Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Di sản văn hóa các DTTS với ngành công nghiệp không khói: Khẳng định vai trò chủ thể để phát triển bền vững (Bài cuối)

Hồng Phúc - 11:16, 27/11/2021

Hiện nay, công tác bảo tồn bản sắc văn hóa của đồng bào DTTS đang ngày càng gặt hái được nhiều thành quả, bỡi lẽ, mỗi người dân, cộng đồng đã tự ý thức gìn giữ và từng bước làm giàu từ vốn văn hóa truyền thống quý báu của mình.

Lễ hội Katê của người Chăm ở Phan Thiết thu hút hàng nghìn lượt khách du lịch mỗi năm
Lễ hội Katê của người Chăm ở Phan Thiết thu hút hàng nghìn lượt khách du lịch mỗi năm

Đánh thức tiềm năng

Du lịch văn hóa gắn với khai thác các giá trị di sản văn hóa truyền thống đã, đang và sẽ luôn là nhu cầu, xu hướng của các thị trường khách du lịch trong nước lẫn quốc tế. 

Với kho báu văn hóa truyền thống đặc sắc, quý giá của 54 dân tộc anh em, như: Lễ hội, công trình kiến trúc - nghệ thuật, các tập quán, lễ hội, nghề truyền thống, văn hóa ẩm thực đặc sắc của mỗi vùng miền... đã trở thành nguồn lực rất quan trọng trong phát triển ngành công nghiệp không khói, góp phần tích cực thúc đẩy sự phát triển KT-XH.

Một điều đặc biệt đáng mừng, là đồng bào DTTS đã có ý thức về những giá trị văn hóa vốn có của mình và đang từng bước đánh thức nó, bắt nó phục vụ lại cho cuộc sống của mình.

Sin Suối Hồ (Phong Thổ, Lai Châu) là một điểm sáng như vậy. Từ một bản nghèo, điểm nóng về tệ nạn xã hội, ma túy, sau 16 năm nỗ lực của cả chính quyền địa phương, đặc biệt là người dân trong việc bảo tồn văn hóa, phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, cuộc sống của người dân nơi đây đã đổi thay. Hiện nay, nguồn thu nhập của các hộ gia đình tại đây đều tăng từ việc làm du lịch và bán các sản vật của địa phương.

Sin Suối Hồ là một bản Mông thành công trong bảo tồn văn hóa truyền thống gắn với phát triển kinh tế du lịch
Sin Suối Hồ là một bản của người Mông thành công trong bảo tồn văn hóa truyền thống gắn với phát triển kinh tế du lịch

Nhiều hộ gia đình đã tự đầu tư, hoặc nâng cấp nhà nghỉ (Homestay) để phục vụ nhu cầu ngày càng lớn của khách du lịch. So với các khu du lịch khác, mô hình du lịch ở Sin Suối Hồ có nhiều điểm mới: Xu hướng dân làm - dân hưởng đem lại động lực phát triển kinh tế bền vững cho người dân địa phương. Đây là mô hình du lịch đậm chất văn hóa và thấm đượm bản sắc dân tộc; du lịch gắn liền với tạo sinh kế nông nghiệp cho người dân. Bản Sin Suối Hồ cũng để lại ấn tượng trong lòng du khách nhờ cộng đồng người dân đoàn kết, thân thiện, hiếu khách, sống văn minh.

Không chỉ Sin Suối Hồ, trên bản đồ du lịch Việt, nhiều điểm sáng từ việc cộng đồng tự thân bảo tồn văn hóa, phát triển du lịch đã xuất hiện ngày càng nhiều hơn. Có thể kể đến như bản Sì Thâu Chải (Lai Châu), Lô Lô Chải (Hà Giang), làng Anôr (Thừa Thiên Huế), làng Ta Lang (Quảng Nam)…

Bảo tồn văn hóa các DTTS là nội dung được Đảng và Nhà nước quan tâm chỉ đạo sâu sát những năm qua. Có thể kể đến như: Quyết định số 1270/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Bảo tồn, phát triển văn hóa các DTTS Việt Nam đến năm 2020”, Quyết định số 936/QĐ-TTg ngày 30/6/2017 phê duyệt Chương trình mục tiêu phát triển văn hóa giai đoạn 2016 - 2020 của Thủ tướng Chính phủ, cho đến Dự án 6: Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các DTTS gắn với phát triển du lịch trong Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030.

