Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Thể thao - Giải trí

Nghệ nhân trẻ người Jrai chế tác hơn 30 nhạc cụ dân tộc

PV - 10:11, 04/10/2021

Từ việc yêu thích chơi nhạc cụ dân tộc, nghệ nhân trẻ Rơ Châm Khánh (sinh năm 1989, hiện làm việc tại Trung tâm Văn hóa, Thông tin và Thể thao huyện Đức Cơ, tỉnh Gia Lai) đã mày mò nghiên cứu, chế tác hơn 30 nhạc cụ dân tộc mang hơi thở mới của cuộc sống đương đại, như: đàn đá, T’rưng, chuông gió, krông put, sáo… Gần 10 năm qua, anh đã xuất ra thị trường nhiều loại nhạc cụ dân tộc, góp phần bảo tồn và phát triển âm nhạc dân tộc trong cuộc sống hiện đại.

Nghệ nhân Rơ Châm Khánh và các em học sinh người dân tộc Jrai (ảnh chụp trước ngày 27-4-2021). Ảnh: Nhân vật cung cấp
Nghệ nhân Rơ Châm Khánh và các em học sinh người dân tộc Jrai (ảnh chụp trước ngày 27-4-2021). Ảnh: Nhân vật cung cấp

Tốt nghiệp Khoa nhạc cụ, hệ trung cấp Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội (cơ sở 3 ở Quy Nhơn), nghệ nhân trẻ Rơ Châm Khánh có thể sử dụng thành thạo nhiều loại nhạc cụ hiện đại, thế nhưng khi mới ra trường, các loại nhạc cụ dân tộc lại khá xa lạ với anh. Nhưng mạch nước ngầm tình yêu với đàn đá, T’rưng, chuông gió, krông put, sáo... trỗi dậy, thôi thúc anh tìm tòi và tự làm nên nhạc cụ truyền thống cũng như sáng tạo thêm nhạc cụ dân tộc phục vụ nhu cầu biểu diễn và bán cho khách hàng gần xa. Mỗi ngày, anh dành ít nhất 2 tiếng trong xưởng để nghiên cứu mày mò, chế tác các loại nhạc cụ, có những ngày anh làm việc từ chiều tối đến đêm muộn mới trở về.

Điều độc đáo ở Rơ Châm Khánh là anh làm nhạc cụ để vừa bảo tồn, phát huy các giá trị của âm nhạc dân tộc, vừa mong muốn đưa thể loại âm nhạc này đến gần công chúng hơn. Những loại nhạc cụ dường như không liên quan đến nhau nhưng qua đôi bàn tay tài hoa của anh khi kết hợp lại cho ra những thanh âm vừa mang âm hưởng tự nhiên của núi rừng, vừa mang hơi thở trẻ trung, hiện đại. Là người chế tác nhạc cụ dân tộc nhiều năm, Rơ Châm Khánh đã có những sáng tạo mới cho nhạc cụ dân tộc. Trước kia, đàn đá của Tây Nguyên chủ yếu để đá tự nhiên và ít có sự can thiệp của việc gọt đẽo, nhưng sẽ hạn chế khi di chuyển và chưa mang tính thẩm mỹ. Thì giờ đây, cách làm đàn đá của Rơ Châm Khánh là có sự cắt gọt. Ngoài đá tự nhiên khó kiếm, Rơ Châm Khánh cũng sáng tạo đàn từ đá granit, miễn là vẫn đủ các nốt và cho ra thanh âm vang vọng, trầm bổng của núi rừng Tây Nguyên.

Người có ảnh hưởng đến anh trong chế tác nhạc cụ là nghệ sĩ Nguyễn Thọ Điều, thầy dạy anh ở Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội cơ sở 3 ở Quy Nhơn (từ năm 2007-2010). “Thấy thầy Nguyễn Thọ Điều sáng chế đàn T’rưng, tôi rất thích thú xin học và được thầy nhiệt tình truyền dạy. Năm 2012, khi về công tác tại Trung tâm Văn hóa, Thông tin và Thể thao huyện Đức Cơ, tôi đã xin với lãnh đạo cơ quan làm thử đàn đá, T’rưng, krông put... Máy móc cắt đá hồi ấy cũng rất khó khăn. Thời điểm ấy, tôi đi sưu tầm, người ta cho vài viên đá granit và tôi đã chế tạo thành công đàn đá 16 âm vào năm 2012. Tuy nhiên, đàn vẫn bị thô, không đồng đều và tôi đã nghĩ đến việc mua đá đều âm hơn rồi mày mò chế tạo đàn 18 âm” - nghệ nhân Rơ Châm Khánh bộc bạch.

