Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Di sản văn hóa các DTTS với ngành công nghiệp không khói: Làng văn hóa - Sản phẩm du lịch nhiều tiềm năng (Bài 4)

Văn Hoa - 11:48, 25/11/2021

Bên cạnh việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa để thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp không khói, thì việc xây dựng thành công các làng văn hóa ở vùng dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi, trong đó có việc đầu tư xây dựng các thiết chế văn hóa và duy trì hiệu quả các hoạt động văn hóa cũng là một yếu tố quan trọng để thu hút du khách.

Các hộ kinh doanh du lịch tại Làng văn hóa du lịch cộng đồng dân tộc Mông, thôn Pả Vi Hạ (Mèo Vạc, Hà Giang) chia sẻ kinh nghiệp đón khách du lịch
Các hộ kinh doanh du lịch tại Làng văn hóa du lịch cộng đồng dân tộc Mông, thôn Pả Vi Hạ (Mèo Vạc, Hà Giang) chia sẻ kinh nghiệp đón khách du lịch

Tín hiệu khả quan

Làng văn hóa du lịch bản Đôn, xã Thành Lâm, huyện Bá Thước (nằm ở trung tâm khu bảo tồn thiên nhiên Phù Luông, Thanh Hóa), được biết tới là một địa điểm du lịch hấp dẫn không chỉ ở cảnh sắc thiên nhiên, mà còn bởi bản sắc văn hóa Thái vẹn nguyên, từ trang phục, ẩm thực, kiến trúc nhà sàn truyền thống...

Anh Hà Huy Thục, 39 tuổi, dân tộc Thái ở bản Đôn cho biết, bà con ở bản Đôn tự ý thức được rằng, cần bảo tồn bản sắc văn hóa như bảo tồn các làn điệu dân ca, bài múa, mặc trang phục dân tộc trong sinh hoạt hằng ngày; giữ gìn những nếp nhà sàn truyền thống; canh tác lúa nước, trồng hoa ở hai bên đường, ở vườn nhà để làng bản đẹp hơn; không bật loa đài sau 22h đêm; phòng, chống các tệ nạn xã hội; cùng góp công, góp sức xây dựng đường giao thông, nhà văn hóa… có như vậy mới thu hút được khách du lịch, mới giữ và hội tụ được bản sắc riêng có của đồng bào ở một làng văn hóa.

Ông Quách Văn Dũng, Phó Chủ tịch UBND xã Thành Lâm, huyện Bá Thước (Thanh Hóa) phấn khởi thông tin, nhờ phát triển làng văn hóa du lịch cộng đồng, mà bản Đôn vẫn giữ được gần như nguyên vẹn bản sắc văn hóa truyền thống và ruộng bậc thang, giải quyết được hơn 200 lao động. Đặc biệt, việc giữ gìn di sản và tổ chức các hoạt động từ làng văn hóa, đã giúp bà con có nguồn thu nhập cao hơn rất nhiều so với nơi khác. Cụ thể  thu nhập bình quân toàn xã là 26 triệu/người/năm, thì bản Đôn, bà con thu nhập hơn 39 triệu/người/năm. Không những thế, các sản phẩm, nông sản của người dân địa phương được tiêu thụ tại chỗ, giúp cho đời sống, kinh tế, văn hóa của người dân được nâng lên rõ rệt.

Xây dựng làng văn hóa góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho Nhân dân
Xây dựng làng văn hóa góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho Nhân dân

Tương tự, Làng văn hóa du lịch cộng đồng dân tộc Mông, thôn Pả Vi Hạ, với gồm 26 hộ dân tộc Mông thuộc xã Pả Vi (Mèo Vạc, Hà Giang), hiện cũng là một điển hình về điểm du lịch độc đáo, khép kín, rất chuyên nghiệp, phục vụ mọi nhu cầu của khách du lịch. 

Tại đây, du khách được trải nghiệm đầy đủ không gian văn hóa dân tộc Mông như: nghề thêu dệt, ẩm thực, kiến trúc nhà truyền thống với mái ngói âm dương độc đáo, các chương trình văn hóa, văn nghệ…Đặc biệt, Ban quản lý Làng văn hóa du lịch cộng đồng dân tộc Mông, còn thường xuyên mở các lớp đào tạo nghiệp vụ du lịch; đào tạo giao tiếp tiếng Anh cơ bản cho các hộ kinh doanh và người dân địa phương để nâng cao kiến thức phục vụ khách du lịch tốt hơn.

