Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Thể thao - Giải trí

Đưa hát bội đến với công chúng trẻ

Nga Anh (T/h) - 16:03, 01/10/2021

Trong những ngày giãn cách xã hội vì dịch Covid-19, Nguyễn Phương Vy - sinh viên năm thứ tư chuyên ngành thiết kế đồ họa Trường Đại học Mỹ thuật TP. Hồ Chí Minh đã hoàn thành dự án ý nghĩa mang tên “Bội Tự”. Những thông tin về hát bội được thể hiện qua những ký tự chữ cái theo phong cách đồ họa.

Nguyễn Phương Vy rất tâm đắc với dự án "Bội tự" (Ảnh TL)
Nguyễn Phương Vy rất tâm đắc với dự án "Bội tự" (Ảnh TL)

Theo nhiều tư liệu, hát bội hay còn gọi là hát bộ, hát tuồng là loại hình nghệ thuật truyền thống lâu đời của dân tộc. Ban đầu, hát bội chỉ được biểu diễn để vua, quan thưởng thức trong cung đình nhưng về sau đã lan tỏa khắp thôn quê, được dân chúng yêu thích. Hát bội mang đến ấn tượng mạnh mẽ cho người xem về cả diễn xuất, vũ đạo, âm nhạc, y trang. Tiếc rằng, trong nhịp sống hiện đại hôm nay, loại hình nghệ thuật từng vàng son một thuở này đang phải đối diện nguy cơ mai một khi dần trở nên xa lạ với công chúng, nhất là công chúng trẻ. Bởi vậy, cô sinh viên Phương Vy quyết định thực hiện dự án “Bội Tự” với mong muốn đem nghệ thuật truyền thống đến gần hơn với người trẻ.

Chữ H trong bảng ký tự của dự án “Bội Tự” giới thiệu về đôi hia của nghệ sĩ hát bội
Chữ H trong bảng ký tự của dự án “Bội Tự” giới thiệu về đôi hia của nghệ sĩ hát bội

“Bội Tự” có thể hiểu là nghệ thuật hát bội thể hiện qua ký tự chữ cái. Dự án bao gồm hai phần: phần một là Typeface (kiểu chữ) được thiết kế theo hai định dạng Regular (bình thường) và Italic (in nghiêng) với sự tương phản mạnh giữa các nét thanh - đậm và các nét móc nhọn kéo dài lấy cảm hứng từ hình ảnh lông chim trĩ trên chiếc mão trong trang phục hát bội; phần hai là các chữ cơ bản trong bảng chữ cái được cách điệu, lồng ghép hình ảnh minh họa thể hiện cho nội dung liên quan hát bội gắn liền cụm chữ có ký tự đó đứng đầu. 

Chẳng hạn, với chữ cái C, Phương Vy lựa chọn diễn giải khái niệm “cờ lệnh”: một trong những đạo cụ sân khấu thường thấy ở hát bội, hay được giắt phía sau lưng, ló lên ở hai vai; cờ lệnh và áo giáp đi đôi với nhau là trang phục thường thấy của các nhân vật võ tướng. Hình ảnh minh họa đi kèm là cây cờ lệnh được thiết kế mềm mại, uốn cong theo hình chữ C. Với chữ cái H, Vy diễn giải về “hia”: một loại giày dùng cho các nhân vật nam của nghệ thuật tuồng, có cổ đứng, đế cong hình bán nguyệt, nhân vật khi rơi vào tình huống bi kịch thường dùng chân hia để bê, xiết thể hiện nội tâm. Minh họa đi kèm là đôi hia với hai chiếc giày chẽ ra, kết nối khéo léo thành hình chữ H. Hay với chữ cái K, cụm từ được Phương Vy lựa chọn giải nghĩa là “kép”. Đây là từ dùng để chỉ người đàn ông ca hát trên sân khấu hát bội, cải lương…

Đưa hát bội đến với công chúng trẻ 2

Chia sẻ về lý do lựa chọn hát bội để kết hợp với các thiết kế chữ cái, Vy cho biết, từ những lần được trực tiếp xem đoàn hát bội về trường biểu diễn, bản thân đã bị thu hút bởi tính độc đáo của loại hình nghệ thuật này, nhất là những hình thù đầy màu sắc được vẽ trên mặt các nghệ sĩ. Về sau, càng tìm hiểu, Vy càng yêu thích và ấn tượng hơn. Thế nên, lúc đầu “Bội Tự” đơn thuần chỉ là bài đồ án cho một môn học trên lớp với 11 chữ cái, nhưng sau đó, trong thời gian nghỉ dịch đã được Vy phát triển thành dự án cá nhân với 22 chữ cái. Mỗi cụm từ được lựa chọn đều là sự cân nhắc, tính toán sao cho thể hiện được những thông tin, khái niệm cơ bản, gần gũi nhất trong hát bội.