Chiếc đàn đá được gia nhập vào dàn nhạc cụ dân tộc và đã theo anh đến các thôn, làng để biểu diễn, ngân những khúc hát, những làn điệu dân ca, ca ngợi quê hương, đất nước. Lần đầu tiên, chiếc đàn đá và tiếng sáo do anh sáng chế được giới thiệu trên sân khấu của Hội thi Tiếng hát Công nhân viên chức lao động tỉnh Gia Lai lần thứ 13 - năm 2013. Tiếng đàn, tiếng sáo của anh đã nhận được sự đánh giá cao và xuất sắc giành Huy chương Vàng. “Để làm được chiếc đàn đá đạt chuẩn phải hiểu những đặc tính của đá. Quan trọng nhất là chọn được loại đá nào khi gõ phát ra được âm thanh trong trẻo, ngân vang”, nghệ nhân trẻ chia sẻ.

Trong quá trình chế tác nhạc cụ truyền thống, việc tìm và lựa chọn chất liệu là rất quan trọng. Với những nhạc cụ như đàn T’rưng hay krông put, để tìm được những cây tre, ống nứa, cây lồ ô ưng ý, nhiều khi anh phải lặn lội cả quãng đường hàng chục cây số. Trước thực tế việc tìm các chất liệu để chế tác nhạc cụ ngày càng khó khăn, từ năm 2014, anh đã nghiên cứu để chế tác nhạc cụ từ việc tận dụng các vật liệu trong sinh hoạt hàng ngày. Đàn bình gas là thử nghiệm thành công của anh. Từ vỏ bình ga nhỏ đến bình ga lớn, dưới bàn tay khéo léo của anh, người chơi đàn có thể tạo ra các giai điệu ở các bài khác nhau, không hề thua kém so với những nhạc cụ khác.

Trò chuyện cùng tôi, anh mong muốn các cơ quan quan tâm đến rồi hỗ trợ kinh phí để làm, tạo điều kiện cho những người chế tác nhạc cụ như anh được giữ gìn, phát huy những nét bản sắc dân tộc truyền thống. “Tôi hy vọng âm nhạc dân tộc ngày càng được mọi người đón nhận tại các hội thi, hội diễn, các sân chơi âm nhạc bài bản. Như vậy, âm nhạc dân tộc mới đến gần hơn với người thưởng thức, tạo thêm công ăn việc làm, nâng cao đời sống cho người dân trong làng. Đồng thời mong muốn các bạn trẻ ở trong và ngoài huyện sẽ quan tâm hơn nữa đến các nhạc cụ dân tộc, để níu giữ những giá trị văn hóa của cha ông để lại” - nghệ nhân Rơ Châm Khánh chia sẻ.

Nghệ nhân Rơ Châm Khánh cho biết, anh luôn ấp ủ trong lòng dự định phát triển hơn các loại nhạc cụ dân tộc, đặc biệt là nhạc cụ của người Jrai. Chắc chắn trong thời gian tới, anh sẽ không dừng lại ở 30 loại nhạc cụ đã tạo ra. Nghệ nhân trẻ sinh năm 1989 mong muốn phát triển nhạc cụ cho dân tộc Jrai của mình như cách để bảo tồn, phát triển giá trị văn hóa dân tộc trong xã hội hôm nay. Cùng với đó, anh sẽ không ngừng nghiên cứu, sản xuất thêm nhiều các loại nhạc cụ mới để đáp ứng nhu cầu của người xem, người nghe có nhiều tiếng sinh động hơn nữa, như ý tưởng tạo ra chiếc đàn làm từ chai thủy tinh, đàn lửa, đàn nước.../.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Vụ sạt lở vùi lấp xe khách ở Hà Giang: Nỗ lực tìm kiếm người bị nạn nhanh nhất có thể

Vụ sạt lở vùi lấp xe khách ở Hà Giang: Nỗ lực tìm kiếm người bị nạn nhanh nhất có thể

Thời sự - Vũ Mừng - Hoàng Tuyến - 45 phút trước
Tại hiện trường vụ sạt lở vùi lấp xe khách thuộc địa phận thôn Tả Mò, xã Yên Định, huyện Bắc Mê, tỉnh Hà Giang, hàng trăm cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang tỉnh Hà Giang cùng các lực lượng cứu hộ khác đang chạy đua từng giờ, từng phút để tìm kiếm và giải cứu các nạn nhân.
Hà Giang: Nhiều thương vong trong vụ sạt lở đất vùi lấp xe khách

Hà Giang: Nhiều thương vong trong vụ sạt lở đất vùi lấp xe khách

Tin tức - Vũ Mừng - 1 giờ trước
Trong lúc di chuyển qua đoạn đường bị sạt lở ở Hà Giang, chiếc xe khách 16 chỗ bất ngờ bị đất đá vùi lấp. Công tác cứu hộ đang được lực lượng chức năng tiến hành khẩn trương tiến hành.
Những hạt nhân đoàn kết trong đồng bào DTTS ở Yên Bái