Phát biểu trong Hội nghị văn hóa toàn quốc vừa qua, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng cũng khẳng định: “Đảng ta xác định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là sức mạnh nội sinh, động lực quan trọng để phát triển đất nước; xác định phát triển văn hóa đồng bộ, hài hòa với tăng trưởng kinh tế và tiến bộ xã hội là một định hướng căn bản của quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam”.

Đến nay, trên cả nước có hơn 30 làng, bản, buôn truyền thống của 25 dân tộc thuộc các tỉnh đại diện cho vùng, miền trên cả nước được hỗ trợ đầu tư bảo tồn, gắn phát triển du lịch với khai thác, phát huy giá trị bản sắc văn hóa. Điều này chứng tỏ rằng, các cộng đồng dân tộc ngày càng thể hiện vai trò chủ động, khẳng định vai trò tự thân trong công tác bảo vệ, phát triển kho tàng văn hóa của mình.

Văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên đã được UNESCO công nhận là Kiệt tác truyền khẩu và là di sản phi vật thể của nhân loại vào ngày 25 tháng 11 năm 2005
Văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên là một lĩnh vực luôn thu hút du khách

Vai trò chủ thể từng bước được khẳng định

Hiện nay, khi có nhu cầu du lịch bất cứ địa điểm nào, du khách có thể dễ dàng tìm thấy hàng triệu kết quả trên các mạng xã hội: Google, Facebook, Youtube… Điều này chứng tỏ rằng, trong thế giới phẳng, những sản phẩm du lịch đặc biệt đang ngày càng được chú ý, quan tâm và dần trở thành xu hướng.

Đặc biệt, hoạt động du lịch văn hóa ở các địa phương vùng DTTS, miền núi gia tăng, du lịch được thúc đẩy phát triển, thậm chí trở thành lĩnh vực kinh tế mũi nhọn của nhiều địa phương. Phát triển du lịch bền vững dựa trên yếu tố bản sắc văn hóa dân tộc sẽ giúp tăng cường khai thác nguồn tài nguyên văn hóa, thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội.

Ông Nguyễn Trùng Khánh - Tổng cục Trưởng Tổng cục Du lịch nhận định, nếu nói văn hóa là “quyền lực mềm” của một quốc gia, thì du lịch đóng vai trò quan trọng để đẩy mạnh và phát huy quyền lực ấy một cách hữu hiệu. Văn hóa là nét đặc trưng, tạo nên sự khác biệt của mỗi quốc gia, mỗi điểm đến và chính là điểm hấp dẫn, thu hút khách du lịch".

Những điểm đến du lịch khai thác, phát huy được giá trị của di sản văn hóa truyền thống trong sự vận động không ngừng của xã hội hiện đại không chỉ thành công trong việc thu hút du khách đến với mình, mà còn tạo được sự ảnh hưởng và sự lan tỏa văn hóa ra ngoài phạm vi lãnh thổ của mình, tạo động lực cho du khách mong muốn trải nghiệm những giá trị đích thực, nguyên bản tại chính nơi “sản sinh” ra chúng.