Phương Vy chia sẻ, thách thức lớn nhất trong quá trình làm “Bội Tự” nằm ở khâu tìm kiếm tư liệu bởi những kiến thức gắn liền loại hình nghệ thuật lâu đời này không nhiều, lại nằm rải rác ở nhiều nơi. Để thực hiện dự án, Vy tiếp cận hai nguồn tư liệu là cuốn “Sổ tay Hát Bội” của tác giả Huỳnh Ngọc Trảng và “Nghệ thuật Sân khấu Hát Bội” của tác giả Lê Văn Chiêu, cùng một số thông tin tìm kiếm trên mạng và những thông tin, hình ảnh được Vy ghi chép, chụp lại từ những buổi xem biểu diễn hát bội trực tiếp.

Đưa hát bội đến với công chúng trẻ 3

Thêm một khó khăn không nhỏ nữa là lựa chọn hình ảnh minh họa sao cho vừa thể hiện được thông điệp, vừa giàu tính thẩm mỹ khi uốn theo phom chữ. Bởi với những cụm từ chỉ đạo cụ, phục trang hay tiết mục cụ thể trong hát bội, việc tìm kiếm minh họa tương đối dễ hình dung, nhưng với các khái niệm trừu tượng thì không đơn giản. Đơn cử, khi thể hiện chữ U gắn với khái niệm “ước lệ” - một thủ pháp dùng trong hát bội thể hiện những quy ước thống nhất giữa người xem và người diễn (như roi ngựa thay thế cho con ngựa, bàn trải vải đen tượng trưng cho ngọn núi…), Vy đã mất khá nhiều thời gian để suy nghĩ về hình ảnh minh họa. Sau cùng, Vy quyết định chọn hình tượng nhân vật ông Nhật, bà Nguyệt trong tiết mục “Nhật Nguyệt bát thiên vương” để thể hiện. Ông Nhật cầm hình tròn đỏ tượng trưng cho dương, bà Nguyệt cầm hình tròn trắng tượng trưng cho âm, âm - dương tương giao biến sinh vạn vật…

“Bội Tự” có thể xem là tín hiệu đáng mừng cho sự trở về với nghệ thuật truyền thống của những người trẻ.

Sân khấu nghệ thuật hát bội
Sân khấu nghệ thuật hát bội


Tin cùng chuyên mục
Thắng 2-0 Lào, đội tuyển Việt Nam khởi đầu thuận lợi tại AFF Cup 2020

Thắng 2-0 Lào, đội tuyển Việt Nam khởi đầu thuận lợi tại AFF Cup 2020

Tối ngày 6/12, đội tuyển Việt Nam giành chiến thắng chung cuộc 2-0 trước đội tuyển Lào trong trận đấu đầu tiên tại vòng loại AFF Suzuki Cup 2020. Với thế trận áp đảo, Công Phượng và Phan Văn Đức là những cầu thủ xuất sắc mang về bàn thắng.
Tin nổi bật trang chủ
Thắng 2-0 Lào, đội tuyển Việt Nam khởi đầu thuận lợi tại AFF Cup 2020

Thắng 2-0 Lào, đội tuyển Việt Nam khởi đầu thuận lợi tại AFF Cup 2020

Thể thao - Giải trí - PV - 21:55, 06/12/2021
Tối ngày 6/12, đội tuyển Việt Nam giành chiến thắng chung cuộc 2-0 trước đội tuyển Lào trong trận đấu đầu tiên tại vòng loại AFF Suzuki Cup 2020. Với thế trận áp đảo, Công Phượng và Phan Văn Đức là những cầu thủ xuất sắc mang về bàn thắng.
Việt Nam - Hà Lan hợp tác thúc đẩy phát triển kinh tế tuần hoàn

Việt Nam - Hà Lan hợp tác thúc đẩy phát triển kinh tế tuần hoàn

Thời sự - PV - 20:33, 06/12/2021
Chiều 6/12/2021, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte đã có cuộc điện đàm, trao đổi các biện pháp thúc đẩy hơn nữa quan hệ Đối tác toàn diện Việt Nam - Hà Lan trong thời gian tới.
Ngày 6/12: Việt Nam có 14.591 ca mắc COVID-19 và 1.130 ca khỏi bệnh