Những hạt nhân đoàn kết trong đồng bào DTTS ở Yên Bái

Công tác Dân tộc - Minh Thu - 23:24, 12/07/2024
Toàn tỉnh Yên Bái hiện có 870 Người có uy tín trong đồng bào DTTS. Đây là những hạt nhân đoàn kết, gương mẫu, đi đầu trong công cuộc phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo; giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc... góp phần xây dựng quê hương ngày càng phát triển.
Lào Cai phấn đấu hết năm 2025 hoàn thành việc hỗ trợ làm nhà ở cho người có công

Lào Cai phấn đấu hết năm 2025 hoàn thành việc hỗ trợ làm nhà ở cho người có công

Xã hội - Trọng Bảo - 23:20, 12/07/2024
Tỉnh ủy Lào Cai vừa ban hành Nghị quyết số 50-NQ/TU về việc hỗ trợ làm nhà cho hộ người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ, hộ nghèo, cận nghèo trên địa bàn tỉnh đến năm 2025.
Điện Biên: Bắt giữ đối tượng vận chuyển 112 nghìn viên ma túy tổng hợp

Điện Biên: Bắt giữ đối tượng vận chuyển 112 nghìn viên ma túy tổng hợp

Pháp luật - Tào Đạt - Thúy Hồng - 23:16, 12/07/2024
Ngày 12/7, Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên thông tin, Phòng Phòng chống ma túy và Tội phạm Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên phối hợp với Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Tây Trang vừa bắt giữ một đối tượng về hành vi vận chuyển trái phép chất ma túy.
Tin trong ngày - 12/7/2024

Tin trong ngày - 12/7/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 12/7, có những thông tin đáng chú ý sau: Ngày 12/7, cảnh báo mưa lớn cục bộ gây lũ quét, sạt lở ở nhiều khu vực. Phẫu thuật cứu sống bệnh nhân người DTTS trong tình trạng nguy kịch. Hút khách bằng nhạc điệu dân gian Chăm bên tháp cổ nghìn tuổi. Cùng các thông tin khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Quảng Bình: Khởi công xây dựng nhà

Quảng Bình: Khởi công xây dựng nhà "Đại đoàn kết - Mái ấm tình thương" cho hộ nghèo tại xã Dân Hóa

Nhịp cầu nhân ái - Thùy Linh - 23:13, 12/07/2024
Hội Liên hiệp Phụ nữ Tp. Đồng Hới vừa phối hợp với Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Cha Lo, Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện Minh Hóa và Ngân hàng MB chi nhánh Quảng Bình tổ chức Khởi công xây dựng nhà "Đại đoàn kết - Mái ấm tình thương” cho gia đình chị Hồ Thị Xóc, ở bản Y Leng, xã Dân Hóa, huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình.
6 tháng đầu năm, toàn quốc xảy ra 12.350 vụ tai nạn giao thông

6 tháng đầu năm, toàn quốc xảy ra 12.350 vụ tai nạn giao thông

Thời sự - Minh Thu - 23:10, 12/07/2024
Đó là thông tin được công bố tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc sơ kết công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông (ATGT) quý II/2024 được tổ chức ngày 12/7 tại Hà Nội.
Nữ du khách tử vong khi chơi mô tô nước trên hồ Thác Bà

Nữ du khách tử vong khi chơi mô tô nước trên hồ Thác Bà

Tin tức - T.H - 22:55, 12/07/2024
Trên địa bàn thôn Hồng Bàng, xã Đại Đồng, huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái vừa xảy ra vụ tai nạn chơi mô tô nước ở khu vực Hồ Thác Bà khiến một cô gái tử vong.
Xác lập hai kỷ lục tại Lễ hội Sen Hà Nội 2024

Xác lập hai kỷ lục tại Lễ hội Sen Hà Nội 2024

Sắc màu 54 - T.H - 22:53, 12/07/2024
Lễ hội Sen Hà Nội 2024 khai mạc vào 20 giờ ngày 12/7 tại không gian văn hóa sáng tạo Tây Hồ (ngõ 612, Lạc Long Quân, Tây Hồ, Hà Nội). Theo đó, lễ hội xác lập hai kỷ lục.
Quản lý chất thải rắn hướng tới nền kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam

Quản lý chất thải rắn hướng tới nền kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam

Môi trường sống - Mỹ Dung - 22:49, 12/07/2024
Ngày 12/7, tại tỉnh Quảng Ninh, Viện Chiến lược, Chính sách Tài nguyên và Môi trường phối hợp với tổ chức Hanns Seidel Foundation (Cộng hòa Liên bang Đức) tổ chức Hội thảo "Quản lý chất thải rắn hướng tới nền kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam: Chính sách và thực thi".