 Với cách tổ chức này, vào thời điểm chưa xảy ra dịch covid-19, làng văn hóa thu hút vài chục nghìn lượt khách tới Làng mỗi năm; trong đó, lượng khách du lịch là người nước ngoài đến trải nghiệm nhiều

Huyện Bình Liêu (Quảng Ninh) cũng đang nổi lên với sức hấp dẫn du khách trong nước và khách du lịch quốc tế khi đến địa phương, được "sống" với đồng bào trong các bản làng văn hóa đặc trưng cho các DTTS. Ông Hoàng Huy Trọng, Trưởng Phòng Văn hóa và Thông tin huyện Bình Liêu, cho biết: Những năm gần đây, huyện đang tập trung vào phát triển mô hình làng văn hoá - du lịch có sự hài hoà giữa văn hoá với không gian, các Tour du lịch tham quan toàn bộ cảnh đẹp thiên nhiên, lễ hội của huyện. Từ đó, huyện Bình Liêu đã giữ gìn được các di sản văn hoá dân tộc trên địa bàn. Đồng thời, nâng cao thu nhập, tạo điều kiện cho đồng bào dân tộc thiểu số phát triển kinh tế, thay đổi cuộc sống từ những nét đẹp truyền thống của chính dân tộc mình.

Nhân rộng các mô hình làng văn hóa

Từ thực tế, những năm qua, nhiều địa phương trong cả nước đang đẩy mạnh xây dựng làng văn hóa, gắn việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hoá truyền thống với khai thác phát triển du lịch. Trong hoạt động, các làng văn hoá, bản bản có liên kết chặt chẽ giữa các chủ thể, từ khâu cung ứng nông sản, các sản vật địa phương, đến trưng bày và bán các sản phẩm; liên kết chia sẻ nguồn khách lưu trú (san sẻ khách tới các hộ khác khi hết chỗ); cùng nhau bảo tồn bản sắc văn hóa như khôi phục nghề truyền thống, sinh hoạt văn hóa, văn nghệ, các làn điệu dân ca, dân vũ; giữ gìn vệ sinh môi trường cảnh quan… 

Theo đó, làng văn hóa thêm đẹp hơn, độc đáo hơn, hấp dẫn hơn thu hút khách du lịch. Đặc biệt, những năm gần đây, việc xây dựng làng văn hóa được gắn với chương trình xây dựng NTM, nhờ đó đã nâng cao tiêu chí thụ hưởng văn hóa, góp phần nâng cao thu nhập, xóa đói, giảm nghèo, từng bước nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân. 

Theo Báo cáo của Ủy ban Dân tộc, tổng số xã thuộc vùng dân tộc thiểu số và miền núi, giai đoạn 2021-2025 là 3.434 xã. Trong đó, xã khu vực I là 1673 xã (tăng 358 xã so với giai đoạn 2016-2020); xã khu vực III là 1551 xã (giảm 406 xã so với giai đoạn 2016-2020); tổng số thôn ĐBKK là 13.222 thôn, giảm 6954 thôn so với giai đoạn 2016-2020. Kết quả này có vai trò hoạt động, đóng góp tích cực từ xây dựng bản, làng văn hóa gắn với xây dựng NTM.

Phụ nữ DTTS cùng nhau giữ gìn bản sắc văn hóa
Phụ nữ DTTS cùng nhau giữ gìn bản sắc văn hóa

Việc xây dựng làng văn hóa với việc bảo tồn, khai thác tiềm năng bài bản, phục vụ cho ngành công nghiệp "không khói" đang có những dấu hiệu tích cực. Đảng và Nhà nước ta đã có nhiều cơ chế chính sách để nâng cao hơn nữa chất lượng làng văn hóa, các mô hình làng văn hoá cộng đồng. 

Tuy nhiên, nhìn từ thực tế, ở địa bàn vùng DTTS và miền núi, tiềm năng này còn bỏ ngỏ do nguồn lực đầu tư hạn chế, nhất là việc thiếu kinh phí hỗ trợ, phát triển các hoạt động ban đầu; thiếu lực lượng nòng cốt trong phát triển làng văn hóa du lịch cộng đồng do cuộc sống đồng bào còn vất vả mưu sinh. Bên cạnh đó, do hoạt động liên kết tua, tuyến, liên kết với các công ty du lịch trong và ngoài nước chưa thực sự phát triển nên khách du lịch đến các địa phương, chủ yếu là khách tự do, số lượng không ổn định, không thường xuyên. 