Ngày 6/12: Việt Nam có 14.591 ca mắc COVID-19 và 1.130 ca khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 18:38, 06/12/2021
Ngày 6/12: Việt Nam có 14.591 ca mắc mới COVID-19 tại 59 tỉnh, thành phố trong đó có 8.227 ca trong cộng đồng. Trong ngày, cả nước có 1.130 bệnh nhân COVID-19 đã được công bố khỏi bệnh.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Chủ tịch Quốc hội Lào

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Chủ tịch Quốc hội Lào

Thời sự - PV - 18:35, 06/12/2021
Chiều 6/12/2021, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã tiếp xã giao đồng chí Saysomphone Phomvihane, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội CHDCND Lào nhân dịp đồng chí dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Lào thăm chính thức Việt Nam.
Hình ảnh đất nước Việt Nam bất ngờ xuất hiện tại Quảng trường Thời Đại danh tiếng của Mỹ

Hình ảnh đất nước Việt Nam bất ngờ xuất hiện tại Quảng trường Thời Đại danh tiếng của Mỹ

Nhìn ra thế giới - Nguyệt Anh (T/h) - 16:52, 06/12/2021
Mới đây, hình ảnh đất nước và con người Việt Nam trong một đoạn phim quảng cáo đã bất ngờ xuất hiện trên màn hình LED bên ngoài tòa nhà Thompson Reuters tại Quảng trường Thời Đại danh tiếng.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 5/12/2021

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 5/12/2021

Trong Chương trình điểm tin, đọc báo ngày 5/12 sẽ tiếp tục cập nhật hoạt động của Lãnh đạo Ủy ban Dân tộc; các tin tức, vấn đề nổi bật liên quan đến vùng dân tộc thiểu số và miền núi tuần qua. Phần đọc báo sẽ giới thiệu tới quý vị và các bạn 2 bài viết: “Chuyện giữ đất của người Hà Nhì” của tác giả Trọng Bảo và “Vó ngựa cao nguyên” của tác giả Mai Văn Bảo.
Những thức quà mùa Đông Hà Nội

Những thức quà mùa Đông Hà Nội

Ẩm thực - Nguyệt Anh (T/h) - 15:20, 06/12/2021
Thủ đô Hà Nội mùa nào cũng có món ngon. Đặc biệt là khi gió mùa Đông Bắc tràn về, tiết trời lạnh lẽo, thật thú vị và ấm áp khi được ghé vào một quán vỉa hè để thưởng thức những thức quà của mùa Đông Hà Nội.
Nêu cao trách nhiệm của người đứng đầu trong giải ngân vốn đầu tư công

Nêu cao trách nhiệm của người đứng đầu trong giải ngân vốn đầu tư công

Tin tức - PV - 15:09, 06/12/2021
Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Bình Minh yêu cầu nêu cao trách nhiệm của người đứng đầu, phân cấp, phân quyền phù hợp với năng lực, gắn với kiểm tra, giám sát chặt chẽ trong việc giải ngân vốn đầu tư công.
Công tác phối hợp giữa Ủy ban Dân tộc - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch: Hiệu quả nhìn từ cơ sở

Công tác phối hợp giữa Ủy ban Dân tộc - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch: Hiệu quả nhìn từ cơ sở

Công tác Dân tộc - Minh Thu - 15:04, 06/12/2021
Ngày 1/10 vừa qua, Ủy ban Dân tộc (UBDT) cùng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) đã ký Chương trình phối hợp công tác giai đoạn 2021 -2025 với nhiều nội dung quan trọng. Chương trình được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả công tác phối hợp giữa hai cơ quan trong giai đoạn mới.
Dòng phim chuyển thể: Những cú hích ấn tượng cho điện ảnh Việt

Dòng phim chuyển thể: Những cú hích ấn tượng cho điện ảnh Việt

Thể thao - Giải trí - PV - 15:02, 06/12/2021
Sau thành công vang dội của bộ phim Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh (chuyển thể từ truyện dài cùng tên của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh), nhiều tác phẩm của ông đã được các nhà làm phim “săn lùng”. Và mới đây, một lần nữa dòng phim này lại chứng tỏ “sức mạnh” khi Mắt biếc được xướng tên với giải thưởng Bông sen Vàng danh giá tại LHP Việt Nam lần thứ XXII.
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ chủ trì hội đàm cấp cao với Chủ tịch Quốc hội Lào Xaysomphone Phomvihane

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ chủ trì hội đàm cấp cao với Chủ tịch Quốc hội Lào Xaysomphone Phomvihane

Thời sự - PV - 15:00, 06/12/2021
Sáng ngày 06/12/2021, tại Nhà Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã chủ trì Lễ đón chính thức, tiếp và hội đàm với Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào Xaysomphone Phomvihane cùng Đoàn đại biểu cấp cao.