Múa trống Sadăm phục vụ lễ hội đua ghe ngo của đồng bào Khmer, hoạt động văn hóa truyền thống hàng năm hấp dẫn du khách
Múa trống Sadăm trong Lễ hội đua ghe ngo của đồng bào Khmer-một hoạt động văn hóa truyền thống hàng năm hấp dẫn du khách

Nếu trước đây, câu chuyện bảo tồn văn hóa cứ luẩn quẩn trong việc cơm áo gạo tiền, nghĩa là đồng bào còn nghèo, thì sao nghĩ đến chuyện bảo tồn văn hóa, thì tới nay, văn hóa, di sản đã trở thành tài sản của họ. Văn hóa và du lịch như hai mặt của tờ giấy, quan hệ mật thiết với nhau. Khi văn hóa “đẻ ra tiền” bởi được gắn liền với du lịch, cũng đồng nghĩa với việc người dân ngày càng có động lực gìn giữ, phát huy những bản sắc của chính mình. Khi ý thức tự thân hình thành sức mạnh nội sinh, chúng ta không còn nỗi lo mai một những nét đẹp truyền thống nữa. Bởi chẳng có gì bền vững hơn, khi cho văn hóa các DTTS có không gian sống, lưu truyền như khi gắn nó với ngành công nghiệp không khói.

Từ những điểm sáng về các cộng đồng đang nỗ lực tự thân vươn lên, chúng ta có thể nhân rộng, phát triển để xây dựng các làng văn hóa - du lịch, điểm văn hóa du lịch, tạo đà chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đẩy mạnh tốc độ xóa đói, giảm nghèo. Tuy nhiên, làm du lịch dựa vào văn hóa vẫn phải tính toán sao cho duy trì tính nguyên bản, trọn vẹn như nó vốn có. Không được làm biến dạng bản sắc văn hóa, môi trường./.

Tin cùng chuyên mục
Nhiều hoạt động chào Xuân Nhâm Dần tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam

Nhiều hoạt động chào Xuân Nhâm Dần tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam

Hoạt động đón Tết Nguyên đán Nhâm Dần và chương trình “Gói bánh chưng xanh cùng người nghèo ăn Tết” năm 2022 sẽ diễn ra tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội) từ ngày 21 - 24/1 với nhiều hoạt động ý nghĩa.
Tin nổi bật trang chủ
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc dự Lễ khánh thành Nhà máy gạo xuất khẩu quy mô lớn ở An Giang

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc dự Lễ khánh thành Nhà máy gạo xuất khẩu quy mô lớn ở An Giang

Thời sự - PV - 22:26, 18/01/2022
Chiều 18/1, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đến huyện Tri Tôn, An Giang dự Lễ khánh thành dự án đầu tư Nhà máy gạo xuất khẩu Hạnh Phúc, tại Cụm Công nghiệp Lương An Trà, xã Lương An Trà, do Tập đoàn Tân Long đầu tư xây dựng.
Xếp hạng 5 di tích quốc gia đặc biệt

Xếp hạng 5 di tích quốc gia đặc biệt

Tìm trong di sản - Nguyệt Anh (T//h) - 22:01, 18/01/2022
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam vừa ký Quyết định số 93/QĐ-TTg xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt (đợt 12) đối với 5 di tích.
Thủ tướng giao Bộ GD&ĐT hướng dẫn cho học sinh đi học trực tiếp sau Tết Nguyên đán sớm nhất có thể

Thủ tướng giao Bộ GD&ĐT hướng dẫn cho học sinh đi học trực tiếp sau Tết Nguyên đán sớm nhất có thể

Giáo dục - BĐT (T/h) - 21:38, 18/01/2022
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn các địa phương cho học sinh từ 12 tuổi trở lên đi học trực tiếp an toàn trở lại sau Tết Nguyên đán Nhâm Dần 2022 sớm nhất có thể, nhất là đối với các địa phương có tỉ lệ cao trong việc tiêm đủ liều vaccine cho đối tượng từ 12-17 tuổi.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét báo cáo công tác dân nguyện

Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét báo cáo công tác dân nguyện