Ngoài ra, vấn đề vệ sinh môi trường ở nhiều điểm du lịch, làng văn hóa cũng chưa đảm bảo; việc cải tạo, nâng cấp cảnh quan khuôn viên nhà homestay chưa đồng bộ. Người dân vẫn còn trông chờ vào sự hỗ trợ của Nhà nước trong cải tạo lại nhà cửa; chưa mạnh dạn mua sắm trang thiết bị để phục vụ đoàn khách du lịch; hoạt động trải nghiệm cho khách du lịch chưa đa dạng; đội văn nghệ dân gian ở làng văn hóa hoạt động chưa thực sự hiệu quả...

Trong Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2030 có Dự án 6, về bảo tồn phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các DTTS gắn với phát triển du lịch, trong đó nhiều nội dung về công tác bảo tồn bản sắc văn hóa, về các mô hình văn hóa truyền thống, các thiết chế văn hóa, đặc biệt là “hỗ trợ đầu tư bảo tồn làng, bản văn hóa truyền thống tiêu biểu của các DTTS”…

 Dự kiến nguồn vốn thực hiện Dự án là 5.984,059 tỷ đồng. Khi Dự án được triển khai, các làng văn hóa sẽ có thêm nguồn lực để phát triển, góp phần thay đổi cuộc sống của người dân và thúc đẩy ngành công nghiệp không khói phát triển.

Tin cùng chuyên mục
"Phong Ma làng"

"Phong Ma làng"

Cách đây hơn một thập kỷ, bộ phim Ma làng nổi tiếng trên màn ảnh Việt. Đây là bộ phim được chuyển thể từ tác phẩm Ma làng của nhà văn Trịnh Thanh Phong. Cái biệt danh Phong “Ma làng” cũng từ đó gắn với ông như một dấu ấn đậm nét của nhà văn chuyên viết về đề tài nông thôn miền núi.
Tin nổi bật trang chủ
Lòng người nơi biên viễn: Đường điện chia đôi (Bài 3)

Lòng người nơi biên viễn: Đường điện chia đôi (Bài 3)

Trên dọc tuyến biên giới của Tổ quốc, những năm qua, đồng bào các dân tộc thiểu số (DTTS), cùng với chính quyền địa phương, lực lượng chức năng đã tích cực phối hợp, giúp đỡ, hỗ trợ chính quyền và Nhân dân các nước láng giềng bằng nhiều việc làm cụ thể. Những hành động đẹp này, đã tô thắm tình hữu nghị giữa các quốc gia, đồng thời góp phần tạo ra môi trường hòa bình, bảo vệ vững chắc biên cương.
Phòng chống dịch bệnh trong tình hình mới: 5K vẫn là quan trọng nhất

Phòng chống dịch bệnh trong tình hình mới: 5K vẫn là quan trọng nhất

Sự kiện - Bình luận - Nguyễn Thanh - 7 giây trước
Dịch bệnh Covid-19 đang diễn biến rất phức tạp, khi số ca nhiễm mỗi ngày vẫn tăng cao. Nhiều nơi, dịch đang tấn công mạnh vào trường học, nhà máy, vùng DTTS… gây khó khăn cho công tác phòng, chống và dập dịch. Ngoài việc đẩy mạnh tiêm phòng vắc xin đủ liều, thì yêu cầu 5K gắn với việc tăng cường tuyên truyền về các biện pháp phòng, chống vẫn đang là giải pháp hữu hiệu nhất.
Yên Bái: Đẩy nhanh hỗ trợ người lao động, doanh nghiệp bị ảnh hưởng dịch Covid-19

Yên Bái: Đẩy nhanh hỗ trợ người lao động, doanh nghiệp bị ảnh hưởng dịch Covid-19

Xã hội - Trọng Bảo - 5 phút trước
Triển khai Nghị quyết 68/NQ-CP nay là Nghị quyết 126/NQ-CP ngày 8/10/2021 về chính sách hỗ trợ người lao động và người sử dụng lao động gặp khó khăn do ảnh hưởng của dịch Covid-19, tỉnh Yên Bái đã và đang khẩn trương triển khai các gói hỗ trợ với mục tiêu nhanh, chính xác và kịp thời.
Khai mạc Kỳ họp thứ tư, HĐND tỉnh Thanh Hóa khóa XVIII

Khai mạc Kỳ họp thứ tư, HĐND tỉnh Thanh Hóa khóa XVIII

Tin địa phương - Quỳnh Trâm - 9 phút trước
Sáng 8/12, HĐND tỉnh Thanh Hóa khóa XVIII, nhiệm kỳ 2021 - 2026 đã chính thức khai mạc Kỳ họp thứ 4.
“Cần cấp thiết bảo tồn văn hóa các dân tộc thiểu số”

