Phú với chiếc loa sắt trên xe máy và tiếng rao vang vọng xóm làng vào mỗi chiều, để thông báo chương trình phục vụ bài Chòi tại sân Nhà Văn hóa thôn. Hàng trăm buổi hô hát bài Chòi trong và ngoài xã đã diễn ra và cùng với đó là những niềm vui đọng lại nơi các thành viên trong CLB, cũng như khán giả quê nhà… Chính ông Lai cùng lực lượng nòng cốt trong CLB tham gia biểu diễn ở nhiều nơi, góp phần giữ gìn và truyền ngọn lửa đam mê nghệ thuật bài Chòi đến với công chúng, nhất là giới trẻ. 

Ông Phạm Hồng Phước, Chủ nhiệm CLB bài Chòi thôn Kỳ Phú cho biết: Ông Lai thường dạy miễn phí cho những ai say mê các làn điệu bài Chòi cổ. CLB đã phối hợp với Trung tâm học tập cộng đồng xã Tam Phước mở lớp hát dân ca nhằm giúp lớp trẻ biết thêm những làn điệu dân ca, trong đó đặc biệt là dân ca bài Chòi xứ Quảng, góp phần khôi phục và lưu giữ lại các làn điệu dân ca cho các thế hệ mai sau. Ông Lai được tín nhiệm giao nhiệm vụ đến với lớp học cộng đồng xã Tam Phước, để truyền cho lớp con cháu âm nhạc truyền thống. Lớp học không chỉ dạy lý thuyết đơn thuần, vào những đêm 16 âm lịch hằng tháng, các em còn được CLB cho hô hát bài Chòi, giúp các em yêu quý hơn những giá trị nghệ thuật dân tộc để phục vụ tích cực đời sống tinh thần của bà con sau này.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Bản sắc văn hóa các dân tộc hội tụ tại Tuần lễ Văn hóa, Du lịch và Ẩm thực

Bản sắc văn hóa các dân tộc hội tụ tại Tuần lễ Văn hóa, Du lịch và Ẩm thực

Nhằm tôn vinh bản sắc văn hóa các dân tộc, quảng bá ẩm thực truyền thống, sản phẩm OCOP và đặc sản địa phương đến với Nhân dân và du khách, tỉnh Đắk Lắk tổ chức Tuần lễ Văn hóa, Du lịch và Ẩm thực Đắk Lắk 2025 với nhiều hoạt động phong phú, hấp dẫn.
Tin nổi bật trang chủ
Cán bộ, chiến sĩ Biên phòng Thanh Hóa dọn sạt lở, bảo đảm giao thông an toàn

Cán bộ, chiến sĩ Biên phòng Thanh Hóa dọn sạt lở, bảo đảm giao thông an toàn

Tin tức - Quỳnh Trâm - 1 giờ trước
Những ngày qua, mưa lớn do ảnh hưởng của bão số 5 đã gây sạt lở nhiều điểm trên các tuyến đường biên giới của tỉnh Thanh Hóa, làm ách tắc giao thông cục bộ.
Gần 300 hộ dân xã Tam Quang bị chia cắt vì cầu bắc qua sông Cả bị sụt mố

Gần 300 hộ dân xã Tam Quang bị chia cắt vì cầu bắc qua sông Cả bị sụt mố

Trang địa phương - T.Hải - 1 giờ trước
Chính quyền xã Tam Quang (Nghệ An) đã phải lập rào chắn, cấm lưu thông trước tình trạng cầu Đình Phong bị hư hỏng nặng do mưa lớn kéo dài.
Vùng đồng bào DTTS và miền núi sau 80 năm độc lập

Vùng đồng bào DTTS và miền núi sau 80 năm độc lập

Dân tộc - Tôn giáo - Lê Ngọc - 2 giờ trước
Kể từ khi đất nước giành được độc lập, Đảng, Nhà nước đã nhất quán chủ trương phát triển vùng đồng bào DTTS và miền núi, vùng có đông tín đồ tôn giáo. Sau 80 năm, vùng đồng bào DTTS và miền núi, vùng có đông tín đồ tôn giáo đã phát triển vượt bậc.
80 năm đồng hành cùng dân tộc và tôn giáo

80 năm đồng hành cùng dân tộc và tôn giáo

Thời sự - Vũ Huệ - Anh Dũng - 3 giờ trước
Trong suốt chặng đường 80 năm qua, công tác dân tộc và tôn giáo luôn là điểm sáng trong sự nghiệp cách mạng của Đảng và Nhà nước ta. Từ những ngày đầu lập nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết - Thành công, thành công, đại thành công”.
Tình dân tộc, nghĩa đồng bào: Nguồn sức mạnh nội sinh để hiện thực hóa khát vọng vươn mình