Thời sự - PV - 21:30, 18/01/2022
Tiếp tục chương trình phiên họp thứ 7, chiều 18/1, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã xem xét báo cáo công tác dân nguyện tháng 12/2021 của Quốc hội.
Triển lãm 20 bộ tranh chủ đề “Sắc xuân” qua sưu tập tranh dân gian

Triển lãm 20 bộ tranh chủ đề “Sắc xuân” qua sưu tập tranh dân gian "Tứ bình"

Sắc màu 54 - Nguyệt Anh (T/h) - 21:25, 18/01/2022
Mừng xuân Nhâm Dần 2022, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam tổ chức triển lãm “Sắc xuân" qua bộ sưu tập tranh dân gian "Tứ bình".
Hội nghị đánh giá kết quả 3 năm thực hiện Quyết định 45/QĐ-TTg

Hội nghị đánh giá kết quả 3 năm thực hiện Quyết định 45/QĐ-TTg

Vừa qua tại Hà Nội đã diễn ra Hội nghị đánh giá kết quả 3 năm thực hiện Quyết định 45/QĐ-TTg ngày 9/1/2019 của Thủ tướng Chính phủ về “Cấp một số ấn phẩm báo, tạp chí cho vùng DTTS và miền núi, vùng đặc biệt khó khăn” giai đoạn 2019 - 2021 và phương hướng triển khai nhiệm vụ giai đoạn 2022 – 2025.
Thủ tướng Phạm Minh Chính: Nỗ lực xây dựng thành công cơ sở dữ liệu lớn về người dân, thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Nỗ lực xây dựng thành công cơ sở dữ liệu lớn về người dân, thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia

Thời sự - PV - 21:20, 18/01/2022
Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, phải thực hiện thành công Đề án đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử, xây dựng được cơ sở dữ liệu lớn về người dân, thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia, xây dựng kinh tế số, Chính phủ số, công dân số, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác quản lý Nhà nước và phục hồi, phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn tới.
Ngày 18/1: Việt Nam có 16.838 ca mắc COVID-19 và 8.692 ca khỏi bệnh

Ngày 18/1: Việt Nam có 16.838 ca mắc COVID-19 và 8.692 ca khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 18:17, 18/01/2022
Ngày 18/1, Việt Nam có 16.838 ca mắc mới COVID-19 tại 63 tỉnh, thành phố trong đó có 12.151 ca trong cộng đồng. Trong ngày, cả nước có 8.692 bệnh nhân COVID-19 đã được công bố khỏi bệnh.
Cần có hình thức khen thưởng nhằm bao quát các đối tượng tham gia kháng chiến

Cần có hình thức khen thưởng nhằm bao quát các đối tượng tham gia kháng chiến

Thời sự - PV - 18:07, 18/01/2022
Sáng 18/1, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự án Luật Thi đua, khen thưởng (sửa đổi).
Thừa Thiên Huế: Đồng bào DTTS phát triển kinh tế trang trại

Thừa Thiên Huế: Đồng bào DTTS phát triển kinh tế trang trại

Kinh tế - PV - 17:34, 18/01/2022
Các địa phương vùng DTTS của tỉnh Thừa Thiên Huế đã vận dụng nhiều cơ chế, chính sách nhằm phát triển loại hình kinh tế trang trại, gia trại cho đồng bào, mở ra hướng sản xuất hàng hóa tập trung, gắn với thị trường tiêu thụ sản phẩm...
Nhiều hoạt động chào Xuân Nhâm Dần tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam

Nhiều hoạt động chào Xuân Nhâm Dần tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam

Sắc màu 54 - Cát Tường (t/h) - 17:32, 18/01/2022
Hoạt động đón Tết Nguyên đán Nhâm Dần và chương trình “Gói bánh chưng xanh cùng người nghèo ăn Tết” năm 2022 sẽ diễn ra tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội) từ ngày 21 - 24/1 với nhiều hoạt động ý nghĩa.