“Cần cấp thiết bảo tồn văn hóa các dân tộc thiểu số”

Công tác Dân tộc - Minh Thu - 12 phút trước
Đó là khẳng định của ông Hoàng Quốc Khánh, Trưởng Ban Pháp chế HĐND tỉnh, Phó Trưởng Đoàn Đại biểu Quôc hội tỉnh Lai Châu, khi trao đổi với phóng viên Báo Dân tộc và Phát triển về tầm quan trọng của công tác bảo tồn văn hóa các dân tộc thiểu số (DTTS) trong giai đoạn hiện nay.
“Ấm tình”… Mặt trận

“Ấm tình”… Mặt trận

Phóng sự - Thành An - 21 phút trước
Nhà Mặt trận, bò của Mặt trận… đã là “từ khóa” quen thuộc của đồng bào các DTTS ở huyện Con Cuông (Nghệ An). Những mô hình thiết thực mà Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) huyện này đã triển khai trong mấy năm gần đây, đang “tiếp sức” cho những hộ nghèo vươn lên.
Vững niềm tin nơi phên dậu

Vững niềm tin nơi phên dậu

Vùng dân tộc thiểu số và miền núi là khu vực phên dậu của Tổ quốc, giữ vị trí chiến lược quan trọng về chính trị, quốc phòng, an ninh của đất nước. Trong suốt chiều dài lịch sử, đồng bào dân tộc thiểu số một lòng giữ trọn niềm tin với Đảng, đóng góp sức mình cho cách mạng cũng như công cuộc đổi mới của đất nước ngày nay.
Ủy ban Dân tộc: Tập huấn bảo vệ môi trường cho 100 đại biểu vùng đồng bào DTTS

Ủy ban Dân tộc: Tập huấn bảo vệ môi trường cho 100 đại biểu vùng đồng bào DTTS

Tin địa phương - Thùy Dung - 39 phút trước
Sáng 8/12, Ủy ban Dân tộc (UBDT) đã tổ chức Hội nghị tập huấn nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường cho các đại biểu ở vùng đồng bào DTTS và miền núi tỉnh Kon Tum.
Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng: Thông tin về kết quả các chuyên án trong đợt cao điểm

Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng: Thông tin về kết quả các chuyên án trong đợt cao điểm

Pháp luật - Minh Thu - 42 phút trước
Tại buổi gặp mặt báo chí sáng 8/12, thông tin về kết quả các chuyên án trong đợt cao điểm, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng (BĐBP) đã Công bố Thư khen của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Bình Minh; Quyết định Khen thưởng của Bộ Quốc phòng; Quyết định Khen thưởng của Bộ Tư lệnh BĐBP...
Sau mỗi mùa mưa…

Sau mỗi mùa mưa…

Sự kiện - Bình luận - Nguyễn Thanh - 44 phút trước
Mỗi mùa mưa bão đi qua, cái đọng lại sau cùng vẫn là những hệ lụy, thiệt hại, tác động lớn đến mọi mặt của đời sống xã hội. Những tổn thất, hậu quả mưa bão của năm sau thường có những diễn biến phức tạp và nặng nề hơn năm trước, nhưng bài học kinh nghiệm, phương án ứng phó, kiểm điểm trách nhiệm… thì dường như “vẫn cũ".
Lập Hội đồng thẩm định điều chỉnh báo cáo Dự án đường nối cao tốc Nội Bài - Lào Cai đến Sa Pa

Lập Hội đồng thẩm định điều chỉnh báo cáo Dự án đường nối cao tốc Nội Bài - Lào Cai đến Sa Pa

Kinh tế - BĐT - 1 giờ trước
Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Văn Thành vừa ký Quyết định 2053/QĐ-TTg ngày 7/12/2021 thành lập Hội đồng thẩm định liên ngành thẩm định điều chỉnh Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án đường nối đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai đến thị trấn Sa Pa theo hình thức BOT.
Chợ Mới (Bắc Kạn): Người dân có thu nhập cao từ trồng hồi

Chợ Mới (Bắc Kạn): Người dân có thu nhập cao từ trồng hồi

Kinh tế - Lý Dũng - Minh Thu - 1 giờ trước
Những năm qua, cây hồi đã giúp cho nhiều hộ dân trên địa bàn huyện Chợ Mới (Bắc Kạn) tăng thêm thu nhập, nâng cao đười sống, từng bước xóa đói giảm nghèo và đi lên làm giàu.