Tình dân tộc, nghĩa đồng bào: Nguồn sức mạnh nội sinh để hiện thực hóa khát vọng vươn mình

Xã hội - Tùng Nguyên - 3 giờ trước
Thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945 là kết tinh của sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân, là biểu tượng của tinh thần dân tộc và nghĩa đồng bào. Giá trị cốt lõi đó tiếp tục là nguồn sức mạnh nội sinh để đất nước ta hiện thực hóa khát vọng vươn mình trong kỷ nguyên hội nhập sâu rộng.
Hà Nội: Mưa lớn gây ngập lụt nghiêm trọng, nhiều tuyến đường ở Tây Mỗ và Đại lộ Thăng Long tê liệt

Hà Nội: Mưa lớn gây ngập lụt nghiêm trọng, nhiều tuyến đường ở Tây Mỗ và Đại lộ Thăng Long tê liệt

Cơn mưa lớn kéo dài suốt hai ngày qua đã khiến nhiều khu vực tại Hà Nội chìm trong biển nước. Tính đến 15h ngày 27/8, các tuyến đường huyết mạch như Quốc lộ 70 và Đại lộ Thăng Long đoạn qua phường Tây Mỗ (quận Nam Từ Liêm cũ) bị ngập sâu nghiêm trọng, gây tê liệt giao thông và ảnh hưởng nặng nề đến đời sống người dân.
Những người giữ nghề truyền thống ở vùng cao

Những người giữ nghề truyền thống ở vùng cao

Sắc màu 54 - T.Nhân – H.Trường - 4 giờ trước
Không chỉ là “cầu nối” đưa chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với người dân, những già làng, nghệ nhân, Người có uy tín ở vùng cao Đà Nẵng đang miệt mài giữ gìn và phát huy nghề truyền thống của đồng bào DTTS trước nguy cơ mai một.
Giao lưu với Nhạc sỹ Nguyễn Văn Chung tại Triển lãm A80

Giao lưu với Nhạc sỹ Nguyễn Văn Chung tại Triển lãm A80

Văn hóa dân tộc - Tuấn Ninh - Hồng Phúc - 22:46, 30/08/2025
Chiều 30/8/2025, tại Trung tâm Triển lãm Quốc gia (Đông Anh, Hà Nội), Nhà xuất bản Đại học Sư phạm tổ chức chương trình ra mắt ấn phẩm "Viết tiếp câu chuyện Hòa bình" - dự án đặc biệt của Nhạc sỹ Nguyễn Văn Chung.
Đồng bào Khmer Nam Bộ thể hiện niềm tin và khát vọng đưa đất nước vươn mình

Đồng bào Khmer Nam Bộ thể hiện niềm tin và khát vọng đưa đất nước vươn mình

Dân tộc - Tôn giáo - Tào Đạt - 22:24, 30/08/2025
Tại các vùng đồng bào Khmer sinh sống trong những ngày kỷ niệm 80 năm Quốc khánh 2/9, khắp các tuyến đường từ thành thị đến nông thôn, cờ đỏ sao vàng rực rỡ tung bay. Những ngôi Chùa Khmer cũng trang hoàng rực rỡ. Bên cạnh không khí náo nức, tươi vui, bà con dân tộc Khmer cũng thể hiện niềm tin vào Đảng, Nhà nước và khát vọng xây dựng quê hương trong kỷ nguyên vươn mình.
Đội mưa xem duyệt nghi thức Đội

Đội mưa xem duyệt nghi thức Đội

Thời sự - Thanh Hải - 21:17, 30/08/2025
Bất chấp màn mưa nặng hạt do ảnh hưởng của bão số 6, hàng nghìn người dân các xã Bình Minh, Yên Thành (Nghệ An)… vẫn tập trung, cổ vũ các cháu thiếu niên, nhi đồng tham gia duyệt nghi thức Đội. Tất cả đã tạo nên một không khí rộn ràng, phấn chấn trong những ngày cả đất nước đón chào 80 năm Quốc khánh.
Đà Nẵng: Hơn 312 tỷ đồng tặng quà cho Nhân dân dịp lễ Quốc khánh

Đà Nẵng: Hơn 312 tỷ đồng tặng quà cho Nhân dân dịp lễ Quốc khánh

Xã hội - T.Nhân - H.Trường - 20:59, 30/08/2025
Đà Nẵng bổ sung kinh phí hơn 312 tỉ đồng để chi trả quà tặng 100.000 đồng cho toàn dân nhân dịp Quốc khánh 2/9.